Sayıştay 3. Dairesi 300 Kararı - Özel Bütçeli İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 3

• Karar Tarihi: 22.12.2016

• Karar No: 300

• İlam No: 115

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Hesap Yılı: 2015

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Nefaset Kesintisi ve Süre Uzatımı

………. TL sözleşme bedelli ………. İş Ortaklığı yüklenimindeki “………. Yapım İşi”ne ilişkin 27 nolu hakediş ödemesi sırasında;

A) Geçici kabul tutanağında yer alan ve yüklenicinin tamamlaması gereken eksik imalatları gösteren bölümde, betonarme ve alüminyum imalatlarındaki kusurlar nedeniyle nefaset kesintisi yapılacağı belirtilmesine rağmen söz konusu kesintinin yapılmaması sonucu ………. TL,

B) Yüklenici tarafından iş bitim süresinden sonra İdareye verilen ve yapının doğalgaz ve su bağlantılarının ………. Belediyesi tarafından yapılmayan yol çalışmaları sebebiyle tamamlanamadığını belirten dilekçesi üzerine, 60 gün yersiz süre uzatımında bulunulması sonucu ise ………. TL,

olmak üzere toplam ………. TL kamu zararına sebebiyet verilmesi hususu ile ilgili dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.

A) Sorumlular tarafından gönderilen savunmalardan; betonarme ve alüminyum imalatlarındaki kusurlar nedeniyle oluşan ………. TL’lik nefaset kesintisi bedelinin firma tarafından ………. tarihinde EFT yoluyla ödenmiş olduğu ve bu tutarın ………. tarih ve ………. sayılı muhasebe işlem fişi ile ………. Kurumu bütçesine gelir kaydedildiği anlaşıldığından, bu tutar için ilişilecek husus kalmadığına ve tahsilatın ilamda gösterilmesine,

oy birliğiyle,

İlamın tebliğ tarihinden itibaren, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca altmış gün içinde temyiz ve 56 ncı maddesi uyarınca beş yıl içinde yargılamanın iadesi yolu açık olmak üzere,

B) ………. binasının yapımı esnasında yüklenici firma tarafından verilen 05.01.2015 tarihli dilekçeye istinaden 60 gün süre uzatımı verilerek iş bitim tarihinin 13.02.2015 olarak belirlendiği, söz konusu süre uzatımının, inşası devam eden yapının kuzey taraf F bloğunun ön kısmında yer alan imar yolu ile şehir bağlantısının yapılamaması ve binaların doğalgaz ve diğer altyapı bağlantılarının tamamlanamaması sebebiyle verildiği görülmektedir.

Yüklenicinin iş mahallinin yakınında bulunan ve ………. Belediyesi tarafından yürütülen metro inşaatına ait olan şantiye binalarının kaldırılması için yapmış olduğu süre uzatımı başvurusunun kabul edilmediği söz konusu şantiye binalarının kaldırılmasını müteakip F bloğa ait imalatların yapımının başlatıldığı, bu imalatların yapımı sürecinde imar yolunun açılması ile ilgili yerel yönetimler nezdinde girişimlerde bulunulduğu, ancak gerek komşu parsellerde bulunan kaçak yapılar, gerekse ………. Belediyesi ile ………. Belediyesi'nin yoğun iş yükü nedeni ile imar yolunun açılması ve gerekli altyapı imalatlarının binaya ulaştırılması işlerinin sözleşme süresi dâhilinde gerçekleştirilemediği anlaşılmaktadır.

Yüklenici firma ile yapılan sözleşme kapsamında bulunmayan ve yerel yönetimlerin sorumluluğunda olan imar yolu ve altyapı imalatlarının yapımı konusunda gecikme yaşanması sebebiyle yüklenici firmanın 05.01.2015 tarihli dilekçesine istinaden, 13.01.2015 tarih ve 100 sayılı yazı ile yüklenici firmaya 60 gün süre uzatımı verilerek iş bitim tarihi 13.02.2015 olarak belirlenmiştir.

