Sayıştay 3. Dairesi 29465 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2003

• Daire: 3

• Dosya No: 29465

• Tutanak No: 30086

• Tutanak Tarihi: 08.04.2008

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü.

1. 889 nolu ilamın 1. maddesinde, Müteahhit Cevat Aydın yüklenimindeki Kelkit Öğütlü Sağlık Ocağı İkmal İnşaatı İşine ait 5 nolu Hakediş raporunda, %30 fazlası işlere ait ödemenin yapılması için Gümüşhane İl Daimi Encümenince alınan karara göre fazla olan kısma ait ihale indirim oranı %12,25’den %25’e çıkarıldığı halde, ihale indirim oranının %12,55 olarak uygulanmaya devam edilerek ödeme yapılması nedeniyle 14.124,09 YTL’nin tazminine karar verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 63. maddesinde yapım işlerine ait bir sözleşmenin uygulanması sırasında keşif ve sözleşmede öngörülmeyen iş artışı veya eksilişi zorunlu hale gelirse, müteahhit keşif bedelinin % 30 oranına kadar olan değişikliği, süre hariç sözleşme ve şartnamesindeki hükümler dairesinde yapmakla yükümlü olduğunu, benzer hükümlerin 4734 sayılı KİK'nda da yer aldığını, yapılan işlerde sözleşme hükümlerindeki ilk ihale tenzilatlarının esas alınmasının gerektiğini, kaldı ki anılan her iki işte de keşif bedelinin % 30 kısmını aşarak işlerin yapıldığını ve İdare tarafından da kabul edildiğini, 2. dilekçesinde de, her ne kadar bu %30 fazlası işlere ait Gümüşhane Vilayeti Daimi Encümen tarafından karar alınmış ise de, bu durum 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun amir hükmüne aykırı olduğunu bildirerek tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 63. maddesinde, Yapım işlerine ait bir sözleşmenin uygulanması sırasında keşif ve sözleşmede öngörülmeyen iş artışı veya eksilişi zorunlu hale gelirse, müteahhit, keşif bedelinin %30 oranına kadar olan değişikliği, süre hariç, sözleşme ve şartnamesindeki hükümler dairesinde yapmakla yükümlüdür.

Keşif bedeli artışının %30'u geçmesi halinde sözleşme feshedilir. Ancak, bu durumda müteahhit işin keşif bedeli ve %30 keşif artışının karşılığı işleri sözleşme ve şartnamesindeki hükümler çerçevesinde yapmaya zorunludur. Taahhüdün %30 keşif artışı ile bitmemesi ve tasfiye edilmesi halinde müteahhit, idareden hiçbir masraf ve tazminat isteyemez.

%30 oranından fazla artış; temel, tünel ve benzeri işler ile tabii afetler gibi nedenlerden ileri gelmiş ise; idarenin isteği, müteahhidin kabulü ve ilgili bakanın onayı ile süre hariç, aynı sözleşme ve şartname hükümleri içinde %30'u geçen işler de aynı müteahhide yaptırılabileceği düzenlenmiştir.

818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 413. maddesinde de, İş sahibinin menfaati için yapılmış olan bir işte, yapan kimsenin hal icabına göre zaruri veya faideli bulunan bilumum masraflarını faizi ile edaya ve bu kabil taahhütlerini ifaya ve hakimin takdir edeceği zararı tazmine, iş sahibi mecburdur.

Maksadı hasıl olmasa bile, işi yaparken icabeden ihtimamda bulunan kimse hakkında dahi bu hüküm tatbik olunur.

İşi yapan kimse yaptığı masrafı istifa edemediği takdirde, haksız bir fiil ile mal iktisabı faslındaki hükümlere göre yaptığı şeyi ref ettirebileceği, hükme bağlanmıştır.

Yukarıya alınan 2886 sayılı İhale Kanunu’nun 63. maddesine göre, yapım işlerine ait bir sözleşmenin uygulanması sırasında keşif ve sözleşmede öngörülmeyen iş artışı veya eksilişi zorunlu hale gelirse, müteahhit, keşif bedelinin %30 oranına kadar olan değişikliği, süre hariç, sözleşme ve şartnamesindeki hükümler dairesinde yapmakla yükümlüdür. Keşif artışının %30'u geçmesi halinde, sözleşmenin feshedilmesi gerekmekle birlikte, söz konusu işe ait hakediş ve eki belgelerinin incelenmesinde, idarece, işte meydana gelen %30’un üzerindeki keşif artışına tekabül eden işlerin aynı müteahhide yaptırılmasına, ihale indiriminin %25’e tamamlanması şartıyla işin bitiminden önce karar verdiği anlaşıldığından, keşif bedelinin %30’unu aşan işlerin bedellerinin ödenmesinde, asıl işe ait ihale tenzilatı olan %12,55 oranının değil, işin yapılmasından önce İl Daimi Encümeni kararıyla bu işler karşılığı tespit edilen %25 oranın uygulanarak ödenmesi gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, dilekçi iddialarının reddiyle 889 sayılı ilamın 1. maddesiyle tazminine karar verilen 14.124,09 YTL’ye ilişkin hükmün TASDİKİNE,

