Sayıştay 2. Dairesi 47387 Kararı - Yüksek Öğretim İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2016

• Daire: 2

• Dosya No: 47387

• Tutanak No: 55621

• Tutanak Tarihi: 05.07.2023

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Yapım işinde; kesin teminat süresinin geçirilmesi sonucu kesin kabul noksanlıklarının üniversite bütçesinden yapılması;

214 sayılı Ek İlamın 1. maddesiyle; Tıp Fakültesi Morfoloji Binası İnşaatı için düzenlenen 1010001498 numaralı kesin teminat mektubunun süresinin 01.04.2013 tarihinde dolarak işin kesin kabulü yapılmadan hükümsüz kalması nedeniyle idarenin zamanında tedbir almayarak imalat kusurlarının teminatsız kalması buna bağlı olarak kesin kabul noksanlıkları bedelinin Üniversitenin bütçesinden karşılandığı gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir. {100 sayılı (Asıl) İlamın 18. maddesiyle de aynı konu hakkında Harcama Yetkilisi (Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (İnşaat Teknikeri) …'nin sorumlu olduklarına karar verilerek tazmin hükmü verilmiş, bu hükme karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun 17.04.2019 tarihli ve 46123 tutanak (30165 ilam) sayılı Kararı (2. maddesi) ile; kamu zararı, imalat kusurlarının teminatsız kalması sonucu oluştuğundan söz konusu işte süre uzatımı da verilmesine rağmen zamanında tedbir alınmadığı için teminat mektubunun vadesinin dolarak geçersiz hale gelmesinde sorumluluğu bulunanların tespiti için tazmin hükmünün BOZULARAK DAİREYE GÖNDERİLMESİNE oy çokluğuyla karar verilmiş, Sayıştay 2. Dairesi yeniden yaptığı yargılama sonucunda ise; teminat mektubunun süresinin takibi ile ilgili bir görevi olmadığı için Gerçekleştirme Görevlisi (İnşaat Teknikeri) …'nin, Makine Mühendisi …'un ve Elektrik Teknikeri …’ın sorumluluğu bulunmadığına; Tıp Fakültesi Morfoloji Binasının kesin kabul noksanlıkları bedelinin Üniversite bütçesinden karşılanması nedeniyle oluşan kamu zararından (Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı) … ile (Şube Müdürü, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı) …’un sorumlu olduğuna karar vererek aynı tutar için 214 sayılı Ek İlamın 1. maddesiyle işbu tazmin hükmünü vermiştir.}

Sorumlu [(Teminat Mektubunun Süresinin Takibinde Görevli) Harcama Yetkilisi sıfatıyla temyiz talep eden Şube Müdürü-Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı …], temyiz dilekçesinde özetle; … Üniversitesi 2016 yılı hesabına ilişkin 100 sayılı (Asıl) İlamın 18. maddesine konu edilen Üniversitenin Tıp Fakültesi Morfoloji Binasının kesin kabul noksanlıklarının, iş için düzenlenen teminat mektubunun işin kesin kabulü yapılmadan hükümsüz kalması ve yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmemesi nedeniyle, … 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin …/… D. İş. numaralı dosyasında tespit yaptırılarak, müteakiben yüklenicinin namı hesabına yaptırılıp, zorunlu olarak Üniversitenin bütçesinden ödemesi yapılan ve yüklenici aleyhine … 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu edilen kamu zararı olarak nitelendirilen tutarın ödenmesine ilişkin yapılan işlemlerin mevzuata uygun olarak yürütülmüş olup, şahsının herhangi bir kasıt, kusur ve ihmalinin bulunmadığını bu nedenle hakkında verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin gerektiğini, işbu temyize konu Sayıştay Ek İlamında;

“Sorumluların göndermiş oldukları savunmalardan; Yapı Denetim görevlisi olarak, Makine Mühendisi …, Elektrik Teknikeri …’ın yapılan inşaatın proje ve fen kuralına uygun yapılmasından sorumlu olduğu ve teminat mektubunun süresinin takibi ile ilgili bir görevleri bulunmadığı, yapılan ihalenin sözleşme sürecinin ve teminat süresinin takibinin, hem inşaat kontrol amiri olmaları sıfatıyla, hem de Harcama Yetkilisi olarak … ve …’un görevleri arasında olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla kesin teminat süresinin dolmasına neden olarak kamu zararının oluşmasına sebebiyet verenlerin, (Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı) … ile (Şube Müdürü, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı) … olduğu değerlendirilmektedir. Ayrıca Gerçekleştirme Görevlisi (İnşaat Teknikeri) …’nin 5018 sayılı Kanunun 33 üncü maddesinde belirtilen iş ve işlemlerde yetkili olduğundan teminat mektubunun süresinin takibi ile ilgili bir sorumluluğunun olmadığı değerlendirilmektedir.

Bu itibarla, teminat mektubunun süresinin takibi ile ilgili bir görevi olmadığı için Gerçekleştirme Görevlisi (İnşaat Teknikeri) ….'nin, Makine Mühendisi …'un ve Elektrik Teknikeri …’ın sorumluluğu bulunmadığına,

Tıp Fakültesi Morfoloji Binasının kesin kabul noksanlıkları bedelinin üniversite bütçesinden karşılanması nedeniyle oluşan … TL kamu zararının (Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı) … ile (Şube Müdürü, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı) …’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizi ile birlikte ödettirilmesine”

Hükmedildiğini, bu hükme katılmadıklarını, bu aşamaya kadar gelen süreç incelendiğinde;

1. Öncelikle Sayıştay 2. Dairesinin 100 sayılı (Asıl İlamının 18. Maddesinde; Tıp Fakültesi Morfoloji Binası İnşaatı için düzenlenen 1010001498 numaralı kesin teminat mektubunun süresinin 01. 04. 2013 tarihinde dolarak işin kesin kabulü yapılmadan hükümsüz kalması nedeniyle İdarenin zamanında tedbir almayarak imalat kusurlarının teminatsız kalmasına bağlı olarak kesin kabul noksanlıkları bedelinin Üniversite bütçesinden karşılanması nedeniyle … TL kamu zararının Harcama Yetkilisi … ve Gerçekleştirme Görevlisi …'den tazmin edilmesine hükmedildiğini,

2. Bu hükme karşı düzenlenen 19. 06. 2018 tarihli dilekçe üzerine 6085 sayılı Kanun hükümlerine göre hazırlanan 44011 sayılı dosyanın Temyiz Kurulunda incelendiğini, yapılan yargılama sonucunda;

“Bu noktada ilam hükmüne bakıldığında; yüklenicinin yükümlülüklerini yerine getirmemesine bağlı olarak teminat mektubu vadesinin dolmuş olmasında gereken takibi yapmayan, dolayıst ile kusuru bulunanların sorumlu tutulmayıp, kesin kabulde tespit edilen noksanlıkları yüklenici nam ve hesabına idare tarafından karşılanarak can ve mal güvenliğinin temini amacıyla yaptırılması sürecinde görev alanların sorumlu tutulduğu görülmektedir.

Oysa kesin kabulde, yüklenici tarafından yerine getirilmeyen noksanlıkların giderilmesine ilişkin işlemler mevzuata uygun olarak yürütülmüştür. Kesin kabulde görülen kusur ve noksanlıkların, yüklenici tarafından tamamlanmadığı durumda idarenin, Yapı İşleri Genel Şartnamesinin 41 ve 44 üncü maddelerine göre, kusur İdare bütçesinden ödeme yapılarak bilahare yasal yollardan yükleniciye rücu edilmesi mevzuat gereğidir. Dolayısıyla kesin kabul noksanlıklarının giderilmesinde görev alanların sorumlu tutulması yerinde değildir.

