Sayıştay 3. Dairesi 28114 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2001

• Daire: 3

• Dosya No: 28114

• Tutanak No: 28636

• Tutanak Tarihi: 18.04.2006

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü.

Duruşma talebinde bulunan M. Nezir KAHRAMAN ile Sayıştay Savcı Vekilinin sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü.

1. 776 sayılı ilamın 2. maddesinde, 130.000.000.000.. lira keşif bedelli Ilgaz Cumhuriyet İlköğretim Okulu 8 Ek Derslik İnşaatı İşine ait hakedişte;

A- 1 ve 4 numaralı hakedişler arasında gerçekleştirilen imalatlara ilişkin olarak fiyat farkı hesabında, uygulama ayına ait DİE endekslerinin yanlış alınmasından dolayı 2.812.250.000.- liranın tazminine karar verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde, İlamda belirtilenin aksine; 2001/2862 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki "Kamu Sektörüne Dahil İdarelerin İhalesi Yapılmış ve Yapılacak İşlerinde İhale Usul ve Şekillerine Göre Fiyat Farkı Hesabında Uygulayacakları Esaslarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Esaslar’ın Geçici 14 üncü Maddesinde belirtilen (T) parametresi tarif edilirken ;

(T) Uygulama Ayına Ait Toptan Eşya Parametresinin Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü Tarafından yayımlanan Toptan Eşya Fiyatları Aylık İndeks Bülteninin Tablo-2 Toptan Eşya Fiyatlar İndeks Sayıları bölümünün "Genel" satırına ait T (Toplam) sayısını, ifade eder denildiğini,

Ancak İlamda, (T) katsayısının tarifindeki "uygulama ayı" ifadesinin, Bakanlar Kurulu Kararında tarif edilenden farklı olarak yorumlandığını ve uygulama ayı olarak hakedişin yapıldığı ay yerine imalatın yapıldığı ayın esas alındığını,

Aynı şekilde, Bu Esaslar'a 2001 / 2862 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile eklenen (Z/3) Bendinin tarifinde de, "Parametreye esas uygulama ayı; bu esaslara göre hazırlanmış onaylı iş programına uygun olarak her ay yapılan iş kalemleri dikkate alınarak hakediş düzenleme tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki ayı" ifade eder şeklinde tarif edildiğini, 2001/2862 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 88/13181 Sayılı Kararnameye eklenen geçici bentlerin "uygulama ayı" ile ilgili tariflerinde fiyat farklarında hakedişin düzenlendiği aylardan bir önceki aya ait indekslerin alınacağı belirtilmiş olup, İlamdaki gibi imalâtın yapıldığı aylara göre İndeks uygulamasından bahsedilmemiştir. İlamda belirtildiği şekilde, imalatın yapıldığı günlerin enterpolasyon yolu ile belirlenip imalattan önceki aylara ait indekslerin esas alınmasının Kararnameye aykırı olacağını, zira Kararnamenin ve Ekinin hiçbir yerinde birden fazla ayı kapsayan hakedişler için enterpolasyon yapılması gerektiğine ilişkin herhangi bir ifade yada hükmün yer almadığını, aksine hakediş tanzim tarihlerinden bir önceki aya ait indekslerin alınacağından açıkça bahsedildiğini, şayet İlamda belirtildiği şekilde imalatın yapıldığı aylar için enterpolasyon yapılması istenilse idi Kararnamede "hakediş düzenleme tarihinden" değil "imalatın yapıldığı tarihten" bahsedilmesi gerektiğini, bu nedenlerle hakedişlerde yapılan hesaplamalarda kararnameye aykırı herhangi bir uygulamanın söz konusu olmadığını bildirerek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

2001/2862 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki “Kamu Sektörüne Dahil İdarelerin İhalesi Yapılmış Ve Yapılacak İşlerinde İhale Usul Ve Şeklerine Göre Fiyat Farkı Hesabında Uygulayacakları Esaslarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Esaslar’ın 3. maddesinde: “Aynı Esasların 3 üncü maddesine, bu Esasların yürürlüğe girmesinden önce devam etmekte olan işler ile, 2001 yılı içerisinde ihale edilecek işlere 1/3/2001 -31/12/2001 tarihleri arasında uygulanmak üzere aşağıdaki geçici bentler eklenmiştir.

"Z/2) Parametreye esas başlangıç ayı; bu Esasların yürürlüğe girdiği tarihten önce ihalesi yapılmış (son teklifleri alınmış) işler dahil devam eden işlerde 2000 yılı aralık ayını, bu Esasların yürürlüğe girmesinden sonra ihale edilecek işlerde ise ihale tarihinin (son tekliflerin verildiği tarihin) içinde bulunduğu ayı,

Z/3) Parametreye esas uygulama ayı; bu Esaslara göre hazırlanmış onaylı iş programına uygun olarak her ay yapılan iş kalemleri dikkate alınarak hakediş düzenleme tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki ayı,

Z/4) Parametre; ödenecek veya kesilecek fiyat farkının hesaplanmasına yarayan başlangıç (3/1/2001 tarihinde yayımlanan aralık ayı veya ihale tarihindeki ay için sonraki ayın üçüncü günü yayımlanan indeksi) ve uygulama aylarına (bu ayların üçüncü günü yayımlanan bir önceki ayın indeksi) ait Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsünce yayımlanan indeksleri,

(…)

Geçici Madde 14- Aynı Esasların "Malzeme Fiyat Farkları" başlığı altındaki 9. maddesi aşağıdaki şekilde de uygulanır.

Yıl İçi Fiyat Farkları

İnşaat, tesisat, onarım, montaj ve bunlarla ilgili taşıma ve ihzarat işlerinde, her iş kalemi için yıl içinde fiyat, rayiç, ücret ve bedel değişmeleri nedeniyle sözleşme veya uygulama yılı fiyatlarına ek olarak ödenecek veya kesilecek farklar aşağıdaki formüle göre hesaplanarak fiyat veya bedele ek olarak ödenecek veya kesilecektir.

F=AxBx(T/To-1)

Bu formülde;

(F) İnşaat ve tesisat işlerinde fiilen yapılacak iş kalemlerine ödenecek veya kesilecek yıl içi fiyat farkını (TL.),

(T) Uygulama ayına ait toptan eşya parametresi; Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından yayımlanan Toptan Eşya Fiyatları Aylık İndeks bülteninin Tablo-2: Toptan Eşya Fiyatları İndeks Sayılan bölümünün "Genel" satırına ait T (Toplam) sayısını,

(To) Başlangıç ayına ait toptan eşya parametresi; Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından yayımlanan Toptan Eşya Fiyatları Aylık İndeks bülteninin Tablo-2: Toptan Eşya Fiyatları İndeks Sayıları bölümünün "Genel" satırına ait T (Toplam) sayısı” hükümlerine yer verilmiştir.

Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 39. maddesinin (a) bendinin 1. paragrafında; “geçici hakediş raporları müteahhidin başvurusu üzerine, sözleşme ve eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Müteahhit başvurmadığı takdirde idare en çok üç ay içinde tek taraflı olarak hakediş düzenleyebilir.” şeklinde hüküm bulunmaktadır.

