Sayıştay 3. Dairesi 27825 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2001

• Daire: 3

• Dosya No: 27825

• Tutanak No: 28740

• Tutanak Tarihi: 30.05.2006

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü.

738 sayılı ilamın 2. maddesinde, 30.12.1998 tarihinde %13,53 tenzilatla Müteahhit Zafer İlkkan Ltd. Şti.'ne ihale edilen 339.446.632.000.-lira keşif bedelli Edremit Anadolu Lisesi İkm. inşaatı işine ait 15 numaralı hakediş raporuna giren döşeme kaplama imalatı bedelinin, 04.716 poz numaralı suni mermer plaklara ait laboratuar deney raporu bulunmamasına rağmen, 26.502. poz numaralı "Beyaz çimento mermer pirinçli suni mermer plaklarla döşeme kaplaması yapılması" birim fiyatından ödenmesi nedeniyle 10,563,000,000.-liranın tazminine karar verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde, bahse konu inşaatta fiilen 04.716/1 poz numaralı beyaz çimentolu mermer pirinçli plakların kullanıldığını ve 26.502 poz numaralı imalata ait yapım şartlarının aynen tatbik edildiğini, işin geçici kabulünün de bu doğrultuda yapıldığını, ayrıca işin mahal listesinde de yapılan imalatın 26.502 poz numaralı "Beyaz çimentolu mermer pirinçli plaklarla döşeme kaplaması yapılması" olduğunun kabul edildiğini, ancak gerek imalatın yapım safhasında, gerekse hakedişlerin ödenmesi safhasında müteahhit firmadan TSE belgesi ve laboratuar deney raporlarının sehven istenmediğini, TSE belgesi veya laboratuar deneylerinin ibraz edilmemesinin imalatın yapım şartlarını ve malzeme cinsini doğal olarak değiştirmediğini, sorgu üzerine, söz konusu işte fiilen 04.716/1 poz numaralı mermer pirinçli suni mermer plak kullanılmasına rağmen, 04.412/B poz numaralı her renkte düz mozaik karo kullanılmış gibi işlem yapılarak 04.716/1 poz numaralı suni mermer plak bedeli ile, 04.412/B poz numaralı her renkte düz mozaik karo bedeli arasındaki fiyat farkı hesaplanarak KDV dahil 2,441,432,892.-TL’nin işin müteahhidi tarafından 18.03.2004 tarihinde Balıkesir Özel İdare Müdürlüğü hesabına yatırıldığını bildirerek tazmin hükmünün kaldırılması talebinde bulunmuştur.

Kaplama Malzemesi Genel Teknik Şartnamesinde, beton yer döşeme kaplama malzemeleri genel bir ad altında, “beton döşeme kaplama plakları” olarak belirtilmekte ve beton plaklar; taşların tabi ve suni olarak parçalanması ile meydana gelen agregaya, istenildiğinde madeni boyalarda katılmak suretiyle bir veya iki tabaka halinde, normal veya beyaz çimento harcı ile imal edilen karosiman, karo mozaik, iri taneli suni mermer ……… olarak tanımlanmaktadır.

Genel Teknik Şartnamenin 19.1, 19.2 ve 19.3 nolu maddelerinde görünüm özellikleri ve agrega büyüklüğü açısından beton plaklar ikiye ayrılmıştır.

Karo mozaikler: 10 mm büyüklüğe kadar agrega ile 20-25 mm kalınlıkta bir veya iki tabaka halinde, üst tabaka kalınlığı karonun hiçbir yerinde 10 mm den az olmayan, genellikle 20*20 cm boyutunda olmakla birlikte çeşitli boyut ve şekilde plaklardır.

Suni mermer plaklar ise 30*30 cm boyutunda, genellikle konkasörden çıkan agrega ile yapılan iki tabaka halinde, imal edilen plaklardır.

Teknik özellikler açısından ise karo mozaik ve suni mermer plak için 19.4 maddesinde genel, 19.12. maddesinde ise suni mermer plak için ayırt edici özelliklere yer verilmektedir. 19.12 maddesinde suni mermer plakların standart ölçülü olanların 500 tonluk bir tazyik altında, çelik kalıplar içerisinde prefabrike olarak, standart ebat dışındakilerin ise vibrasyon usulü ile imal edileceği belirtilmekte ve 19.12. maddenin bentlerinde suni mermerin teknik özellikleri sıralanmaktadır. 19.4 maddesinde bütün beton plaklar için teknik özellikler ortak verilirken 19.12. maddede ise ayrıca suni mermerin teknik özelliklerine yer verilmektedir.

26.501 ve 26.502 no’lu suni mermer pirinçli plaklarla döşeme kaplama yapılması imalat pozlarında yer alan 04.716/A, B poz nolu suni mermer ile 26.041 ve 26.042 no’lu karo mozaik döşeme kaplama yapılması imalat pozlarında yer alan 04.412/A,B poz nolu karo mozaik aynı TSE numarasına sahip olup her ikisinin de TS numarası TS213’tür.

TS.213 Standardı incelendiğinde, Suni mermer plak için genel olarak “üst tabakasında istenilen büyüklükte plak agregası kullanılarak, gerektiğinde renk maddesi de katılarak imal edilen, su emmesi düşük, görülen yüzeyin aşınması az, cilalanabilirliği yüksek döşeme plağı” ifadesi ayırt edici olarak yer alırken, standart kapsamında yapılacak deneyler;

1. Görünüş Özelliği

2. Biçim ve Gönyeden Sapma,

3. Yüzey Düzgünlüğü,

4. Yüzey Parlaklığı,

5. Su Emme,

6. Eğilmede Çekme Mukavemeti,

7. Aşınmaya Dayanıklılık,

8. Rengin Işığa Dayanıklılığı,

9. Dona Dayanıklılık,

olarak sıralanmaktadır. Sıralanan deneylerden suni mermer plak için ayırt edici deneyler;

3. Yüzey Parlaklığı (35 glostan az olmamalı),

4. Su Emme (En çok %5),

5. Aşınmaya Dayanıklılık (50 cm2 numune yüzeyinde tek plaka 18 cm3 aritmetik ortalamada 15 cm3 den fazla olmamalıdır) deneyleridir.

