Sayıştay 3. Dairesi 34207 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 3

• Dosya No: 34207

• Tutanak No: 34927

• Tutanak Tarihi: 08.05.2012

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1. 1341 sayılı ilamın 1 inci maddesiyle; Belediye personeli olan su abonelerine normal tarifenin %50 indirimli uygulanarak, bu tarife üzerinden su bedeli, KDV, atık su ücreti, bakım ücreti, kanal katılım ücreti ve sabit hizmet ücreti eklenmek suretiyle hesaplanan su ücretinin eksik tahsil edilmesi sebebiyle 46.037,75 TL.’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle:

1. Polatlı Belediyesi Su. Otobüs İşletmesinin 2007 yılı ihzari gelir. gider bütçelerinin karara bağlanması ve işletme tarafından ilgili yıllarda alınacak Ücret tarifelerinin belirlenmesine ilişkin; 10.10.2006 tarih ve 193 sayılı karar da ; "... 2007 mali yılında belediye personelinin su ücret tarifelerinden ve indirimli Düğün Salonu kiralanmasına dair % 50 indirimli faydalanmasına" karar verildiği indirimli tarifenin uygulanmasının mümkün olmadığı belediyenin zarara uğratıldığı bu şekilde kamu zararının doğmasına sebep olan Belediye Mali Hizmetler Müdürü olarak adıma meclis üyelerine ve belediye görevlilerine birlikte müşterek ve müteselsilen sorumlu tutulmamıza karar verildiğini, Belediye Meclisince alınan karar usul ve yasaya uygun olduğunu, Anayasanın devletin temel amaç ve görevlerini düzenleyen 5.maddesinde kişilerin ve toplumun refah,huzur ve mutluluğunu sağlamak ;kişinin temel hak ve hürriyetlerini,sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal,ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya,insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmanın ,devletin göreve olduğu belirtildiğini, Kamu idareleri,özellikle de belediyeler gerek çalışma hayatını düzenleyen iç hukuk kurallarına,gerekse uluslar arası sözleşmelere dayanarak eşit işe eşit ücret ödemeyi temin için çalışmalarına sosyal yardımda bulunarak bu eşitsizliği giderici ödemelerde bulunduğunu, Bu uygulama çalışanlara anayasal hak olan adil ücret ilkesinin bir gereği olarak verimliliği artırmakta, adaletsizliği, bir nebze de olsa, giderici bir etki yaptığını,

Mahalli İdarelerin özerkliği ilkesi " Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı" ve Anayasamızın 127 inci maddesi tarafından kabul edildiğini, Ülkemizin 1991 yılında 3723 sayılı Kanunla, onaylanmasını uygun bulduğu Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı mahalli idarelerin mali ve idari açıdan özerkliğini düzenlemiştir.İdari ve Mali Özerkliğe sahip olan belediyeleri imkanları ölçüsünde memurlara sosyal yardımda bulunmaları özerkliğinin bir gereğidir. Nitekim ülkemizin de onayladığı Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı'nın 6.maddesi yerel yönetimlerin çalışmalarına çalışma koşullarını düzenleme ve yeterli ücret ödeme imkanı verdiğini,

Yapılan Son Anayasal Düzenlemelerle Kamu Görevlilerine Sosyal Nardım Yapılmasının İç Hukukta Bir Yasal Engel Kalmamıştır. 5170 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunla Uluslar arası Sözleşmelerin sağladığı Toplu Sözleşme ve Sendikal Haklar Anayasal Güvence altına alınmıştır. Anayasanın 90 / son fıkrası yeniden düzenlendiğini,

07.11.1982 tarih ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının 53. maddesi halk oymasıyla değiştirilerek kabul edilmiş ve değişiklik ile memurlar ve diğer kamu görevlileri toplu sözleşme yapma hakkı tanındığını, Bu değişiklik uluslar arası sözleşmeler ve TBMM tarafından kabul edilip bakanlar kurulu tarafından onaylanarak 01.04.1993 tarihinde yürürlüğe giren Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik şartına da uygun olduğunu, Danıştay 1 .Dairesinin, 17.11.2005 tarih 2005/1067 Esas 2005/1363 Karar sayılı ilamı ile sosyal paket, bayram yılbaşı, öğrenim giyecek ve yakacak yardımları gibi adlar altında ödemeler yapılmasının Uluslar arası Çalışma Teşkilatı (İLO) 'nun ülkemizde onaylanan 87.98,151 sayılı sözleşmeleri ve Avrupa Sosyal Şartı Hükümlerinin 53 ve 90 inci maddeleri uyarınca değerlendirilmesi sonucu suç teşkil eder bir yanının bulunmadığı'na karar verildiğini,

