Sayıştay 2. Dairesi 49212 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2019

• Daire: 2

• Dosya No: 49212

• Tutanak No: 55721

• Tutanak Tarihi: 13.09.2023

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Özel Hizmet Tazminatı

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

76 sayılı İlamın 20/B’inci maddesi ile; Belediyece 22.02.2007 tarih ve 26442 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Belediye Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak 5-11 dereceli tahsildar kadro ihdası yapılmadan, mevcut 3. dereceli tahsildar kadrosuna atanan …’e 17.04.2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı ile 160 seri no.lu Devlet Memurları Genel Tebliği hükümlerine aykırı olarak anılan Kararda diğer derecelerden aylık alanlar için öngörülmüş %49 oranı yerine 1-4 dereceli kadrolarda bulunanlar için öngörülmüş %55 oranında özel hizmet tazminatı ödenmesi sonucu oluşan … TL kamu zararının tazminine karar verilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49’uncu maddesi birinci fıkrasında;

“Norm kadro ilke ve standartları Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığı tarafından müştereken belirlenir. Belediyenin ve bağlı kuruluşlarının norm kadroları, bu ilke ve standartlar çerçevesinde belediye meclisi kararıyla belirlenir.” denilmektedir.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından çıkarılan ve 22.02.2007 tarih ve 26442 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik” in;

“Kadro ihdası” başlıklı 10’uncu maddesinde;

“(1) 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi memur kadroları ile sürekli işçi kadroları bu Yönetmeliğe uygun olarak meclisler tarafından ihdas edilir. Memur kadrolarının ihdası için Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-5 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Cetvellerinden (I) sayılı cetvel, sürekli işçi kadrolarının ihdası için ise (V) sayılı cetvel eksiksiz olarak doldurularak ihdas gerekçeleriyle birlikte meclise sunulur. Kadroların iptalinde de aynı usul uygulanır. Kadroların ihdas, iptal ve değişikliklerinde Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-5 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Cetvellerinden (IV) ve (VII) sayılı cetveller düzenlenir.”

“Kadro değişikliği” başlıklı 11’inci maddesinde;

“(1) Boş memur kadrolarında sınıf, unvan ve derece değişikliği ile boş memur kadrolarının iptali ve dolu kadrolarda derece değişikliği meclis kararı ile yapılır. Boş kadro değişikliklerinde Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-5 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Cetvellerinden (II) sayılı cetvel, dolu kadro değişikliklerinde ise (III) sayılı cetveli eksiksiz doldurularak değişiklik gerekçeleriyle birlikte meclise sunulur.

(2) Birinci fıkraya göre kadroları değiştirilenlerin özlük hakları, değiştirilen yeni kadrolara atanma işlemleri tamamlanıncaya kadar eski kadro dereceleri esas alınarak ödenir. Yeni kadrolara atanma tarihi meclis karar tarihini takip eden aybaşını geçemez.”

“Kadro kütükleri” başlıklı 15’inci maddesinde;

“(1) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren mahalli idarelerdeki memur kadroları, Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-4 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Kütüklerinden (I) sayılı Belediye ve Belediye Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Memur Kadro Kütüğünde belirtilen unvan kodu, kadro unvanı, sınıflar ile belirlenen en alt ve üst derecelere uygun olarak kullanılır. İptal, ihdas ve kadro değişikliklerinde bu kütükler esas alınır…”

“Mevcut boş kadroların kullanımı” başlıklı Geçici Madde 2’de;

“(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte mevcut boş memur ve sürekli işçi kadroları en geç altı ay içinde, bu tarihten sonra boşalacak kadrolar üç ay içinde Ek-4 Kadro Kütüklerinden ilgisine göre (I) ve (II) sayılı kütüklerde bulunan unvanlara uygun hale getirilir. Bu kadrolar kütüklerde bulunan unvanlara uygun hale getirilmedikçe kullanılamaz.”

