Sayıştay 3. Dairesi 28573 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2001

• Daire: 3

• Dosya No: 28573

• Tutanak No: 29198

• Tutanak Tarihi: 13.03.2007

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü.

882 nolu ek ilamın 3. maddesinde, Müteahhit Akyapı İnşaat’ın yükleniminde bulunan Samsun-Bafra Yolu İnşaatında:

A-23 nolu hakkedişte prefabrik beton parke ve bordür imalinde kullanılan kum, çakıl, kırmataş ve çimento nakli için akaryakıt fiyat farkı ödendiği,

B-Üst yapı işleri bünyesinde yaptırılan 6200/M poz nolu “12 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m² asfalt betonu bitümlü sıcak temel tabakası yapılması (kırılmış ve elenmiş ocaktaşı ile) 6205/M poz nolu “10 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m² bitümlü sıcak temel tabakası yapılması (kırılmış ve elenmiş ocaktaşı ile, 6300/M poz nolu “7 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m² asfalt betonu binder tabakası yapılması (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) imalatları için hem 4363/1 poz nolu idare malı bitümlü yapıştırıcı (RC-250) hazırlanması birim fiyatının hem de 04.610/1-E poz nolu RC-250 yapıştırıcı zati bedelinin ödendiği,

C-7502 ve 7504 poz numaralı imalatlarda kullanılan prefabrik beton parke ve prefabrik beton bordürlerinin birim fiyat tariflerine uygun olarak beton tesisi yanında kurulacak prefabrik beton eleman yapma tesisinde imal edilmesi gerekirken, birim fiyat tariflerine aykırı olarak temin edilmesi nedeniyle 07006/K poz no’lu prefabrik parke ve bordür nakli birim fiyatının tespitinde daha uzun mesafe baz alınarak nakliye bedeli hesaplandığı, gerekçeleriyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi temyiz dilekçesinde özetle, maddenin (A) fıkrası ile verilen tazmin tutarının Sayıştay denetimini müteakip KDV hariç, 6.119.366.000.-TL olarak 31 nolu hak edişten kesildiğini,

(B) fıkrası ile verilen 19.483.308.000.- TL nin yeniden yapılan hesap sonucunda KDV hariç 41.131.800.000.- TL olarak aynı hakedişten kesildiğini,

Prefabrik beton parke ve bordür nakli ile ilgili olarak, 7502 ve 7504 nolu birim fiyatların tanımlarında prefabrik malzeme yapma tesisinin beton santrali ile birlikte iş yerinde kurulacağı yönünde bir ifadenin yer almadığını ve böyle bir zorunluluk bulunmadığını, işin sözleşmesinde söz konusu malzemelerin azami 600 Km. mesafe dahilinde teminin öngörüldüğünü, müteahhitlerin tekliflerini hazırlarken bu hususların göz önüne alarak teklif verdiklerini, uygulamada sözleşme ve keşif özetine uygun hareket edildiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Dosyada mevcut belgelerin incelenmesinde;

A- Maddenin (A) fıkrasında yer alan fazla ödemenin 31 nolu hak edişten 6.119.366.000.- TL olarak kesildiği anlaşılmaktadır. Ancak kesilen tutar KDV hariç tutar olup fazla ödeme KDV dahil 7.220.851.000.- TL dir. Yapılan kesinti tutarı KDV kadar (1.101.485.000.-TL) eksik olduğu gibi, kesintinin yapıldığı hakediş bedelinin hangi tarih ve yevmiye numaralı verile emrinin eki olarak ödendiği belirtilmemiştir. Bu nedenle söz konusu işlemin tahsilat olarak kabul edilmesi mümkün olmadığından bu hususta KURULUMUZCA YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA,

B- Maddenin (B) fıkrasında yer alan ve idare malı bitümlü yapıştırıcı hazırlanması (RC-250) birim fiyatından kaynaklanan fazla ödemenin 31 nolu hakedişten çıkarılması suretiyle 41.113.800.000.- TL olarak tahsil edildiği görülmekle birlikte, yukarıda da belirtildiği gibi 31 nolu hakedişin hangi tarih ve yevmiye numaralı verile emrine eklenerek ödeme yapıldığı konusunda herhangi bir bilgi veya belge ibraz edilmediğinden ve yapılan kesintinin tahsilat olarak kabul edilmesi mümkün olmadığından bu hususta KURULUMUZCA YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA,

C- 7502 poz nolu Prefabrik Beton Parke İmali ve Yerine Döşenmesi (6 cm kalınlıkta) birim fiyatının tanımı: "Hazırlanmış ve tesviyesi tamamlanmış temeller üzerine Y.F.Ş.nin 56. kısmındaki esaslar dahilinde prefabrik beton eleman yapma tesisinde imal edilen beton parkenin projesinde belirtilen şekil, eğim ve kesitlerde yerine konulması" olarak yapılmış, birim fiyata dahil olan ve olmayan masrafların poz no 7500 deki gibi olduğu belirtilmiştir.