Belediye Meclisince alınan karar gereği belediye personeline indirim oranı ve sosyal yardımın yasalarla düzenlenmediğinin ileriye sürülmesi uluslar arası sözleşmelerle hukuki geçerliğini yitirdiğini, Anayasanın 5.maddesi ile görev olarak yüklenen amacı gerçekleştirmek için çalışanlarının durumunu göz önüne alarak iyileştirici tedbirleri almak 5393 sayılı yasanın 3.maddesi ile belirlendiğini, Bu tedbirler ve alınan karar, sosyal devlet ve eşitlik ilkesinin bir sonucu olduğu gibi hakkaniyet ve hukukun bir gereği olup, çalışma barışı için olmazsa olmaz bir şart olduğunu,

5393 sayılı Belediye Kanunun 3.maddesi ile Belediye; beldenin ve belde sakinlerinin mahalli mahiyetle müşterek ve medeni ihtiyaçlarını tanzim ve tesviye ile mükellef hükmi bir şahsiyettir. Belediye meclisi, belediyenin en yetkili karar organıdır. 18. madde de sayılan görevleri sayılmış, Sosyal Yardım Görevleri öncelikli görevler arasında sayılmıştır. Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı tarafından bildirilen Toptan Eşya Fiyatları Endeksinde meydana gelen artışlar ve çalışanlara özellikle memurlara verilen zam miktarları Sendikalar ve Memur Konfederasyonların açıkladığı "Açlık ve yoksulluk Sınırı Araştırmaları" 4 kişilik bir ailenin gıda harcamalarının yanı sıra kira, ulaşım, giyim, eğitim, kültür gibi temel ihtiyaçları için harcanması gereken tutarı gösteren yoksulluk sınırında da artış devam etmektedir. Çalışanların özellikle memurların aldıkları maaş açlık sınırının biraz üstünde ve yoksulluk sınırı içinde kalmaktadır. Belediye çalışanlarının performansını artırmak, belediyenin mali yapısındaki iyileşmenin sağlanmasına paralel olarak bu kesimin eğitim, sağlık ve sosyal nitelikli harcamalarına 2464 sayılı Belediye Kanununca belirlenen harç, resim, vergi ve sair kapsamında bulunmayan su giderlerinde % 50 indirim uygulaması gerçeklesen enflasyon rakamları yaşam kalitesine ve iş barısına etki etmemesi, yoksullukla mücadele amacı güdülerek bir nebze iyileştirme sağlanması amacı ile karar alınmış bulunduğunu,

5393 sayılı Belediye Kanunun 5. kısım 1. bölümde ve yasanın 60. maddesinin (b) ve (i) bentleri gereğince belediyenin giderleri arasında yukarıda açıklanan Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı verileri ve gerekçeleri göz önüne alındığında Belediye çalışanlarının bu kapsamda değerlendirildiği aşikârdır. 5393 sayılı Belediye Kanununun Meclisin Müzakere Edeceği ve Karar Vereceği İşleri düzenlediğini,

BÜTÇE : Belediyeler belediye kanununun 3.maddesi ile yüklendikleri bu görevleri yerine getirebilmek için kanunların kendilerine tanıdığı yetkiler içinde, bir takım gelirleri toplar ve harcamalarda da bulunur. İşte belediyeler bunu mali metinleri, mali anayasaları olan bütçe ile yaparlar. Ödeneksiz harcama yapılamaz. 5393 sayılı Kanununun 61 ve devamı maddelerin de "Belediye Bütçesi" belediyelerin her yılın Ocak ayı başından ertesi yılın Aralık ayı sonuna kadar yıla ait gelir ve giderlerini gösterir, belediye gelirlerinin toplanmasına, hizmetlerin yapılmasına ve harcamalarına izin verir " denilmektedir.

