Sayıştay 2. Dairesi 49623 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2019

• Daire: 2

• Dosya No: 49623

• Tutanak No: 54070

• Tutanak Tarihi: 01.03.2023

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Hukuk İşleri Müdürlüğünde memur olarak görev yapan diğer personele mevzuatında öngörülmediği halde avukatlık vekalet ücreti ödenmesi.

98 sayılı ilamın 22 nci maddesi ile, Hukuk İşleri Müdürlüğünde memur olarak görev yapan diğer personele mevzuatında öngörülmediği halde avukatlık vekalet ücreti ödenmesi sonucu toplam ...TL kamu zararının sorumlularca tazminine hükmedilmiştir.

Harcama Yetkilisi ...’in temyiz dilekçesinde özetle;

“ ... Belediye Başkanlığının 2019 yılı hesabının incelenmesi sırasında, Hukuk İşleri Müdürlüğü bünyesinde fiilen 657 sayılı Kanun kapsamında görev yapan ...’a ... TL, ...’a ... TL olmak üzere toplamda ...Tl. nin vekalet ücreti hesabından bu konuda bir yasal düzenleme bulunmadığı gerekçesine dayanılarak ödeme yapıldığının tespiti üzerine; temyize konu ilamda da sonuç olarak hukuk işlerinde çalışan personele vekalet ücreti ödenebilmesine imkan tanıyan yasal bir düzenleme bulunmadığından bahisle ( ... Tl + ... Tl.=) ...Tl. nin işleyecek faizi ile birlikte tahsilinin karar altına alındığı,

2. Aşağıda açıklanan mevzuat hükümleri ve yargı kararları doğrultusunda iş bu kararın BOZULMASINA karar verilmesini talep ettikleri,

3. Belediye Meclisi tarafından kabul edilerek yürürlüğe giren ... Belediyesi Hukuk İşleri Müdürlüğü Yönetmeliğinin " Vekalet Ücreti Dağıtımı” başlıklı 17,18 ve 19. maddelerine " Müdürlük bünyesinde memur statüsü ile çalışan servis personelinin de vekalet ücretinden yararlanacağı ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 82.maddesi uyarınca vekalet ücretinin dağıtımının yapılacağı” hususlarının yer aldığı,

4. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun "Avukatlık ücretinin dağıtımı” başlıklı 82.maddesinde " Belediye lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle hükme bağlanarak karşı taraftan tahsil olunan vekâlet ücretlerinin; avukatlara (49 uncu maddeye göre çalıştırılanlar dâhil) ve hukuk servisinde fiilen görev yapan memurlara dağıtımı hakkında 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun hükümleri kıyas yolu ile uygulanacağı” yer almakla; 659 sayılı KHK’nın 18/1 .maddesi ile " 2/2/1929 tarihli ve 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun’un yürürlükten kaldırılmıştır. Diğer mevzuatta “1389 sayılı Kanuna yapılan atıflar bu Kanun Hükmünde Kararnameye yapılmış sayılır.” şeklinde düzenleme yapıldığı,

5. 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname’nin ise 14/a maddesinde " vekalet ücretinin ………. dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla……. hukuk biriminde görev yapan diğer personele %5 ‘i eşit olarak ödenir.” hükmü, 14/b maddesinde " Ödenecek vekalet ücretinin yıllık tutarı; ……..,, diğerleri için (6000) gösterge rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemez.” hükmü bulunduğu,

6. Her ne kadar 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 12 / 2-dd maddesi ile yukarda bahsi geçen 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde yer alan hukuk biriminde görev yapan diğer personele %5’i” ibaresi ile aynı fıkranın (b) bendinde yer alan “, diğerleri için (6.000) gösterge” ibaresi nin yürürlükten kaldırıldığı hüküm altına alınmışsa da; bu maddede yapılan düzenlemelerin; 10/10/2013 tarihli ve 28791 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2011/139, K.: 2012/205 sayılı Kararı ile iptal edildiği, bu sebeple de 659 sayılı KHK.’nın 14/a maddesindeki ” hukuk biriminde görev yapan diğer personele %5 ‘i ‘’ibaresi ile 14/b maddesindeki " diğerleri için (6.000) gösterge” ibaresi ” nin yürürlükte olduğu,

