Sayıştay 2. Dairesi 50730 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2019

• Daire: 2

• Dosya No: 50730

• Tutanak No: 52380

• Tutanak Tarihi: 19.10.2022

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konusu: Spor Kulübüne Yardım

142 sayılı ilamın 1. maddesiyle; … Belediyesi tarafından … Kulübüne mevzuata aykırı olarak nakdi yardımda bulunulması sonucu … TL’nin tazminine hükmedilmiştir.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

142 sayılı ilamın 1. maddesiyle; … Belediyesi tarafından … Kulübüne mevzuata aykırı olarak nakdi yardımda bulunulması gerekçesiyle … TL’nin tazmine hükmedilmiştir.

Söz konusu ilamda tazmine esas gerekçe; 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanununun, belediyenin sporu teşvik etmek amacıyla yapacağı nakdi yardımı, sadece amatör spor kulüplerine yapabileceği şeklinde sınırlandırmış olup; ödeme emirlerinde, bünyesinde hem amatör hem profesyonel branşlar bulunan spor kulüplerine yapılan yardımın yalnızca amatör branşlarda harcandığına dair kanıtlayıcı belge bulunmadığı gibi savunmalarda da bu yönde herhangi bir belge sunulmaması nedeniyle ilgili kulübe yapılan nakdi yardımın mevzuata aykırı olması nedeniyle kamu zararına sebebiyet verilmesidir.

6222 sayılı Sporda Şiddet Ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanunun 3 üncü maddesinde spor kulübü, "Belirli kurallara göre kurulan, amatör veya profesyonel spor dallarında faaliyette bulunan kuruluş," olarak tanımlanmaktadır.

Spor kulüplerinin, 3289 sayılı Gençlik Ve Spor Hizmetleri Kanunun 20 nci maddesi ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümleri uyarınca "dernek" statüsünde kurulan ve kar amacı gütmeyen tüzel kişilikler olduğu belirtilmektedir.

3289 sayılı Kanunda, kulüplerin niteliğinin (amatör veya profesyonel) belirlenmesi ile ilgili bir düzenleme yapılmadığı görülmekle birlikte, profesyonel dalların Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından tespit olunacağı düzenlenmektedir. Dolayısıyla mevzuatta kulüp olma vasfının esas alındığı ve profesyonel veya amatör niteliğe sahip olunmasının ise branşlar itibariyle Bakanlık yetkisinde olduğu anlaşılmaktadır.

142 sayılı ilamın 1. maddesinde ileri sürülen hususlar ve sorumlular tarafından sunulan dilekçe ve eki bilgi ve belgelerden ise;

… Derneğinin, birçok alanda faaliyette bulunan amatör bir spor kulübü statüsünde bulunduğu, 2018-2019 ve 2019-2020 sezonlarında futbol kulübü, kadınlar futbol kulübü, alt ligi kategorisi, gelişim futbol ligi (U14, U15, U16, U 17 ve U 19), basketbol kulübü, bedensel engelliler basketbol kulübü gibi branşlarda faaliyet gösteren spor dallarının olduğu ve Tüzüğünde yer alan 36 ncı maddesine göre sadece futbol branşında bir takımın profesyonel olarak faaliyet sürdürdüğü anlaşılmaktadır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde; büyükşehir belediyelerinin gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdi yardım yapabileceği, malzeme verebileceği ve gerekli desteği sağlayabileceği hükmüne yer verilmiştir. Benzer düzenleme, 5393 sayılı Belediye Kanunun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; “belediyelerin gerektiğinde amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapabileceği ve gerekli desteği sağlayacağı” şeklindedir.

5393 ve 5216 sayılı Kanunların ilgili maddeleri doğrultusunda; belediyelerin gerektiğinde amatör spor kulüplerine yardım yapabileceği, bu yardımın yapılmasında kriter olarak kulüp bünyesindeki branşların değil, kulübün niteliğinin esas alınması gerektiği ve amatör bir spor kulübünün bünyesindeki bazı branşların profesyonel olarak faaliyet göstermesi dolayısıyla, söz konusu spor kulübünün amatör spor kulübü olmasına engel teşkil etmediği, dolayısıyla belediyelerin de bünyesinde profesyonel branşı/takımı olan bu spor kulüplerine de nakdi yardım yapabileceği anlaşılmaktadır.

