Sayıştay 3. Dairesi 28685 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2003

• Daire: 3

• Dosya No: 28685

• Tutanak No: 29206

• Tutanak Tarihi: 21.03.2007

• Konu:

KARAR

1. İlam hükmü ve dilekçinin temyiz gerekçeleri 28672 nolu dosyada belirtildiği gibidir. 28672 nolu dosyada 537 nolu ilamın 8. maddesi ile verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak ibraz edilen belgelerin incelenmesi temyiz konusu olmadığından bu hususta kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve sözü edilen belgeler yargılamanın iadesini gerektiren nitelikte görüldüğü takdirde bu yolda işlem ifasını teminen dosyanın ilgili daireye tevdiine karar verildiğinden bu dosyanın da 28672 nolu dosya ile birleştirilerek ilgili DAİREYE GÖNDERİLMESİNE,

2. İlamın 12. maddesinde, Müteahhit Albeton İnş.. Altınbaşak İnş. yükleniminde bulunan Isparta. Eğridir Yolu İnşaatı işine ait hakediş raporlarında 07.006/K poz nolu prefabrik eleman nakli birim fiyatına esas nakliye mesafesinin hatalı alınması nedeniyle fazla ödeme yapıldığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi temyiz dilekçesinde özetle, prefabrik beton parke imali ve yerine döşenmesi ile prefabrik beton bordür imali ve yerine döşenmesi birim fiyatlarına ilişkin analizler oluşturulurken bu malzemelerin nakliyeleri için ortalama taşıma mesafeleri tespit edilerek nakliye bedellerinin hesaplandığını, prefabrik parke ve bordürün döşendiği yere naklinin birim fiyata dahil olmayan masraflardan olduğunu ve taşıma mesafesi konusunda bir kısıtlama bulunmadığını, işin 1. keşfinde ortalama taşıma mesafesinin 450 km. alınarak taşıma birim fiyatının hesaplandığını, işe ait sözleşmede nakliye mesafesinin 500 km.yi geçemeyeceği konusunda bir kısıtlama bulunduğunu, ödemelerde de bu sınırın geçilmediğini belirtmiş ve Kurulumuzun 28201 tutanak nolu kararındaki gerekçelerin de göz önüne alınarak tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

7504 poz nolu Prefabrik Beton Bordür Yapılması ve Yerine Döşenmesi (Yarım Kesik Bordür) birim fiyatının tanımı: “Y.F.Ş.nin 55. kısmındaki esaslar dahilinde prefabrik beton eleman yapma tesisinde beton bordürlerin imal edilmesi ve yerine döşenmesi” şeklinde yapılmış.

Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar:

“Gerekli makine ve (Tesis ve Santralın) temini, montajı ve demontajı, bordür ve harç için gerekli çimento ve suyun tesis ve döşendiği yerde temini, depolanması, nakli ve muhafazası, bordür ve harç için gerekli kum ve kırmataşın ocak veya derelerden çıkarılması, depolanması, kırılması, granülometrisine göre elenmesi, yıkanması, vasıtalara yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, beton santralı ve prefabrik beton eleman yapma tesisinde şartnamesine uygun bir şekilde eğilme dayanımı 45 kgf/cm² olmak üzere beton bordürlerin imali, kürü, imalat yerinde yüklenmesi, inşaat ve imalat yerindeki her türlü yatay ve düşey taşıma ve boşaltmalar, numune alınması ve laboratuvar deneylerinin yapılması, aşağıda “Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar” başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılabilmesi için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve edevat masrafları ile müteahhit kârı ve genel masraflar.”

Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar:

Bordür temel betonu, bordürlerin imalar yerinden döşendiği yere kadar taşınması.”olarak belirtilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 23.2. maddesinin 2. paragrafında “prefabrik elemanların taşıma mesafesi hiçbir şekilde 500 km yi geçemez. 500 km yi geçerse 500 km alınır. Daha az olursa ölçülen mesafeye göre ödeme yapılır.” Hükmü yer almış, sözleşme eklerinden keşif özetinde 07.006/K poz nolu prefabrik beton, parke ve bordür taşınması ortalama mesafesinin takriben M=450 km alındığı ifade edilmiştir.