Mezkûr Yönetmelik eki Ek-4 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Kütüklerinden (I) sayılı Belediye ve Belediye Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Memur Kadro Kütüğünde tahsildar kadrosunun derece aralığı 5-11 olarak belirlenmiştir. Tahsildar kadrosunun ancak 5-11 derece aralığında ihdas edilmesi gerekmektedir. Anılan Yönetmelik’in 11’inci maddesine göre boş memur kadrolarında sınıf, unvan ve derece değişikliği ile kadroların iptal işlemi yapılabiliyor iken dolu kadrolarda sadece derece değişikliği yapılabilir. Ayrıca Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 22.02.2007 tarihinden sonra boşalacak kadroların üç ay içinde Ek-4 Kadro Kütüğünde bulunan unvanlara uygun hale getirilmesi gerekmekte olup, bu kadroların kütüklerde bulunan unvanlara uygun hale getirilmedikçe kullanılması ise mümkün değildir.

… Belediyesinde mevcut olan 3. dereceli tahsildar kadrosu iptal edilmeden, …’in 2010 yılında bu kadroya atandığı görülmektedir. Oysa 3. dereceli tahsildar kadrosu iptal edilerek Yönetmeliğe uygun olarak 5-11 dereceli olarak ihdas edilmesi gerekirdi. Usulüne uygun işlem yapılmadan bu kadronun kullanılmaya devam edilmesi mevzuata aykırıdır.

Bununla birlikte; 3. dereceli kadroda görev yapan …’e 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararına ekli II sayılı Cetvelde 1-4 dereceli kadrolarda bulunanlar için öngörülmüş oran (%55) üzerinden özel hizmet tazminatının ödendiği görülmektedir. …’in kazanılmış hak aylık derecesi 2’dir.

2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karara göre özel hizmet tazminatının ödenmesinde memurun işgal ettiği kadro derecesi önemli olup, kazanılmış hak aylık derecesi kadro derecesinin üzerinde bulunanlar için belirlenen hükümler şu şekildedir:

2006/10344 sayılı Kararın “Kazanılmış hak aylık dereceleri kadro derecelerinin üzerinde bulunanlar” başlıklı 10’uncu maddesinde;

“(1) Kanun ve kanun hükmünde kararnamelerle bir derece verilenler ile kazanılmış hak aylık dereceleri 657 sayılı Kanun hükümleri uyarınca kadro derecelerinin üzerine yükseltilenlerin zam ve tazminatları; bulundukları kurumda yükselinen derecede kendi kadro unvanlarıyla aynı adı taşıyan kadroların dereceleri için öngörülen puan ve oranlar esas alınarak ödenir. Aylıklarının yükseltildiği derecede, 190 ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelere ekli kurumlarına ait cetvellerde kendi kadro unvanlarıyla aynı adı taşıyan kadro unvanı bulunmayanlara, bulundukları kadro derecelerinin karşılığı olan zam ve tazminatların ödenmesine devam olunur.”

Söz konusu Kararın uygulanmasına yönelik açıklamaları içeren 160 seri Numaralı Devlet Memurları Genel Tebliğin;

“E- Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar” bölümünün 7’nci sırasında;

“7- Kararın 10 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, kanun ve kanun hükmünde kararnamelerle bir derece verilenler ile kazanılmış hak aylık dereceleri 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uyarınca kadro derecelerinin üzerine yükseltilenlerin zam ve tazminatları; bulundukları kurumda, yükselinen derecede kendi kadro unvanlarıyla aynı adı taşıyan kadroların dereceleri için öngörülen puan ve oranlar esas alınarak ödenecek, aylıklarının yükseltildiği derecede, 190 ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelere ekli kurumlarına ait cetvellerde kendi kadro unvanlarıyla aynı adı taşıyan kadro unvanı bulunmayanlara ise bulundukları kadro derecelerinin karşılığı olan zam ve tazminatların ödenmesine devam olunacaktır.

