Sayıştay 3. Dairesi 28004 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2001

• Daire: 3

• Dosya No: 28004

• Tutanak No: 28848

• Tutanak Tarihi: 17.10.2006

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

625 sayılı ilamın 6. maddesinde, Müteahhit Kırcal İnş.San.ve Tic. A.Ş. yükleniminde bulunan Bandırma Devlet Hastanesi İnşaatı işinde,

A) 553.000 poz nolu imalatlar için ihzarat oranı %60 yerine %80 alındığı için 2001/2862 sayılı B.K.K. eki esaslara göre ödenen yıl içi fiyat farkı o yıl içinde kalıp kümülatif olarak diğer yıllara geçmediğinden, o yıl ödenen fiyat farkının müteahhidin üstünde kalması nedeniyle toplam 46.302.660.000 TL’na ,

B) İşle ilgili ödenekler incelendiğinde, 2001 yılının 4 üncü ayında ödenek olduğu ve hak ediş düzenlenmesi mümkün iken 11. ayda düzenlenen hak edişteki iş tutarları için hakedişin düzenlendiği aydan bir önceki ayın (ekim ayının) indeks sayısının esas alınması 2001/2862 sayılı Esaslar’a aykırı olduğundan toplam 35.631.977.000 TL’na olmak üzere 6 ncı madde ile toplam 81.934.637.000 liraya tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi dilekçesinde özetle, B şıkkı ile ilgili olarak, imalat ve ihzarat iş programlarının çubuk diyagramlara göre tanzim edildiğini, yatırım programında yer alan ödeneğe göre hazırlanmadığını, sözleşmesinde belirtilen veya daha sonra ödenek yetersizliği nedeniyle revize edilen ödenek dilimlerine göre hazırlandığını, son revize edilen ödenek dilimlerine 2001 mali yılında 61.422,50 YTL ödenek belirlendiğini, yani (1994-2001 yılı karne katsayısı =42.03) 61.622.494.08442,03 = 2.581.587.426.350 TL. brüt olmak üzere KDV dahil 0.8691.18*2.581.587.426.350 =2.647.211.378.710 TL.(2.647.211,37 YTL) ödenek tahsis edilecekmiş gibi iş programı hazırlandığını, oysa aynı yıl yatırım programında KDV…vs dahil toplam 495.000,00 YTL ödenek tahsis edildiğini, iş programına göre imalat gerçekleştirme olasılığının ortadan kalktığını, ödeneklerin serbest bırakılma tarihlerinin de belli olmaması nedeni ile genelde ödeneklerin gelişi sonrası şantiyelerde faaliyete başlanıldığını, ayrıca 2862 sayılı Kararnamenin 12. maddesinde belirtildiği gibi imalatın idareye teslim tarihi olan 5.11.2001 tarihinde geçerli olan indekslerin esas alınarak hak edişinin tanzim edildiğini, yani yapılan imalatın idareye teslim etme şartının bulunduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

2001/2862 sayılı Bakanlar Kurulu kararı eki “Kamu Sektörüne Dahil İdarelerin Yapılmış Ve Yapılacak İşlerde İhale Usul Ve Şeklerine Göre Fiyat Farkı Hesabında Uygulayacakları Esaslarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Esaslar” ın 3. maddesinde: “Aynı Esasların 3 üncü maddesine, bu Esasların yürürlüğe girmesinden önce devam etmekte olan işler ile 2001 yılı içerisinde ihale edilecek işlere 1/3/2001 -31/12/2001 tarihleri arasında uygulanmak üzere aşağıdaki geçici bentler eklenmiştir.

"Z/2) Parametreye esas başlangıç ayı; bu Esasların yürürlüğe girdiği tarihten önce ihalesi yapılmış (son teklifleri alınmış) işler dahil devam eden işlerde 2000 yılı aralık ayını, bu Esasların yürürlüğe girmesinden sonra ihale edilecek işlerde ise ihale tarihinin (son tekliflerin verildiği tarihin) içinde bulunduğu ayı,

Z/3) Parametreye esas uygulama ayı; bu Esaslara göre hazırlanmış onaylı iş programına uygun olarak her ay yapılan iş kalemleri dikkate alınarak hakediş düzenleme tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki ayı,

Z/4) Parametre; ödenecek veya kesilecek fiyat farkının hesaplanmasına yarayan başlangıç (3/1/2001 tarihinde yayımlanan aralık ayı veya ihale tarihindeki ay için sonraki ayın üçüncü günü yayımlanan indeksi) ve uygulama aylarına (bu ayların üçüncü günü yayımlanan bir önceki ayın indeksi) ait Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsünce yayımlanan indeksleri,

(…)

Geçici Madde 14- Aynı Esasların "Malzeme Fiyat Farkları" başlığı altındaki 9uncu maddesi aşağıdaki şekilde de uygulanır.

Yıl İçi Fiyat Farkları

İnşaat, tesisat, onarım, montaj ve bunlarla ilgili taşıma ve ihzarat işlerinde, her iş kalemi için yıl içinde fiyat, rayiç, ücret ve bedel değişmeleri nedeniyle sözleşme veya uygulama yılı fiyatlarına ek olarak ödenecek veya kesilecek farklar aşağıdaki formüle göre hesaplanarak fiyat veya bedele ek olarak ödenecek veya kesilecektir.