Bu nedenle; kamu zararı, imalat kusurlarının teminatsız kalması sonucu oluştuğundan söz konusu işte süre uzatımı da verilmesine rağmen zamanında tedbir alınmadığı için teminat mektubunun vadesinin dolarak geçersiz hale gelmesinde sorumluluğu bulunanların tespiti için 100 sayılı ilamın 18 inci maddesi ile … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün Bozularak dosyanın ilgili Daireye Gönderilmesine”

Karar verildiğini,

3. Temyiz Kurulunca verilen bozma kararının, 2. Daire tarafından işleme alınarak 6085 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca yeniden yargılanmasına karar verildiğini,

4. Yeniden yargılama sürecinde teminat mektubunun kesin kabul yapılmadan hükümsüz kalmasında sorumlulukları bulunan kontrol örgütünde görevli Makine Mühendisi …, Elektrik Teknikeri . ile Daire Başkanı … (Harcama Yetkilisi) ve Kontrol Amiri …’dan savunmalarının istendiğini,

a. …’un gönderdiği savunmasında özetle; Tıp Fakültesi Binası Kesin Kabul noksanlıklarının yapılması işinin, kesin teminat mektubunun süresi olan 01.04.2013 tarihinden önce yaptırılması gerektiğini, kendisinin … Üniversitesinden ... tarihinde ayrıldığını, ... tarihi itibariyle … Üniversitesinde göreve başladığını, kesin teminat süresinin bitmesinden önce görevden ayrıldığı için imalat kusurlarından haberi olmadığını, savunmasının kabul edilmesini arz ettiğini ifade ettiğini, yani …’un, iş artış kararları alındığında ve … tarihli ve … sayılı 84 gün ve … tarihli ve … sayılı 17 gün olmak üzere toplam 101 günlük süre uzatım kararları alındığında, bu kararlara göre son olarak belirlenen iş bitim tarihi olan 10.06.2012 tarihi ve geçici kabul tarihi olan 15.08.2012 tarihi itibarı ile halen … Üniversitesinde ve kontrol örgütündeki verilen görevine devam etmekte olduğunu,

b. …’ın gönderdiği savunmasında özetle; Kontrol Teşkilatının, başta Daire Başkanı (Kontrol Amiri) … ve Şube Müdürü olmak üzere Rektörlük makamının olurları ile oluşturulduğunu, İnşaat Kontrol elemanı …’in 15.08.2012 geçici kabul işlemleri sonrası 14.03.2013 yılında vefat ettiğini, Makine Kontrol elemanı …’un kesin kabul işlemleri yapılmadan Üniversiteden ayrıldığını, işin kontrol görevlendirmesinin İdare tarafından yenilenmesi gerekirken 2013 yılı içerisinde yenilenmediğini, sürecin İdare tarafından görevlendirme yapılmadan …, Şube Müdürü … ve Daire Başkanı … tarafından sevk ve idare edilmeye çalışıldığını, Geçici Kabul Komisyonu tarafından 05.07.2012-31.07.2012 tarihleri arasında incelemelerin yapıldığını, kusurlu imalatların giderilmesi için 15 gün süre verildiğini, Elektrik Kontrol Teşkilatı olarak bu süre zarfında kusurlu görülen elektrik imalatlarının yükleniciye yaptırıldığını, mevcut işin kesin teminat ve ek teminat alınması sürecinde elektrik kontrolü olarak tarafına branşının dışında hiçbir evrak havale edilmediğini, söz konusu sürecin İnşaat Kontrolörleri tarafından yürütüldüğünü, kesin teminat tarihinin kesin kabulden önce dolduğunun yükleniciye İdare tarafından bildirildiğini, ancak firmadan cevap gelmediğinden, 7 ay sonra Bankaya teminat tarihini uzatmak amaçlı yazı yazıldığını ve bankadan ret cevabı geldiğini, söz konusu yazışmaları Şube Müdürü … ve Daire Başkanı …’nun sevk ve idare ettiğini, tüm bunlardan sonra kesin kabul yapılması için Şube Müdürü … ile İnşaat Teknikeri … tarafından işlem yapıldığını, Kesin Kabul Komisyonu tutanağının Şube Müdürü … tarafından yüklenici firmaya gönderildiğini, … tarih ve … sayı ile Üniversitenin Hukuk Müşavirliğine gönderilen yazıda; “1. Asliye Hukuk Mahkemesinin tespiti ile Yapı İşleri Genel Şartnamesinin 25 inci maddesine istinaden yüklenicinin namı hesabına 4734 sayılı Kanunun 22-d maddesine göre doğrudan temin usulü ile Başkanlıkça yaptırılmış olup; yapılan onarmaların bedelinin yükleniciden tahsil edilmek üzere bütçenin 38.45.00.01.09.4.1,00.2.06.07.7.01 tertibinden ödenmiştir.” denilerek “söz konusu onarımlar için Başkanlıkça ödenen … TL’nin (KDV dahil) yüklenici …'den tahsil edilmesi”nin istendiğini, yazıda “yüklenicinin namı hesabına, doğrudan temin usulü ile Başkanlıkça yaptırılmış olduğu” belirtmesine rağmen; bu tarihten sonra Daire Başkan Vekili …’un olurları ile oluşturulan Komisyon tarafından dış cephe kaplamalarında oluşan kusurların giderilmesi amaçlı piyasa fiyat araştırmasına çıkıldığı ve söz konusu imalat eksikliğinin bütçeden karşılanarak yapıldığını, sonuç olarak bahsedilen süreçle içerisinde yetkili kılındığı tüm işleri eksiksiz yaptığını, kesin teminat süresinin bitmesi ve eksiklerin yapılması ile ilgili İdarece tarafına havale edilmiş hiçbir belge ve bilgi olmadığını, savunmasının kabulünü arz ettiğini, ifade ettiğini, …’ın yapmış olduğu savunmada ileri sürdüğü iddiaların kendi sorumluluklarını başkalarına yıkmak için mevzuata ve hiçbir resmi belgeye dayanmayan, yersiz ve mesnetsiz iddialar olduğunu, zira işin başlangıcından itibaren geçici kabulü yapılarak tamamlandığı süreç içerisinde oluşturulan Kontrol Teşkilatı görevlendirmelerinin hiçbirisinin Şube Müdürü olarak tarafından yapılmadığını (Dilekçe Eki: 1), yeni bir görevlendirme yapılıncaya kadar önceki yapılan görevlendirmeler geçerliliğini korumakla birlikte, 05.09.1979 tarihli ve 16745 ayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliğinin, “Kontrol Amiri” başlıklı 8 inci maddesinde görev, yetki ve sorumluluğunun;

“8.1. Yönetim ve denetimi kendisine verilen işlerin, sözleşme ve eklerine, şartnamelere, fen ve sanat kurallarına uygun olarak ve iş programı gereğince iyi bir biçimde yapılıp süresinde bitirilmesini sağlamakla görevli ve sonuçlarından sorumludur.

8. 2. Kontrol mühendisliğince düzenlenecek, röleve, ataşman defteri, plankote, proje, hesap, tutanak, şantiye defteri ve işin yürütülmesi için gerekli diğer evrakın zamanında ve usulüne uygun olarak hazırlanmasını ve kontrollük hizmetinde çalışanların görevlerini eksiksiz olarak yapmalarını titizlikle izler. Bu evrakı kontrol ettiği tarihleri yazarak imzalar.
9. 17. Kontrol şef ve kontrol mühendislerinin süreli veya süresiz ayrılışlarında; işin yürütülmesini aksatmamak için gerekli önlemleri alır.
10. 25. Yukarıdaki fıkralarda sayılmayan; sözleşme ve şartnameler gereği işin iyi bir şekilde yürütülmesi ve bitirilmesi için gerekli her türlü önlemi alır, aldırır, kontrol şef ve kontrol mühendislerine gereken direktifleri verir. ”

Şeklinde açıklandığını, bu hüküm gereğince yeni bir görevlendirme yapma yetkisi yönetimi ve denetiminin kendisine verilen kontrol amirinin ve kontrol örgütünün görevleri arasında sayıldığını, aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesindeki;

“Kontrol şenel adı altında yönetim ve denetim yapan görevliler, Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin ilgili hükümlerine uygun olarak ve aşağıda yazılı sıraya göre birbirlerinin emir denetim ve gözetimi altında görevlerini yürütürler.

