Sayıştay 2. Dairesi 49220 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2019

• Daire: 2

• Dosya No: 49220

• Tutanak No: 55392

• Tutanak Tarihi: 24.05.2023

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Şahsi Seçim Reklam ve Tanıtım Giderleri

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

53 sayılı İlamın 2’nci maddesi ile; 2019 yılında yapılan mahalli idare seçimlerinde Belediye Başkanının şahsi seçim reklamı ve tanıtım giderlerinin mevzuata aykırı olarak Belediye bütçesinden karşılanması sonucu oluşan … TL kamu zararının tazminine karar verilmiştir.

“Temiz Başkan Temiz Belediye”, “Bizimle … Emin Ellerde”, “Yeniden … Kazanacak” şeklindeki sloganları ile “… Kazandı, Teşekkürler ...” şeklindeki teşekkür mesajlarının altında Belediye Başkanının resmi ve adının bulunduğu web sitelerine yerleştirilen reklam giderlerinin Belediye bütçesinden karşılandığı görülmüştür.

Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Görev ve yetkilerin menfaat sağlamak amacıyla kullanılmaması” başlıklı 14’üncü maddesinde;

“…Kamu görevlileri, seçim kampanyalarında görev yaptığı kurumun kaynaklarını doğrudan veya dolaylı olarak kullanamaz ve kullandıramazlar.”

298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un “Matbua dağıtımı” başlıklı 62’nci maddesinde;

“…Devlet, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyelerle bunlara bağlı daire ve müesseseler, İktisadi Devlet teşekkülleri ve bunların kurdukları müesseseler ve ortaklıkları ile diğer kamu tüzel kişiliklerinde memur ve hizmetli olarak çalışanlar, ilan dağıtamazlar.”

“Seçim süresince yapılamayacak işler” başlıklı 63 üncü maddesinde;

“62 nci maddede sayılanlarla, umumi menfaatlere hadim cemiyetler ve bunlarda görev almış bulunan memur ve hizmetliler seçimlerde de tarafsızlıklarını muhafaza etmek zorundadırlar.

Yukarıda yazılı olanların, 5830 sayılı kanunda yazılı yasak hükümleri saklı kalmak üzere seçim süresince:

a) Siyasi partilere veya adaylara her ne nam ile olursa olsun bağış ve yardımlarda bulunmaları,

b) Memur ve hizmetlileriyle her türlü araç ve gereç ve imkânlarını siyasi bir partinin veya adayın emrinde veya her hangi bir siyasi faaliyette çalıştırmaları, kullanmaları veya kullandırmaları yasaktır.

Birinci fıkrada yazılı olanlarla, Bankalar Kanununa tabi teşekküllerin, siyasi bir partinin lehinde veya aleyhinde veya vatandaşın oyuna tesir etmek maksadiyle her türlü yayınlarda bulunmaları yasaktır.

Daha önce basılmış ve yayınlanmış ve yukarıki fıkradaki mahiyeti taşıyan her türlü kitap, broşür, afiş ve bunlara benzer yayınlar da aynı hükme tabidir.”

2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun “Devletçe yardım” başlıklı Ek 1 inci maddesinde;

“Yüksek Seçim Kurulunca son milletvekili genel seçimlerine katılma hakkı tanınan ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 33 üncü maddesindeki genel barajı aşmış bulunan siyasi partilere her yıl Hazineden ödenmek üzere o yılki genel bütçe gelirleri "(B) Cetveli" toplamının beşbinde ikisi oranında ödenek mali yıl için konur…