Bayındırlık Bakanlığı malzeme rayiç listesinde 04.716 poz nolu suni mermer rayicinin kullanılabilmesi için şart koşulan deneyle istenen; yukarıda sayılan Yüzey Parlaklığı, Su Emme ve Aşınmaya Dayanıklılık deneylerinin suni mermer için istenen şartları vermesidir. Bu şartları vermeyen beton plakların suni mermer olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu şartları sağlamayan beton plaklar aynı TS numarasına sahip olan Karo Mozaik olarak değerlendirilmek durumundadır.

Yine Kaplama Malzemesi Genel Teknik Şartnamesinin 19.14. maddesinde Karo Mozaik ve Karo Siman’ın döşeme imalat şartları, 19.23. maddesinde ise Suni mermer plaklarla döşeme kaplaması yapılmasının şartları belirtilmektedir. Bu iki malzemenin döşeme imalatı şartları da bir birinden farklılık arz etmektedir. Gerek 26.501 ve 26.502 pozları ile 26.041 ve 26.042 pozlarının birim fiyat tarifleri ve analizlerinde gerekse Kaplama Malzemesi Genel Teknik Şartnamesinde karo mozaik ve suni mermer döşeme kaplaması imalatları farklı olarak tarif edilmiştir.

Suni mermer plak için deney şartının birim fiyat tarifi veya analizinde değil de rayiç listesinde şart koşulmuş olması bu deney şartlarını taşımayan beton plak için 04.716 poz nolu rayicin kullanılamayacağı anlamına gelir. Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 20.maddesinde “Keşif özetinde veya birim fiyat cetvelinde fiyatı gösterilmemiş olup da yapılması idarece istenen….” denmek suretiyle idarenin inşaatın her hangi bir aşamasında yeni bir imalatın yapılmasını isteyebileceği açık bir şekilde ifade edilmiştir. Bu durumda idarenin Kaplama Malzemesi Genel Teknik Şartnamesinin 19.23. maddesinde ve 26.501 ve 26.502 poz nolu imalatların birim fiyat tariflerinde belirtilen şart ve şekillerde Karo Mozaik döşeme imalatı gerçekleştirilmesini müteahhitten isteme hak ve yetkisi mevcuttur.

Karo mozaik döşeme kaplamasının şart ve şekilleri ile, suni mermer döşeme kaplaması şart ve şekilleri farklı olması nedeniyle, idare tarafından 26.501 veya 26.052 poz nolu imalatlar şartlarında gerçekleştirilmesi istenen beton plak döşeme imalatında kullanılan beton plak malzemenin, 04.716 poz nolu suni mermer şartlarını yapılan deney sonucu sağlamadığının anlaşılması durumunda yapılacak olan, B.İ.G.Ş.’nin 20. maddesi çerçevesinde yeni birim fiyat oluşturulmasıdır. Her ne kadar kullanılan beton plak malzeme yapılan bu deney sonucunda karo mozaik olarak çıkmış olsa bile yapılan imalat, Kaplama Malzemesi Genel Teknik Şartnamesinin 19.23. maddesinde ve 26.501 ve 26.502 poz nolu imalatların birim fiyat tarifleri ve analizlerinde belirtilen şart ve şekillerde gerçekleştirilmiş olduğundan yapılan imalatın 26.041 veya 26.042 pozları birim fiyat tarif ve analizlerine uyduğunun söylenmesi mümkün olmaz.

Bu nedenle yapılan beton plak döşeme imalatında kullanılan beton plak malzemenin 04.716 poz nolu suni mermer şartlarını yapılan deney sonucu sağlamadığının anlaşılması veya bu deneyin yaptırılmamış olması durumunda önemli olan, idarenin hangi şartlarda imalatın gerçekleştirilmesini istediğidir. Şayet imalat 26.041 veya 26.042 pozlarının birim fiyat tariflerinde belirtilen şartlarda gerçekleştirilmişse beton plak imalatlarının bedellerinin bu pozlardan, 26.501 veya 26.502 pozlarının tariflerinde belirtilen şartlarda gerçekleştirilen imalatlar için, bu pozların analizlerinde yer alan 04.716/A,B rayiçlerinin, 04.412/A,B rayiçleri ile değiştirilmesi ile elde edilecek yeni birim fiyat üzerinden ödeme yapılması gerekecektir. Dilekçe ekindeki geçici kabul tutanağında kabul heyetinin yapılan imalata bir itirazı olmaması ve işe ait mimari projede söz konusu imalatların 26.501 nolu pozun tarifindeki şartlarda gerçekleştirilmesi öngörüldüğünden, bu pozun analizinde yer alan 04.716/A,B rayiçlerinin, 04.412/A,B rayiçleri ile değiştirilmesi ile elde edilecek yeni birim fiyat üzerinden ödeme yapılmasında mevzuata aykırı husus bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, dilekçi talebinin kabulü ve 738 nolu ilamın 2. maddesiyle tazminine karar verilen 10.563.000.000.- liraya ilişkin tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 30.05.2006 tarih ve 28740 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.