Sayıştay 3. Dairesi 347 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 3

• Karar Tarihi: 19.12.2019

• Karar No: 347

• İlam No: 61

• Madde No: 7

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Vekalet Ücreti

Fen İşleri Müdürlüğüne vekalet eden ancak anılan göreve asaleten atanabilmek için mevzuatın öngördüğü mezuniyet şartını taşımayan Makina Mühendisi ….........’a vekalet görevinden kaynaklı zam ve tazminat farkının ödenmesi nedeniyle konu edilen ancak yapılan incelemede; sadece 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca hesaplanan ek ödeme farkını içerdiği tespit edilen …......... TL tutarındaki kamu zararı iddiasıyla ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler değerlendirilmiştir.

14.07.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;

“Vekalet görevi ve aylık verilmesinin şartları” başlıklı 86 ncı maddesinde;

“Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.

Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır.

…

Aynı kurumdan ayrılmalar dolayısiyle atanan vekil memurlara vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için, kurum dışından veya açıktan atananlarla kurum içinden ilkokul öğretmenliğine atanan öğretmenler ile veznedarlık görevine atananlara göreve başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı ödenir.

…

Yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebilir.

...”

“Vekalet, ikinci görev aylık ve ücretleri ile diğer ödemeler” başlıklı 175 inci maddesinde;

“Bir göreve vekaleten atanan memurlara vekalet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesinin üçte biri, açıktan atananlara ise (Köy ve kasaba imamlığı kadrolarına atananlara 146 ncı maddede yazılı asgari ücret aylık tutarından aşağı olmamak üzere) üçte ikisi verilir. Bulundukları yerden başka bir yerdeki bir göreve vekalet suretiyle atananlara, Harcırah Kanununun geçici görevle başka yere gönderilenlere ilişkin hükümleri uygulanır.

Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.

…”

hükümleri yer almakta olup, 27.06.1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesinde de;

“Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre almakta olan personele, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı Cetvele dahil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personele, subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, sözleşmeli subay ve astsubay adayları ile uzman jandarma ve uzman erbaşlara, mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarı dikkate alınmak suretiyle aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak amacıyla, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılır.

…

Birinci fıkra kapsamına giren personelden; kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir. Ancak, mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık ve refakat izni, geçici görev, vekalet, görevden uzaklaştırma, hizmet içi eğitim, seminer ve kurs nedenleriyle görevlerinden ayrılanlara vekalet edenlere bu şekilde ödeme yapılmaz.

… ”

denilmektedir.

(375 sayılı KHK’nın ek 9 uncu maddesinin yukarıda yer verilen fıkrasındaki “Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile” ibaresi 02.07.2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nın 177 nci maddesiyle, “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.)

Ayrıca, 17.05.1987 tarihli ve 19463 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 99 seri nolu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde;

“…

1. Bir görevin vekaleten yürütülmesi halinde görevin gerekleri ve nitelikleri değişmeyeceğinden bu görevi vekaleten yürütecek olanların asil memurda aranan şartlara sahip olmaları gerekmektedir. Bu sebeple,

a) 1-4 üncü dereceli kadrolara vekalet edeceklerin 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen şartları haiz olmaları,

b) 5-15 inci dereceli kadrolara vekalet ettirileceklerin öğrenim durumları itibariyle tesbit olunan yükselinebilecek dereceyi aşmamak kaydıyla vekalet ettirilecekleri kadronun derecesinin, kazanılmış hak aylık derecesinin üç üst derecesinden fazla olmaması,

gerekmektedir.

2. Asilde aranan şartlara sahip vekil memur bulunamadığı takdirde, hizmetin aksamadan yürütülebilmesi bakımından herhangi bir şekilde boşalmış veya boş bulunan bir görevin öncelikle varsa yardımcıları yoksa asilde aranan şartlara en yakın personel tarafından tedviren gördürülmesi mümkün görülmektedir.

3. 657 sayılı Kanunun vekalet ücreti ödenmesine ilişkin 175 inci maddesine göre, tedvir dolayısıyla herhangi bir ödeme yapılması mümkün bulunmamaktadır. ”

hükümlerine yer verilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden açıkça anlaşılacağı üzere, boş bir kadroya (kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma gibi geçici ayrılma nedenleriyle değil emeklilik, istifa, ölüm gibi sürekli ayrılmalar dolayısıyla boşalan bir kadroya) kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekalet aylığı ile ek ödeme farkı ödenebilmesi için bu kişilerin genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşıması ve asilde aranan şartları taşıyan memur bulunamadığı takdirde de ihtiyaç duyulan kadroya ait görevin vekaleten atama suretiyle değil tedviren gördürülerek herhangi bir ödeme yapılmaması gerekmektedir.

04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; görevde yükselmeye tabi kadrolar belirtilmiş ve müdür kadrosu da bunlar arasında sayılmıştır.

