Sayıştay 3. Dairesi 28949 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2002

• Daire: 3

• Dosya No: 28949

• Tutanak No: 29306

• Tutanak Tarihi: 10.04.2007

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

860 sayılı ilamın 2. maddesi ile, Özel İdare Müdürlüğü Hizmet Binası Güvenlik ve Temizlik Hizmetleri işinde asgari ücret farkının fazla ödendiği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde; Mülkiyetinin tamamı Balıkesir İl Özel İdaresine ait olan 1420 m21ik kısmı İl Özel İdare hizmet binası olarak kullanılan 6823 m2 kullanım alanı olan ÖZ-MERKEZ İş ve Ticaret Merkezinin 634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanunundan doğan yükümlülüklerini yerine getirmek üzere 1998 Yılında anılan Özel İdarenin temizlik ve güvenlik hizmetleri Misbak Temizlik San.Ve Tic.Ltd.Şti' ne yürürlükteki mevzuat çerçevesinde yapılan ihale neticesinde 5 yıllığına verildiğini, hizmet sözleşmesinin 3.maddesine göre temizlik ve güvenlik hizmetlerinin aylık bedeli KDV hariç olarak tayin edildikten sonra yıllık bedelin gösterildiğini, sözleşmenin takip eden yıllar için artış oranını enflasyon oranındaki artış dikkate alınarak İl Daimi Encümenince belirleneceği hükmünü içerdiğini, sözleşmenin 19.maddesinde işçi özlük haklarına doğrudan tesir eden asgari ücret artış oranları dikkate alınarak işçi lehine hüküm oluşturulduğunu, 3.maddenin akit taraflara bağlayan bir madde olduğunu sözleşmenin 19.maddesinin ise doğrudan doğruya çalışan personelin hakkım korumaya yönelik olduğunu, sözleşmenin 3.maddesinin idare aleyhine zararlandırıcı bir hüküm olduğunu iddia etmenin mümkün olmadığını,

Balıkesir İl Özel İdaresi Müdürü olarak ilk kez 29.01.2001 gün ve 82 nolu Bakanlık Encümen Kararına istinaden naklen atandığını ve bu göreve 11.11.2002 tarihine kadar devam ettiğini, sözleşmenin bu tarihten önce akdedildiğini, yetkisiz ve görevsiz olduğu bir dönemden başlayan ve mevzuata uygun olarak ihdas edilen bir ihaleden dolayı idari mesuliyetinin olmadığını,

Gerek Borçlar Hukukunun genel ilkesi gerekse Yargıtay 13.Hukuk Dairesinin istikrarlı içtihatlarına göre hukukumuzda sözleşmeye bağlılığın esas olduğunu, sözleşme serbestliği ilkesi gereği sözleşenlerin izhar ettikleri iradeleri ile bağlı olduklarını, iradenin sakatlığı ya da olağan üstülük hali ileri sürülmediği sürece tarafların sözleşme ile bağlı olduklarını, sözleşmenin 3. ve 19.maddesindeki ücrete müteallik unsurlara Bakanlar kurulunun 90/1216 Sayılı Kararları doğrultusunda yer verildiğini, söz konusu kararın Devlet İhale Kanunu kapsamına giren idarelerin inşaat ve imalat işlerine dair fiyat farkı kararnameleri dışında kalan işlerine ait şartname ve sözleşmelere fiyat farkı ile ilgili hükümler eklenmesi hakkındaki kararın 1. maddesinde;

İdarelerce aşağıda belirtilen mal ve hizmetlerle ilgili olarak düzenlenecek şartname ve sözleşmelere;

a) …………….

b) …………….

c) "Yardımcı hizmetler sınıfı personeli tarafından yerine getirilmesi gereken hizmet yerlerinin ve tedavi kurumlarının temizlenmesi işleri ile ilgili şartname ve sözleşmelerde çalıştırılacak SSK'ya tabi personel sayısı ve günlük çalışma saatlerinin belirlenmesi kaydıyla asgari ücret tespit komisyonlarınca ihalenin yapıldığı tarihte mevcut olan asgari ücretin arttırılması halinde eski ve yeni asgari ücret saat ücretleri arasındaki fark ayrıca bu farktan doğan işverence karşılanması gereken SSK primleri ile tasarrufu teşvik primi kesintilerinde meydana gelecek artış farkının ödenmesi hususunda hüküm konulabilir" denildiğini,

Yapılan ödemelerde herhangi bir fazla ödemenin söz konusu olmadığını, ayrıca yapılan ödemeler 634 sayılı kat Mülkiyeti Kanununun 20. maddesi gereğince mülk kiracılarından tahsil edildiğinden idarenin kaybının söz konusu olmadığını,

Belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemektedir.

