Sayıştay 3. Dairesi 29630 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2004

• Daire: 3

• Dosya No: 29630

• Tutanak No: 30057

• Tutanak Tarihi: 25.03.2008

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1. 741 sayılı ilamın 2’nci maddesi ile, 100 milyar lira keşif bedelli, %9.1 ihale indirimli Ceylan İnşaat Ticaret A.Ş. yüklenimindeki “Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Uygulama Hastanesi Kardiyoloji Merkezi İnşaatı İşi”ne ait hak edişte, demirli beton imalatı ile ilgili olarak, imalatın beton tesisinde yapıldığını gösteren belgeler ve imalata ait laboratuar deney sonuçları mevcut olmadığı halde, yapılan işler listesinde kaydı bulunan beton imalatına 16.022/1 yerine 16.043 poz numaralı “ Granülometrik kum çakılla yapılan Demirli B. 225 Betonu” birim fiyatının ödenmesi sonucu 103.269.872.440 . liraya tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler özetle, tazmin hükmünün gerekçesinde aynen; "'16.043/1 poz nolu birim fiyat üzerinden ödeme yapılabilmesi için imalatın beton tesisinde yapılması ve imal edilen betonun idarece istenilen mukavemette olup olmadığının tespit edilmesi amacıyla gerekli laboratuar deneylerinin yapılması ve imalatın beton santralinde yapıldığını gösteren belgelerle birlikte deney sonuçlarının ibraz edilmesi gerekmektedir" denildiğini, birim fiyat tarifinin yanlış yorumlandığını, İlgili birim fiyat tarifinde deney sonuçlarından birim fiyata dahil olması nedeniyle bahsedildiğini, imal edilen betonunun idarece istenilen mukavemette olup olmadığının tespiti için deney yapılması zorunlu kılındığını, fakat deney raporlarının ödeme emri belgesine eklenmesinin istenilmediğini, bu nedenle tahakkuk ve ödeme belgelerine deney raporlarının eklenmediğini, deney raporlarının ödeme evraklarına eklenmemesinden 16.043/1 poz nolu imalatın yapılmadığı ve dolayısıyla bunun yerine 16.022/1 poz nolu imalat bedelinin ödenmesi gerekliği sonucunun çıkarılmaması gerektiğini, Dicle Üniversitesi 120 Yataklı Kardiyoloji Merkezi İnşaatına ilişkin sözleşme eki olan 1.Keşif özetinde demirli betonun B-225 betonu olacağının belirtildiğini, Projenin dışına çıkarak daha mukavemetsiz beton kullanmanın, binanın statiği ile oynamak anlamına geleceğini, 16.043/1 pozunun tarifinde betonun sınıfını ve mukavemetini tespit etmek için yetersayıda laboratuar deneylerinin yapılacağının zorunlu kılındığını, Müteahhit firmanın ekteki faturalarından da anlaşılacağı üzere 2 adet beton tesisi, 2 adet elek ve yıkama tesisinin bulunduğunu, Müteahhit firmanın hazır betonu sadece kendi inşaatları için üretmediğini, piyasaya da verdiğini, 16.043/1 poz nolu imalatın 1995, 1996, 1997,1998,1999,2000 ve 2001 yıllarında yapıldığını, ilgili yıllara ait yıl sonu imalat tespit tutanakları düzenlendiğini, bu tutanaklardan anlaşılacağı üzere 16.043/1 poz nolu imalatın yapıldığını ve idarece teslim alındığını, imalatın beton santralinde yapıldığına ilişkin 12 adet fotoğrafın ekte sunulduğunu, imalatın 16.043/1 poz nolu imalat olduğunun, DSİ X.Bölge Müdürlüğüne bağlı elemanlarca alman 5 adet silindirik karot numunelerinin basınç deneyleri yaptırılmış ve B-225 betonu olduğuna ilişkin raporun ekte sunulduğunu, imalatın 16.043/1 poz nolu imalat olmadığını gösteren hiçbir delil bulunmadığını, kanuna aykırı olan 3.Dairenin tazmin kararının kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesinde; Dicle Üniversitesi 120 Yataklı Kardiyoloji Merkezi İnşaatına ilişkin sözleşme eki 1.keşif özetinde ve projesinde beton imalatının Granülometrik kum ve çakılla yapılan demirli BS.18 (B-225) betonu olacağı belirtilmiştir.