4. 1. İşveren Makam: İşin ihalesine karar veren makam veya yetkili kıldığı vekilidir.
5. 2. Kontrol Amiri: (Mühendis, Mimar) Kontrol amirliği işin idari ve teknik ilişki durumuna göre idarelerin aşağıda yazılı mühendis veya mimarları tarafından yapılır.

Kontrol amiri her iş için yetkili makamın yazılı emri veya onayı ile belirlenir ve görevlendirilir.

■ Bölge Müdürleri veya Başmüdürleri

■ İllerde (Teknik) Şube Müdürleri

■ İnşaat Müdürleri

■ Fen İşleri Müdürleri

■ Başmühendisler veya Servis Şefleri

■ İşin özelliğine göre doğrudan doğruya idareye bağlı olarak görevlendirilen Kontrol Amirleri.

Bir kontrol amirinin sorumluluğunda birden fazla işin kontrollüğü toplanabilir.

4. 3. Kontrol Şefi: (Mühendis. Mimar) Kontrol amirine bağlıdır.

Bir kontrol şefinin sorumluluğundan birden fazla işin kontrollüğü toplanabilir.

4. 4. Kontrol Mühendisi : (Mühendis, Mimar) Kontrol şefine bağlıdır. Bir kontrol mühendisine birden fazla işin kontrollüğü verilebilir. Kontrol mühendisliği görevi idarece zorunlu görülen hallerde işveren makamının onayı ve kontrol görevlisi unvanı ile Teknikerlere de yaptırılabilir.
5. 5. Kontrol Yardımcısı: Gereksinime ve işin önemine göre Mühendis, Mimar. Tekniker ve Teknisyen olup kontrol mühendisine bağlıdır.
6. 6. Sürveyan: Teknisyen Okulu, Yapı ve Endüstri Meslek Liseleri, Yapı ve Sanat Enstitüleri mezunları sürveyan olarak denetimde görev yaparlar. ”

Hükmüne göre mühendis veva mimar kariyerine haiz olmadığından Kontrol Amiri olarak tarafına görev verilmesinin mümkün olmadığını, Dilekçe Eki: 1’de sunulan belgelerde de görüldüğü üzere Kontrol Teşkilatı içerisinde yer almadığı gibi Kontrol Amiri olarak da herhangi bir görev tevdii edilmediğini, .. …’ın “mevcut işin kesin teminat ve ek teminat alınması sürecinde elektrik kontrolü olarak tarafına branşının dışında hiçbir evrak havale edilmediği, söz konusu sürecin inşaat kontrolörleri tarafından yürütüldüğü” iddiasının da gerçekçi olmadığını, zira sözü edilen Yönetmeliğin 7 nci maddesindeki; “Kontrol edilecek işe ait sözleşme dosyası örneği, işe başlama süresi içinde, proje, resim ve diğer evrak, işin gerektirdiği zamanlarda, dairesi tarafından kontrol örgütüne bir yazı ekinde gönderilir.” hükmü gereğince sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olan kesin teminat mektubunun aslı Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına, alındı belgesi ile birlikte teminat mektubunun fotokopisinin ise sözleşme dosyasıyla birlikte Kontrol Teşkilatına teslim edildiğini, söz konusu işe ait sözleşmenin 11. maddesinin teminata ilişkin hükümleri içermekte olup, sözleşmenin bir parçasından ziyade ana maddeleri arasında yer aldığını, kontrol amiri ve kontrol teşkilatında görevli personelin sadece yapılan inşaatın proje ve fen kurallarına uygun yapılmasından değil, yönetim ve denetimi kendisine verilen islerin, sözleşme ve eklerine, şartnamelere, fen ve sanat kurallarına uygun olarak ve is programı gereğince iyi bir biçimde yapılıp süresinde bitirilmesini sağlamakla görevli ve sonuçlarından sorumlu olduklarını, kontrol amiri tarafından kontrol örgütü içerisinde yer alan personel arasında teknik uzmanlık alanları dışındaki diğer işlerin yürütülmesi için herhangi bir görev dağılımı yapılmamışsa, sadece inşaat kontrollerinin sorumlu tutulmasının da doğru olmadığını, …’ın savunmasında yer alan bazı yazışmaların tarafından yapıldığı veya takip edildiği iddiasıyla şahsımı suçlamasının da doğru olmadığını, sözü edilen yazışmaların, kesin teminatın hükümsüz kalmış olduğu 01.04.2013 tarihinden sonraki dönemlere ilişkin olup, kesin teminatın hükümsüz kalmasına yapılan bu yazışmaların sebep olmadığını, aksine süresi dolan teminatın süresinin uzatılması, işin teminatsız kalmaması ve kesin kabul sürecinin mevzuata uygun olarak yapılmasına yönelik, yapılması zaruriyet arz eden yazışmalar olduğunu, bu yazışmaların bazılarında parafının veya imzasının bulunmasının ise İdarenin imza yönergesine göre kurum içi ve kurum dışı yazışmalarda izlenmesi gereken iş akışından dolayı olduğunu,

c. Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı …’nun ise sorguyu 06.12.2019 tarihinde almış olup, cevap vermediğini,

5. Denetçi görüşünde ise;

“Sorumluların savunmalarından, yapılan ihalenin sözleşme sürecinin ve teminat mektubu süresinin takibinden, hem inşaatın kontrol amiri olmaları sıfatıyla, hem de Harcama Yetkilisi olarak idari görevleri nedeniyle … ve …'un görevleri arasında olduğunun anlaşıldığı,

Yapı Denetim Görevlisi olarak inşaat Mühendisi …, Makine Mühendisi …, Elektrik Teknikeri … bu dönemde görevli olmakla birlikte, yapılan inşaatın proje ve fen kurallarına uygun yapılmasından sorumlu olduklarını. Teminat mektubunun süresinin takibi ile ilgili bir görevleri bulunmadıkları,

Teminat mektubunun süresi zamanında uzatılmış olsaydı, meydana gelen kamu zararının teminatla giderilmesinin mümkün olacağını, bu nedenle Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkamı … ile Şube Müdürü, daha sonra Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı olan …’un kamu zararından sorumlu oldukları,

5018 sayılı Kanunda, giderin yapılmasından ödeme aşamasına kadar tüm işlemlerin harcama yetkilisinin gözetim ve denetimi altında, onun emir ve talimatı ile yürütülmesi öngörüldüğünden, sorumluluk konusunda harcama yetkilisinin Ön plana çıktığı

Gerçekleştirme Görevlisi (İnşaat Teknikeri) …'nin 5018 sayılı Kanunun 13üncü maddesine göre “... harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini ...” yürütmekle sorumlu olduğundan, teminat mektubunun süresinin takibi ile ilgili bir sorumluluğunun bulunmadığı,

Bu nedenle İlamın 18. maddesi ile tazminine hükmedilen … TL kamu zararının 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 56 inci maddesi hükmü gereğince, yargılamanın iadesi yolu ile (Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı) … ile (Şube Müdürü, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı) … a ortaklaşa ve müteselsilen ödettirilmesi uygun olacağı,”

