Sayıştay 2. Dairesi 52323 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2020

• Daire: 2

• Dosya No: 52323

• Tutanak No: 55544

• Tutanak Tarihi: 21.06.2023

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Vakıf arsası üzerine yurt yapılması

1. 81 sayılı İlamın 5 inci maddesiyle; Belediye tarafından … Vakfına ait arsa üzerine söz konusu vakıf için yurt inşaatı yapıldığı gerekçesiyle … TL’nin tazminine hükmedilmiştir.

…

52323 sayılı dosya ile duruşma talebinde bulunan Üst Yönetici … ve vekili Av. … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Temyize konu Daire Kararında belediye tarafından … Vakfına ait arsa üzerine söz konusu vakıf için yurt inşaatı yapıldığı gerekçesiyle … TL’nin tazminine hükmedildiği görülmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde;

“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

… gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları; … hizmetlerini yapar veya yaptırır. …” denilmektedir.

Aynı Kanun’un “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75 inci maddesinde;

“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

…

c) (Değişik: 12/11/2012-6360/19 md.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.

…” hükmü yer almaktadır.

Buna göre belediyelerin görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirmeleri mümkündür.

Temyize konu Daire Kararına ilişkin ödeme emri ve eki belgeler incelendiğinde, ...tarihli … no.lu Meclis Kararı’na istinaden … Belediyesi ile … arasında “… Öğrenci Yurdu İnşaatı İşine Ait İşbirliği Protokolü” imzalandığı ve protokol kapsamında … Vakfına ait arza üzerine söz konusu vakıf için yurt inşaatı yapıldığı görülmektedir.

Söz konusu protokolde;

"... 4.6 … VAKFI; … BELEDİYESİ'nin talebi olduğu takdirde yurt kontenjanının %15i kadar fakir ve ihtiyaç sahibi başarılı öğrenciler barındırılacaktır.

4. 7 … VAKFI; … BELEDİYESİ'nin kısa süreli misafir öğrenci talebi olduğu takdirde müsait yer olması halinde talep karşılanacaktır.

5. 8 … BELEDİYESİ; yurttaki bütün öğrenciler için … VAKFI ile beraber Sosyal ve Kültürel etkinlikler için müşterek programlar yapılması kararlaştırılmıştır. . . " hükümleri bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen protokol hükümlerinden … Vakfının da ortak hizmet projesi kapsamında yüklenim altına girdiği, belediyenin bu protokolle fakir ve ihtiyaç sahibi başarılı öğrencilerin barınma ihtiyacını karşılayacağı anlaşılmaktadır.

Öte yandan … Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 11.11.2019 tarihli … sayılı yazı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğüne meclis kararının uygulanmasının uygun olup olmadığının sorulduğu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 10.01.2020 tarihli … sayılı yazısında “Açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde, belediyelerin mülkiyeti Cumhurbaşkanlığınca (Bakanlar Kurulu kararı) vergi muafiyeti tanınan vakfa ait olan taşınmaz üzerinde ortak hizmet projeleri kapsamında öğrenci yurdu binası yapılmasında bir engel bulunmadığı değerlendirilmektedir... " denildiği görülmektedir. Buradan da belediye tarafından yapılan ortak hizmet projesinin mevzuata uygunluğunun Çevre ve Şehircilik Bakanlığına sorulduğu, Bakanlıktan uygun görüş alındığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, yukarıda açıklanan gerekçelerle ortak hizmet projesi kapsamında … Belediyesi tarafından … Vakfına ait arsa üzerine söz konusu vakıf için yurt inşaatı yapılması nedeniyle kamu zararı oluşmadığından sorumlu talebinin kabul edilerek 81 sayılı İlamın 5 inci maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca BOZULMASINA, yukarıdaki hususlar göz önüne alınmak suretiyle yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (... Daire Başkanı …’ın aşağıda yazılı farklı gerekçesi ile Üye …, Üye … ve Üye …’ın aşağıda yazılı karşı oy gerekçelerine karşı) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 21.06.2023 tarih ve 55544 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Farklı gerekçe

... Daire Başkanı …’ın farklı gerekçesi

Konu ile ilgili olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün “Açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde, belediyelerin mülkiyeti Cumhurbaşkanlığınca (Bakanlar Kurulu kararı) vergi muafiyeti tanınan vakfa ait olan taşınmaz üzerinde ortak hizmet projeleri kapsamında öğrenci yurdu binası yapılmasında bir engel bulunmadığı değerlendirilmektedir... " şeklinde uygun görüşü olduğundan yapılan ödemeler nedeniyle kamu zararı oluşmamıştır. Çoğunluk görüşündeki diğer gerekçelere katılmıyorum.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

Üye … ve Üye …’ın karşı oy gerekçesi

Belediye tarafından mülkiyeti vergi muafiyeti tanınan bir vakfa ait olan taşınmaz üzerinde vakıf ile imzalanan protokol çerçevesinde öğrenci yurdu binası yapılması 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde düzenlenen ortak hizmet projesi niteliğinde olmadığından ve yapılan harcama anılan Kanun’un 60 ıncı maddesinde belirtilen belediye giderleri kapsamına girmeyen mevzuata aykırı bir harcama olduğundan Daire Kararının tasdiki gerekir.