7. ... İdare Mahkemesi’nin, ... Bölge İdare Mahkemesi’nin 2016/668 Esas, 2016 / 656 Karar sayılı Onama kararı ile kesinleşen 2015/1305 esas, 2016/362 karar sayılı kararı; ... İdare Mahkemesi’nin, ... Bölge İdare Mahkemesi’nin 2016/667 Esas, 2016 / 655 Karar sayılı Onama kararı ile kesinleşen 2015/1304 esas, 2016/278 karar sayılı karan; ... İdare Mahkemesi’nin, ... Bölge İdare Mahkemesi’nin 2015/574 Esas, 2015 / 514 Karar sayılı Onama kararı ile kesinleşen 2014/224 esas, 2015/ 77 karar sayılı kararın emsal kararlar niteliğinde olduğu,

8. Söz konusu emsal kararlardan 2 adedinde hukuk kalemi personeli tarafından 2015 yılına ait vekalet ücreti payının, 1 adedinde 2013 yılına ait vekalet ücreti payının çalıştıkları Kurum tarafından ödenmemesi nedeni ile iptal ve tam yargı davası açılmış olduğu; ... İdare Mahkemesi ve ... İdare Mahkemesinin kesinleşmiş kararları ile davanın kabulüne ve kalem personeline hesaplanacak vekalet ücretinin başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar vermiş bulunduğu,

İfade edilmiş olup,

Daire kararının BOZULMASINA karar verilmesi talep edilmektedir.

Başsavcılık mütalaasında;

“... Belediyesinin 2019 yılı Hesabının 2 nci Dairece yargılanması sonucunda düzenlenen 05.08.2021 tarih ve 98 no.lu İlamın 22 nci maddesine ilişkin olarak sorumlu tarafından verilen temyiz dilekçesinin ilgi yazı ekinde tarafımıza intikal etmesi sonucunda konu incelendi.

İlamın 22 nci maddesine ilişkin olarak temyiz talebinde özetle;

05.08.2021 tarih ve 98 no.lu İlamın 22 nci maddesindeki Hukuk İşleri Müdürlüğünde memur olarak görev yapan diğer personele mevzuatında öngörülmediği halde avukatlık vekalet ücreti ödemesi yapılması suretiyle oluşan kamu zararının tazminine ilişkin karara sorumlu itiraz etmektedir.

Dilekçi savunmalara benzer nitelikteki gerekçelerle kamu zararı oluşmadığından tazmin hükmünün bozulmasını talep etmektedir.

Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde;

Sorumlunun temyiz dilekçesinde dile getirdiği hususlar savunmalarda dile getirilen hususlarla benzer nitelikte olup, bunlar Daire kararında yasal gerekçeleriyle tümüyle karşılandığından temyiz talebinin reddedilerek Daire kararının tasdik edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.”

Denilmektedir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

5393 sayılı Belediye Kanununun "Avukatlık Ücretinin Dağılımı başlıklı 82.Maddesinde;

“Belediye lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle hükme bağlanarak karşı taraftan tahsil olunan vekâlet ücretlerinin; avukatlara (49 uncu maddeye göre çalıştırılanlar dâhil) ve hukuk servisinde fiilen görev yapan memurlara dağıtımı hakkında 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun hükümleri kıyas yolu ile uygulanır. ”

hükmü yer almaktadır.

02.11.2011 tarihli ve 28103 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin "Yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak hükümler ile atıflar" başlıklı 18 inci maddesinde, 1389 sayılı Kanunun yürürlükten kaldırıldığı, diğer mevzuatta 1389 sayılı Kanun’a yapılan atıfların bu Kanun Hükmünde Kararname’ye yapılmış sayılacağı belirtilmiştir.

