Sayıştay 3. Dairesi 29442 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2004

• Daire: 3

• Dosya No: 29442

• Tutanak No: 29848

• Tutanak Tarihi: 29.01.2008

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden ve duruşma talebinde bulunan dilekçi Adem GÖKÇEN ile Sayıştay Savcılığının sözlü açıklamaları dinlendikten sonra gereği görüşüldü:

545 sayılı ilamın 1 inci maddesinde, İl Genel Meclisi başkan ve üyelerine toplantı yapılmayan günler için ödeme yapılması nedeniyle toplam 132.027,87 YTL’na tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi dilekçesinde özetle, 16.5.1987 tarih ve 3360 sayılı kanunla değişik 13.3.1913 tarihli İl Özel İdaresi kanununun, İl Genel Meclisinin çalışma esas ve usullerini düzenleyen 119.maddesine istinaden hazırlanan İl Genel Meclisinin Çalışma Esas ve Usulleri hakkındaki Yönetmeliğin 19.maddesinde ihtisas komisyonları teşkil edilir denildiğini, İhtisas komisyonlarının İl Genel Meclisine havale edilen konuları görüşerek rapor düzenlediklerini, Genel Kurul toplantı günlerinin dışında toplandıklarını, bir yıl boyunca görev yaptıklarını, ayrıca ödenek verilmesine ilişkin ll6.maddesinde: İl Genel Meclisinin başkan ve üyelerine toplantıların devamı süresince her gün 400 gösterge rakamının bütçe kanunlarında Devlet Memurları maaşı için her yıl belirlenen katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarı aşmamak üzere verilir denildiğini, madde uyarınca toplantı süresi ve toplantı devamı boyunca ödenek verildiğini bu nedenle mevzuata aykırı bir işlem yapılmadığından tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

İl Özel İdaresi Kanunun 3360 sayılı Kanunla değişik 111. maddesinde “İl Genel Meclisi her yıl Mayıs ve Kasım aylarının ilk haftasında olağan olarak toplanır. Toplantı süreleri en çok 30 ar gündür.

Kasım ayı toplantısı dönem başı toplantısıdır.

Toplantı süresi sona erdiği halde konuların incelenmesi ve görüşülmesi neticelenmemiş ise il genel meclisi 10 günü geçmemek üzere toplantıyı uzatır ve sebeplerini İçişleri Bakanlığına bildirir.

İl genel meclisi toplantılarının başlama ve bitiş tarihleri İçişleri Bakanlığına bildirilir.”

3360 sayılı Kanunla değişik 116. maddesinde “il genel meclisinin başkan ve üyelerine toplantıların devamı süresince her gün için 400 gösterge rakamının bütçe kanunlarında Devlet Memurları maaşı için her yıl belirlenen katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarı aşmamak üzere ödenek verilir.

Bu ödeneğin miktarı İçişleri Bakanlığının teklifi ve Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilir.”

136. maddesinde “İl genel meclisi, her dönem başı toplantısında üyeleri arasından gizli oyla encümene 5 asıl, 5 yedek üyeyi ayrı ayrı seçer.

..........Encümen üyelerinin görev süresi bir yıldır. Süreleri dolan üyeler yeniden seçilebilirler.....”

140. maddesinde “İl daimi encümeninin başkan ve seçilmiş üyelerine 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda yer alan 1. derecenin son kademesi gösterge rakamının, bütçe kanunlarında Devlet memurları maaşı için belirlenen katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktar, aylık ödenek olarak verilir. İl Genel Meclisi toplantılarının devamı süresince il daimi encümeninin başkan ve üyelerine yalnız il genel meclisi üyeleri için tespit edilen ödenek verilir.

Encümen başkan ve üyelerinin, görevli olarak il sınırları dışında bulundukları veya yılda 60 günü geçmemek kaydıyla yıllık, mazeret ve hastalık izinlerini kullandıkları sürece ödenekleri kesilmez”

Hükümleri yer almaktadır.

İl Özel İdaresi Kanunun 119. maddesine dayanılarak düzenlenen İl Genel Meclisinin Çalışma Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmeliğin 3. maddesinde “.............Birleşim: İl Genel Meclisinin belli bir gününde açılan toplantısını,

Oturum: Bir birleşimin ara ile bölünen kısımlardan her birini.......... ifade eder.”

5. maddesinde “İl genel meclisi her yıl Mayıs ve Kasım aylarının ilk haftasında olağan olarak toplanır. Bu toplantıların süresi en çok 30 ar gündür.

Kasım ayı toplantısı dönem başı toplantısıdır.

Toplantı süresi sona erdiği halde konuların incelenmesi ve görüşülmesi neticelenmemiş ise il genel meclisi 10 günü geçmemek üzere toplantıyı uzatabilir ve valilikçe sebepleri İçişleri Bakanlığına bildirilir.