2862 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile eklenen (Z/3) bendinin tarifinde, "Parametreye esas uygulama ayı; bu esaslara göre hazırlanmış onaylı iş programına uygun olarak her ay yapılan iş kalemleri dikkate alınarak hakediş düzenleme tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki ayı" ifade eder şeklinde tarif edilmiştir. İş programları, işlerin başlangıç ve bitiş tarihlerini gösterirler. Müteahhit işi söz konusu iş programında gösterilen tarihin başında yapabileceği gibi sonunda da yapabilir. Önemli olan işin programda öngörülen sürede yapılmasıdır. Kaldı ki, ilamda söz konusu işin iş programına aykırı yapıldığına ilişkin bir tespitte de bulunulmamıştır. Dolayısıyla, iş programına uygun yapılan imalatlara hakedişin tanzim tarihinden bir önceki aya ait endekslerin esas alınmasında Kararnameye aykırı bir durum bulunmamaktadır.

Ayrıca, 2862 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 88/13181 Sayılı Kararnameye eklenen geçici bentlerin "uygulama ayı" ile ilgili tariflerinde, fiyat farklarında hakedişin düzenleme tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait indekslerin esas alınacağı belirtilmiş olup, ilamdaki gibi imalâtın yapıldığı ayları bulmak için veya birden fazla ayı kapsayan hakedişler için enterpolasyon yapılması gerektiğine ilişkin herhangi bir hüküm de bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle dilekçi iddialarının kabulüyle,776 sayılı ilamın 2(A).maddesiyle verilen 2.812.250.000.-TL.na ilişkin tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

B- Asma tavan kontrüksiyonları bedelinin 23.071 nolu pozdan ödenmesi gerekirken 23.176 pozundan ödenmesi nedeniyle 144.000.000.- liranın tazminine karar verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde, 23.071 poz nolu imalatın tarifi incelendiğinde ölçü için 23.053 - 23.060 poz numaralarına atıf yapıldığını, yani bünyesinde I-U-T - omega profilleri gibi 04.256 rayiç poz numarasında bulunan imalatlardan basit olarak kullanılan münferit çatı aşıkları, mertek, mesnet takviyesi, kolon, dikmeli kolonların bağlanmasında kullanılan hatıl türü imalatlar için kullanılan ağır profillerden yapılan imalatlar kastedildiğini, söz konusu inşaatta kullanılan asma tavan imalatı için karolajlı olarak bölünmüş şekilde yapılan ızgara türü imalatta 04.292 rayiç poz numarasına dahil kare kesitli (4020) kutu profiller kullanıldığını, yapılan imalatın asma tavan için kullanılacak malzemelerin monte edileceği zeminin yapılması işi olduğu ve tamamen 4020*2 mm kutu profillerin kullanıldığını, asma tavan işinde kullanılan malzemelerin hiç birinin 23.071 poz nolu birim fiyatın tarifinde bulunmadığını, İmalatın ödenmesinde poz numarası ismi değil, pozun tarifinde yer alan malzemelerin kullanılması ve imalatın yapılış şeklinin esas alınması gerektiğini, çünkü işçilikler ve imalat bedellerinin bu veriler üzerine tespit edildiğini, anılan inşaatta 04.292 pozundan kare profil borularla yapılan imalatın, gerek yapılış tarzı ve gerekse kullanılan malzemeler açısından 23.152 poz nolu imalata göre ödenmesi gerekmekte ise de idaresince daha ucuz olan 23.176 poz nolu birim fiyat tercih edildiğini bildirerek tazmin hükmünün kaldırılması talebinde bulunmuştur.

23.071 nolu poz, profil demirlerin birleşik olarak hazırlanması ve yerlerine tespit edilmesi şeklinde tarif edilmiş, Not kısmında da aşık olarak hazırlanan mertekler, hurdi döşemeler, mütemadi kirişler ve benzeri imalatın bu pozdan ödeneceği şeklinde ifade bulunmaktadır.

23.176 nolu pozun tanımında, çeşitli çubuk ve profil demirlerden yapılan her çeşit merdiven, balkon köprü, korkuluklar, pencere ve bahçe parmaklıkları, çatıya çıkma, foseptik ve benzeri yerlere yapılan merdivenler, ızgara ve benzeri işlerin yapılması için demir perçin, cıvata, kaynak ve her türlü malzeme ve kayıp …… şeklinde tarif edilmiştir.

Söz konusu tarifleri birlikte değerlendirdiğimizde, 23.071 numaralı pozda, aşık olarak hazırlanan mertekler, hurdi döşemeler, mütemadi kirişler ve benzeri imalatın bu pozdan ödeneceği ifade edilmiş, 23.176 nolu poz da ise, çeşitli çubuk ve profil demirinden yapılan her çeşit merdiven, balkon köprü, korkuluklar, pencere ve bahçe parmaklıkları, çatıya çıkma, fosseptik ve benzeri yerlere yapılan merdivenler, ızgara ve benzeri işlerin bu pozdan ödeneceği ifade edilmiştir.

Her ne kadar 23.071 numaralı pozda aşık olarak yapılan mertek, hurdi döşeme mütemadi kiriş ve benzeri imalatın bu pozdan ödeneceği ifadesi mevcut ise de, hakediş belgeleri ile dilekçe eklerinin incelenmesinde, söz konusu imalatta 04.292 kodundan 40x20 kutu profillerin kullanıldığı anlaşılmıştır. Ayrıca her iki pozdan yapılan imalatın bedeli tartılmak suretiyle ödendiğinden her hangi bir fazla ödemede de bulunulmamıştır. Dolayısıyla imalatta 40x20 kutu profil kullanıldığından 23.176 nolu pozun analizinde de profil demiri mevcut olduğundan dilekçi iddialarının kabulü ve 776 sayılı ilamın 2.(B) maddesiyle tazminine karar verilen 144.00.000.- liranın KALDIRILMASINA,

2. 776 nolu ilamın 3. maddesinde, Çeliktenler İnş. Tur. Tic. San. A.Ş.ne ihale edilen 125.000.000.000.. lira keşif bedelli, Kızılırmak İlköğretim Okulu Spor salonu ikmal İnşaatı İşine ait hakediş ödemesinde, enterpolasyon yapılmayarak, uygulama dönemi içindeki en son ayın DİE’ce belirlenen toptan eşya parametresinin fiyat farkı hesabına esas alınması nedeniyle 19.874.250.000.. liranın tazminine karar verilmiştir.

İlam hükmü bu tutanağın 1.(A) maddesiyle aynı olduğundan aynı gerekçelerle, tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

3. 776 nolu ilamın 5. maddesinde, Çeliktenler İnş. Tur. Tic. San. A.Ş.ne ihale edilen 140.400.000.000.. lira keşif bedelli, Ilgaz Anadolu Öğretmen lisesi 288 Öğrenci Kapasiteli Pansiyon İkmal İnşaatı İşinde; . 26.041 her renk ve çeşitte (beyaz çimento) karo mozaik ile döşeme kaplaması yapılaması imalat bedelinin ödenmesinde, 26.501 muhtelif renkli taşlı normal çimentolu (her boyutta) beton döşeme plaklarla döşeme (TS213) kaplamanın yapılması poz nolu birim fiyatın esas alınması nedeniyle 4.759.133.935.. liranın tazminine karar verilmiştir.