Hususlarının ifade edildiğini,

Denetçi görüşünde; İdarenin resmi görevlendirme olurlarını ve Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliği hükümlerini hiçe sayarak, Kontrol Teşkilatında görevli olanların, sadece yapılan inşaatın proje ve fen kurallarına uygun yapılmasından sorumlu olduklarını belirtmesinin, mevzuat hükümlerine aykırı olduğunu, zira sözü edilen Yönetmeliğin, yönetim ve denetim görevini birlikte düzenlediğini, "Yönetim ve denetimi kendisine verilen işlerin, sözleşme ve eklerine, şartnamelere, fen ve sanat kurallarına uygun olarak ve iş programı gereğince iyi bir biçimde yapılıp süresinde bitirilmesini sağlamakla görevli ve sonuçlarından sorumludur.” hükmünü ve "Kontrol mühendisi, kendisine verilen işleri, sözleşme ve eklerine, şartnamelere, uygulama projelerine, fen ve sanat kurallarına ve iş programına uysun olarak yürütülüp süresinde bitirilmesini sağlamak için (aşağıda belirtilen işleri) kendisi çalışarak, işin büyüklük ve önemine göre emrine verilen kontrol yardımcıları, sürveyanlar ile diğer personelin hizmetlerinden de yararlanarak yapmakla görevli ve sorumludur” hükmünü dikkate almadığını, yukarıda da belirtildiği gibi teminat, sözleşme ve şartnamelerin ana unsuru olup, teminata ilişkin düzenlemeler sözleşmenin 11. maddede açıklandığını, işin yürütülmesi sürecinde dört kez iş artışı yapıldığını ve akabinde iki kez süre uzatımı verilerek sözleşmeye göre işin bitim tarihinin 31.08.2011’den 10.06.2012 tarihine uzatıldığını, verilen bu süre uzatımıyla sözleşme yapılırken verilen kesin teminat mektubunun süresinin, teminat süresini karşılamada yetersiz kaldığını, Kontrol Teşkilatı ve yüklenicinin, iş artışı ve verilen süre uzatımıyla belirlenen yeni tarihe göre yeniden iş programı oluşturup, sözleşmenin 11. maddesi hükümlerine göre ek kesin teminat almaktan ve mevcut teminatın süresi için de gerekli tedbirleri almaktan sorumlu olduklarını, ayrıca Kontrol Teşkilatı tarafından düzenlenen ara hakedişlerde ödenen fiyat farkları için, geçici kabul noksanlıkları için ve iş artışından dolayı alınması gereken ek kesin teminat miktarı ve süresini belirleyerek alınmasından, mevcut teminatların bu şartları sağlayıp sağlamadığını kontrol ederek gerekli önlemleri almaktan da sorumlu olduklarını, şahsının hem Kontrol Amiri hem de Harcama Yetkilisi olarak idari görevler nedeniyle sorumlu tutulmasının hiçbir dayanağı bulunmadığını, zira yukarıda da arz ettiği gibi söz konusu işin başlangıcından geçici kabul yapılarak tamamlanmasına kadar geçen süreç içerisinde işin yönetimi ve denetiminden sorumlu olarak kontrol örgütünde tarafına herhangi bir görev verilmediğini, Birimin Şube Müdürlüğü kadrosuna 03.07.2012 tarihli Tayin-Terfi Kararnamesi ile ataması yapılmış olup, mühendis veya mimar kariyerine haiz olmadığı için de Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliği hükümleri gereğince Kontrol Amiri olarak görevlendirilme yapılmasının mevzuat hükümlerine de aykırı olduğunu, Kontrol Teşkilatı içerisinde yer almadığı gibi ayrıca Şube Müdürü olarak da söz konusu işin yönetimi ile ilgili herhangi bir görevlendirme de yapılmadığını, Tıp Fakültesi Morfoloji Binası İnşaatı İşinin sözleşmesinin imzalanıp, 07.07.2008 tarihinde yer teslimi yapılarak işe başlanılmasından, geçici kabul yapılarak işin bitirilmesi, sözleşme hükümlerine göre geçici kabulden sonra kesin kabul için ön görülen 18 aylık sürenin tamamlanarak kesin kabul işlemlerinin başlatılması, 1010001498 numaralı kesin teminat mektubunun 01.04.2013 tarihinde süresi dolarak hükümsüz kalması süreçlerinin tamamında Harcama Yetkilisi olarak herhangi bir görevi bulunmadığını, söz konusu teminat mektubunun 01.04.2013 tarihinde süresi dolarak hükümsüz kalmasından yaklaşık 21 ay sonra Personel Daire Başkanlığının 04.12.2014 tarihli Rektörlük Makamının onayları ile Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı görevini vekaleten yürütmek üzere görevlendirilmiş ve Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığının … tarihli ve … sayılı yazısında belirtildiği gibi 15.12.2014 tarihinde göreve başladığını, dolayısıyla Harcama Yetkilisi olarak sorumluluğunun bu tarihten sonra başladığını, kesin kabulde, yüklenici tarafından yerine getirilmeyen noksanlıkların giderilmesine ilişkin işlemlerin mevzuata uygun olarak yürütüldüğünü, kesin kabulde görülen kusur ve noksanlıkların, yüklenici tarafından tamamlanmadığı durumda idarenin, Yapı İşleri Genel Şartnamesinin 41 ve 44 üncü maddelerine göre, kusur idare bütçesinden ödeme yapılarak bilahare yasal yollardan yükleniciye rücu edilmesinin mevzuat gereği olduğunu, dolayısıyla kesin kabul noksanlıklarının giderilmesi sürecinde görev aldığı için sorumlu tutulmasının yerinde olmadığını, zira kamu zararı olarak değerlendirilen, kesin kabul noksanlıkları için yapılan ödemenin, mevzuata aykırı olarak yapılmasından dolayı oluşmadığını, işin kesin kabulü yapılmadan önce, teminat mektubunun süresinin uzatılmayarak hükümsüz kalmasından dolayı işin teminatsız bırakılmasından kaynaklandığını,

6. Sonuç olarak, Ek İlamla verilen tazmin hükmünün Kurulumuzca yapılacak inceleme sonucunda kaldırılması isteğini Kurulumuza iletmiştir.