Yapım işine ilişkin sözleşme eki Özel Mekanik Tesisat Şartnamesinin, “Sıhhi Tesisat” başlıklı 2.2 maddesinde yer alan;

''Yapı kompleksinin su gereksinimi şehir şebekesinden sağlanacak, sistemde bulunan sıhhi tesisat armatürlerinin sayısı, adliye personeli ve günlük ziyaretçi sayısı dikkate alınarak, ısı merkezinde yeterli kapasiteli paslanmaz çelik modüler su deposu konulacak, su deposuna entegre olarak, sıralı çalışan, rotasyon panolu, çok pompalı hidroforla basınçlandırma sağlanacaktır.''

hükmü gereğince sözleşme konusu yapının su gereksiniminin iş mahalli dışında bulunan şehir şebekesinden sağlanabilmesi için öncelikle şehir şebekesinin yapının bulunduğu mahalle getirilmesi gerektiği, ancak bu işin yüklenici firmanın değil yerel yönetimlerin yükümlülüğünde olduğu açıktır.

Anılan Şartnamenin, “Doğalgaz iç tesisatı, uygulama projeleri yapılması, onayı ve tesisat muayene” kısmında ise;

''Yapının ısıtma sisteminde kullanılacak doğalgaz kazanlarının ve mutfak hacmindeki cihazların doğalgaz gereksinimini karşılamak üzere, mahalli gaz kuruluşu standartlarında doğalgaz iç tesisat uygulama projesi hazırlanarak, proje harçları yatırılmak suretiyle ilgili gaz kuruluşu onayı sağlanacaktır. Doğalgaz tesisatı onaylı projeye uygun olarak mahalli gaz kuruluşu standartlarında imal edilecek, doğalgaz tesisatı test muayene ve kabul işlemleri ilgili gaz kuruluşuna yaptırılacak, konuyla ilgili muayene ve kontrol ücretlerinin ödenmesi işin anahtar teslimi götürü bedeli kapsamında olacaktır.

Yapıya doğalgaz servis hattı çekilmesi ve doğalgaz servis kutusunun tesis edilmesi İdare tarafından ayrıca yaptırılacaktır.

Doğalgaz uygulama projelerinin yapılması, mahalli gaz kuruluşu onayının sağlanması, tamamlanan imalatın gaz kuruluşu kabul ve testlerinin yaptırılması işlerini harç ve onay ücretlerinin ödenmesi işin kapsamında olacak, doğalgaz abonelik bedeli İdare’ye ait olacaktır. Tesisin geçici kabul işlemleri onaylanmadan, İlgili gaz kuruluşun onaylı kazan dairesi ve mutfak doğalgaz tesisatı kabul belgesi yüklenici tarafından alınmış olacaktır.'' denilmektedir.

Yukarıda yer verilen doğalgaz iç tesisatına ilişkin ifadelerden anlaşılacağı üzere; yapıya doğalgaz servis hattı çekilmesi ve doğalgaz servis kutusunun tesis edilmesi işleri İdare tarafından ayrıca yaptırılacaktır ve yüklenici yalnızca binanın iç doğalgaz tesisatının döşenmesi ve doğalgaz regülatöründen itibaren yapılacak olan sayaç gruplaması işlerinden sorumlu olacaktır.

Kaldı ki ………. Başkanlığı ve ………. (………Anonim Şirketi) arasında 03.07.2014 tarihinde imzalanan Abone Bağlantı Sözleşmesi uyarınca doğalgaz servis hattı ve regülatör montajının ………. tarafından gerçekleştirilmesi gerektiği, ancak anılan yol imalatlarının gecikmesi nedeniyle bu işlerin ………. Yapım İşi’nin sözleşme süresi içinde tamamlanamadığı görülmektedir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İşin süresi ve sürenin uzatılması başlıklı” 30 uncu maddesinde;

"… Sözleşmesinde belirtilen mücbir sebepler ve/veya idarenin sebep olduğu hallerden dolayı, işte sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi halinde, durum idarece incelenerek işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre işin bir kısmına veya tamamına ait süre uzatılır.

