Sayıştay 3. Dairesi 28728 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2002

• Daire: 3

• Dosya No: 28728

• Tutanak No: 29076

• Tutanak Tarihi: 30.01.2007

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü.

721 nolu asıl ilamın 16. maddesinde; Müteahhit İşbilir Kardeşler İnş. Tic. Ltd. Şti. nin taahhüdünde yaptırılan Kastamonu – İnebolu Ayrımı Yolu İnşaatı işinde; 07.006/K poz nolu prefabrik eleman nakli birim fiyatına esas nakliye mesafesinin hatalı alınması sonucu fazla ödemede bulunulduğu gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Maddenin başında yazılı tutar ile müfredatı arasında 2000 YTL fark olduğunu belirterek bunu düzeltilmesini isteyen Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü’nün müracaatı üzerine konuyu inceleyen Sayıştay 3. Dairesi 832 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 63. maddesi hükmü uyarınca ilamın düzeltilmesine karar vererek, tazmin tutarını 824 nolu ek ilam ile 22.967.000.000. TL olarak düzeltmiştir.

Dilekçi temyiz dilekçesinde özetle, prefabrik beton parke ve bordürün imalat yerinden döşendiği yere kadar taşınmasının birim fiyata dahil olmadığını, sözleşmenin 23.2. maddesinde prefabrik elemanların nakliye bedeli ödemelerinde mesafenin 300 km. yi geçemeyeceği geçerse 300 km. üzerinden, daha az olursa fiili km. üzerinden ödeme yapılacağı konusunda hüküm bulunduğunu, konu ile ilgili 28201 tutanak nolu Temyiz Kurulu Kararının da emsal alınarak tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

7502 poz nolu Prefabrik Beton Parke İmali ve Yerine Döşenmesi (6 cm kalınlıkta) birim fiyatının tanımı: "Hazırlanmış ve tesviyesi tamamlanmış temeller üzerine Y.F.Ş.nin 56. kısmındaki esaslar dahilinde prefabrik beton eleman yapma tesisinde imal edilen beton parkenin projesinde belirtilen şekil, eğim ve kesitlerde yerine konulması" olarak yapılmış, birim fiyata dahil olan ve olmayan masrafların poz no 7500 deki gibi olduğu belirtilmiştir.

Poz no 7500 de birim fiyata dahil olan masraflar:

"Gerekli makine ve teçhizatın (Tesis ve Santralın) temini, montajı ve demontajı, gerekli çimento ve suyun tesis yerine temini, depolanması, nakli ve muhafazası, kum ve kırmataşın ocak veya derelerden çıkarılması, depolanması, kırılması, granülometrisine göre elenmesi, yıkanması, vasıtalara yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, beton santralı ve prefabrik beton eleman yapma tesisinde şartnamesine uygun bir şekilde beton parkelerin imali, kürü, imalat yerinde yüklenmesi, yatak kumunun işbaşında temini, elenmesi, idarece istenilen ve projesinde gösterilen kalınlıkta serilmesi ve düzeltilmesi, parkelerin şartnamesine göre döşenmesi, inşaat ve imalat yerindeki her türlü yatay ve düşey taşıma ve boşaltmalar, numune alınması ve laboratuvar deneylerinin yapılması, aşağıda "Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar" başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve edevat masrafları ile müteahhit kârı ve genel masraflar."

Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar:

"Prefabrik beton parkelerin imalat yerinden döşendiği yere kadar taşınması."olarak,

7504 poz nolu Prefabrik Beton Bordur Yapılması ve Yerine Döşenmesi (Yarım Kesik Bordur) birim fiyatının tanımı: "Y.F.Ş.nin 55. kısmındaki esaslar dahilinde prefabrik beton eleman yapma tesisinde beton bordürlerin imal edilmesi ve yerine döşenmesi" şeklinde yapılmış.

Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar:

"Gerekli makine ve (Tesis ve Santralın) temini, montajı ve demontajı, bordur ve harç için gerekli çimento ve suyun tesis ve döşendiği yerde temini, depolanması, nakli ve muhafazası, bordur ve harç için gerekli kum ve kırmataşın ocak veya derelerden çıkarılması, depolanması, kırılması, granülometrisine göre elenmesi, yıkanması, vasıtalara yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, beton santralı ve prefabrik beton eleman yapma tesisinde şartnamesine uygun bir şekilde eğilme dayanımı 45 kg/cm2 olmak üzere beton bordürlerin imali, kürü, imalat yerinde yüklenmesi, inşaat ve imalat yerindeki her türlü yatay ve düşey taşıma ve boşaltmalar, numune alınması ve laboratuvar deneylerinin yapılması, aşağıda "Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar" başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılabilmesi için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve edevat masrafları ile müteahhit kârı ve genel masraflar."

Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar:

Bordur temel betonu, bordürlerin imalar yerinden döşendiği yere kadar taşınması."olarak belirtilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 23.2. maddesinin 2. paragrafında "prefabrik elemanların taşıma mesafesi hiçbir şekilde 300 km yi geçemez. 300 km yi geçerse 300 km alınır. Daha az olursa ölçülen mesafeye göre ödeme yapılır." Hükmü yer almış, sözleşme eklerinden keşif özetinde 07.006/K poz nolu prefabrik beton, parke ve bordur taşınması ortalama mesafesinin takriben M=100 km alındığı ifade edilmiştir.

İlamda, birim fiyat tariflerinden hareketle, bu birim fiyatlarla bedeli ödenen bir imalatın inşaat yerine yakın bir yerde kurulan tesiste üretilmesi gerektiği, beton santralinin iş yerine yakın bir yerde kurulduğu, bu nedenle prefabrik eleman yapma tesisinin de işyeri dışında kurulmasının mümkün olmadığı, bu nedenle prefabrik beton, bordur ve parkeye, 300 km mesafeden nakliye bedeli ödenemeyeceği belirtilmiştir.

7502 ve 7504 poz nolu birim fiyatların tariflerinde, gerekli makine ve teçhizatın (tesis ve santralin) temini, montajı, demontajı, beton santrali ve prefabrik beton eleman yapma tesisinde şartnamesine uygun bir şekilde beton parke ve bordürün imalinden bahsedilmektedir. Bu tariflerde prefabrik beton eleman yapma tesisinin işyerinde mi işyeri dışında mı kurulacağı, bu tesisin işyerine en fazla ne kadar uzakta olması gerektiği, beton santrali kurulan yere prefabrik beton eleman yapma tesisi kurmanın zorunlu olup olmadığı konularında bir sınırlama ve zorunluluk getirilmemiştir.

Öte yandan sözleşmenin 23.2. maddesinde prefabrik beton elemanların taşıma mesafesinin hiçbir şekilde 300 km yi geçemeyeceği belirtilmekle, prefabrik beton parke ve bordur yapma tesisinin işyerinde kurulma zorunluluğu bulunmadığı, bu tesisin 300 km yi geçmemek koşuluyla işyerine herhangi uzaklıkta bir yerde kurulabileceği kabul edilmiş ve yükleniciye bir serbestlik tanınmıştır.

İşin ihale bedelinin kaynağı ve sözleşme eki olan keşif özetinde prefabrik beton parke ve bordürün taşıma mesafesi 300 km lik sınır dahilinde ortalama 100 km alınarak nakliye birim fiyatı hesaplanmıştır.

İlamda yer alan fazla ödeme hesabında ortalama taşıma mesafesi 1.715 km olarak alınmış, bu mesafenin taze beton nakli mesafesi olduğu, idarece prefabrik beton parke ve bordur imali ile ilgili bir yer gösterilmediğinden bu mesafenin alındığı belirtilmiştir.

Yukarıda da belirtildiği gibi yüklenici 300 km yarı çapında bir alan içerisinde istediği yere tesis kurmakta serbest olup, beton santrali kurduğu yere prefabrik beton eleman yapma tesisi de kurmak zorunda değildir. Ayrıca kıyas yoluyla gerçek olmayan bir taşıma mesafesi esas alınarak fazla ödeme hesaplanması hukuka uygun değildir.

Prefabrik beton elemanların ortalama taşıma mesafeleri ihaleden önce tespit edilerek buna göre hesaplanan birim fiyatlar keşif özetine konmuştur. Bu birim fiyatların da dahil olduğu toplam keşif bedeli üzerinden işin ihalesi yapılmış rekabet buna göre sağlanarak yüklenici seçiminden sonra taraflar arasında sözleşme bağıtlanmıştır.

Sözleşme ve sözleşme eki keşif özetinde yer alan hükümler karşısında prefabrik beton parke ve bordüre 300 km mesafeden nakliye bedeli ödenmesinde mevzuata aykırı bir husus bulunmamaktadır. Yapılan uygulama ve ödeme sözleşme hükümlerine ve birim fiyat tariflerine uygundur.

Sayılan gerekçelerle dilekçi isteminin kabulü ile ilamın 16. maddesi ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına,

Karar verildiği 30.01.2007 tarih ve 29076 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.