Aynı ek ilam maddesinde (Teminat Mektubunun Süresinin Takibinde Görevli) Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumluluğu bulunan Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı …, kendi gündem sırasında görüşülen dosyasındaki temyiz dilekçesinde özetle; söz konusu işin geçici kabulü yapıldıktan sonra işin kontrolü görevlendirme yapılan Kontrol Teşkilatı tarafından yapılmakta iken daha sonra Kontrol Teşkilatında görevli olan …’in hasta olmasına müteakip vefat etmesiyle neticelenmiş işin takibi konusunda ihmaller oluştuğunu, daha sonra yine kontrol teşkilatında görevli …’un tayin alması sonucunda işin kontrolünün tek olarak …’a kaldığını, …’ın savunmasında kontrollük hizmetlerinin Daire Başkanı (kendisi) ve Şube Müdürü olmak üzere Rektörlük Makamının Olurları ile olduğunun belirtildiğini, beyanları doğru olmakla birlikte görevini yapıp teminatın takibini yapmamasına bir engel olmadığını, bu sorumluluğun kontrol olarak onun sorumluluğunda olduğunu, Kontrol Teşkilatında vefat ve tayinden dolayı oluşan boşlukta kendisine görevlendirme yapmasını söylediğimde işin takibini kendisinin yaptığını, …’ın da belirttiği gibi işin takibini daha önceden işin Kontrol Edeni olan … ve kendisinin yaptığını söyleyerek durumun kontrol altında olduğunu, işin denetiminde bir sıkıntı olmadığını belirttiğini, burada Gerçekleştirme Görevlisi olarak …’un görevlendirme yaparak kendisinden Olur almak sureti ile işin kontrollük hizmetlerinin eksiksiz yapılabilmesi için Kontrol Teşkilatı oluşturarak kendi onayına sunması gerekirken ne kontrollük görevlendirmesi yaptığını nede daha önce söylediği gibi işin takibini yaptığını, burada Harcama Yetkilisi olması sureti ile Kontrol Amiri görevinin ise tamamen Birimde bu görevi yapacak başka bir mühendis ya da mimarın Rektörlük Makamından olur vermeyişinden meydana geldiğini, görevlendirilmesinin ilgili mevzuattan kaynaklı olarak mecburiyetten Kontrol Amiri olarak kanunsuz olarak gerçekleştiğini, kendi kendini denetleme görevinin kendisine verildiğini, şöyle ki; işin yaptırılmasından sorumlu olan Kontrol Teşkilatının hem amiri olarak denetlemek hem de Harcama Yetkilisi olarak da Kontrol Amirini denetlemekle kendi kendini denetlemek durumunda kaldığını, öyle ki; Üniversite bünyesinde bulunan inşaatlar, atölyeler, araç işletme, araç bakım ve yakıt giderleri, doğalgaz giderleri, elektrik giderleri ve bunun gibi birçok kalemin tamamını Harcama Yetkilisi olarak denetlerken Şube Müdürü olarak görevli … ve Kontrol Teşkilatının teminat mektuplarının saklanması gibi idari işlerin denetiminde görevli olduklarını, daha sonraki dönemde görevden alınarak emekliye zorlanması ve 2016 yılında emekli olması neticesinde Kontrol Amirliğine Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı biriminde Tekniker olarak çalışmaya başlayan daha sonra bir şekilde Şube Müdürü yapılan ve sonunda da yerine vekaleten Daire Başkanlığına görevlendirilen …’un Harcama Yetkilisi ve şartları sağlamamasına rağmen Kontrol Amiri olarak atanmış olup kendisi döneminde de Tıp Fakültesi Morfoloji Binasının kesin kabulünün yapılmayıp beklenmesi sonucunda binada rüzgar sonucunda yapısal hasarlar ortaya çıktığını ve bu hasarların müteahhit firmanın kusurlarından dolayı oluştuğu bildirilerek namı hesabına bu imalatların yaptırıldığını, bu imalatlar kesin kabul zamanı geldiğinde kontrol edilmiş olsaydı belki de bu hasarların olmayacağı gibi kontrol teşkilatının görevini eksik yapması ve Yine Şube Müdürü olarak görevli …’un Kontrol Teşkilatını görevlendirmesini olura sunmamasından ve kesin kabul zamanı gelen işin takibini yapmamasından dolayı oluştuğunu, kaldı ki Daire başkanlığı görevine getirildiğinde yine işle ilgilenmediğini; ancak şiddetli rüzgar etkisi ile Binada hasar oluşmasından sonra görevini yapmaya çalıştığını ve imalatların kusurlu olduğunu öne sürerek müteahhit firma namı hesabına yaptırmaya kalktığını, tüm bunların …’un yaptığı kanunsuz ve iş bilmezliklerinden yalnızca birisi olduğunu, kendisi hakkında devam eden benzer soruşturmalar bulunduğunu, sonuç olarak; 2011 yılında Rektör olarak göreve getirilen … ve yönetiminin Daire Başkanı olarak tüm yetkilerimi kısıtlaması ve daha sonra da pasifize edilmesi ve ardından da 2016 yılında görevden alınarak zorla emekli edilmesi neticesinde …’un Daire Başkanı edilerek hâlihazırda Kurumda çalışmakta olan mühendis ve mimarlar varken Kontrol Amiri olarak kendi kendini ataması sonucunda bu kamu zararının oluştuğunu Kurulumuza bildirmiştir.

Bu itirazlar üzerine Temyiz Kurulunun 06.04.2022 tarihli ve 51594 tutanak (35672 ilam) sayılı Kararında özetle; “Strateji Geliştirme Daire Başkanlığında bulunan kesin teminat mektubunun diğer belgelerle birlikte Yapım İşleri Daire Başkanlığına gönderilmesi gerektiği açık olup, sorumluluk yönüyle gerek süre uzatımı gerekse yapılan imalatın durumu itibarıyla 07.10.1983 tarihli ve 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesindeki genel görevleri kapsamında amir ve idareci olarak Daire Ek İlamında sorumlu tutulan … ve … gözetiminde yapıldığının ortada olduğu” belirtilerek verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, oy çokluğuyla karar verilmiştir.

Yukarıda adı geçen sorumlu (…), bu defa karar düzeltilmesi kanun yoluna başvurarak gönderdiği dilekçede özetle; Temyiz Kurulu Kararında;

“Söz konusu dosyaların içeriğinin incelenmesi sonucunda; Tıp Fakültesi Morfoloji Binası İnşaatı için düzenlenen 1010001498 numaralı kesin teminat mektubunun süresinin, işin kabulü yapılmadan 01.04.2013 tarihinde dolarak hükümsüz hale gelmesine; bu tarihten önce görevli olan Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı ve Tıp Fakültesi Morfoloji Binası İnşaatı Kontrol Amiri … ve o dönemde Şube Müdürü olan daha sonra Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı ve Morfoloji Binası İnşaatı Kontrol Amiri olan …’un sebep olduğu değerlendirilmektedir.

Şöyle ki; her ne kadar 21 ay sonra Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığına vekaleten atandığını belirtse de; teminat mektubunun süresinin dolmasından önce de ilgili Şube Müdürlüğü görevini yaptığı görülmektedir.

Strateji Geliştirme Daire Başkanlığında bulunan kesin teminat mektubunun diğer belgelerle birlikte Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığına gönderilmesi gerektiği açık olup, sorumluluk yönüyle gerek süre uzatımı gerekse yapılan imalatın durumu itibarıyla 07.10.1983 tarihli ve 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurulularının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesindeki genel görevleri kapsamında amir ve idareci olarak Daire Ek İlamında sorumlu tutulan … ve … gözetiminde yapıldığı ortadadır.”

Değerlendirmesine katılmadığını, şöyle ki:

1. …’nun, teminat mektubunun süresinin dolduğu 01. 04. 2013 tarihinden önceki değil, dosya içeriğindeki belgeler incelendiğinde de görüleceği üzere bu tarihte de işin başlangıcından tamamlanıp, geçici ve kesin kabul süreçlerinde de görevli Daire Başkanı (Harcama Yetkilisi) ve Kontrol Amiri olduğunu,

2. Şahsının ise ne bu tarihte ne de bu tarihten sonraki süreçte, Tıp Fakültesi Morfoloji Binası İnşaatı işinde Kontrol Amiri olarak görevlendirilmesinin söz konusu olmadığını, zira … görevinin başındayken inşat sürecinin tamamlanıp geçici kabulü yapılarak hizmete sunulduğunu, geçici kabul ile kesin kabul arasında belirlenen 18 aylık teminat süresinin dolduğunu, kesin kabul süreçleri başlatılmış bir işe, kendisini neden Kontrol Amiri olarak görevlendirebileceğinin sorgulanması gerektiğini,

3. 5. 9. 1979 tarihli ve 16745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Bayındırlık İşleri Yönetmeliğinin, 4 üncü maddesinde;

“Kontrol genel adı altında yönetim ve denetim yapan görevliler, Bayındırlık işleri Genel Şartnamesinin ilgili hükümlerine uygun olarak ve aşağıda yazılı sıraya göre birbirlerinin emir denetim ve gözetimi altında görevlerini yürütürler.