Toplantı, incelenecek ve görüşülecek konu kalmadığı taktirde meclis kararı ile süresinden önce de sona erdirilebilir.”

6. maddesinde “İçişleri Bakanlığı veya valilikçe lüzum görüldüğü taktirde zaman ve süresi belirtilerek il genel meclisi olağanüstü toplantıya çağrılabilir.

Ayrıca il genel meclisi üyelerinin üçte ikisi gerekçeli olarak Vali’den il genel meclisinin olağanüstü olarak toplanmasını isterlerse vali bu isteği görüşüyle birlikte İçişleri Bakanlığına bildirir. Uygun görülmesi halinde il genel meclisi olağanüstü toplanır.

Bu toplantıda, çağrıda belirtilen konulardan başka bir şey görüşülemez.”

7. maddesinde “Toplantıların günü ve gündemi vali tarafından tespit edilir.

Toplantının gün, yer, saat ve gündemi toplantının yapılacağı günden en az 10 gün önce üyelere tebliğ edilir. Acele hallerde bu süre üç güne kadar indirilebilir. Üyelerin talebi üzerine yapılacak olağanüstü toplantının, İçişleri Bakanlığının uygun görüş yazısının valiliğe intikalinden itibaren 10 gün içinde yapılması zorunludur.

Olağanüstü toplantı çağrılarında, olağanüstü toplantının süresi de belirtilir.”

12.maddenin ilk iki paragrafında:

“İl genel meclisi görüşmeler sırasında söz alan üyelerin konu dışına çıkmalar, kişiliğe dokunur söz söylemeleri, konuşan kişilerin sözünü kesmeleri ve meclisin düzenini bozacak davranışta bulunmaları yasaktır.

Yukarıda belirtilen hallere aykırı davranışta bulunan üyeler, başkanlıkça uyarılır. İki defa uyarılan üye yine davranışlarında ısrar ederse başkan tarafından meclisten çıkarılır ve üç güne kadar meclise devamı yasaklanabilir. Yasaklandığı günler için ödenek verilmez.”

15. maddesi “Birleşime son verme yetkisi başkana aittir.

Birleşime son verilirken gelecek birleşimin günü ve saati başkan tarafından üyelere duyurulur ve meclis salonunun uygun bir yerine asılır.”

18. madde il daimi encümenin kuruluş ve seçimi ile ilgili olup, 19. maddesinde “il genel meclisince kanunların il özel idaresine görev olarak verdiği konularda ön incelemeye ihtiyaç duyulan hallerde ihtisas komisyonları kurulabilir.

Komisyonların üye sayısı 3 den az, 7 den çok olamaz. Komisyonların adı, sayısı, çalışma konusu ve süresi, üye sayısı her komisyon için ayrı ayrı olmak üzere meclisce iş’ari oyla tespit edilir. Bir üye birden çok komisyonda görev alabilir.

..............

Komisyon başkanı çalışmaları sonunda düzenleyeceği raporu il genel meclis başkanlığına sunar.

Komisyonlar, valilikçe temin edilecek yerlerde çalışırlar. Komisyon başkanınca üyelerine, toplantıların zamanı ve yeri duyurulur.

Komisyonun çalışmaları il genel meclisinin toplantı dönemleriyle sınırlıdır. Komisyona havale edilen işlerin hangi tarihlerde bitirileceği meclisçe belirlenir...........”

Hükümleri yer almaktadır.

İl Özel İdaresi Kanunu ile İl Genel Meclisinin Çalışma Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmeliğin yukarıda yer verilen maddeleri birlikte değerlendirildiğinde; ilgili yönetmeliğin 7.maddesinde yer alan, toplantıların günü ve gündeminin Vali tarafından tespit edileceği hükmünden hareketle, toplantı ifadesiyle bir gün içinde yapılan toplantının anlaşılmaması gerektiği, tam tersine gerek Kanunun 111. maddesinde gerekse ilgili Yönetmeliğin 5. maddesinde toplantı sürelerinin en çok 30’ar gün olacağının vurgulandığı; dolayısıyla toplantı kelimesi tekil olarak kullanıldığında bunun bir gün ile sınırlı olmayıp Mayıs yada Kasım ayında yapılan en fazla 30 gün sürecek olan iki ayrı süreci işaret ettiği;

Nitekim, Yönetmeliğin tanımlar başlıklı 3.maddesinde, il genel meclisinin belli bir gününde açılan toplantısının “Birleşim” bir birleşimin ara ile bölünen kısımlarından her birinin “oturum” olarak tanımlandığı;

Anlaşılmaktadır.