776 sayılı ilamın 5. maddesi ile verilen tazmin hükmü ek ilamla kaldırıldığından YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA,

4. 776 nolu ilamın 6. maddesinde, Gökçeoğlu Ltd. Şti..ne ihale edilen Güneş İlköğretim Okulu İnşaatı İşine ait 3 nolu hakedişte,

A- 26.041 her renk ve çeşitte (beyaz çimento) karo mozaik ile döşeme kaplaması yapılaması imalat bedelinin ödenmesinde, 26.501 muhtelif renkli taşlı normal çimentolu(her boyutta) beton döşeme plaklarla döşeme(TS213)kaplamanın yapılması poz nolu birim fiyatın esas alınması nedeniyle 8.953.425.000.- liranın tazminine karar verilmiştir.

Dilekçinin ilam maddesine her hangi bir itirazı bulunmadığından YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA,

B- Çeşitli özel analizler yapılarak fayans döşemesine ilişkin yeni fiyatlar oluşturulduğu, ancak bu analizlerde Bayındırlık Bakanlığının analizlerinin tam olarak esas alınmamasından dolayı 1.422.448.000.- liranın tazminine karar verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde, Bayındırlık Bakanlığı analizlerinde fayanslar için tespit edilen işçilik miktarlarının m2 imalat üzerinden olduğundan fayans adetlerine göre değişkenlik göstermediğini, söz konusu Bakanlıkça yayınlanan dilekçesine ekli analizlerden de görüleceği üzere fayans ebatlarındaki değişikliklerin işçilikleri etkilemediğini bildirerek tazmin hükmünün kaldırılması talebinde bulunmuştur.

09.10.1984 tarih ve 18540 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin fiyatı belli olmayan işler başlıklı 20. maddesinde;

“Keşif özetinde veya birim fiyat cetvelinde fiyatı gösterilmemiş olup da yapılması idarece istenen yapım ve hizmet işlerinin yeni birim fiyatları tespit edilirken öncelik sırası ile aşağıdaki analizler kullanılır;

a) Sözleşme ve eklerindeki (birim fiyat cetvellerindeki) birim fiyatların tespitinde kullanılan analizler veya varsa o işe ait teklif analizler.

b) Sözleşme birim fiyatlarının tespitinde kullanılan analizlerle veya varsa o işe ait teklif analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler,

c) Diğer idarelere ait benzer analizler;

d) Birim fiyatı tespit edilecek iş kalemleri için o işin yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları ile işçi ve makinelerin çalışma saatleri esas alınarak oluşturulacak analizler,

Yeni birim fiyatların tespitinde yukarıdaki analizlere öncelik sırası ile aşağıdaki rayiçler uygulanır;

1. Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca tespit edilip yayınlanan rayiçler veya varsa o işe ait teklif rayiçler,

2. Diğer idarelerce tespit edilmiş rayiçler,

3. İdarece kabul edilmek şartıyla Ticaret ve/veya Sanayi Odalarınca onaylanmış memleket rayiçleri,

Bu usullerden hiç biriyle yeni birim fiyat tespiti mümkün olamıyorsa, o iş kalemine ait, Ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış fatura bedelleri esas alınarak yeni birim fiyat tespit edilebilir. şeklinde düzenlenmiştir.

Hakediş ve eklerinin incelenmesinde, sözleşmede ve eklerinde fiyatı bulunmayan ve yapılması idarece lüzumlu görülen Özel 1’de, 26.191/2 nolu pozdan yararlanılmak suretiyle 33x33x9 mm ebatlı “seramik döşeme kaplaması” iş kaleminin yeni birim fiyatı, Özel İmalat 2’de de, 26.082 pozuna kıyasen 20x25x6 mm ebatlı “renkli fayans ile fugalı duvar kaplaması” iş kaleminin yeni birim fiyatının tespit edildiği görülmüştür.

Anılan, Özel 1 ve Özel 2 Yeni fiyat analizlerinde yapılan imalatların Bayındırlık Bakanlığınca yayımlanan birim fiyat listesinde fiyatları bulunmadığından, Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin fiyatı belli olmayan işler başlıklı 20. maddesine göre sözleşme ve eklerindeki (birim fiyat cetvellerindeki) birim fiyatların tespitinde kullanılan analizler ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca tespit edilip yayınlanan rayiçler kullanılmak suretiyle, 26.082 ve 26.191/2 pozundaki malzemeler çıkarılıp yerine fiilen imalatta kullanılan malzemelerin Bayındırlık Bakanlığınca yayınlanan rayiç bedelleri esas alınmak suretiyle yeni birim fiyat tespit edilmiştir. Dolayısıyla yapılan uygulamada mevzuata aykırı bir durum bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, 33x33x9 ve 20x25x6 mm ebadındaki seramik ve fayanslarla döşeme kaplama yapılması birim fiyatı Bayındırlık Bakanlığı Birim Fiyat Listesinde yer almadığından, Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 20. maddesine göre özel analiz düzenlenerek ödeme yapılması mümkün olduğundan dilekçi iddialarının kabulü ile, tazminine karar verilen 1.422.448.000.- liraya ilişkin tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

C- Oluklu kiremitle çatı örtüsü yapılması ve çatı örtüsü altına rendesiz çam tahta ile kaplama yapılması imalatlarında, maddi hata yapılaması sebebiyle 361.727.000. liranın tazminine karar verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde, B.İ. B. Yapı İşleri Genel Müdürlüğünün 28.09.1992 tarih ve 2276 sayılı yazılarında Çankırı ilinin çok soğuk bölge olarak değerlendirildiğini, bu bölgelerde çatı örtüsü olarak "kiremit" kullanıldığında çatı meyillerinin min. % 35 olarak uygulanmasının istenildiğini, söz konusu inşaatta da imalat sırasında çatı meyilinin % 40 olarak yapıldığını ve ödemelerin 21.210 poz nolu Ahşap Oturma Çatı Yapılması birim fiyat tarifinde "1/3 (%33) ten fazla meyilli çatılarda bu birim fiyat % 10 artırılarak uygulanır."ifadesi gereği imalat miktarının %10 artırılarak uygulandığını bildirerek tazmin hükmünün kaldırılması talebinde bulunmuştur.

Her ne kadar dilekçi dilekçesinde, B.İ.B. Yapı İşleri Genel Müdürlüğünün 28.09.1992 tarih ve 2276 sayılı yazılarında Çankırı ilinin çok soğuk bölge olarak değerlendirildiğini, bu bölgelerde çatı örtüsü olarak "kiremit" kullanıldığında çatı meyillerinin minimum % 35 olarak uygulanmasının istenildiğini bildirmiştir. Söz konusu işe ait metrajların incelenmesinde, ilamda fazla ödeme olarak değerlendirilen imalat miktarının çatı meylinin 1/3 ten fazla olması nedeniyle yapılan artırımdan kaynaklandığı anlaşılmıştır.