Ayrıca aynı Yönetmeliğin;

6 ncı maddesinde; “(1) Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aşağıdaki genel şartlar aranır.

a) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak.

b) Bu Yönetmelik kapsamındaki kadrolara atanabilmek için son müracaat tarihi itibariyle 5 inci maddede öngörülen alt görevlerde toplam en az bir yıl çalışmış olmak. Ancak yeni kurulan mahalli idarelerde ilk yıl bu süre şartı aranmaz.”

denilmiş,

7 nci maddesinde de; görevde yükselmeye tabi müdür kadrosu için aranacak özel şartlar;

“1) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,

2. Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

3. Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,

4. Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,”

şeklinde sıralanmıştır.

Dolayısıyla, yukarıda bahsi geçen Yönetmeliğe ekli (1) sayılı listedeki Fen İşleri Müdürlüğüne vekalet eden ve 27.06.1990 tarihinde İstanbul Teknik Üniversitesi, Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri Fakültesinden, Gemi İnşaatı ve Gemi Makinaları Mühendisi olarak mezun olan ….........’ın aynı Yönetmelikte söz konusu kadro için öngörülen mezuniyet şartını taşıyıp taşımadığının tespiti için gerek Gemi İnşaatı ve Gemi Makinaları Mühendisliği Bölümünde sunulan eğitimin kapsamına gerekse Fen İşleri Müdürlüğünün görev ve yetki alanına bakılması icap etmektedir. Zira, Yönetmeliğe ekli (1) sayılı listede yer alan her bir kadro unvanının görev alanı ile yükseköğretim kurumlarındaki hangi bölümlerin ilgili olduğu sayma yoluyla belirlenmemiştir.

Bu amaçla yapılan incelemede de;

Gemi İnşaatı ve Gemi Makinaları Mühendisliği Bölümünün, güncel dizayn ve üretim tekniklerinin yanı sıra temel matematik, fizik ve mühendislik formasyonu veren bir eğitim programı sunduğu, bu bağlamda da gerek makina mühendisliği gerekse inşaat mühendisliği bölümüyle bir çok ortak dersi ihtiva ettiği,

Belediye Meclisinin …......... tarihli ve …......... sayılı Kararıyla yürürlüğe konulan Fen İşleri Müdürlüğü Görev ve Çalışma Yönetmeliğinin 7 nci maddesi ile anılan Müdürlüğe ait görevlerin;

“a) 5393 sayılı Belediye Kanunu, 3194 sayılı İmar Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, İş Sağlığı ve Güvenliği ile İlgili Mevzuat ile diğer mevzuatın kendilerine verdiği sair görevleri çalışma ilkelerine uygun olarak etkin, düzenli ve verimli bir biçimde yürütmek.

b) Mer’i mevzuat gereği Belediyenin yetki sınırları içinde kalan alanlarda cadde, sokak, meydan vb. yerlerde alt ve üst yapı ile ham yolların açılmasını sağlamak, kentin imar planına uygun hale getirilmesini sağlamak, yeniden yapılanma çerçevesinde çevre düzenlemeleri yapılmasını sağlamak, yollar, alt geçitler, köprüler, kültür ve hizmet binalarının yapılmasını sağlamak,

c) …......... Belediye Başkanlığının her türlü Bayındırlık faaliyetlerinin planlama ve uygulamalarını yapmak.

d) İmar planları, imar programları, imar uygulamaları ve kamulaştırmalar gereğince açılması gereken meydanları, yeni yolları ya da genişletilecek yolları; imar planındaki koordinat ve ölçülere göre açmak,

e) İmar Planlarında yol, meydan, yeşil alan, park, rekreasyon alanları, belediye hizmet alanı olarak belirlenmiş yerlere isabet eden mevcut yapıların yıkım ve enkaz kaldırma işlerini yapmak/yaptırmak.

f) İmar mevzuatı gereğince; ilgili Müdürlüğün tespitleri ve taleplerine istinaden yerleşim alanlarındaki kaçak yapıların, kaçak yapı ilavelerinin, kaçak olarak yapılan gecekondu niteliğindeki yapıların, metruk yapılar ile mail-i inhidam durumundaki yapıların yıkılmasına ilişkin olarak belediye meclisi yada belediye encümeni tarafından alınan yıkım kararlarının uygulanmasında ilgili Müdürlüğün koordinasyonunda yıkım ve enkaz kaldırma işlerini yapmak/yaptırmak.

g) Yaya ve araç trafiğinin tehlikesiz ve konforlu bir şekilde yürütülmesi için, Belediyenin uhdesinde bulunan yolları üst yapı malzemeleriyle kaplamak/kaplatmak.

h) Belediye hizmetlerine yönelik olarak yapılacak ve onarılacak olan yapıların, yolların, meydanların ve kaldırımların yapım işlerini yapmak.

i) Asfalt plenti, beton santrali, beton parke ve beton bordür üretim tesisleri, konkasör ve eleme tesisleri ve benzeri tesisleri kurmak, kurulmuş olanlarını işletmek.