F=AxBx(T/To-1)

Bu formülde;

(F) İnşaat ve tesisat işlerinde fiilen yapılacak iş kalemlerine ödenecek veya kesilecek yıl içi fiyat farkını (TL.),

(T) Uygulama ayına ait toptan eşya parametresi; Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından yayımlanan Toptan Eşya Fiyatları Aylık İndeks bülteninin Tablo-2: Toptan Eşya Fiyatları İndeks Sayılan bölümünün "Genel" satırına ait T (Toplam) sayısını,

(To) Başlangıç ayma ait toptan eşya parametresi; Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından yayımlanan Toptan Eşya Fiyatları Aylık İndeks bülteninin Tablo-2: Toptan Eşya Fiyatları İndeks Sayıları bölümünün "Genel" satırına ait T (Toplam) sayısı” hükümlerine yer verilmiştir.

Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 39. maddesinin dördüncü paragrafında; “geçici hak ediş raporları müteahhidin başvurusu üzerine, sözleşme ve eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir.müteahhit başvurmadığı takdirde idare en çok üç ay içinde tek taraflı olarak hak ediş düzenleyebilir.” şeklinde hüküm bulunmaktadır.

2001/2862 sayılı Kararname eki Esasların 3. maddesinde “Parametreye esas uygulama ayı” tanımlanırken her ay yapılan iş kalemlerinin onaylı iş programına uygun olması gerektiği ifade edilmiş ise de, söz konusu bu düzenleme, yıl içi fiyat farkı hesaplamalarında imalat miktarları ve bu imalat miktarlarına ait parasal tutarların gerçekleşme derecelerinin iş programına aylık olarak uygunluk gösterebilmesi, ödenek yetersizliği bulunmaması ve ödeneklerin zamanında gelmesi suretiyle düzenli olarak her ay hak ediş düzenlenmesi durumunda uygulama alanı bulabilecektir. Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 39. maddesinde de her ay düzenli olarak hak ediş düzenlenmesi zorunluluk olarak görülmemiş, aksine idarenin tercihine bırakılarak en çok üç ay içinde tek taraflı olarak idarece hak ediş düzenlenebileceği belirtilmiştir. Öte yandan, 88/13181 sayılı fiyat farkı kararnamesinin 6. maddesinden iş programları ile ödenek dilimleri arasında sıkı bir bağ kurularak hak ediş düzenlenmesi ödeneklerin zamanında gelmesine bağlı olduğu anlaşılmaktadır. Oysa Bayındırlık ve İskan Müdürlüğünün 12.04.2002 tarihli, 1553 sayılı yazısında, 31.12.2001 tarihli seviye tespit tutanağına göre; 2001 mali yılında sözleşme fiyatları ile 85.526.808.677 TL.lık iş gerçekleştirildiği, bunun 19,239.759.290 TL.lık kısmının 2001 mali yılında gerçekleştirildiği, 2001 mali yılı için revize edilen ödenek durumuna göre 61.422.494.084 lira olan ödenek miktarından, ödenek yokluğundan harcanamayan 42.182.734.794 TL. karşılığı olan 251 gün için ödenek dilimlerinin yeniden revize edildiği belirtilmiştir. Dolayısıyla 2001 yılında iş programına göre yeterli miktarda ödenek olmadığı anlaşılmaktadır.

Şartnamenin ve kararnamenin ilgili maddelerinden anlaşılacağı üzere 2862 sayılı kararnameye göre verilecek fiyat farkının onaylı iş programına göre her ay harcanması gereken tutarlar dikkate alınmak suretiyle hesaplanması gerekir. Ancak ilamda fazla ödeme hesabı yapılırken ödenmesi gereken tutarın bulunuşunda anılan işe ilişkin iş programından yararlanılmamıştır. Ayrıca, hak edişler ne kadar geç düzenlenirse, yüklenicinin o kadar süre alacağını geç alması sonucunu doğurmaktadır ki, bu durumun da göz önünde bulundurulması gerekmektedir. İş programına dayalı olarak hesaplanmayan fiyat farkının fiili hakediş düzenleme tarihine göre ödenmesinde mevzuata aykırılık yoktur.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının kabulü ile 625 sayılı ilamın 6 ncı maddesi (B) bendi ile toplam 35.631.977.000 -liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Sonuç olarak 625 sayılı ilamın 6 ncı maddesi 81.934.637.000 liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünden (B) bendine ilişkin 35.631.977.000 liralık kısmının düşülerek kalan 46.302.660.000 liranın sorumlular sayman Nafi Sunar tahakkuk memuru İsmet Günay ile düzenleyenler Timur Şimşek, Halit Mollahüseyinoğlu ve onaylayan Hasan Ordu’ nun uhdelerinde kalmak üzere 46.302.660.000 lira olarak DÜZELTİLMEK SURETİYLE TASDİKİNE,

Karar verildiği 17.10.2006 tarih ve 28848 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.