21.210 poz nolu çam kerestesi ile ahşap oturtma çatı yapılması iş kaleminin not kısmında, 1/3 ten fazla meyilli çatılarda bu birim fiyatın %10 artırılacağı hükmü mevcut olduğundan, anılan işte çatı eğimi 1/3 ten fazla meyilli olduğundan, birim fiyat yerine imalat miktarının artırılması yoluna gidilmiş, sonuç olarak yapılan uygulama imalata ödenmesi gereken miktarı değiştirmemiştir. Dolayısıyla her hangi bir fazla ödeme söz konusu değildir.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının kabulü ve 776 sayılı ilamın 6.(C) maddesiyle 361.727.000. -liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA, oy birliği ile,

Sonuç olarak ilamın (A) ve (B) bendindeki tazmin miktarı toplamı 1.784.175.000 .- liranın 10.737.600.000 liradan düşülerek bakiye 8.953.425.000.- liranın ilamda sorumluluğu bulunan kişilerin uhdelerinde kalmak üzere DÜZELTİLEREK TASDİKİNE,

5. 776 nolu ilamın 7. maddesinde, Çelikten İnş. Taah. Şti.nin taahhüdünde bulunan Nevzat Ayaz Anadolu Öğretmen Lisesi İkmal İnşaatına ait 4 nolu hakedişte, işe başlangıç tarihi olan 20.01.2001 ile söz konusu hak edişin düzenlendiği tarih olan 28.07.2001 arasında gerçekleştirilen imalatlara ilişkin olarak fiyat farkı hesibında, uygulama ayına ait DİE endekslerinin hatalı alınması nedeniyle 6.114.050.000.. liranın tazminine karar verilmiştir.

İlam hükmü bu tutanağın 1.(A) maddesiyle aynı olduğundan aynı gerekçelerle, tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

6. 776 nolu ilamın 8. maddesinde, Mescioğlu İnş. San. Ltd. Şti.nin taahhüdünde bulunan 500 Öğrenci Kapasiteli Çankırı Orta YİBO İnşaatına ait 30 nolu hak edişte, işe başlangıç tarihi olan 14.03.2001 ile söz konusu hakedişin düzenlendiği tarih olan 25.12.2001 arasında gerçekleştirilen imalatlara ilişkin olarak fiyat farkı hesabında, uygulama ayına ait DİE endekslerinin hatalı alınması nedeniyle 10.763.950.000.. liranın tazminine karar verilmiştir.

İlam hükmü bu tutanağın 1.(A) maddesiyle aynı olduğundan aynı gerekçelerle, tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

7. 776 nolu ilamın 9. maddesinde, Müteahhit Şadi Yıldırımın taahhüdünde bulunan Çankırı Merkez Güneş İlköğretim Okulu Onarım İşine ait hakedişte,

A- Çeşitli özel analizler yapılarak fayans döşemesine ilişkin yeni fiyatlar oluşturulduğu, ancak bu analizlerde Bayındırlık Bakanlığının analizlerinin tam olarak esas alınmamasından dolayı 423.915.000.- liranın tazminine karar verilmiştir.

İlam hükmü bu tutanağın 4 (B) maddesiyle aynı olduğundan aynı gerekçelerle, tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

B- Hakediş raporlarının düzenli olarak ayda bir tanzim edilmediği, 17.08.2001 ve 10.09.2001 tarihleri arasındaki dönemde yapılan imalatlara ilişkin DİE endekslerinin hatalı alınması nedeniyle 671.550.000.- liranın tazminine karar verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde, İlamda belirtilenin aksine; 2001/2862 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki "Kamu Sektörüne Dahil İdarelerin İhalesi Yapılmış ve Yapılacak İşlerinde İhale Usul ve Şekillerine Göre Fiyat Farkı Hesabında Uygulayacakları Esaslarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Esaslar’ın Geçici 14 üncü Maddesinde belirtilen (T) parametresi tarif edilirken ;

(T) Uygulama Ayına Ait Toptan Eşya Parametresinin Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü Tarafından yayımlanan Toptan Eşya Fiyatları Aylık İndeks Bülteninin Tablo-2 Toptan Eşya Fiyatlar İndeks Sayıları bölümünün "Genel" satırına ait T (Toplam) sayısını, ifade eder denildiğini,

Ancak İlamda, (T) katsayısının tarifindeki "uygulama ayı" ifadesinin, Bakanlar Kurulu Kararında tarif edilenden farklı olarak yorumlandığını ve uygulama ayı olarak hakedişin yapıldığı ay yerine imalatın yapıldığı ayın esas alındığını,

Aynı şekilde, Bu Esaslar'a 2001 / 2862 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile eklenen (Z/3) Bendinin tarifinde de, "Parametreye esas uygulama ayı; bu esaslara göre hazırlanmış onaylı iş programına uygun olarak her ay yapılan iş kalemleri dikkate alınarak hakediş düzenleme tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki ayı" ifade eder şeklinde tarif edildiğini, 2001/2862 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 88/13181 Sayılı Kararnameye eklenen geçici bentlerin "uygulama ayı" ile ilgili tariflerinde fiyat farklarında hakedişin düzenlendiği aylardan bir önceki aya ait indekslerin alınacağı belirtilmiş olup, İlamdaki gibi imalâtın yapıldığı aylara göre İndeks uygulamasından bahsedilmemiştir. İlamda belirtildiği şekilde, imalatın yapıldığı günlerin enterpolasyon yolu ile belirlenip imalattan önceki aylara ait indekslerin esas alınmasının Kararnameye aykırı olacağını, zira Kararnamenin ve Ekinin hiçbir yerinde birden fazla ayı kapsayan hakedişler için enterpolasyon yapılması gerektiğine ilişkin herhangi bir ifade yada hükmün yer almadığını, aksine hakediş tanzim tarihlerinden bir önceki aya ait indekslerin alınacağından açıkça bahsedildiğini, şayet İlamda belirtildiği şekilde imalatın yapıldığı aylar için enterpolasyon yapılması istenilse idi Kararnamede "hakediş düzenleme tarihinden" değil "imalatın yapıldığı tarihten" bahsedilmesi gerektiğini, bu nedenlerle hakedişlerde yapılan hesaplamalarda kararnameye aykırı herhangi bir uygulamanın söz konusu olmadığını bildirerek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Hakediş belgelerinin incelenmesinde, işe başlama tarihinin 17.08.2001 ve bitiş tarihinin 10.09.2001 tarihi olduğu, yani işin süresinin bir aydan daha az olduğu, işe ait 1 nolu hakedişin 05.09.2001 tarihinde, 2 nolu (Kesin) hakedişin ise 10.09.2001 tarihinde tanzim edildiği ve dolayısıyla Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesine uygun olarak bir aylık sürede hakedişin tanzim olunduğu, malzeme fiyat farklarının ödenmesinde 2862 sayılı Kararnameye uygun olarak hakedişlerin düzenlendiği aydan bir önceki ay olan Ağustos ayının DİE endeksinin alındığı, işin süresinin bir aydan daha az olması nedeniyle enterpolasyon yapılmasının zaten mümkün olmadığı görüldüğünden yapılan uygulamanın mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının kabulüyle, 776 sayılı ilamın 9 (B) maddesindeki 671.550.000 -liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA, oy birliği ile,

8. 776 nolu ilamın 10. maddesinde, Onur İnşaatın taahhüdünde bulunan 21 derslikli İlköğretim Okulu Yapım İşine ait 18 nolu hakedişte,

A- 26.041 her renk ve çeşitte (beyaz çimento) karo mozaik ile döşeme kaplaması yapılaması imalat bedelinin ödenmesinde, 26.501 muhtelif renkli taşlı normal çimentolu(her boyutta) beton döşeme plaklarla döşeme(TS213)kaplamanın yapılması poz nolu birim fiyatın esas alınması nedeniyle 18.832.100.000.- liranın tazminine karar verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde, söz konusu malzemeye ait deney raporlarını göndererek tazmin hükmünün kaldırılması talebinde bulunmuştur.