4. 1. İşveren Makam: İşin ihalesine karar veren makam veya yetkili kıldığı vekilidir.
5. 2. Kontrol Amiri: (Mühendis, Mimar) Kontrol amirliği işin idari ve teknik ilişki durumuna göre idarelerin aşağıda yazılı mühendis veya mimarları tarafından yapılır.

Kontrol amiri her is için yetkili makamın yazıtı emri veya onayı ile belirlenir ve görevlendirilir. …”

Hükmünün yer aldığını,

4. Tıp Fakültesi Morfoloji Binası İnşaatı Kontrol Amiri olduğuna ilişkin yukarıdaki mevzuat hükmüne göre “yetkili makamın yazılı emri veya onayı” bulunmadığını, varsa böyle bir görevlendirme belgesinin, iddia sahipleri tarafından, neden dosyaya sunulmadığını sormak istediğini, söz konusu işin Kontrol Amiri olduğu kanaatine hangi bilgi ve belgeye dayanarak ulaşıldığının belli olmadığını,

5. Bahsi geçen Yönetmeliğin 8 inci maddesinde kontrol amiri ve yetki sorumlulukları düzenlenmiş olup;

“8.1. Yönetim ve denetimi kendisine verilen işlerin, sözleşme ve eklerine, şartnamelere, fen ve sanat kurallarına uygun olarak ve iş programı gereğince iyi bir biçimde yapılıp süresinde bitirilmesini sağlamakla görevli ve sonuçlarından sorumludur.

8. 2. Kontrol mühendisliğince düzenlenecek, röleve, ataşman defteri, plankote, proje, hesap, tutanak, şantiye defteri ve işin yürütülmesi için gerekli diğer evrakın zamanında ve usulüne uysun olarak hazırlanmasını ve kontrollük hizmetinde çalışanların görevlerini eksiksiz, olarak yapmalarını titizlikle izler. Bu evrakı kontrol ettiği tarihleri yazarak imzalar.

…

8. 14. Kesin metrajların işin gidişine paralel olarak yürütülmesini sağlar, geçici kabul tarihinden itibaren en çok altı ay sonra kesin hesapların tamamlanması için her türlü önlemi alır. (Zorunlu hallerde) idarenin yazılı izni ile bu süre kasin kabul tarihine kadar uzatılabilir. Kontrol amiri bu işlemlerde doğacak gecikmelerden doğrudan doğruya sorumludur.

…

8. 17. Kontrol şef ve kontrol mühendislerinin süreli veya süresiz, ayrılışlarında: işin yürütülmesini aksatmamak için gerekti önlemleri alır.
9. 21. İşin bitiminde geçici kabul için gerekli işlemleri tamamlatır ve idareye teklifini yapar. Kabul raporunda saptanan noksan ve kusurlu işlerin süresinde bitirilmesini sağlar ve sonucunu idareye (raporla) bildirir.
10. 25. Yukarıdaki fıkralarda sayılmayan; sözleşme ve şartnameler gereği işin iyi bir şekilde yürütülmesi ve bitirilmesi için gerekli her türlü önlemi alır, aldırır, kontrol şef ve kontrol mühendislerine gereken direktifleri verir”

Hükmünün yer aldığını,

6. Birim Amiri ve Kontrol Amiri olan …’nun, “yetki, görev ve sorumlulukları”nın yukarıdaki mevzuat hükümlerinde maddeler halinde sıralanmış olup, yazılı olarak makam onayına bağlanan Tıp Fakültesi Morfoloji Binası İnşaatı İşi Kontrol Örgütünde yer almadığı halde (Dilekçe Eki: 1, 2, 3, 4), yetki, görev ve sorumluluklarına ilişkin şahsına herhangi bir yetki devri, görev dağılımı veya görevlendirme yapıp yapmadığına bakılması gerektiğini, şayet böyle bir yetki devri veya görevlendirme yapılmışsa neden somut olarak belge ile kanıtlamak varken, gerçeğe aykırı beyanlarla ispat edilmeye çalışılmakta olduğunu anlamadığını, Yönetmelikte belirtilen; “Kontrol şef ve kontrol mühendislerinin süreli veya süresiz ayrılışlarında; işin yürütülmesini aksatmamak için gerekli önlemleri alır. ” görevinin, Kontrol Örgütü içerisinde yer almayan ve herhangi bir yetki devri ve görevlendirme yapılmayan Şube Müdürünün görevleri arasında olmadığını, böyle bir durumda Şube Müdürü olarak kendisinin, Kontrol Amiri ve aynı zamanda Daire Başkanı olan …’nun amiri pozisyonuna geçeceğini,

7. Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliğinin 7 inci maddesinde; “Kontrol edilecek işe ait sözleşme dosyası örneği, işe başlama süresi içinde, proje, resim ve diğer evrak, işin gerektirdiği zamanlarda, dairesi tarafından kontrol örgütüne bir yazı ekinde gönderilir. ” hükmünün yer aldığını, mevzuat gereği işin sözleşme dosyası ve diğer evrakların işin takibinden sorumlu Kontrol Örgütüne teslim edildiğini, teminat mektubunun sözleşme dosyasında yer aldığını, sözleşme ve şartnamelerin ana unsuru olup, teminata ilişkin düzenlemelerin sözleşmenin 11 inci maddede açıklandığını, işin yürütülmesi sürecinde; dört kez iş artışı yapıldığını ve akabinde iki kez süre uzatımı verilerek sözleşmeye göre işin bitim tarihi 31. 08. 2011’den 10. 06. 2012 tarihine uzatıldığını, nasıl ki işin yürütülmesi sürecinde ortaya çıkan; iş artışı, süre uzatımı, ek kesin teminat alınması, sözleşme ve şartnamelere göre geçici ve kesin kabul tarihlerini belirleme, geçici ve kesin kabul tarihlerine göre teminat süresi belirleme, işin geçici ve kesin kabule hazır olup olmadığı, iş yerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesi ve benzeri işler kontrol örgütü tarafından yapılmaktaysa, alınan veya alınacak teminat mektuplarının miktarını ve süresini belirleme yetkisinin de kontrol örgütünün görevleri arasında olduğunu, zira sözleşmede öngörülen iş bitim tarihi ve sözleşme bedeli değiştiğinde işin teminat miktarı ve teminat süreside değişeceğinden; teminat mektubunun miktarını ve süresini sözleşmeye uygun hale getirmeden işe devam edilmesi veya ek sözleşme yapılmasının mevcut sözleşmeyi de sakatlayacağını,

8. Birimin Şube Müdürü kadrosuna işin bitim tarihi olan 10. 06. 2012’den sonra, 03. 07. 2012 tarihli Tayin-Terfi Kararnamesi ile atamasının yapıldığını, ne söz konusu işin başlangıcından geçici kabul yapılarak tamamlanmasına kadar geçen süreç içerisinde, ne de bu süreçten sonra, işin yönetimi ve denetiminden sorumlu Kontrol Örgütünde veya Şube Müdürü olduğu için teminat mektubunun süresini takip etmek için tarafına herhangi bir belge ve görev verilmediğini, zira, hali hazırda da Birimde beş şube müdürünün görev yapmakta olduğunu, devam etmekte olan işlerin yürütülmesi için her türlü evrak takibinin, o iş için görevlendirilen kontrol örgütü tarafından yapılmakta olduğunu, Şube Müdürlerine bu konuda bir yetki devri veya görevlendirme yapılmadığını,

9. 7. 10. 1983 tarihli ve 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesinde;

“Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:

a) Üniversite bina ve tesislerinin projelerini yapmak, ihale dosyalarını hazırlamak, yapı ve onarımla ilgili ihaleleri yürütmek, inşaatları kontrol etmek ve teslim almak, bakım ve onarım işlerini yapmak,

b) Kalorifer, kazan dairesi, soğuk oda, jeneratör, havalandırma sistemleri ile telefon santralı, çevre düzenleme ve araç işletme, asansör bakım ve onarımı ile benzer işleri yürütmek

Hükmünün yer aldığını, bu mevzuatta Yapı işleri ve Teknik Daire Başkanlığının genel olarak görev tanımının yapıldığını, Daire Başkanlığı bünyesinde hangi şube müdürlüklerinin olduğu veya bu şube müdürlüklerinin görevlerinin tanımlanmadığını, dolayısıyla burada sayılan görevlerin aynı zamanda birim amirinin görev tanımını oluşturmakta olup, o kişinin de birimin en üst yetkilisi olan Daire Başkanı olduğunu

10. Kurumda Şube Müdürlerinin de diğer çalışanlar gibi görevlendirildikleri Daire Başkanlığı emrinde çalışan personel olup, Daire Başkanının vermiş olduğu görevleri yapmakla sorumlu olduklarını, verilen görevleri yapmayanlar hakkında gerekli hukuki işlemleri başlatma yetkisinin de 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu gereğince birim amirine tanındığını, şayet söz konusu işin teminat mektuplarını takip etme görevi kendisine verilmiş ve kendisi de bu görevi yerine getirmeyerek kamu zararı oluşmasına sebep olmuşsa, hakkında bir işlem yapılması gerektiğini ki; yapılmamışsa Daire Başkanının neden görevinin gereğini yerine getirmediğini sormak istediğini,

11. Daire Başkanlığı bünyesinde birden çok şube müdürü görev yapmakta iken, yüklenici ve İdare arasında imzalanan sözleşme ve şartnamelerin ayrılmaz bir parçası olan teminat mektuplarının takibini yapma görevinin, işin denetimi ve yönetiminden sorumlu Kontrol Örgütünden alınarak, hangi görev ve yetki devri veya görevlendirme ile tarafına tevdi edildiği kanaati hasıl olduğunu Kurulumuza sormak istediğini,

12. Sonuç olarak Sayıştay Temyiz Kurulunun almış olduğu Kararın Kurulumuzca yapılacak inceleme sonucunda; gerek yukarıda arz etmiş olduğu gerekse de daha önce vermiş olduğu savunmalar ve belgeler dikkate alınarak şahsı için verilen tazmin hükmünün düzeltilerek karar verilmesi hususunu

Kurulumuza arz etmiştir.

Yine yukarıda adı geçen sorumlulardan …, kendi gündem sırasında görüşülen dosyasındaki karar düzeltilmesi dilekçesinde özetle; verilen kararın usul ve yasaya uygun olmadığını, şöyle ki; yüklenicinin verdiği teminat mektubunun süresi 01.04.2013 tarihinde dolması ve teminat mektubunun zamanında yenilenmemesi nedeniyle kurumun zarara uğradığının ve bu nedenle sorumluluğunun doğduğunun kabul edildiğini, 2013 yılında … Üniversitesi Rektörlüğü tarafından …’un Yapı İşleri Şube Müdürlüğüne yetkili tayin edildiğini, …'un atanması ile Yapı işleri ve Teknik Daire Başkanlığı yetkilerin kendisinden alınmış olduğunu, denetleme ve karar alma yetkisinin ortadan kalkması ile birlikte kendisinin yüklenici firmanın teminat mektubunun süresinin bitip bitmediğini denetleme imkanının da ortadan kalkmış olduğunu, bu koşullarda hukuken sorumlu olmasının mümkün olmadığını, … Üniversitesi Tıp Fakültesi Morfoloji Binasının kesin kabul noksanlıkları, iş için düzenlenen teminat mektubunun işin kesin kabulü yapılmadan hükümsüz kalması ve yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmemesi nedeniyle, … 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin …/… D. İş. dosyası ile noksanlıklar tespit edilerek, sonradan noksanlıkların yüklenicinin namı hesabına yaptırıldığını ve bedelinin Üniversitenin bütçesinden ödendiğini, daha sonra yüklenici aleyhine … Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açıldığını, dava konusu edilen kamu zararı olarak nitelendirilen tutarın ödenmesine ilişkin yapılan işlemlerin mevzuata uygun olarak yürütülmüş olup; kamu görevlilerinin kastı, kusur veya ihmalinin söz konusu olmadığının anlaşıldığını; bu nedenle, İdare tarafından başlatılan hukuki işlemin, yükümlülüklerin yerine getirilmiş olması da göz önüne alındığında sorumluluklarının doğmadığının net olarak ortaya çıktığını, yukarıda açıkladığı ve Kurulumuzun re’sen dikkate alacağı nedenlerle, karar düzeltme talebinin kabulü ile verilen hükümden dönülerek kararın düzeltilmesine ve hakkında sorumlu olmadığına dair karar verilmesini Kurulumuzun bilgisine sunmuştur.

(Karar düzeltilmesine ilişkin) Başsavcılık mütalaasında özetle;

…’un karar düzeltilmesi dilekçesinde;

1. İşin başlangıcından geçici ve kesin kabul süreçlerinde görevli Harcama Yetkilisi ve Kontrol Amirinin Daire Başkanı … olduğu,

2. Süreçte Tıp Fakültesi Morfoloji Binası İnşaatı işinde Kontrol Amiri olarak görevlendirilmesinin söz konusu olmadığı ve yetki devri de yapılmadığı,

3. Şube Müdürü kadrosuna işin bitim tarihi olan 10. 06. 2012 tarihinden sonra 03. 07. 2012 tarihli Tayin-Terfi Kararnamesi ile atandığı, işin başlangıcından geçici kabul yapılarak tamamlanmasına kadar geçen süreç içerisinde, ne de bu süreçten sonra, işin yönetimi ve denetiminden sorumlu kontrol örgütünde görev almadığı veya Şube Müdürü olduğu için teminat mektubunun süresini takip etmek için tarafına herhangi bir belge ve görev verilmediği, devam etmekte olan işlerin yürütülmesi için her türlü evrak takibinin, o iş için görevlendirilen Kontrol Örgütü tarafından yapıldığı, Şube Müdürlerine bu konuda bir yetki devri veya görevlendirme yapılmadığından bahisle,

Tıp Fakültesi Morfoloji İnşaatı için düzenlenen 1010001498 numaralı kesin teminat mektubunun süresinin, işin kesin kabulü yapılmadan 01.04.2013 tarihinde dolarak hükümsüz hale gelmesi nedeniyle idarenin zamanında tedbir almayarak imalat kusurlarının teminatsız kalmasına neden olunması sürecinde, şahsının herhangi bir sorumluluğu, görevi ve ihmali bulunmadığı,

…’nun karar düzeltilmesi dilekçesinde;

1. 2013 yılında …Üniversitesi Rektörlüğü tarafından …'un Yapı İşleri Şube Müdürlüğüne yetkili tayin edildiği, …'un atanması ile Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı yetkilerinin alındığı, denetleme ve karar alma yetkilerinin ortadan kalkması ile birlikte yüklenici firmanın teminat mektubunun süresinin bitip bitmediğini denetleme imkanının da ortadan kalktığı, bu koşullarda hukuken sorumlu olmasının mümkün olmadığı,

2. … Üniversitesi Tıp Fakültesi Morfoloji Binasının kesin kabul noksanlıkları, iş için düzenlenen teminat mektubunun işin kesin kabulü yapılmadan hükümsüz kalması ve yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmemesi nedeniyle, … 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin …/… D. İş. dosyası ile noksanlıklar tespit edilerek, sonradan noksanlıkların yüklenicinin namı hesabına yaptırıldığı ve bedelinin Üniversitenin bütçesinden ödendiği,

3. Daha sonra yüklenici aleyhine … Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açıldığı, dava konusu edilen kamu zararı olarak nitelendirilen tutarın ödenmesine ilişkin yapılan işlemlerin mevzuata uygun olarak yürütüldüğü; bu nedenle kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmalinin olmadığı,

4. Bu nedenle, İdare tarafından başlatılan hukuki işlemin, yükümlülüklerin yerine getirilmiş olması da göz önüne alındığında sorumluluğun doğmadığı

Hususlarının ileri sürüldüğü ve bu meyanda karar düzeltilmesi taleplerinin kabulüyle kendilerinin sorumlu olmadığına karar verilmesini talep ettikleri ifade edildikten sonra; dosya münderecatı ve karar düzeltme talebine ilişkin dilekçenin incelenmesi sonucunda; işe ilişkin sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlükte olan mevzuata bakıldığında; 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Teminat Mektupları” başlıklı 35 inci maddesinde; “Bu Kanun kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kamu İhale Kurumu yetkilidir.