Bu bakımdan, Kanunun 111. maddesi ve Yönetmeliğin 5. maddesine göre toplantı ile kastedilen Kasım yada Mayıs ayındaki birleşimlerin tamamı olduğuna ve Kanunun 111. maddesinin son fıkrasında toplantıların başlama ve bitiş tarihlerinin İçişleri Bakanlığına bildirileceği belirtildiğine göre, 116. maddedeki “il genel meclisinin başkan ve üyelerine toplantıların devamı süresince her gün için 400 gösterge rakamının bütçe Kanunlarında Devlet Memurları maaşı için her yıl belirlenen katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarı aşmamak üzere ödenek verilir” hükmü uyarınca toplantı süresince her gün için bu ödeneğin kesintisiz ödenmesi, başka bir ifade ile yasa koyucu tarafından birleşim başına ödenmesi gereken huzur ücreti yerine ödenek olarak nitelendirilen bu ödemenin, toplantı süreci içindeki birleşim sayısı ile ilgilendirilmeksizin yasada belirtilen ifade ile toplantının devamı süresince her gün ödenmesi gerekmektedir.

Nitekim, meclis üyelerine ödenek verilmesindeki kısıtlama, Yönetmeliğin 12. maddesinde düzenlenmiştir. Bu madde 3 güne kadar meclise devamı yasaklanan üyeye meclise devamın yasaklandığı günler için ödenek verilmeyeceği belirtilmiştir. Yönetmeliğin bu maddesinden başka da fesh edilmeyen il genel meclisi başkan ve üyelerine toplantı dönemi için verilen toplantı ödeneğini kısıtlayan mevzuat hükmü bulunmamaktadır.

Öte yandan il genel meclisi üyelerinin ödeneği Kanunun 116. maddesinde, il daimi encümeni üyelerinin ödeneği de 140. madde de düzenlenmiştir. Bunun nedeni de ilgili Yönetmeliğin 19. maddesinde belirtildiği üzere, komisyonların çalışma sürelerinin il genel meclisinin toplantı dönemleriyle sınırlı olması ve komisyona havale edilen işlerin hangi tarihte bitirileceğinin meclisçe belirlenmesidir. Kanunun 116. maddesinde meclis üyelerine toplantının devamı süresince her gün için ödenek ödenmesi öngörüldüğüne göre, aynı süreyle sınırlı olarak çalışan komisyonlarda görevli meclis üyelerine ayrı bir ödeme yapılmasına gerek olmadığının düşünüldüğü anlaşılmaktadır.

Dilekçi tarafından meclis çalışmalarının sadece Genel Kurul toplantılarından ibaret olmayıp, Genel Kurul tarafından İhtisas Komisyonlarına havale edilen işler için komisyon üyelerinin Genel Kurulun toplantı günleri dışında toplandıkları, bir yıl görev yaptıkları, bazen 100-150 km. mesafedeki köylere gitmek zorunda kaldıkları ve bu hizmetler için de ücret ödenmesi gerektiği belirtilmekte ise de, ilgili Yönetmeliğin 19. maddesinde belirtildiği üzere, komisyonların çalışma sürelerinin il genel meclisinin toplantı dönemleriyle sınırlı olup, komisyona havale edilen işlerin hangi tarihte bitirileceği meclisçe belirlenmekte, ihtisas komisyonlarında görev alacak meclis üyelerine bu görevleri nedeniyle ayrıca bir ödenek öngörülmemektedir. Kanunun 116. maddesinde meclis üyelerine toplantının devamı süresince her gün için ödenek ödenmesi öngörüldüğüne göre, aynı süreyle sınırlı olarak çalışan komisyonlarda görevli meclis üyelerine ayrı bir ödeme yapılmasına gerek olmadığının düşünüldüğü anlaşılmaktadır.

Rapor dosyasında mevcut belgelerin incelenmesinden, Mayıs 2004 toplantısının 03.05.1994 tarihinde başlayıp 10 günlük uzatma ile 12.06.2004 tarihine kadar sürdüğü ve 4 birleşim yapıldığı; Kasım 2004 toplantısının ise 01.11.2004 tarihinde başlayıp 10 günlük uzatma kararı ile birlikte 11.12.2004 tarihinde sona erdiği ve 5 birleşim yapıldığı; Mayıs ve Kasım dönemleri için uzatma süreleri ile birlikte toplam 1+40+40 = 81 gün üzerinden ödenek ödendiği anlaşılmaktadır.

Yasaya göre en fazla ödenek ödenecek gün sayısının aşılmayarak, birleşim sayısı ile ilgilendirilmeksizin Mayıs ayı toplantısı 31+10 = 41, Kasım ayı toplantısı 30+10 = 40 olmak üzere yılda toplam 81 güne kadar toplantı yapılarak ödenek verilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Yukarıda ifade edilen gerekçelerle, 545 sayılı ilamın 1 inci maddesinde verilen toplam 132.027,87.-YTL’na ilişkin tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 29.01.2008 tarih ve 29848 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.