776 sayılı ilamın 10 (A) maddesi ile verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak ibraz edilen belgelerin incelenmesi temyize konu teşkil etmediğinden bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve sözü edilen belgeler yargılamanın iadesini gerektiren nitelikte görüldüğünden bu yolda işlem ifasını teminen dosyanın ilgili daireye TEVDİİNE,

B- 18 ek/1 nolu hak ediş kapsamında ve işe başlangıç tarihi olan 1.4.2001 ile 18 ek/1 nolu hak edişin düzenlendiği tarih olan 20.7.2001 arasında gerçekleştirilen gerçekleştirilen imalatlara ilişkin olarak fiyat farkı hesabında, uygulama ayına ait DİE endekslerinin hatalı alınması nedeniyle 1.590.300.000.- liranın tazminine karar verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde, İlamda fazla ödemeye ilişkin hesaplamalar yapılırken inşaatın başlangıç tarihi olarak ildeki inşaat mevsim başlangıcını yani 01.04.2001 tarihini esas aldığını, gerçekte ise inşaata 2000 yılında sözleşmesinde belirtilen miktarda ödenek ayrılmadığından İl Daimi Encümeni tarafından 11.04.2001 Tarihli ve 109 sayılı karar ile süre uzatımı verildiğini ve bu süre uzatım kararı Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 25.04.2001 tarih ve 5011 sayılı kararı ile Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü'ne intikal ettirildiğini, Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü'nce de müteahhidine 30.04.2001 Tarih ve 1534 sayılı yazı ile bildirildiğini, İnşaata 2001 Mali Yılı için ödenek ayrıldığı İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nce 02.05.2001 tarih ve 5375 sayılı yazı (EK-6) ile müteahhide bildirildiğinden, 2001 Yılı Nisan ayında (o yıl için ödenek ayrılıp ayrılmayacağı kesinleşmediğinden) herhangi çalışma yapılmadığını bu nedenle, ilamda dökümü yapılan hesaplarda Nisan 2001 ayına ait DİE endekslerinin alınmaması gerektiğini, bu durumda ödenmesi gereken fiyat farkının 635.252.813-TL olması gerektiğini bildirdikten sonra bu miktarla ilgili olarak da, İlamda belirtilenin aksine; 2001/2862 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki "Kamu Sektörüne Dahil İdarelerin İhalesi Yapılmış ve Yapılacak İşlerinde İhale Usul ve Şekillerine Göre Fiyat Farkı Hesabında Uygulayacakları Esaslarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Esaslar’ın Geçici 14 üncü Maddesinde belirtilen (T) parametresi tarif edilirken ;

(T) Uygulama Ayına Ait Toptan Eşya Parametresinin Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü Tarafından yayımlanan Toptan Eşya Fiyatları Aylık İndeks Bülteninin Tablo-2 Toptan Eşya Fiyatlar İndeks Sayıları bölümünün "Genel" satırına ait T (Toplam) sayısını, ifade eder denildiğini,

Ancak İlamda, (T) katsayısının tarifindeki "uygulama ayı" ifadesinin, Bakanlar Kurulu Kararında tarif edilenden farklı olarak yorumlandığını ve uygulama ayı olarak hakedişin yapıldığı ay yerine imalatın yapıldığı ayın esas alındığını,

Aynı şekilde, Bu Esaslar'a 2001 / 2862 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile eklenen (Z/3) Bendinin tarifinde de, "Parametreye esas uygulama ayı; bu esaslara göre hazırlanmış onaylı iş programına uygun olarak her ay yapılan iş kalemleri dikkate alınarak hakediş düzenleme tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki ayı" ifade eder şeklinde tarif edildiğini, 2001/2862 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 88/13181 Sayılı Kararnameye eklenen geçici bentlerin "uygulama ayı" ile ilgili tariflerinde fiyat farklarında hakedişin düzenlendiği aylardan bir önceki aya ait indekslerin alınacağı belirtilmiş olup, İlamdaki gibi imalâtın yapıldığı aylara göre İndeks uygulamasından bahsedilmemiştir. İlamda belirtildiği şekilde, imalatın yapıldığı günlerin enterpolasyon yolu ile belirlenip imalattan önceki aylara ait indekslerin esas alınmasının Kararnameye aykırı olacağını, zira Kararnamenin ve Ekinin hiçbir yerinde birden fazla ayı kapsayan hakedişler için enterpolasyon yapılması gerektiğine ilişkin herhangi bir ifade yada hükmün yer almadığını, aksine hakediş tanzim tarihlerinden bir önceki aya ait indekslerin alınacağından açıkça bahsedildiğini, şayet İlamda belirtildiği şekilde imalatın yapıldığı aylar için enterpolasyon yapılması istenilse idi Kararnamede "hakediş düzenleme tarihinden" değil "imalatın yapıldığı tarihten" bahsedilmesi gerektiğini, bu nedenlerle hakedişlerde yapılan hesaplamalarda kararnameye aykırı herhangi bir uygulamanın söz konusu olmadığını bildirerek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

2001/2862 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki “Kamu Sektörüne Dahil İdarelerin İhalesi Yapılmış Ve Yapılacak İşlerinde İhale Usul Ve Şeklerine Göre Fiyat Farkı Hesabında Uygulayacakları Esaslarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Esaslar’ın 3. maddesinde: “Aynı Esasların 3 üncü maddesine, bu Esasların yürürlüğe girmesinden önce devam etmekte olan işler ile, 2001 yılı içerisinde ihale edilecek işlere 1/3/2001 -31/12/2001 tarihleri arasında uygulanmak üzere aşağıdaki geçici bentler eklenmiştir.

"Z/2) Parametreye esas başlangıç ayı; bu Esasların yürürlüğe girdiği tarihten önce ihalesi yapılmış (son teklifleri alınmış) işler dahil devam eden işlerde 2000 yılı aralık ayını, bu Esasların yürürlüğe girmesinden sonra ihale edilecek işlerde ise ihale tarihinin (son tekliflerin verildiği tarihin) içinde bulunduğu ayı,

Z/3) Parametreye esas uygulama ayı; bu Esaslara göre hazırlanmış onaylı iş programına uygun olarak her ay yapılan iş kalemleri dikkate alınarak hakediş düzenleme tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki ayı,

Z/4) Parametre; ödenecek veya kesilecek fiyat farkının hesaplanmasına yarayan başlangıç (3/1/2001 tarihinde yayımlanan aralık ayı veya ihale tarihindeki ay için sonraki ayın üçüncü günü yayımlanan indeksi) ve uygulama aylarına (bu ayların üçüncü günü yayımlanan bir önceki ayın indeksi) ait Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsünce yayımlanan indeksleri,

(…)

Geçici Madde 14- Aynı Esasların "Malzeme Fiyat Farkları" başlığı altındaki 9. maddesi aşağıdaki şekilde de uygulanır.