32 nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır. Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir.

İlgili mevzuatına aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez.”

Hükmü, “Kesin teminat” başlıklı 43 üncü maddesinin birinci fıkrasındaki; “Taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle % 6 oranında kesin teminat alınır." hükmü; öte yandan 11.09.2003 tarihli ve 25226 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Teminatlar” başlıklı 61 inci maddesinin ikinci fıkrasındaki; “Teminat mektubu verilmesi halinde, bu teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. (standart formlar KİK029.0/Y, KİK029.1/Y, KİK029.2/Y).” hükmü, anılan Yönetmelik Eki KİK029.1/Y no.lu kesin teminat mektubu başlıklı formun teminat mektubunun geçerlilik tarihini açıklayan 1 no.lu dipnottaki; “Bu süre, 4737 sayılı Kamu İhale Kanununun 35 inci maddesine göre işin bitiş tarihi dikkate alınarak idare tarafından belirlenen süreden daha kısa olamaz.” ifadesi, aynı Yönetmeliğin 8 no.lu eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesi” başlıklı 41 inci maddesinin son fıkrasında "Hesap kesme işlemi sonucunda, yüklenici idareye borçlu kaldığı takdirde, borcu genel hükümlere göre tasfiye edilir. Kesin metraj ve hesapların yapılıp onaylanmasına ve kesin hakedişin düzenlenmesine ait yukarıdaki süreler, ancak mücbir sebeplerle, ihale yetkilisinin onayı ile yeteri kadar uzatılabilir. Bu onay yetkisi alt kademelere verilmez.” hükmü; yine 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13 üncü maddesindeki;

“Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların;

a) Yapım işlerinde; varsa eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından sonra yarısı, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra kalanı,

b) Yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı,

Yükleniciye iade edilir.

Yüklenicinin bu iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatlar paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir.

İşin konusunun piyasadan hazır halde alınıp satılan mal alımı olması halinde, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi şartı aranmaz.”

Hükmü ve dilekçede yer alan itirazlar ve sunulan belgeler çerçevesinde; ihale üzerinde bırakılan istekliden sözleşme imzalanmadan önce kesin teminat mektubunun alınması gerektiğinden ve taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun şekilde yerine getirildiği usulüne göre anlaşıldıktan ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksizlik belgesinin getirilmesi halinde teminat mektubu yükleniciye iade edilebileceğinden dolayı teminat süresinin idare tarafından süre uzatımları da dikkate alınarak asgari bu süreci karşılayacak şekilde belirlenmesi gerektiğinden; 01.07.2008 tarihinde sözleşmesi imzalanan yapım işinde teminat süresinin süre uzatımları yapıldığı tarihlerde uzatılmaması nedeniyle İdarenin teminatsız kalmasına yol açılarak kamu zararına sebebiyet verilmesinde süre uzatımını onaylayan ihale yetkilisinin sorumlu olduğu gerekçesiyle süre uzatım tarihlerinde görevli olmayan Şube Müdürü …'un üzerinden sorumluluğun kaldırılmasının, Harcama Yetkilisi …'nun münferiden sorumlu tutulmasının gerektiği; bu nedenle, …’un dilekçesinde yer alan hususların karar düzeltilmesini gerektirir nitelikte görüldüğü ve karar düzeltilmesine mahal bulunduğunun değerlendirildiği mütalaa olunmuştur.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Sorumlu tarafından (genel anlamda temyiz dilekçesi ile birebir aynı nitelikte) ileri sürülen iddia ve itirazların tamamının Temyiz Kurulu Kararında karşılandığı ve Kararın Kanuna aykırı bir yönünün bulunmadığı anlaşıldığından ve ayrıca bu aşamada ileri sürülen hususlar Kararın düzeltilmesini icap ettirecek bir mahiyette görülmediğinden; (214 sayılı Ek İlamın 1. maddesiyle verilen … TL’lik tazmin hükmünü tasdik eden) söz konusu 06.04.2022 tarihli ve 51694 tutanak (35672 ilam) sayılı Temyiz Kurulu Kararında KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA, (Üye … ve Üye …’in aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 05.07.2023 tarih ve 55621 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

Üye … ve Üye …:

Öncelikle, yukarıda karar metnimizde yer alan mevzuat hükümleri çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan istekliden sözleşme imzalanmadan önce kesin teminat mektubunun alınması gerektiğinden ve taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun şekilde yerine getirildiği usulüne göre anlaşıldıktan ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksizlik belgesinin getirilmesi halinde teminat mektubu yükleniciye iade edilebileceğinden dolayı teminat süresinin idare tarafından süre uzatımları da dikkate alınarak asgari bu süreci karşılayacak şekilde belirlenmesi gerektiğinden; 01.07.2008 tarihinde sözleşmesi imzalanan yapım işinde teminat süresinin süre uzatımları yapıldığı tarihlerde uzatılmaması nedeniyle İdarenin teminatsız kalmasına yol açılarak kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle verilen tazmin hükmünde süre uzatımını onaylayan ihale yetkilisinin sorumlu olduğu değerlendirildiğinden; süre uzatım tarihlerinde görevli olmayan Şube Müdürü …’un sorumluluğundan herhangi bir şekilde söz edilemez.

Diğer yandan, teminat mektubunun ilk alındığı tarih itibarıyla da bir sorun gözükmemektedir. İdare gerekli tüm yazışmaları yapmış, yüklenici cevap vermemiştir. Sözleşmede bu durumda ne yapılacağında dair herhangi bir hüküm de bulunmamaktadır.

Bunun üzerine, Üniversitenin Tıp Fakültesi Morfoloji Binasının kesin kabul noksanlıkları, iş için düzenlenen teminat mektubunun işin kesin kabulü yapılmadan hükümsüz kalması ve yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmemesi nedeniyle, … 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin …/… D. İş. numaralı dosyasında tespit yaptırılarak, müteakiben yüklenicinin namı hesabına yaptırılmış ve bedeli zorunlu olarak Üniversitenin bütçesinden ödenmiştir.

Yüklenici aleyhine … 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu edildiği de anlaşılan kamu zararı olarak nitelendirilen tutarın ödenmesine ilişkin yapılan işlemler mevzuata uygun olarak yürütülmüş olup; kamu görevlilerinin herhangi bir kasıt, kusur ve ihmalinden söz edilemez.

Bu itibarla, İdarece gerçekleştirilen hukuki takibatla konuyla ilgili yükümlülüklerin yerine getirildiği de göz önüne alınarak karar düzeltilmesi talebinde bulunan sorumluların dilekçelerindeki iddialarının kabulüyle karar düzeltilmesine mahal olduğuna karar verilerek tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.