İlgili mevzuat çerçevesinde amatör branşlar ağırlıklı olmak üzere birçok alanda faaliyette bulunan ve amatör bir kulüp olarak kurulan Amed Sportif Faaliyetler Kulübünün, bünyesindeki futbol branşına ait bir takımın profesyonel statüde faaliyet göstermesi adı geçen kulübün amatör spor kulübü niteliğini değiştirmemektedir.

Ayrıca Kanunda belediyelerin amatör spor kulüplerine aktardıkları nakdi yardımı, kulüplerin sadece amatör spor faaliyetleri için kullanacaklarına dair bir sınırlama yapılmamış olmakla birlikte; incelemeye konu olur yazısında “… Derneği Başkanlığının amatör spor branşlarında kullanılmak üzere gıda, malzeme, antrenör ve personel giderleri, sporcu okul ihtiyaçları ve altyapı deplasman giderleri için “ verilen harcama talimatı doğrultusunda kulübe ödeme yapıldığı, yani amatör niteliğe sahip olan bu kulübe yardım yapılırken yine de amatör spor faaliyetlerine harcanmasının belediye tarafından şart koşulduğu görülmektedir.

Tüm bunlar birlikte değerlendirildiğinde; 5216 ve 5393 sayılı Kanunların ilgili hükümleri doğrultusunda, … Belediyesince … Kulübüne nakdi yardım yapılması mevzuata aykırılık oluşturmamaktadır.

Bu itibarla, 142 sayılı ilamın 1. maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin olarak verilen hükmün BOZULARAK yukarıdaki hususlar göz önüne alınmak suretiyle yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren Daireye GÖNDERİLMESİNE, ( .... Daire Başkanı …, …. Daire Başkanı …; Üyeler …, …, … ve …’in aşağıda yazılı ayrışık görüşlerine karşı ve …. Daire Başkanı … ve Üye …’in usul hukuku çerçevesindeki ilave gerekçeleri ile) oyçokluğuyla,

Karar verildiği 19.10.2022 tarih ve 52380 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık Görüşü

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7 nci maddesinin (m) bendinde; gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdî yardım yapmak, malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak, amatör takımlar arasında spor müsabakaları düzenlemek, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara, teknik yönetici, antrenör ve öğrencilere belediye meclis kararıyla ödül vermek, Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14 üncü maddesinde ise;

“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

(Değişik ikinci cümle: 12/11/2012-6360/17 md.) Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.

(Ek fıkra: 12/11/2012-6360/17 md.; Değişik: 12/7/2013-6495/100 md.) Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılması gereken, belediyelerce sporu teşvik amacıyla yardım yapılabileceği ancak, yardımın profesyonel spor kulüpleri bünyesinde yer alan amatör branşlara değil, doğrudan amatör spor kulüplerine yapılması gerektiğidir. Zira Kanunun amacından anlaşılacağı üzere, söz konusu yardımın yapılma gerekçesi belde sınırları içerisindeki gençlerin spora teşvik edilmesidir. Dolayısıyla maddede bahsedilen yardımın öznesi; sporu belirli bir kazanç elde etmek için gerçekleştiren profesyonel spor kulüpleri değil, gerekli maddi imkânları sağlayamayan amatör spor topluluklarıdır.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde, bünyesinde amatör branşlar bulunmakla birlikte, Türkiye 2. liginde yani profesyonel ligde futbol takımı olan … Kulübüne … TL değerinde nakdi yardımda bulunulduğu görülmüştür.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu, belediyelerin sporu teşvik etmek amacıyla yapacağı nakdi yardımı, sadece amatör spor kulüpleriyle sınırlandırmış olup, adı geçen kulübe nakdi yardımda bulunulması mevzuata aykırılık oluşturmaktadır.

Bu itibarla sorumluların temyiz taleplerinin reddi ile 142 sayılı ilamın 1. maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin olarak verilen hükmün tasdikine karar verilmesi gerekir.