Yıl İçi Fiyat Farkları

İnşaat, tesisat, onarım, montaj ve bunlarla ilgili taşıma ve ihzarat işlerinde, her iş kalemi için yıl içinde fiyat, rayiç, ücret ve bedel değişmeleri nedeniyle sözleşme veya uygulama yılı fiyatlarına ek olarak ödenecek veya kesilecek farklar aşağıdaki formüle göre hesaplanarak fiyat veya bedele ek olarak ödenecek veya kesilecektir.

F=AxBx(T/To-1)

Bu formülde;

(F) İnşaat ve tesisat işlerinde fiilen yapılacak iş kalemlerine ödenecek veya kesilecek yıl içi fiyat farkını (TL.),

(T) Uygulama ayına ait toptan eşya parametresi; Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından yayımlanan Toptan Eşya Fiyatları Aylık İndeks bülteninin Tablo-2: Toptan Eşya Fiyatları İndeks Sayılan bölümünün "Genel" satırına ait T (Toplam) sayısını,

(To) Başlangıç ayına ait toptan eşya parametresi; Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından yayımlanan Toptan Eşya Fiyatları Aylık İndeks bülteninin Tablo-2: Toptan Eşya Fiyatları İndeks Sayıları bölümünün "Genel" satırına ait T (Toplam) sayısı” hükümlerine yer verilmiştir.

Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 39. maddesinin (a) bendinin 1. paragrafında; “geçici hakediş raporları müteahhidin başvurusu üzerine, sözleşme ve eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Müteahhit başvurmadığı takdirde idare en çok üç ay içinde tek taraflı olarak hakediş düzenleyebilir.” şeklinde hüküm bulunmaktadır.

2862 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile eklenen (Z/3) bendinin tarifinde, "Parametreye esas uygulama ayı; bu esaslara göre hazırlanmış onaylı iş programına uygun olarak her ay yapılan iş kalemleri dikkate alınarak hakediş düzenleme tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki ayı" ifade eder şeklinde tarif edilmiştir. İş programları, işlerin başlangıç ve bitiş tarihlerini gösterirler. Müteahhit işi söz konusu iş programında gösterilen tarihin başında yapabileceği gibi sonunda da yapabilir. Önemli olan işin programda öngörülen sürede yapılmasıdır. Kaldı ki, söz konusu işin iş programına aykırı yapıldığına ilişkin bir tespitte de bulunulmamıştır. Dolayısıyla, iş programına uygun yapılan imalatlara hakedişin tanzim tarihinden bir önceki aya ait endekslerin esas alınmasında Kararnameye aykırı bir durum bulunmamaktadır.

Ayrıca, 2862 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 88/13181 Sayılı Kararnameye eklenen geçici bentlerin "uygulama ayı" ile ilgili tariflerinde, fiyat farklarında hakedişin düzenleme tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait indekslerin esas alınacağı belirtilmiş olup, ilamdaki gibi imalâtın yapıldığı ayları bulmak için veya birden fazla ayı kapsayan hakedişler için enterpolasyon yapılması gerektiğine ilişkin herhangi bir hüküm de bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle dilekçi iddialarının kabulüyle,776 sayılı ilamın 10.(B)maddesiyle verilen 18.832.100.000.-TL.na ilişkin tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

9. 776 nolu ilamın 11. maddesinde, Özcenk İnşaatın taahhüdünde bulunan 195. milyar TL keşif bedelli Merkez Karatekin İlköğretim Okulu İnşaatı İşine ait 2 nolu hakedişte ;

A- Asma tavan kontrüksiyonları bedelinin 23.071 nolu pozdan ödenmesi gerekirken 23.176 pozundan ödenmesi nedeniyle 138.900.000.- liranın tazminine karar verilmiştir.

İlam hükmü bu tutanağın 1.(B) maddesiyle aynı olduğundan aynı gerekçelerle, tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

B- Hakediş raporlarının düzenli olarak ayda bir tanzim edilmediği, 08.06.2001 ve 30.11.2001 tarihleri arasındaki dönemde yapılan imalatlara ilişkin DİE endekslerinin hatalı alınması nedeniyle 6.510.325.000.- liranın tazminine karar verilmiştir.

İlam hükmü bu tutanağın 1.(A) maddesiyle aynı olduğundan aynı gerekçelerle, tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

10- 776 nolu ilamın 12. maddesinde, Kayılı İnşaatın taahhüdünde bulunan Orta Özlü İlköğretim Okulu Lojman İnşaatı İşine ait 16 numaralı hakedişte; 17 nolu hakedişin kapsamında ve işe başlangıç tarihi olan 1.4.2001 ile 17 nolu hakedişin düzenlendiği tarih olan 22.08.2001 arasında gerçekleştirilen imalatlara ilişkin olarak fiyat farkı hesabında, uygulama ayına ait DİE endekslerinin hatalı alınması nedeniyle 3.532.250.000.- liranın tazminine karar verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde, ilamda fazla ödemeye ilişkin hesaplamalar yapılırken inşaatın başlangıç tarihi olarak ilimizdeki inşaat mevsim başlangıcı yani 01.04.2001 tarihi esas alındığını, halbuki, 2001 yılı için ödenek ayrıldığı Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 02.05.2001 Tarih ve 5322 sayılı yazısı ile müteahhide bildirildiğinden nisan 2001 ayında inşaatta herhangi bir çalışma yapılamayacağının dikkate alınmasının gerektiğini, ayrıca, söz konusu inşaatın, 06.06.2000 tarihinde Orta İlçesi merkezli deprem afetinde hasar gördüğünü ve Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 09.06.2000 Tarih ve 6635 sayılı yazısı ile hasar durumunun tespiti ve inşaatta çalışmaların durdurulması isteğine istinaden 22.06.2000 tarih ve 2122 sayılı yazılarıyla müteahhidine inşaatta herhangi bir çalışma yapılmaması ve yapının uzman PM firmalarınca incelettirilmesi talimatının verildiğini, müteahhit firmaca hazırlattırılan takviye projeleri 14.01.2001 tarihinde onaylanmış ve takviye işlemlerinin bedeli müteahhidine ait olmak üzere 30.06.2001 tarihinde tamamlandığını, İl Daimi Encümenince ; B.İ.G. şartnamesinin 24 üncü, Tip Şartnamenin 13 ve Tip Sözleşmenin 19 uncu maddelerinde belirtildiği gibi "olağanüstü tabiat hadiselerinden veya buna bağlı hasar neticesinde bir gecikme olması hali süre uzatımı verilmesini gerektirir." Hükmüne istinaden inşaata 50 GÜN süre uzatımı verilerek işin bitim tarihi 03.07.2001 tarihinden 22.08.2001 tarihine ötelendiğini, dolayısı ile deprem afeti nedeniyle inşaatta meydana gelen hasar neticesi, takviye işlerinin yapılması işi 30.06.2001 tarihinde tamamlandığından ve bu takviye işlemlerinin bedeli müteahhidince karşılandığından 2001 yılı ödeneği ile çalışmalara ancak 01.07.2001 tarihinde başlanabildiğini, bu nedenle, 01.04.2001 - 03.07.2001 tarihlerini kapsayan 16 nolu hakediş için 2001 yılı ödeneğinin harcanmasında ve dolayısı ile 2001/2862 sayılı Kararnameye esas indekslerin alınmasında 01.07.2001-03.07.2001 tarihlerinin esas alınması gerekeceğini, bu durumda da 16 nolu hakediş için DİE'ce yayınlanan Haziran 2001 indekslerinin alınmasında herhangi hatalı uygulama söz konusu olmadığını, bu durumda ilama göre indekslerin hatalı olarak alınmasının sadece 17 nolu hakedişte söz konusu edilebileceğini ve bu durumda fazla ödemenin 17 nolu hakediş ile ödenen : 6.482.219.835,-TL, ödenmesi gereken : 6.131.721.311-TL Fark (fazla ödeme) : 350.498.524,-TL olduğunu, bu miktarın da 2862 sayılı kararnamede enterpolasyon yapılacağı öngörülmediğinden kaldırılmasının gerektiğini bildirmiştir.