Üye …’in karşı oy gerekçesi

Yukarıda ifade edilen ayrışık görüş gerekçesine katılmakla beraber, hesap yargılama usulü bağlamında temyiz mercii olan Temyiz Kurulu çalışma usulüne ilişkin olarak;

Sayıştay Yargılamasında ilk derece mahkemesi olarak dairelerce verilen kararlara karşı sorumlular temyiz ve karar düzeltme ile yargılamanın iadesi yoluna müracaat edebilirler. 6085 Sayılı Kanun’un “Temyiz” başlıklı 55 inci maddesindeki düzenlemeye göre Temyiz Kurulu; temyiz olunan hükmü olduğu gibi veya düzelterek tasdik etmeye, bozma kararı vererek daireye göndermeye ya da Kurul üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile daire kararını tümüyle ortadan kaldırmaya karar verebilir. Kaldırma kararı (doğası gereği Sayıştay dairelerince kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi ile yönündeki kararlar hakkında verilebilecek bir karar olup) kamu zararının oluşmadığı dolayısıyla da dairece haklarında hüküm tesis edilen sorumlular hakkında hüküm tesis edilmesi gerekmediği sonucuna ulaşan ve sorumluların beraatı anlamına gelen bir hükümdür.

Bu düzenlemede yer verilen “kurul üye sayısının üçte iki çoğunluğu ile kaldırılması” şeklindeki kısmın klasik anlamdaki temyiz uygulamalarının dışına taşan bir düzenleme olduğu ortadadır. Hukuk sisteminde ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu kararın kaldırılması ve bunun yerine yeni bir karar verilmesi uygulaması istinaf mahkemeleri aşamasında görülebilen bir uygulamadır. İstinaf mahkemelerince verilen kararlar (İlk derece mahkemesinin kararını kaldıran kararlar dâhil) hakkında da belli şartlar altında temyiz yoluna gidilebilmektedir. Oysa Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen kaldırma kararına karşı karar düzeltme dışında müracaat edilebilecek bir kanun yolu ve mercii bulunmamaktadır. Türk Hukuk Sisteminde Temyiz İncelemesi sürecinde verilebilecek kararlardan farklı ve temyizi kabil olmayan bir yöntem olarak belirlenmiş olması nedeniyle de 6085 Sayılı Kanunda normal karar çoğunluğundan farklı olarak kaldırma kararı için Kurulun üçte ikisinin çoğunluğu aranmıştır.

İlk derecede kamu zararını tazminle yükümlü tutulmuş olan sorumluların haklarında verilmiş olan bu kararın, sorumlular lehine sonuçlanması için en kısa ve kesin olan yol dairece verilmiş olan tazmin kararının kaldırılması olup sorumluların temyiz başvuruları da çoğunlukla “kararın kaldırılması veya bozulması” şeklinde bir taleple sonlandırılmaktadır. Bu sebeple temyiz başvurusunda taraflarca kaldırma talep edilmişse öncelikle bu talebin görüşülmesi ve sonuçlandırılması gereklidir.

Ancak kaldırma kararının alınabilmesi için bozma veya tasdik kararlarından farklı bir çoğunluk (Kurulun üçte ikisinin oyu) aranmakta olduğundan bunun altında kalan oylama sonuçlarında bozma kararı verildiği kabul edilemeyeceğinden sonuca ulaşmak üzere müzakere ve oylamaya devam edilmesi gerekmektedir.

Kaldırma talebine yönelik müzakereler sonrasında yapılan oylamada Kurulun üçte iki çoğunluğu ile kaldırma kararı çıkmadığı halde kaldırma yönünde kullanılan oyların karar çoğunluğuna (3 azınlık oyuna karşı 13 çoğunluk oyu ile) ulaştığı gerekçe gösterilerek müzakerelere devam edilmemiş ve kaldırma gerekçelerine dayalı olarak bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle kaldırma kararının oylandığı ancak bu kararın gerektirdiği üçte iki çoğunluğa ulaşılmadığı halde kurulun çoğunluğunun kaldırma yönünde oy kullandığı gerekçesiyle kaldırma gerekçeli bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılması mümkün olmayıp müzakerelere devam edilerek yapılacak oylama sonucuna göre tasdik veya bozma kararlarından hangisinin verildiğinin belirlenmesi gerekir.