İlamda, birim fiyat tariflerinden hareketle, bu birim fiyatlarla bedeli ödenen bir imalatın inşaat yerine yakın bir yerde kurulan tesiste üretilmesi gerektiği, beton santralinin iş yerine yakın bir yerde kurulduğu, bu nedenle prefabrik eleman yapma tesisinin de işyeri dışında kurulmasının mümkün olmadığı, bu nedenle prefabrik beton, bordür ve parkeye 460 km mesafedeki Ankara’dan nakliye bedeli ödenemeyeceği belirtilmiştir.

7504 poz nolu birim fiyatın tarifinde, gerekli makine ve teçhizatın (tesis ve santralin) temini, montajı, demontajı, beton santrali ve prefabrik beton eleman yapma tesisinde şartnamesine uygun bir şekilde beton parke ve bordürün imalinden bahsedilmektedir. Bu tariflerde prefabrik beton eleman yapma tesisinin işyerinde mi işyeri dışında mı kurulacağı, bu tesisin işyerine en fazla ne kadar uzakta olması gerektiği, beton santrali kurulan yere prefabrik beton eleman yapma tesisi kurmanın zorunlu olup olmadığı konularında bir sınırlama ve zorunluluk getirilmemiştir.

Öte yandan sözleşmenin 23.2. maddesinde prefabrik beton elemanların taşıma mesafesinin hiçbir şekilde 500 km yi geçemeyeceği belirtilmekle, prefabrik beton parke ve bordür yapma tesisinin işyerinde kurulma zorunluluğu bulunmadığı, bu tesisin 500 km yi geçmemek koşuluyla işyerine herhangi uzaklıkta bir yerde kurulabileceği kabul edilmiş ve yükleniciye bir serbestlik tanınmıştır.

İşin ihale bedelinin kaynağı ve sözleşme eki olan keşif özetinde prefabrik beton parke ve bordürün taşıma mesafesi 500 km lik sınır dahilinde 450 km alınarak nakliye birim fiyatı hesaplanmıştır. Uygulamada ise taşıma mesafesi ortalama 460,306 km hesaplanarak ödeme yapılmıştır.

İlamda yer alan fazla ödeme hesabında ortalama taşıma mesafesi 29,794 km olarak alınmış, bu mesafenin taze beton nakli mesafesi olduğu, idarece prefabrik beton parke ve bordür imali ile ilgili bir yer gösterilmediğinden bu mesafenin alındığı belirtilmiştir.

Yukarıda da belirtildiği gibi yüklenici 500 km yarı çapında bir alan içerisinde istediği yere tesis kurmakta serbest olup, beton santrali kurduğu yere prefabrik beton eleman yapma tesisi de kurmak zorunda değildir. Ayrıca kıyas yoluyla gerçek olmayan bir taşıma mesafesi esas alınarak fazla ödeme hesaplanması hukuka uygun değildir.

Prefabrik beton elemanların ortalama taşıma mesafeleri ihaleden önce tespit edilerek buna göre hesaplanan birim fiyatlar keşif özetine konmuştur. Bu birim fiyatların da dahil olduğu toplamihale bedeli üzerinden işin ihalesi yapılmış rekabet buna göre sağlanarak yüklenici seçiminden sonra taraflar arasında sözleşme bağıtlanmıştır.

Sözleşme ve sözleşme eki keşif özetinde yer alan hükümler karşısında prefabrik beton parke ve bordüre Ankara’dan nakliye bedeli ödenmesinde mevzuata aykırı bir husus bulunmamaktadır. Yapılan uygulama ve ödeme sözleşme hükümlerine ve birim fiyat tariflerine uygundur.

Sayılan nedenlerle dilekçi isteminin kabulü ile 13.134.350.000. TL. ye ilişkin TAZMİN HÜKMÜNÜN KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 21.03.2007 tarih ve 29206 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş b ilâm tanzim kılındı.