Yüklenicinin, sürenin uzatılmasını gerektiren hallerin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde, idareye yazılı olarak bildirimde bulunması ve yetkili merciler tarafından usulüne göre düzenlenmiş belgelerle mücbir sebebin meydana geldiğini tevsik etmesi zorunludur. Yüklenici bildiriminde, iş üzerinde gecikmeye yol açtığını düşündüğü sebeplerin ayrıntılarını, işin süresinin ne kadar uzatılması gerektiğini belirtecektir. Uzatılacak sürenin tespiti o anda mümkün değilse bunun da sebeplerini ayrıca belirtecek, durumun netlik kazanmasından sonra istediği süre uzatımını da ayrı bir yazı ile derhal bildirecektir. Ancak idarenin sebep olduğu süre uzatımını gerektiren gecikmelerde, yüklenicinin yirmi gün içinde yazılı bildirimde bulunma şartı aranmaz.

…'' denilmektedir.

Sorgu konusu yapım işinde, yüklenicinin uhdesinde ve ihale kapsamında olmayan ve yerel yönetimler tarafından gerçekleştirilmesi gereken işlerle ilgili gecikmelerden dolayı yüklenicinin sorumlu tutulmasının uygun olmayacağı, söz konusu imar yolu ve altyapı imalatlarına yönelik işlerin, İdare tarafından yerel yönetimler kanalı ile hallettirilmesi gerektiği, bu husustaki gecikmelerin yukarıdaki mevzuatta değinildiği şekliyle 'idarenin sebep olduğu süre uzatımı' olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu sebeple yüklenici firmanın yirmi günlük süre içinde yazılı bildirimde bulunma zorunluluğunun da olmadığı görülmektedir.

Açıklanan sebeplerle ………. Yapım İşi kapsamında yüklenicinin talebi üzerine 13.01.2015 tarihinde verilen 60 günlük süre uzatımı kararının yasal mevzuata uygun olduğuna ve ………. TL’lik gecikme cezası konusunda ilişilecek husus bulunmadığına,

Daire Başkanı ……….’in; “02.04.2012 tarihinde ihale edilen ………. Yapım İşi”nin yüklenicisi olan firmaya 04.09.2012 tarihinde yer teslimi yapıldığı, yer teslimini müteakiben 10.09.2012 tarihinde yüklenicinin, ………. metro yapımı inşaatının yapı alanı içine girdiği ve çalışmalara engel olduğu gerekçesiyle, iş bitim tarihi olan 15.02.2015’ten sonra ise inşa edilen yapının doğalgaz ve diğer alt yapı bağlantılarının, iş mahalli yakınındaki kaçak yapılar ve belediyelerin iş yükü dolayısıyla zamanında açılamayan imar yolu nedeniyle yapılamadığı gerekçesiyle süre uzatımı talebinde bulunduğu, İdarenin ise yükleniciye ikinci süre uzatımı talebi doğrultusunda 60 gün ek süre verdiği görülmektedir.

Ancak ihale dokümanında yer alan Tip İdari Şartnamenin “İşin Yapılacağı Yerin Görülmesi” başlıklı 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan;

“İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini gezmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır.”

hükmü gereğince, inşaat ve çevresini gezmiş olan yüklenicinin teklifini etkileyecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri hususlarla ilgili her türlü bilgiyi edinmiş kabul edileceği, sorgu konusu yapım işinde de yüklenicinin metro inşaatı ile ilgili şantiyeleri ve mahaldeki kaçak yapıları görerek ve imar yolu durumunun farkında olarak teklif sunduğu anlaşılmaktadır.

Bu sebeplerle yüklenicinin iş bitim tarihi olan 15.02.2015’te yapmış olduğu başvuru üzerine, İdare tarafından verilen 60 günlük yersiz süre uzatımı nedeniyle oluşan ………. TL kamu zararının Raporda adı geçen sorumlulara ortaklaşa ve zincirleme olarak ödettirilmesine hükmedilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı,

İlamın tebliğ tarihinden itibaren, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca altmış gün içinde temyiz ve 56 ncı maddesi uyarınca beş yıl içinde yargılamanın iadesi yolu açık olmak üzere,

oy çokluğuyla, karar verildi.