832 sayılı Sayıştay Kanununun 30. maddesinin 1. fıkrasında, Sayıştay'ın denetimine tabi daire ve kurumlarca harcamaya ilişkin olarak yapılan sözleşmelerle her türlü bağıtların tescile tabi olduğu, 3. fıkrasında, sözleşmeler ile bağıtların dayanakları ile birlikte bağıt tarihinden itibaren üç gün içinde Sayıştay'a gönderilmelerinin zorunlu olduğu, bu sözleşme ve bağıtların Sayıştay'ca tescil edilmedikçe uygulanmayacağı; 4. fıkrasında ise, 1050 sayılı Muhasebe-i-Umumiye Kanununun 64 üncü maddesi uyarınca ve Bütçe Kanunları ile vizeden istisna edilen sözleşmelerle ivedilik ve gizlilik sebebi ile eksiltmeden istisnasına Bakanlar Kurulunca karar verilen hususlar ve yabancı memleketlerde yapılan satın almalara ilişkin sözleşmelerin bu hükmün dışında olduğu belirtilmiştir.

31.12.1998 tarihinde akdedilen sözleşmenin 3. maddesinde, temizlik ve güvenlik hizmetlerinin 1 aylık bedelinin KDV hariç 2.895.833.000 lira olup, yıllık tutarının 34.750.000.000 lira olduğu, yıllık artış oranlarının Devlet İstatistik Enstitüsünün belirleyeceği enflasyon oranlan dikkate alınarak İl Daimi Encümenince belirleneceği; 4. maddesinde, işin süresinin sözleşme tarihinden itibaren 5 yıl olduğu, 19. maddesinde ise, sözleşme süresi içinde işçi asgari ücretinde artış olur ise sözleşme imzalandığı tarihteki brüt asgari ücret ile yeni brüt asgari ücret arasındaki farkın çalıştırılan işçi sayısı nispetinde aylık ücrete ilave edileceği belirtilmiştir.

Temizlik ve güvenlik hizmetlerinin bir aylık bedelinin 2.895.833.000 lira, işin süresinin de 5 yıl olduğu dikkate alındığında sözleşme bedeli KDV hariç 173.749.980.000 lira olmaktadır.

Tutar ve konusu itibariyle tescilden istisna edilen sözleşmeler kapsamında bulunmayan söz konusu sözleşmenin Sayıştay'a tescil için gönderilmeden uygulamaya konulması mevzuata aykırıdır.

1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanununun 51 .maddesinde, hükmü müteaddit senelere sari (yaygın) inşaat ve imalat taahhüdatı, her yıl sarfedilecek miktarın karşılığı o sene bütçesine vazolunmak suretiyle bir kanun istihsaline bağlıdır denilmek suretiyle, gelecek yıllara sari yüklenmelere sadece inşaat ve imalat için izin verilmektedir.

Mis-Bak firması ile 23.12.1998 tarihinde yapılan Özmerkez Binasının Güvenlik ve Temizlik işlerine ait sözleşmenin 4. maddesinde, işin süresinin sözleşme tarihinden itibaren 5 yıl olduğu yazılmıştır.

1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanununun 51 .maddesinde sadece inşaat ve imalat işleri için gelecek yıllara sari yüklenmelere izin verildiği anlaşıldığından temizlik ve güvenlik işlerinin yıllara sari olarak ihale edilmesi yasal olarak mümkün değildir. Dolayısıyla yapılan ihale kanuna aykırıdır.

Yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere sorumluların bu konudaki yasal dayanaktan yoksun savunmalarını kabul etsek bile, ödemesi yapılan asgari ücret artış farkının hesaplanmasında ve ödenmesinde hata yapılmıştır ki, fazla ödeme ve dolayısıyla tazmin kararı da bu gerekçeyle verilmiştir. Şöyle ki, asgari ücret artış farkı hesaplanırken, ödemenin yapıldığı tarihte geçerli olan asgari ücret ile ilk sözleşmenin yapıldığı tarihte geçerli olan 47.839.500.-liralık asgari ücret arasındaki fark alınmıştır.

Oysa, ihalenin yapıldığı tarihteki 2.895.833.000.-liralık aylık temizlik ücretine 2000 yılında % 25, 2001 yılında % 20 zam yapılmak suretiyle söz konusu sözleşme her yıl yenilenmiş yani "yıllara sari" olmaktan çıkarılmış bulunduğundan (hizmet işlerini yıllara sari ihale etmek zaten mümkün değildir) 2002 yılında yapılan asgari ücret fiyat farkı ödemelerinde, baz asgari ücret olarak Aralık 2001 döneminde geçerli olan 222.000.750.- lira asgari ücretin esas alınması gerekmektedir. Çünkü, sözleşmeye esas 47.839.500.-lira asgari ücretin 2001 yılı ile herhangi bir bağlantısı kalmamıştır. Dolayısıyla, asgari ücret fiyat farkı ödemesinde, ödemenin yapıldığı tarihte geçerli olan asgari ücret ile zam yapılarak sözleşmenin yenilendiği dönemde geçerli olan asgari ücret arasındaki farkın esas alınması gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, dilekçi talebinin reddiyle, 860 nolu ilamın 2. maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 10.04.2007 tarih ve 29306 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.