Poz no 7500 de birim fiyata dahil olan masraflar:

"Gerekli makine ve teçhizatın (Tesis ve Santralın) temini, montajı ve demontajı, gerekli çimento ve suyun tesis yerine temini, depolanması, nakli ve muhafazası, kum ve kırmataşın ocak veya derelerden çıkarılması, depolanması, kırılması, granülometrisine göre elenmesi, yıkanması, vasıtalara yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, beton santralı ve prefabrik beton eleman yapma tesisinde şartnamesine uygun bir şekilde beton parkelerin imali, kürü, imalat yerinde yüklenmesi, yatak kumunun işbaşında temini, elenmesi, İdarece istenilen ve projesinde gösterilen kalınlıkta serilmesi ve düzeltilmesi, parkelerin şartnamesine göre döşenmesi, inşaat ve imalat yerindeki her türlü yatay ve düşey taşıma ve boşaltmalar, numune alınması ve laboratuvar deneylerinin yapılması, aşağıda "Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar" başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve edevat masrafları ile müteahhit kârı ve genel masraflar."

Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar:

"Prefabrik beton parkelerin imalat yerinden döşendiği yere kadar taşınması."olarak,

7504 poz nolu Prefabrik Beton Bordur Yapılması ve Yerine Döşenmesi (Yarım Kesik Bordur) birim fiyatının tanımı: "Y.F.Ş.nin 55. kısmındaki esaslar dahilinde prefabrik beton eleman yapma tesisinde beton bordürlerin imal edilmesi ve yerine döşenmesi" şeklinde yapılmış.

Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar:

"Gerekli makine ve (Tesis ve Santralın) temini, montajı ve demontajı, bordur ve harç için gerekli çimento ve suyun tesis ve döşendiği yerde temini, depolanması, nakli ve muhafazası, bordur ve harç için gerekli kum ve kırmataşın ocak veya derelerden çıkarılması, depolanması, kırılması, granülometrisine göre elenmesi, yıkanması, vasıtalara yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, beton santralı ve prefabrik beton eleman yapma tesisinde şartnamesine uygun bir şekilde eğilme dayanımı 45 kgf/cm2 olmak üzere beton bordürlerin imali, kürü, imalat yerinde yüklenmesi, inşaat ve imalat yerindeki her türlü yatay ve düşey taşıma ve boşaltmalar, numune alınması ve laboratuvar deneylerinin yapılması, aşağıda "Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar" başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılabilmesi için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve edevat masrafları ile müteahhit kârı ve genel masraflar."

Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar:

Bordur temel betonu, bordürlerin imalar yerinden döşendiği yere kadar taşınması."olarak belirtilmiştir.

Birim fiyat tariflerinden de anlaşılacağı üzere, söz konusu prefabrik beton elemanların, idarenin göstereceği uygun ve iş yerine yakın bir yerde kurulacak bir beton santrali ile prefabrik eleman yapma tesisinde imal edilmesi ve bu imal yerinden döşeneceği yere kadar bedeli ödenerek taşınması gerekmektedir. Aynı zamanda, prefabrik beton elemanlarının temin şeklinin sadece “imalat” olduğu da tariflerde belirlenmiştir.

Birim fiyat tariflerinde belirtildiği gibi santral ve tesisin temin, montaj ve demontaj bedelleri ile imal yerinde yapılması halinde gerekli çimento, kum, çakıl veya kırmataşın imal yerine kadar taşıma bedelleri birim fiyata dahil edilmiştir. Nasıl ki 7502 ve 7504 poz numaralı imalatların birim fiyat tarifine uygun bir şekilde tespit edilmiş birim fiyat cetvellerindeki birim fiyatlarından bedeli ödeniyorsa, bu prefabrik elemanların 07.006/K pozundan ödenen taşıma bedellerinin de aynı şekilde, idarece gösterilen beton santrali yanında imal ediliyormuş gibi bu santral ile döşeneceği yer arasındaki mesafeye göre hesap edilerek ödenmesi gerekir.

Asıl olan söz konusu prefabrik elemanların imali için idare tarafından müteahhide yer gösterilmesi, bu elemanların imal yerinden döşenecekleri yere kadar taşıma bedellerinin hesap edilerek ödenmesidir. İmalat yapılmadığından böyle bir yer ve mesafe tespit edilmemiştir. Bu durumda, bu iş için kurulmuş beton santrali doğal olarak prefabrik beton parke ve bordür imali içinde kullanılacağından, bu mesafenin 07.006/K pozundan bedeli ödenen taze beton nakline ait ortalama mesafe olması gerekir. Bu da hakedişin “Sanat Yapıları” kısmının 43 üncü sırasında gösterildiği üzere 59,180 km’dir. Bu mesafe gerçek mesafe olmayıp, hesaplamaya esas olmak üzere kıyas yolu ile belirlenmiş bir mesafedir.

Görüldüğü üzere birim fiyat tariflerinde kurulacak prefabrik eleman yapma tesisinin imalat yerinde veya yakın bir yerde kurulması, aksi halde, uzaktan getiriyor ise getirilen imalata ait irsaliye gerekmektedir.

Belirtilen nedenlerle 7502 ve 7504 poz numaralı imalatlarda kullanılan prefabrik beton parke ve prefabrik beton bordürlerinin birim fiyat tariflerine aykırı olarak temin edilmesi sonucu daha uzun mesafe baz alınarak taşıma bedeli hesaplaması nedeniyle yerinde olan TAZMİN HÜKMÜNÜN TASTİKİNE,

Karar verildiği 13.03.2007 tarih ve 29198 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.