659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin “Davalardaki temsilin niteliği ve vekalet ücretine hükmedilmesi ve dağıtımı ” başlıklı 14’üncü maddesinin 2 nci fıkrasının b bendinde;

“b) Ödenecek vekalet ücretinin yıllık tutarı; hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü, avukatlar için (10.000) gösterge (...)(I> rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemez. ” hükmü yer almaktadır.

Yine 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak çıkartılan Vekalet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Ödenecek vekalet ücretinin limiti ve dağıtım şekli ” başlıklı 6’ncı maddesinde;

“(l)Emanet hesabında toplanan vekalet ücretleri, vekalet ücretinden yararlanacak kişilere yıllık tutarı; (10.000) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarın oniki katını geçmemek üzere, aşağıdaki şekilde dağıtılır:

a) Dava veya icra dosyasını takip eden hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55 ’i, vekalet ücreti dağıtımının yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara %40 ’ı eşit olarak ödenir.” Denilmektedir.

Yukarıdaki açık mevzuat hükümleri uyarınca vekalet ücreti ödemesi yapılacak kişiler hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlar olup; bunların dışındaki ünvanları haiz memurlara vekalet ücreti ödenmesi mümkün değildir.

Yapılan incelemede, Hukuk İşleri Müdürlüğünde çalışan ve kadro unvanı şef ve veri hazırlama ve kontrol işletmeni olan personele vekâlet ücreti ödendiği anlaşılmıştır. Yukarıda anılan hükümler uyarınca, söz konusu personele avukatlık vekalet ücreti ödemesi yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, 98 sayılı ilamın 22 nci maddesi ile verilen ...TL tutarındaki TAZMİN HÜKMÜNÜN TASDİKİNE, (Üyeler ... ve ...’in karşı oy gerekçelerine karşı) oyçokluğu ile,

Karar verildiği 01.03.2023 tarih ve 54070 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Üye ... ve ...’in karşı oy gerekçesi

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Avukatlık ücretinin dağıtımı” başlıklı 82 nci maddesi “Belediye lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle hükme bağlanarak karşı taraftan tahsil olunan vekâlet ücretlerinin; avukatlara (49 uncu maddeye göre çalıştırılanlar dâhil) ve hukuk servisinde fiilen görev yapan memurlara dağıtımı hakkında 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun hükümleri kıyas yolu ile uygulanır.” şeklindedir. 1389 sayılı Kanunun yerini alan 659 sayılı KHK ile memurlara vekâlet ücreti dağıtımı düzenlenmiş ancak 666 sayılı KHK ile bu hüküm yürürlükten kaldırılmıştır. Bu durumda memurlara vekâlet ücreti dağıtımı konusunda kıyasen uygulanacağı düzenlenen 659 sayılı KHK’nın memurlar yönünden uygulanma kabiliyeti kalmamıştır. 659 sayılı KHK’nın ilgili hükmünü kaldıran 666 sayılı KHK hükmü ise yetki yönünden Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir.

Kıyasen uygulanacağı düzenlenen hükmün kaldırılması esas düzenleme olan Belediye Kanunu’nun 82 nci maddesinin uygulanmasına engel teşkil edemez. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun memurlara vekâlet ücreti dağıtılmasını da içeren 82 nci maddesi halen yürürlüktedir. Memurlar açısından kıyasen uygulanma kabiliyeti kalmayan 659 sayılı KHK’nın uygulanması yerine Kanun hükmünün uygulanabilmesi için bir başka düzenleme ilgili idarenin Hukuk İşleri Müdürlüğü Yönetmeliği’nde mevcuttur.

Bu itibarla; 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 82’nci maddesinin halen yürürlükte olduğu, ayrıca KHK hükmünün yürürlükten kaldırılması sonrasında %5’lik dağıtılamayan bir kısmın kaldığı ve bu konuda da yeni bir düzenlemede yapılmadığı, dağıtım usulünü düzenleyen birim yönetmeliğinin mevcut olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, yukarıda zikredilen Belediye Kanunu’nun ilgili maddesi ve birim yönetmeliği doğrultusunda belediye memurları yönünden vekâlet ücretinin dağıtılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.