İlave Gerekçe

Usule ilişkin …. Daire Başkanı … ve Üye …’in görüşü;

Yukarıda ifade edilen ayrışık görüş gerekçesine katılmakla beraber, hesap yargılama usulü bağlamında temyiz mercii olan Temyiz Kurulu çalışma usulüne ilişkin olarak;

Sayıştay Yargılamasında ilk derece mahkemesi olarak dairelerce verilen kararlara karşı sorumlular temyiz ve karar düzeltme ile yargılamanın iadesi yoluna müracaat edebilirler. 6085 Sayılı Kanun’un ‘Temyiz’ başlıklı 55. maddesindeki düzenlemeye göre Temyiz Kurulu; temyiz olunan hükmü olduğu gibi veya düzelterek tasdik etmeye, bozma kararı vererek daireye göndermeye ya da Kurul üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile daire kararını tümüyle ortadan kaldırmaya karar verebilir. Kaldırma kararı (doğası gereği Sayıştay dairelerince kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi ile yönündeki kararlar hakkında verilebilecek bir karar olup) kamu zararının oluşmadığı dolayısıyla da dairece haklarında hüküm tesis edilen sorumlular hakkında hüküm tesis edilmesi gerekmediği sonucuna ulaşan ve sorumluların beraatı anlamına gelen bir hükümdür.

Bu düzenlemede yer verilen “kurul üye sayısının üçte iki çoğunluğu ile kaldırılması” şeklindeki kısmın klasik anlamdaki temyiz uygulamalarının dışına taşan bir düzenleme olduğu ortadadır. Hukuk sisteminde ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu kararın kaldırılması ve bunun yerine yeni bir karar verilmesi uygulaması istinaf mahkemeleri aşamasında görülebilen bir uygulamadır. İstinaf mahkemelerince verilen kararlar (İlk derece mahkemesinin kararını kaldıran kararlar dâhil) hakkında da belli şartlar altında temyiz yoluna gidilebilmektedir. Oysa Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen kaldırma kararına karşı karar düzeltme dışında müracaat edilebilecek bir kanun yolu ve mercii bulunmamaktadır. Türk Hukuk Sisteminde Temyiz İncelemesi sürecinde verilebilecek kararlardan farklı ve temyizi kabil olmayan bir yöntem olarak belirlenmiş olması nedeniyle de 6085 Sayılı Kanunda normal karar çoğunluğundan farklı olarak kaldırma kararı için Kurulun üçte ikisinin çoğunluğu aranmıştır.

İlk derecede kamu zararını tazminle yükümlü tutulmuş olan sorumluların haklarında verilmiş olan bu kararın, sorumlular lehine sonuçlanması için en kısa ve kesin olan yol dairece verilmiş olan tazmin kararının kaldırılması olup sorumluların temyiz başvuruları da çoğunlukla “kararın kaldırılması veya bozulması” şeklinde bir taleple sonlandırılmaktadır. Bu sebeple temyiz başvurusunda taraflarca kaldırma talep edilmişse öncelikle bu talebin görüşülmesi ve sonuçlandırılması gereklidir.

Ancak kaldırma kararının alınabilmesi için bozma veya tasdik kararlarından farklı bir çoğunluk (Kurulun üçte ikisinin oyu) aranmakta olduğundan bunun altında kalan oylama sonuçlarında bozma kararı verildiği kabul edilemeyeceğinden sonuca ulaşmak üzere müzakere ve oylamaya devam edilmesi gerekmektedir.

Kaldırma talebine yönelik müzakereler sonrasında yapılan oylamada Kurulun üçte iki çoğunluğu ile kaldırma kararı çıkmadığı halde kaldırma yönünde kullanılan oyların karar çoğunluğuna (6 azınlık oyuna karşı 11 çoğunluk oyu ile) ulaştığı gerekçe gösterilerek müzakerelere devam edilmemiş ve kaldırma gerekçelerine dayalı olarak bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle kaldırma kararının oylandığı ancak bu kararın gerektirdiği üçte iki çoğunluğa ulaşılmadığı halde kurulun çoğunluğunun kaldırma yönünde oy kullandığı gerekçesiyle kaldırma gerekçeli bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılması mümkün olmayıp müzakerelere devam edilerek yapılacak oylama sonucuna göre tasdik veya bozma kararlarından hangisinin verildiğinin belirlenmesi gerekir.