2001/2862 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki “Kamu Sektörüne Dahil İdarelerin İhalesi Yapılmış Ve Yapılacak İşlerinde İhale Usul Ve Şeklerine Göre Fiyat Farkı Hesabında Uygulayacakları Esaslarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Esaslar’ın 3. maddesinde: “Aynı Esasların 3 üncü maddesine, bu Esasların yürürlüğe girmesinden önce devam etmekte olan işler ile, 2001 yılı içerisinde ihale edilecek işlere 1/3/2001 -31/12/2001 tarihleri arasında uygulanmak üzere aşağıdaki geçici bentler eklenmiştir.

"Z/2) Parametreye esas başlangıç ayı; bu Esasların yürürlüğe girdiği tarihten önce ihalesi yapılmış (son teklifleri alınmış) işler dahil devam eden işlerde 2000 yılı aralık ayını, bu Esasların yürürlüğe girmesinden sonra ihale edilecek işlerde ise ihale tarihinin (son tekliflerin verildiği tarihin) içinde bulunduğu ayı,

Z/3) Parametreye esas uygulama ayı; bu Esaslara göre hazırlanmış onaylı iş programına uygun olarak her ay yapılan iş kalemleri dikkate alınarak hakediş düzenleme tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki ayı,

Z/4) Parametre; ödenecek veya kesilecek fiyat farkının hesaplanmasına yarayan başlangıç (3/1/2001 tarihinde yayımlanan aralık ayı veya ihale tarihindeki ay için sonraki ayın üçüncü günü yayımlanan indeksi) ve uygulama aylarına (bu ayların üçüncü günü yayımlanan bir önceki ayın indeksi) ait Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsünce yayımlanan indeksleri,

(…)

Geçici Madde 14- Aynı Esasların "Malzeme Fiyat Farkları" başlığı altındaki 9. maddesi aşağıdaki şekilde de uygulanır.

Yıl İçi Fiyat Farkları

İnşaat, tesisat, onarım, montaj ve bunlarla ilgili taşıma ve ihzarat işlerinde, her iş kalemi için yıl içinde fiyat, rayiç, ücret ve bedel değişmeleri nedeniyle sözleşme veya uygulama yılı fiyatlarına ek olarak ödenecek veya kesilecek farklar aşağıdaki formüle göre hesaplanarak fiyat veya bedele ek olarak ödenecek veya kesilecektir.

F=AxBx(T/To-1)

Bu formülde;

(F) İnşaat ve tesisat işlerinde fiilen yapılacak iş kalemlerine ödenecek veya kesilecek yıl içi fiyat farkını (TL.),

(T) Uygulama ayına ait toptan eşya parametresi; Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından yayımlanan Toptan Eşya Fiyatları Aylık İndeks bülteninin Tablo-2: Toptan Eşya Fiyatları İndeks Sayılan bölümünün "Genel" satırına ait T (Toplam) sayısını,

(To) Başlangıç ayına ait toptan eşya parametresi; Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından yayımlanan Toptan Eşya Fiyatları Aylık İndeks bülteninin Tablo-2: Toptan Eşya Fiyatları İndeks Sayıları bölümünün "Genel" satırına ait T (Toplam) sayısı” hükümlerine yer verilmiştir.

Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 39. maddesinin (a) bendinin 1. paragrafında; “geçici hakediş raporları müteahhidin başvurusu üzerine, sözleşme ve eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Müteahhit başvurmadığı takdirde idare en çok üç ay içinde tek taraflı olarak hakediş düzenleyebilir.” şeklinde hüküm bulunmaktadır.

2862 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile eklenen (Z/3) bendinin tarifinde, "Parametreye esas uygulama ayı; bu esaslara göre hazırlanmış onaylı iş programına uygun olarak her ay yapılan iş kalemleri dikkate alınarak hakediş düzenleme tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki ayı" ifade eder şeklinde tarif edilmiştir. İş programları, işlerin başlangıç ve bitiş tarihlerini gösterirler. Müteahhit işi söz konusu iş programında gösterilen tarihin başında yapabileceği gibi sonunda da yapabilir. Önemli olan işin programda öngörülen sürede yapılmasıdır. Kaldı ki, söz konusu işin iş programına aykırı yapıldığına ilişkin bir tespitte de bulunulmamıştır. Dolayısıyla, iş programına uygun yapılan imalatlara hakedişin tanzim tarihinden bir önceki aya ait endekslerin esas alınmasında Kararnameye aykırı bir durum bulunmamaktadır.

Ayrıca, 2862 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 88/13181 Sayılı Kararnameye eklenen geçici bentlerin "uygulama ayı" ile ilgili tariflerinde, fiyat farklarında hakedişin düzenleme tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait indekslerin esas alınacağı belirtilmiş olup, ilamdaki gibi imalâtın yapıldığı ayları bulmak için veya birden fazla ayı kapsayan hakedişler için enterpolasyon yapılması gerektiğine ilişkin herhangi bir hüküm de bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle dilekçi iddialarının kabulüyle,776 sayılı ilamın 12.maddesiyle verilen 3.532.250.000.-TL. na ilişkin tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

11- 776 nolu ilamın 13. maddesinde, 30 milyar keşif bedelli Kromlüks Tic. A.Ş.nin tahhüdünde bulunan Yapraklı YİBO İnşaatı İşine ilişkin 40 nolu hak edişte;