Bayındırlık Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu tarafından yayınlanan Yapı İşleri Birim Fiyatı tarifleri’nde, 16.043/1 poz numarası ile temsil edilen “Granülometrik kum ve çakılla yapılan demirli B-225 Betonu” imalatının birim fiyat tarifi;

“Yapılacak laboratuar deneyleri ve granülometrik analizlere göre istenilen mukavemeti temin edecek nisbetler dahilinde ve ağırlık esasına göre granülometrik kum, çakıl veya kırmataş, su ve çimentonun (en az 4 bölmeli agrega silosu, tartı üniteleri, cebri karıştırıcı ve diğer mekanik aksam ile çimento silolarını havi) beton tesisinde karıştırılarak beton imâli, ayrışmaya mâni olacak nakil vasıtaları ile nakli, beton tulumbası veya seri asansör ile her derinlik ve yüksekliğe taşınarak yerine konması, vibratör ile sıkıştırılması, gerektiğinde sulanması, soğuktan, sıcaktan ve diğer dış tesirlerden korunması, imâl edilen betonun idarece istenilen mukavemette BS 18 (B.225), BS.25 (B.300) olup olmadığını anlamak üzere gerekli ve yeter sayıda deney için numune alınması, gerekli deneylerin yapılması, her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı, makina, araç, gereç, laboratuar giderleri ile inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, müteahhit kârı ve genel giderler dahil 1 m³ demirli, demirsiz beton tesisinde imâl edilen BS 18 (B.225), BS.25 (B.300) beton fiyatı “ şeklinde yapılmıştır.

16.043/1 pozunun tarifinde betonun sınıfını ve mukavemetini tespit etmek için yeter sayıda laboratuar deneylerinin yapılacağı zorunlu kılınmış fakat deney raporlarının ödeme emri belgesine eklenmesi istenilmemiştir.

16.043/1 poz nolu imalat 1995,1996,1997,1998,1999,2000 ve 2001 yıllarında yapılmış, ilgili yıllara ait yıl sonu imalat tespit tutanakları düzenlenmiştir.Tutanaklardan 16.043/1 poz nolu imalatın yapıldığı ve idarece teslim alındığı anlaşılmaktadır. Ayrıca, Dicle Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi ve DSİ X.Bölge Müdürlüğü teknik elemanlarınca düzenlenen teknik raporlarda da söz konusu beton imalatlarının 16.043/1 poz nolu imalat şartlarında olduğu tespit edilmiştir. Böylece beton imalatı bedelinin 16.043/1 pozundan ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerden dolayı dilekçi iddialarının kabulü ile, 741 sayılı ilamın 2’nci maddesi ile 103.269.872.440-liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