j) Yatırım hizmetlerinde kullanılan her türlü yapı elemanlarını üretmek üzere atölyeler kurmak, mevcut atölyeleri ekipman ve kapasite yönünden geliştirmek ve yenilemek, bu atölyelerde diğer birimlerin ihtiyaç duyduğu yapı ve kullanım elemanlarını üretmek ve gerektiğinde bakım ve onarımlarını yapmak.

k) İlgili Müdürlüğünün talebi ve Başkanlık Makamının onayıyla; Belediyemizin mülkiyetinde bulunan Lojman, konut, işyeri, kapalı spor tesisi, sosyal ve kültürel tesis, sosyal hizmet tesisi gibi yapıların esaslı tamir ve tadilatlarını yapmak veya yaptırmak.

l) Olumsuz mevsim koşullarında; Müdürlüğe ait ya da kiralık makine, araç, gereç ve personel ile yol açma çalışmalarını aktif olarak yapmak.

m) Yollarda, kaldırımlarda ve meydanlardaki olumsuz koşulların giderilmesi ile ilgili çalışmaları yürütmek. …......... halkından gelen fen işleri ile ilgili şikayet ve talepleri yerinde incelemek ve değerlendirmek.

n) İl genelinde yatırıma yetkili olan diğer alt yapı kurum ve kuruluşlarıyla yatırımlar konusunda koordinasyon sağlamak ve bu kurumlara çalışmalar sırasında gerekli desteği vermek.

o) Başkanlık, Kaymakamlık ve Valilik tarafından takip edilen yatırım izleme raporlarını zamanında hazırlamak ve ilgili makamlara sunulmasını sağlamak ve ilgili toplantılara katılmak.”

şeklinde ayrıntılı olarak sıralandığı, bu çerçevede Gemi İnşaatı ve Gemi Makinaları Mühendisliği Bölümünden mezun olan bir kişinin almış olduğu temel inşaat ve makina mühendisliği eğitimi sayesinde yukarıda belirtilen görevlerden birçoğuyla ilgili olarak çeşitli katkılarda bulunabileceği,

görülmüştür.

Sonuç olarak, adı geçen personelin Fen İşleri Müdürlüğüne asaleten atanabilmek için aranan “yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden mezun olma” şartını taşıdığı, dolayısıyla da söz konusu göreve vekaleti nedeniyle 375 sayılı KHK’nın ek 9 uncu maddesinde öngörülen ek ödeme farkına hak kazanacağı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, vekalet görevinden kaynaklanan ve mevzuatına uygun olduğu anlaşılan toplam …......... TL tutarındaki ödeme için ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

Azınlık Görüşü:

Üye ….........’ın karşı oy gerekçesi;

“Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğe ekli (1) sayılı listedeki Fen İşleri Müdürlüğüne vekalet eden ….........’ın Gemi İnşaatı ve Gemi Makinaları Mühendisliği Bölümünden mezun olduğu,

Söz konusu Bölüme ait görev alanının, inşa edilecek gemilere ilişkin çizimlerin yapılması, onarımı, yenilenmesi ve inşası gereken gemiler için uluslararası kurallar ile kanunlara uygun olarak plan ve proje hazırlanması, gemilerde kullanılacak teçhizat, makine ve malzemelerin seçilmesi, dayanıklılık ve diğer hususlar öncülüğünde mühendislik hesaplarının çıkarılması, istenilen ölçü ve şekillerde gemi yapılması, gemilerin her türlü bakım ve onarım işlerinin yürütülmesi şeklinde tanımlanabileceği,

Belediye Meclisinin …......... tarihli ve …......... sayılı Kararıyla yürürlüğe konulan Fen İşleri Müdürlüğü Görev ve Çalışma Yönetmeliğinin 7 nci maddesinde ise anılan Müdürlüğe ait görevlerin ayrıntılı şekilde sayıldığı ve söz konusu görevlerin; cadde, sokak, meydan vb. yerlerde alt ve üst yapı işlerini yapmak, kentin imar planına uygun hale getirilmesini sağlamak, yollar, alt geçitler, köprüler, kültür ve hizmet binalarının yapılmasını sağlamak, bayındırlık faaliyetlerinin planlama ve uygulamalarını gerçekleştirmek gibi imar ve altyapı işleri üzerine yoğunlaştığı, bu bağlamda da Gemi İnşaatı ve Gemi Makinaları Mühendisliği Bölümünün görev alanıyla örtüşmediği,

dikkate alındığında, adı geçen personelin Fen İşleri Müdürlüğüne asaleten atanabilmek için anılan Yönetmeliğin 7 nci maddesinde öngörülen; “yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden mezun olma” şartını taşımadığı, dolayısıyla da söz konusu göreve vekaleti nedeniyle 375 sayılı KHK’nın ek 9 uncu maddesinde öngörülen ek ödeme farkına hak kazanamayacağı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, rapora konu edilen ve mevzuata aykırı ek ödeme farkından kaynaklanan …......... TL tutarındaki kamu zararının sorumlularına müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmesi uygun olur.”