2. 889 nolu ilamın 2. maddesinde, Müteahhit Cevat Aydın yüklenimindeki Kelkit Öğütlü Sağlık Ocağı İkmal İnşaatı İşine ait 5 nolu Hakediş raporunda, stabilize dolgu için ödenen malzeme fiyat farkında, dolguya esas malzemenin baz fiyatının hatalı alınmasıyla fiyat farkı ödenen malzemenin (1560,597 m3) 457,775 m3’ünün 2002 yılına ait olmasına rağmen tamamen 2003 yılında kullanılmış gibi hesaplama yapılarak ödenmesi nedeniyle 4.063,49 YTL’nin tazminine karar verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde, teknik kariyerinin olmaması nedeniyle bahse konu hususlarda fazlaca bilgisinin bulunmadığını, dolayısıyla bu konularda hakedişi tanzim eden teknik personellerin sorumluluğunun bulunduğunu iddia etmiştir.

Saymanın tanımı, 1050 sayılı kanunun 9. maddesinde yapılmış, görev ve sorumluluklarına ilişkin hükümlere de aynı Kanunun 13, 14, 20, 22 ve 81. maddelerinde yer verilmiştir.

Anılan Kanunun 13. maddesine göre saymanlar, düzenledikleri belgelerin doğruluğundan ve kanunlara uygunluğundan, 14. maddesine göre de, aldıkları ve elden çıkardıkları nakit ve mallardan ve görevlerine ilişkin her türlü işlemlerden sorumludurlar.

Saymanın ödeme belgesi üzerinde yaptırmak zorunda olduğu incelemenin kapsamı ise 81. maddede açıklanmıştır. Saymana, 1050 sayılı Kanun çerçevesinde genel bir sorumluluk yüklenmiş bulunmaktadır. Mevzuatın açık biçimde sorumluluk dışında bıraktığı durumlar dışında yaptığı bütün işlemlerden sorumlu tutulmuştur. Özellikle hakediş uygulamaları ve ödemeleri açısından bu konunun teknik bir konu olduğu, uzmanlık gerektirdiği, teknik bilgi ve uzmanlıktan yoksun olan saymanın önüne getirilen hakediş raporunu sağlıklı biçimde incelemesinin beklenemeyeceği, inşaattaki imalat, ihzarat ve nakliye durumlarını bilmesinin veya takip etmesinin mühendislik bilgisi olmadan mümkün olmayacağı bu nedenlerle bu hususlarda saymana sorumluluk yüklenmesinin hakkaniyete uygun olmayacağı düşünülebilir. Ancak bu gerekçeleri yerinde ve haklı görmek mümkün ise de, mevzuatımızdaki kesin hükümler karşısında belirtilen hususlarda saymanı sorumluluğun dışında tutmak mümkün değildir. Çünkü 1050 sayılı Kanunun yukarıda sayılan hükümlerine göre sayman, hazırlanmasında, düzenlenmesinde katkıları olmasa da ödemeye esas olan belgelerin doğruluğundan, kanun, tüzük ve kararlara uygunluğundan ve devlet alacağının takip ve tahsilinden sorumludur.

Yukarıda sayılan gerekçelerle, dilekçinin sorumluluk yönünden yaptığı itirazın REDDİNE, karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

3. 889 nolu ilamın 3. maddesinde, Müteahhit Celil Köse yüklenimindeki Köse İlçesi Anaokulu İnşaatı İşine ait son Hakediş raporunda, %30 fazlası işlere ait ödemenin yapılması için Gümüşhane İl Daimi Encümenince alınan karara göre fazla olan kısma ait ihale indirim oranı %11,50’den (%8 emanet indirimi dahil edilerek %19,72) %25’e çıkarıldığı halde, ihale indirim oranının %11,50 olarak uygulanmaya devam edilerek ödeme yapılması nedeniyle 4.619,36 YTL’nin tazminine karar verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde, bu tutanağın 1. maddesiyle ilgili olarak ileri sürdüğü gerekçelerle tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

İş bu tutanağın 1. maddesinde açıklanan gerekçelerle, dilekçi iddialarının reddiyle 889 sayılı ilamın 3. maddesiyle tazminine karar verilen 4.619,36 YTL’ye ilişkin hükmün TASDİKİNE,

Karar verildiği 08.04.2008 tarih ve 30086 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.