Sayıştay 3. Dairesi 28310 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2002

• Daire: 3

• Dosya No: 28310

• Tutanak No: 28690

• Tutanak Tarihi: 02.05.2006

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

719 sayılı ilamın 1 inci maddesinde, Müteahhit firma Ertuğrul İnş. A.Ş. yükleniminde bulunan 1.450.000.000.000 TL. keşif bedelli Nuhnaci Bey Talas Kesişimi Köprülü Kavşağı Altgeçit İnşaat işine ait kesin hak ediş raporunda, çıplak beton niteliğinde olmayan beton yapılması için verilen sac kalıp bedelinin, 21.035 pozlu sac ile dişli betonarme döşeme kalıbı yapılması birim fiyatı yerine, 21.035/1 pozlu sac ile dişli çıplak beton ve betonarme kalıbı yapılması birim fiyatından ödenmesi nedeniyle toplam 102.616.000.000 liraya tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçiler müşterek imzalı dilekçelerinde özetle, ilama konu alt geçit maksimum yüksekliği 8.10 metre ve cidar kalınlığı da 0.80 metre olan, üzerinde 1,2 metre derinliğinde sıkıştırılmış dolgu olan ve ağır trafik yükü bulunan çift kutu kesitte BS.20 dozajda betonarme bir yapı olduğunu, fiziksel ve teknik özellikleri nedeniyle Bayındırlık Bakanlığı Yapı İşleri Birim Fiyat Tariflerinin 21.035 nolu poz numarasında yer alan kalıbın, 80 cm. cidar kalınlığına sahip olan ve üzerinde çok yüksek hızlarda vibratör çalıştırılarak sıkıştırılması gereken BS20 betonuna dayanacak şekilde takviyeli olarak ve kalıp yüzeyinin birleşme yerlerinin suyu sızdırmayacak nitelikte olmadığını, bu nedenle Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 20. maddesi uyarınca yeni birim fiyat yapılması zorunluluğu doğduğunu, Karayolunun önemli bir öğesi olan alt geçit inşaatlarında esasen Karayolları Genel Müdürlüğünce hazırlanan Karayolu Birim Fiyatlarının ilgili pozlarının uygulanması gerektiğini, ödenen birim fiyatın Karayolları 21.042 poz numaralı birim fiyatı ile müteahhidin talep ettiği 21.011/A poz nolu birim fiyatlara göre daha düşük ve hazinenin lehine olduğu, beton yüzeylere dekor yapılmasının ışık kırılımı ve yansıması bakımından trafik emniyetinin artırılması amacıyla yapıldığını, dekor imalatının gerçekleştirilmesi için, uygulanan yüzeyin çıplak beton şartlarında olmasının gece trafiği için gerekli olduğunu, çıplak beton yüzeylerin olduğu gibi bırakılmasının şart olmadığını, koruma veya kullanımın gerektirmesi nedenleri ile gerektiğinde çıplak beton yüzeylere sıva, kaplama, boya, dekor vb. yapılabildiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu tarafından yayınlanan Yapı İşleri Birim Fiyat Tarifleri kitabında 21.035 poz nolu “Sac ile her aralık ve yükseklikte Dişli(Nervürlü) Betonarme Döşeme Kalıbı” nın tarifi: sac ile her aralık ve yükseklikteki dişli(nervürlü) betonarme döşeme kalıbı tamamı saçtan veya beton görünen yüzler sac alınları ahşaptan, çıplak beton dişli döşeme kalıbı yapılması, idarece lüzum görüldüğünde onaylanmış projesine göre yerine konulmak suretiyle dişli kalıbının yapılması, sökülmesi, temizlenmesi, bakımı inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, her tarla malzeme kayıp’ı, işçilik, yüklenici karı ve genel giderler dahil; 1 m2 fiyatı”

Dilekçinin dilekçesinde, 21.035 poz nolu kalıp imalatının üzerinde çok yüksek hızlarda vibratör çalıştırılarak sıkıştırılması gereken BS20 betonuna dayanacak güçte olmaması nedeniyle işin devam sırasında yeni birim fiyat yapılması zorunluluğu doğduğu belirtilmektedir.

21.035/1 poz nolu “ Saç İle Dişli(Nervürlü) çıplak beton ve betonarme döşeme kalıbı” nın tarifi: Sac( 2 mm) ile her aralık ve yükseklikteki dişli (nervürlü) çıplak beton, betonarme döşeme kalıbı; tamamı sactan veya beton gören yüzler sac, alınları ahşaptan, çıplak beton dişli döşeme kalıbın yapılması, idarece lüzum görüldüğünde onaylanmış projesine göre yerine konulmak suretiyle, dişli kalıbın teşkili, yüzeyin yağlanması, dakikada (8000-12000) devirli vibratörün tesirine dayanacak şekilde takviye edilmesi kalıbın sökülmesi, tekrar kullanılmak üzere kalıp yüzeyinin temizlenmesi, bakımı, inşaat yerindeki yükleme yatay ve düşey taşıma, boşalma, her türlü malzeme ve kayıp’ı, işçilik yüklenici karı ve genel giderler dahil 1 m2 fiyatı, şeklinde yapılmıştır.

Tariflerden anlaşılacağı gibi söz konusu kalıp imalatları birbirinden farklıdır. Her iki kalıp da tamamı sac veya beton gören yüzler sac, alınları ahşaptan çıplak beton dişli döşeme kalıbı olmakla birlikte 21.035/1 poz nolu kalıbın dakikada (8000-12000) devirli vibratörün tesirine dayanacak şekilde takviye edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Dilekçiler tarafından 21.035 poz nolu imalatın vibratör etkilerine karşı herhangi bir önlem ve takviyeyi içermediği, alt geçit inşaatında yüksek devirli hassas vibratörlerin kullanılmasının zorunlu olduğu, aynı zamanda kalıp yüzeyinin birleşme yerlerinin suyu sızdırmayacak nitelikte yapılması gerekliliği karşısında 21.035/1 poz nolu imalatın uygulandığı belirtilmektedir. İlamda 21.035 poz nolu imalatın, mukavemet ve sızdırmazlık açısından bu koşulları sağladığına ilişkin bir tespit bulunmamaktadır. Tazmin hükmü, 21.035/1 poz nolu imalatın üzerine başka bir imalat yapılmayacak çıplak betonlar için öngörülmüş kalıp olmasına rağmen, sözkonusu işte beton yüzeylere çeşitli kaplama imalatları uygulandığı gerekçesiyle verilmiştir. Dilekçiler tarafından sözkonusu çıplak beton üzerine yapılan imalatların ışık kırılımı ve yansıması bakımından trafik emniyetinin artırılması amacıyla yapıldığı, dekor imalatının gerçekleştirilmesi için uygulanan yüzeyin çıplak beton şartlarında olmasının gece trafiği için gerekli olduğu belirtilmektedir.

Bunun yanı sıra anılan işte bina yapımı değil de alt geçit inşaatı yapılması sözkonusudur. Yol, Köprü, Sanat Yapıları ve Tünel İşleri için Karayolları Genel Müdürlüğünce hazırlanan 21.042 poz numaralı kalıp imalatının fiyatının uygulanan Bayındırlık Bakanlığı 21.035/1 poz nolu imalatın fiyatından daha düşük olduğu görülmektedir.

Açıklanan nedenlerle dilekçi iddialarının kabulü ile 719 sayılı ilamın 1 inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 02.05.2006 tarih ve 28690 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.