2. Aynı ilamın 4’üncü maddesiyle, 2.950.000.000.000. lira keşif bedelli, %27,5 tenzilatlı Ak. Ser İnşaat Turizm San.Tic.Ltd.Şti.nin yükleniminde bulunan “Dicle Üniversitesi Merkezi Kütüphane ve Kongre Merkezi İnşaatı İşi” ne ait hak edişte; imalatı yapılan 15.010/4B pozundan çıkan toprak türünün dolguda kullanılabileceğine dair kazı klas zaptı bulunmasına rağmen kazıdan çıkan toprağın dışarı nakledildiğini, buna karşın dışarıdan stabilize malzeme getirilmek suretiyle 14.018 no.lu poz kullanılarak dolgu bedeli ödendiği gerekçesiyle 121.393.781.678. liraya tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler dilekçelerinde özetle; Kazı planı ve plankotesi incelendiğinde görüleceği gibi kazı alanının boyunun 207 metre, eninin ise 58 ile 88 metre arasında değiştiğini, kazı planında derinliğin ise tesviye kazısı, geniş kazı alanı ile sınırlı tutulduğunu, bodrum kısmında plankote eğrisinin 109 ile 113 metre arasında olduğunu, temel taban kodu 99,50 olduğuna göre orta derinliğin 11,50 metre olması gerektiğini, bodrumsuz kısımda ise ortalama plankote eğrisinin 108 ile 113 metre arasında olduğunu, temel taban kotu İse 104,85 metre, ortalama derinliğin ise 5,65 metre olduğunu, dolguda kullanılan 13.453 m3 stabilizenin 25 metre sınırında depolamanın yukarda belirtilen nedenlerden dolayı teknik olarak mümkün olmadığını, bina inşaatında geniş derin kazı tarifi incelendiğinde 25 metreye kadar olan taşımaların birim fiyata dahil olduğunu, 25 metrenin dışındaki taşımaların birim fiyatı dahil olmadığını, kazı planı ve hake dişler incelendiğinde, kazıdan çıkan % 40 oranında yumuşak kaya stabilize (konglomera) 19.309x2,4=46.342 ton malzemenin dışarıya nakledilmediğini, tamamını inşaat mahallinde ortalama 320 metre mesafede depo edildiğini,.12.09.2001 tarihinde tanzim edilen 4 nolu hakkedişte işin müteahhidine ödeme yapıldığını, miktarda bu güne kadar bir değişiklik olmadığını, bina inşaatında dolgu işlemine 2003 yılında başlanıldığını,.05.05.2003 tarihli 11 nolu hakkedişle işin müteahhidine ilk ödeme 6133 m3 olduğunu, söz konusu dolgu stabilize malzemesi depodaki malzeme olduğunu, ortalama taşıma mesafesinin 400 metre olduğunu, dışarıdan dolgu malzemesi naklinin söz konusu olmadığını, 2004 yılı fiyatları ile yapılan ödeme 121.393.781.678 TL değil, 73.370.415.701 TL olduğunu, Klas tespitinde belirtilen % 40 yumuşak kaya stabilize malzemesi (konglomera) nın tamamını inşaat alanı içinde 320 metre mesafede depolandığını, dışarıya nakli söz konusu olmadığını, stabilize dolgu malzemesinin miktarının 13.453 m3 olup, bu meblağı kazı planı incelendiğinde birim fiyat tarifinde belirtilen 25 metre içinde tutarak dolguda kullanılmak üzere kazı kenarında tutmak mümkün olmadığından kazıdan ve klas tutanağında belirtilen 19.309 m3 dolgu malzemesinin depo edilmiş, dolgu için lüzumlu 13.453 m3 stabilize depodan alındığını, İddia edildiği gibi bir fazlalık söz konusu olmadığını, hazinenin herhangi bir zararının olmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Dicle Üniversitesi Rektörlüğü’nün 07 05.2001 tarih ve B.30.2.DİC.0.70.80.01-209 sayılı yazısına istinaden düzenlenmiş olan Klas tespit Tutanağı’nda 15.010./4B poz nolu imalatı yapılması neticesinde çıkan yumuşak kaya (konglomera) malzemesinin dolguda kullanılması yönünde karar almıştır.

15.010/4B poz nolu “Makina İle Patlayıcısız Her Derinlikte Geniş Derin Yumuşak Kaya,Batak,Balçık Kazılması “ imalatın tarifinde aynen;

“Yumuşak kayalık, batak ve balçık zeminin patlayıcı madde kullanılmadan kazılması ve 15.001/2 deki esaslar dahilinde depo veya dolguya serilmesi, imalat ve inşaattan sonra kazı yerinde kalan boşlukların doldurulması için 1 m3 kazı fiyatı : Ö L Ç Ü : Kazının hacmi kazı projesi üzerinden hesaplanır. N O T : Bu fiyata su zammı, iksa, 25 metre dışındaki taşıma, sulama ve sıkıştırma bedelleri dahil değildir…” denilmektedir.

15.010/4B poz nolu imalatın tarifinde 25 metreye kadar olan taşımaların birim fiyatın içinde olduğu, 25 metre dışındaki taşımaların ise birim fiyata dahil olmadığı görülmektedir.

Rapor dosyası eki Merkezi Kütüphane ve Kongre Merkezi İnşaatına ait Kazı Planın incelenmesinde; kazıdan çıkan ve klas tespit tutanağında belirtilen %40 oranındaki yumuşak kaya( konglomera)’nın ortalama 320 mt mesafedeki bir yere depo edileceği belirtilmiştir..

Bu nedenle 15.010/4B poz nolu kazı imalatın çıkan malzemenin ortalama 320 metre uzaklığındaki bir yere depo edilmesi için nakliye bedeli ödenmesinde ve buradan da ortalama 400 mt uzaklığındaki dolguda (14.018 poz nolu imalatta ) kullanılması için tekrar nakliye bedeli ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerden dolayı dilekçi iddialarının kabulü ile, 741 sayılı ilamın 4’ncü maddesi ile 121.393.781.678-liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 25.03.2008 tarih ve 30057 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.