2. Yukarıda yazılı temyiz sebepleri gereğince; Ankara ili Polatlı ilçesi Polatlı Belediyesi Hesap İşleri Müdürlüğü saymanlığının 2007 yılına ait yönetim dönemi hesabı hakkındaki Sayıştay 3. daire başkanlığının 13.07.2010 tarih ve 1341 sayılı ilamının (1) 46.037,75 indirimli su tarifesi ve (2 sıra noda ) 7.800,00 indirimli düğün salonu kiralanması nedeniyle oluşan kamu zararının %50 indirimli olarak belediye personeline uygulanmasına ilişkin 10.10.2006 tarih ve 193 sayılı belediye meclis kararının uygulanmasında Mali Hizmetler Müdürü olarak kamu zararına sebebiyet vermem nedeniyle kamu görevlilerince ortaklaşa ve zincirleme tahsiline dair kararın temyizen bozulması ile beraatime karar verilmesini,

3. Ankara Polatlı Belediyesi Hesap İşleri Müdürlüğü Saymanlığının 2007 yılına ait Yönetim Dönemi Hesabı hakkındaki Sayıştay 3. Daire Başkanlığının 13.10.2010 tarih ve 1341 sayılı ilamının 3 sıra nolu 407.426,46 TL Sosyal denge yardımı konulu kamu zararının Harcama Yetkilileri ile Gerçekleştirme Görevlilerinden ortaklaşa ve zincirleme tahsiline karar verilmesine dair hükmünün 1 Ağustos 2010 tarih 27659 sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan 6009 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Geçici Ek 8'inci maddesi uyarınca temyizen bozulması ile beraatine karar verilmesini istemiştir.

Sayıştay Savcılığının karşılamasında:

“A) İlamın 1 ve 2 nci maddeleri konuları itibariyle %50 indirim olduğundan her iki madde için ortak temyiz talebinde bulunulduğundan karşılamamızda her iki madde için ortak yapılmıştır. Belediye’nin; beldenin ve belde sakinlerinin mahalli mahiyette müşterek ve medeni ihtiyaçlarını tanzim ve tesviye ile mükellef hükmü bir şahsiyet olduğunu, belediye meclisinin belediyenin en yetkili karar organı olduğunu, halkın su ihtiyacının ve belediyede çalışan personelin düğün yapması halinde belediye düğün salonunun ücretinde %50 indirim uygulanmasına dair kararın belediye meclisinde alındığını bu nedenle yapılan indirimlerde bir kanunsuzluğun olmadığını ve tazmin hükmünün kaldırılmasını istemektedir.

Sorumlu tarafından ileri sürülen iddialar, Dairece verilen kararın gerekçeleri karşısında tazmin hükmünün bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından, temyiz talebinin reddine mevzuata uygun ilam hükmünün onanmasına karar verilmesi uygun mütalaa olunmaktadır.

B) İlamın 3 üncü maddesi için; Belediye’de çalışan memur statüsündeki personele: Belediye ile Belediye ve Mahalli İdari Çalışmaları Birliği Sendikası (BEM-BİR-SEN) arasında imzalanan sözleşme gereğince sosyal denge yardımı adı altında ödeme yapılmasından dolayı 407.426,46 TL. kamu zararının tazminine karar verildiğini. Verilen bu kararın 01.08.2010 tarih ve 27659 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6009 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un Geçici Ek 8 inci madde gereğince tazmin hükmünün kaldırılmasını istemektedir.

Söz konusu 6009 sayılı Kanun’un ek geçici 8 inci maddesinin uygulanmasına ait hususlar Sayıştay Temyiz Kurulu’nun 26.10.2010 tarih ve 31738 sayılı dosyanın yargılanmasına ilişkin oturumda, sosyal denge yardım ödemelerine ait dosyaların işlemden kaldırılmasına karar verildiğinden, dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa olunmaktadır.”denilmiştir.

Belediye personeli olan su abonelerine, normal su tarifesi üzerinden %50 indirim uygulanmak suretiyle tahakkuk ettirilen su ücretlerine, indirimli tarife üzerinden KDV, atık su ücreti, bakım ücreti, kanal katılım ücreti ve sabit hizmet ücreti eklenerek hesaplanan su ücretinin eksik tahsil edilmiştir.

Dilekçiler sorumluluk itirazında bulunmuştur. 10.10.2006 tarihli toplantıda alınan 193 sayılı Belediye Meclisince alınan karar Bütçeye ilişkin olduğunu Meclisçe alınan indirim kararından sorumlu olmasının söz konusu olmaması gerektiğini belirtmişlerdir.