Kazanılmış hak aylıkları bulundukları kadro derecelerinin üstündeki derecelere yükseltilenlerden, yükseltildikleri derecenin zam ve tazminatından yararlananlar kontrol edilen cetvellerde ayrı bir bölümde gösterilecektir.

Örnek: 3 üncü dereceli kadroda Şube Müdürü olarak görev yapan ve kazanılmış hak aylığı 2 nci derecenin 1 inci kademesine yükseltilen bir personele, kurumunda 2 nci dereceli Şube Müdürü kadrosu bulunması halinde %100, kurumunda 2 nci dereceli Şube Müdürü kadrosu bulunmaması halinde ise %80 oranında özel hizmet tazminatı ödenecektir.

Örnek: Maliye Bakanlığında 5 inci derece Memur kadrosunda çalışan ve yüksekokul mezunu olan bir personel, kazanılmış hak aylığı 4 üncü dereceye yükseltilmiş olsa dahi, söz konusu Bakanlıkta 4 üncü derece Memur kadrosu bulunmadığından %55 oranında özel hizmet tazminatından faydalanamayacak, kendisine kadro derecesinin karşılığı olan %49 oranında tazminat verilecektir.”

“E- Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar” bölümünün 13’üncü sırasında;

13- İl Özel İdareleri ve Belediyelerin yukarıda yapılan açıklamalara ilaveten uyacakları diğer hususlar aşağıda belirtilmiştir.

…

c) Kararın 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında hüküm altına alındığı ve bu Tebliğin “E-Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar” bölümünün 7 inci sırasında da belirtildiği üzere, kazanılmış hak aylıkları bir üst dereceye yükseltilen personel için her belediye, her bağlı kurum ve kuruluş kendi kadroları arasında yükseltilen derecede “aynı adı taşıyan” bir kadro olup olmadığına bakacak (benzer kadro unvanı emsal teşkil etmeyecektir); eğer “aynı adı taşıyan kadro unvanı” yoksa kazanılmış hak aylığının yükseltildiği derece için öngörülen zam ve tazminat ödenmeyecektir.

Örnek: (X) Belediyesinde 5 inci derece kadroda bulunan ve kazanılmış hak aylığı 4 üncü dereceye yükseltilen bir Zabıta Memuruna, eğer söz konusu belediyede 4 üncü derecede Zabıta Memuru kadrosu yoksa 4 üncü derecenin zam ve tazminatı ödenmeyecek, kendisine kadrosunun bulunduğu 5 inci derece esas alınarak ödeme yapılacaktır.” denilmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere kazanılmış hak dereceleri kadro derecelerinin üzerinde bulunanlara, kazanılmış hak aylık derecelerinin zam ve tazminatının ödenebilmesi için bulundukları kurumda söz konusu personelin kazanılmış hak aylık derecesi ile aynı dereceli kadronun ihdas edilmiş olması gerekmektedir. Belediyede Tahsildar kadrosunun derece aralığı 5-11 olarak belirlendiğinden (1-4 dereceli Tahsildar kadrosu bulunmadığından) bu kadroda görev yapan kişilere -müktesep aylık derecesi daha yüksek olsa da- 5. dereceden aylık alanlar için öngörülmüş %49 oranında özel hizmet tazminatı ödenmesi gerekmektedir.

Bu itibarla; Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliğe uygun hale getirilmemiş tahsildar kadrosunda görev yapan …’e yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine aykırı olarak diğer derecelerden aylık alanlar için öngörülmüş %49 oranı yerine 1-4 dereceli kadrolarda bulunanlar için öngörülmüş %55 oranında özel hizmet tazminatı ödenmesi sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşıldığından, sorumluların temyiz itirazları reddedilerek, 76 sayılı İlamın 20/B’inci maddesi ile verilen … TL’lik tazmin hükmünün TASDİKİNE, oy birliğiyle,

6085 sayılı Kanunun 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 13.09.2023 tarih ve 55721 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.