Bu madde uyarınca yapılacak yardımlar sadece parti ihtiyaçları veya parti çalışmalarında kullanılır.” denilmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre; siyasi partilere seçim giderleri ve diğer harcamaları için genel bütçeden yardım yapılmakla birlikte; bir siyasi parti üyesi Belediye Başkanının şahsi seçim propagandası ve seçim sonrası teşekkür mesajı niteliğindeki her türlü tanıtım ve reklam harcamasının temsil ettiği Kurumun bütçesinden karşılanması yasak olup, bu tarz giderlerin üyesi olunan parti tarafından veya adayın kendisince karşılanması esastır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesi ile “Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinin ilgili hükümlerinde belediyenin yapabileceği giderler arasında tanıtım faaliyetleri de sayılmış ise de, bu hükümden belediyenin mevcut hizmetleri, yapmayı planladığı faaliyetleri ile beldenin tanıtımının anlaşılması gerekmektedir. Bunların dışında belediye başkanının ya da çalışanların tanıtımını yapacak şekilde haber gideri yapılabileceğine dair herhangi bir yasal dayanak bulunmamaktadır.

Mevcut belediye başkanının yeni dönem belediye başkanlığı seçimindeki adaylığını destekleyen şahsi tanıtım ve reklam giderleri ile seçim sonrası teşekkür mesajlarının yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine aykırı olarak kurum bütçesinden karşılanması ile kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Savunmalarda; 22.07.2019 tarih ve … yevmiye no.lu ile 22.07.2019 tarih ve … yevmiye no.lu ödeme emri belgelerinin belediye haberlerinin tanıtım giderleri mahiyetinde olduğu ve seçim tarihinden sonra gerçekleştiği, yine 09.04.2019/…, 09.04.2019/…, 17.04.2019/…, 25.04.2019/…, 14.05.2019/… yevmiye tarih ve no.lu ödeme emri belgelerinin de seçimlerden sonra olması nedeni ile seçim reklamı olarak kabul edilemeyeceği ileri sürülmüş ise de; ödeme emri tarihlerinin Mart 2019’dan sonra olmasının, faturanın geç düzenlenmesi ve reklamın seçimden sonraki teşekkür mesajı niteliğinde olmasından kaynaklanmaktadır. Bu belgelerin içeriği incelendiğinde; beldenin veya belediye hizmetlerinin tanıtımının yapılmadığı, hepsinin Belediye Başkanının şahsi reklam ve teşekkürü mahiyetindeki giderlerden ibaret olduğu görülmüştür.

Sorumlular temyiz dilekçelerinde ilam maddesindeki kamu zararının faiziyle birlikte 03.08.2021 tarih ve … işlem no.lu … banka dekontu ile tahsil edilerek 03.08.2021-…yevmiye tarih ve no.lu muhasebe işlem fişi ile de gelir kaydının yapıldığını bildirmişlerdir. Yapılan incelemede, ilam hükmündeki kamu zararının tümüyle ilgilisinden tahsil edildiği görülmüş olup, hüküm tarihinden sonra gerçekleşen söz konusu tahsilat ilamın infazı mahiyetinde olduğundan, bu hususta Kurulca yapılacak bir işlem bulunmamaktadır.

Bu itibarla; Belediye Başkanının şahsi seçim reklamı ve teşekkürü mahiyetindeki web banner ilan giderlerinin Belediye bütçesinden ödenmesi mevzuatına aykırı olduğundan, 53 sayılı İlamın 2’nci maddesi ile verilen … TL’lik tazmin hükmünün TASDİKİNE,

(Üye …’ün karşı oy gerekçesi karşısında) oy çokluğuyla,

6085 sayılı Kanunun 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 24.05.2023 tarih ve 55392 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi

Üye …:

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesi ile ve 60’ıncı maddesi gereğince Belediye tüzel kişiliğinin başı olarak Belediye Başkanının, beldenin tanıtımını yapmak, belediye plan ve icraatlarını halka anlatmak, halktan gelen şikâyet ve önerileri cevaplamak gibi görev ve yetkileri bulunmaktadır. Bu nedenle yapılan giderlerin ilgili kanun maddelerine uygun olduğu değerlendirildiğinden, ilam hükmünün kaldırılması gerekir.