Halbuki 10.10.2006 tarihli toplantıda alınan 193 sayılı kararda, "2007 mali yılında belediye personelinden mesken abonesi olanların %50 indirimli faydalanması" karara bağlanmıştır. 4736 sayılı Kanun hükmü olan belediyelerde malul, yaşlı, öğrenci ve basın kimlik kartı sahipleri dışında indirimli tarife uygulanmayacağı hükmüne aykırı bir karar meclis tarafından ihdas edildiğinden sorumlu olması gerekmektedir.

Polatlı Belediyesi Su Otobüs İşletmesinin 2007 yılı ihzari gelir-gider bütçelerinin karar bağlanmasına ve işletme tarafından ilgili yıllarda alınacak ücret tarifelerinin belirlenmesine ilişkin olarak, Belediye Başkanı Yakup ÇELİK başkanlığında, 24 Meclis üyesinin katıldığı 10.10.2006 tarihli toplantıda alınan 193 sayılı kararda, "2007 mali yılında belediye personelinden mesken abonesi olanların %50 indirimli faydalanmasının" karara bağlandığı görülmüştür.

08.01.2002 tarih ve 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 1 inci maddesinde aynen; "Genel bütçeye dahil daireler ile katma bütçeli idareler, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan fonlar, kefalet sandıkları, sosyal güvenlik kuruluşları, genel ve katma bütçelerin transfer tertiplerinden yardım alan kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile müesseseleri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, özel bütçeli kuruluşlar, özelleştirme işlemleri tamamlanıncaya kadar, 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanuna tabi kuruluşlar ve özel hukuk hükümlerine tabi, kamunun çoğunluk hissesine sahip olduğu kuruluşlar, kamu banka ve kuruluşları ile bunlara bağlı iş yerleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticari, indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanmaz.

Belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, toplu taşım hizmetlerinde malul, yaşlı, öğrenci ve basın kimlik kartı sahiplerine indirim uygulamaya yetkilidirler.

24/02/1968 tarihli ve 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun, 03/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve 12/04/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun ücretsiz veya indirimli tarife uygulanması ile ilgili hükümleri saklıdır. Bakanlar Kurulu birinci fıkra hükmünden muaf tutulacak kişi veya kurumlan tespit etmeye yetkilidir.

Bu Kanunun yayımı tarihinden önce üçüncü fıkrada belirtilen kanunlar dışında; kanun, kanun hükmünde kararname, tüzük, yönetmelik, genelge ve benzeri düzenleyici işlemler ile diğer idari işlemlerle tesis edilmiş bulunan ücretsiz veya indirimli tarife uygulamalarına 31/12/2001 tarihinden itibaren son verilir." Denilmektedir.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükmü gereğince belediyenin, personeli lehine su ücret tarifelerinde indirim uygulaması mümkün görülmemektedir.

Dilekçi tarafından yapılan savunmada her ne kadar belediyeler tarafından yapılan sosyal yönü ağırlıklı yardımların Anayasaya, uluslararası sözleşmelere dayanılarak yapıldığı ifade edilmekte ise de, 08.01.2002 tarih ve 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 1 inci maddesi hükmü bu duruma açıklık getiren kesin bir hükümdür.

Yine dilekçi belediyede çalışanların özellikle memurların aldıkları maaşın açlık sınırının biraz üstünde ve yoksulluk sınırının içinde kaldığını, belediye çalışanlarının performansını artırmak ve yoksullukla mücadele amacı güdülerek bir nebze iyileştirme sağlanması amacı ile su giderlerinde %50 indirim uygulaması yoluna gidildiğini belirtmektedirler. Ancak 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 146 ncı maddesinde açıkça ifade edildiği üzere bu kanun kapsamına giren memurlara bu kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez, hiçbir yarar sağlanamaz.

08.01.2002 tarih ve 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 1 inci maddesinde belirtildiği üzere, belediyelerin üretilen mal ve hizmet bedellerinde herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanamaz.

Açıklanan gerekçelerle 1341 sayılı ilamın 1 inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

2. 1341 sayılı ilamın 2 nci maddesiyle; Belediyeye ait düğün salonunun Belediye personeline % 50 oranında indirim uygulanmak suretiyle 7.800 YTL.’ye ilişkin tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi, savcılık karşılaması ve ilam hükmü işbu tutanağın 1 nci maddesinde ifade edildiği gibidir.

Açıklanan gerekçelerle 1341 sayılı ilamın 2 inci maddesiyle verilen 7.800 YTL. ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 08.05.2012 tarih ve 34927 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.