A- 26.041 “her renk ve çeşitte (beyaz çimento) karo mozaik ile döşeme kaplaması yapılaması” imalat bedelinin ödenmesinde, 26.501 “muhtelif renkli taşlı normal çimentolu(her boyutta) beton döşeme plaklarla döşeme (TS213) kaplamanın yapılması” poz nolu birim fiyatın esas alınması nedeniyle 58.510.250.000.- liranın tazminine karar verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde, ilamın A ve B bentlerindeki ödemelerle ilgili olarak, inşaatın seyri sırasında Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı'nca Dairelerindeki uygulamalarla ilgili olarak inceleme yapıldığını ve bu incelemeler sonucu düzenlenen teftiş raporlarında İlamda belirtilen karo mozaik döşeme kaplamaları ile ilgili ödemelerinde yer aldığını, Müdürlüğümüzce, Teftiş Raporu doğrultusunda karo döşeme kaplamasının TSE standartlarını tam karşılamadığı gerekçesiyle özel analizle ve uzay çatı imalatlarında bazı kalemlerin farklı birim fiyatlardan ödenmesi ile ilgili düzeltmeler yapıldığını ancak müteahhit firmanın bu düzeltmelere itiraz ettiğini ve hakedişi imzalamadığını ve tahakkuk aşamasına gelmeden dava açtığını bu davada, bilirkişilerce düzenlenen raporlarda inşatta kullanılan karo imalatının ve uzay çatı ile ilgili ödemelerin TSE ve birim fiyat tariflerine uygun olduğu sonucuna varılmış bilirkişi raporuna istinaden Müteahhitlikçe İdare aleyhine açılan davayı müteahhidin kazandığını temyiz başvurusu üzerine Mahkeme kararının onandığını dolayısıyla yapılan ödemelerin uygun bulunduğunu bildirerek tazmin hükmünün kaldırılması talebinde bulunmuştur.

Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayınlanan Genel Fiyat Analizleri kitabında yer alan 26.501 poz nolu “Normal çimentolu mermer pirinçli plaklarla döşeme kaplama yapılması” birim fiyat analizinin incelenmesinde ana malzemenin 04.716/B poz nolu beton döşeme plağı olduğu görülmektedir.

Yine aynı Bakanlıkça yayınlanan “2001 yılına ait, inşaat birim fiyatlarına esas işçilik araç ve gereç rayiç listeleri’nde 04.716/B poz nolu malzemenin muhtelif renkli taşlı normal çimentolu (her boyutta) suni mermer plak (TS 213) olduğu belirtildikten sonra, not olarak; “bu malzemeler idarenin bilgisi dahilinde test edilir ve ödeme evrakı ile birlikte laboratuar deney raporları istenir” denilmektedir. Söz konusu malzemenin test edilmesini ve laboratuar deney raporlarının ödeme evrakı ile birlikte istenmesini öngören bu not rayiç listesine ilk defa 1999 yılında konmuş olup, önceki yıllara ilişkin rayiç listelerinde yer almamaktadır.

17.09.2001 tarih ve 1214 yevmiye nolu verile emrine ekli 17.08.2001 tarih ve 40 nolu hakediş raporunun incelenmesinde; 26.501 poz nolu imalatın toplam miktarının 13762,567 m² olduğu, bu imalatın 13597,414 m2 sinin önceki yıllara ait ödenek dilimlerinde gerçekleştirildiği, 2001 yılında gerçekleşen imalatın 165,153 m² lik döşeme kaplama imalatı olduğu,

Hesabı inceleyen denetçi tarafından düzenlenen yargı raporu ve ilamda imalatın tamamının 2001 yılı fiyatları ile değerlendirilerek fazla ödemenin hesaplandığı anlaşılmıştır.

Saymanlık hesapları yıllık olup, değişik ödenek dilimlerinde gerçekleştirilen imalatlar o yılın hesabına dahil edilir ve her yılın hesabı ayrı ayrı yargılanarak sorumluluk tevcih edilir. Dolayısıyla, önceki yıllara ait ödenek dilimlerinde gerçekleştirilen imalatların yargılama yılında gerçekleştirilmiş gibi değerlendirilerek fazla ödeme hesaplanması ve sorumluluk tevcihi yerinde değildir.

Bu itibarla, ilamda fazla ödeme hesaplanırken önceki ödenek dilimlerinde gerçekleştirilen imalat miktarlarının dikkate alınması ve bu miktarlara da 2001 yılı birim fiyatlarının uygulanması nedeniyle ilam hükmünün bozularak DAİREYE TEVDİİNE,

B- Uzay çatı imalatında kullanılan aşık, mertek ve köşe takviye demirlerine ait bedellerin 23.051 poz nolu birim fiyattan ödenmesi gerekirken, 23.176 poz nolu birim fiyattan ödenmesi nedeniyle 502.950.000.- liranın tazminine karar verilmiştir.

Dilekçi ilamın (A) bendinde açıklanan gerekçelerle tazmin hükmünün kaldırılması talebinde bulunmuştur.

23.051 poz nolu “Tek (münferit) olarak kullanılan her türlü profil demirlerinin hazırlanması ve yerine tespit edilmesi” birim fiyatının tarifinde, münferit olarak kullanılan profillerin hazırlanması, yerlerine tespiti için her türlü malzeme ve kayıp’ı, not kısmında da basit olarak kullanılan münferit çatı aşıkları ve mertekleri, lentolar, hurdi döşemeler köşe takviye demirleri, kolonlar v.b münferit imalatın bu pozdan ödeneceği ifade edilmektedir.

23.176 poz nolu “Çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması (her çeşit korkuluklar, parmaklıklar, merdivenler, ızgara ve benzeri imalat)” birim fiyatının tarifinde ise, “Çeşitli çubuk ve profil demirlerden yapılan her çeşit merdiven, balkon köprü, korkuluklar, pencere ve bahçe parmaklıkları, çatıya çıkma, fosseptik ve benzeri yerlere yapılan merdivenler, ızgara vb. işlerin yapılması için demir perçin, civata, kaynak ve her türlü malzeme ve kaybı, işçilik, işyerinde yapılacak yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma müteahhit karı ve genel giderler dahil boya hariç 1 kg fiyatı.” denilmektedir.

Hakediş belgelerinin incelenmesinde, yapılan imalatın aşık, mertek, lento, hurdi döşeme ve köşe takviye demirleri imalatı olmadıkları çeşitli demir işi olduğu ve bu tanıma uyan pozunda 23.176 nolu poz olduğu görüldüğünden yapılan uygulamada mevzuata aykırı bir durum görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, dilekçi iddialarının kabulü ve 776 sayılı ilamın 13 (B) maddesiyle 502.950.000.-liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

12- 776 nolu ilamın 14. maddesinde, Fuji Kimya Mad. San Şti.nin taahhüdünde bulunan 30 Ağustos İlköğretim Okulu 12 Derslik İnşaatına ait 4 nolu hakediş kapsamında ve işe başlangıç tarihi olan 12.06.2001 ile söz konusu hakedişin düzenlendiği tarih olan 30.11.2001 arasında gerçekleştirilen imalatlara ilişkin olarak fiyat farkı hesabında, uygulama ayına ait DİE endekslerinin hatalı alınması nedeniyle 4.633.350.000.- liranın tazminine karar verilmiştir.

İlam hükmü bu tutanağın 1.(A) maddesiyle aynı olduğundan aynı gerekçelerle, tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 18.04.2006 tarih ve 28636 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.