Sayıştay 2. Dairesi 47216 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2018

• Daire: 2

• Dosya No: 47216

• Tutanak No: 50226

• Tutanak Tarihi: 13.10.2021

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Mevzuata aykırı olarak yapılan atama.

3. 83 sayılı İlamın 3. maddesi ile, 3.dereceli Bilgisayar İşletmeni ...’ın mevzuata aykırı olarak Destek Hizmetleri Müdürü kadrosuna atanması nedeniyle 3. dereceli bilgisayar işletmeni kadrosu için öngörülen özel hizmet tazminatı ve ek ödeme tutarlarının ödenmesi gerekirken Destek Hizmetleri Müdürü kadrosu için öngörülen özel hizmet tazminatı ve ek ödeme tutarlarının ödenmesi sonucu oluşan ... TL kamu zararının tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Temyiz talebinde bulunanların temyiz dilekçesi, Başsavcılık Mütalaası işbu Tutanağın/İlamın 1. maddesinde belirtildiği gibidir.

Duruşma talebinde bulunan ...ile Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereği Temyiz Kurulunca görülen lüzum üzerine duruşmaya katılmasına karar verilen ... ve Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

83 sayılı İlamın 3. maddesi ile, 3.dereceli Bilgisayar İşletmeni ...’ın mevzuata aykırı olarak Destek Hizmetleri Müdürü kadrosuna atanması nedeniyle 3. dereceli bilgisayar işletmeni kadrosu için öngörülen özel hizmet tazminatı ve ek ödeme tutarlarının ödenmesi gerekirken Destek Hizmetleri Müdürü kadrosu için öngörülen özel hizmet tazminatı ve ek ödeme tutarlarının ödenmesi sonucu oluşan ... TL kamu zararının tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Esas yönünden inceleme:

04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinde;

“(1) Görevde yükselmeye tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir:

a) Yönetim hizmetleri grubu;

1. Müdür, şube müdürü, ”

denilerek müdür kadrosunun görevde yükselmeye tabi olduğu ifade edilmiştir.

Aynı Yönetmelik’in “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesinin l’inci fıkrasında ise;

“(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;

1. 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,

2. Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

3. Ekli (İ) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,

4. Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,

(...) gerekir. ”

Hükmü yer almaktadır.

Aynı Yönetmelik’in “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20’nci maddesinin l’inci fıkrasının (c) bendinde “Su Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim ", “araştırma, planlama ve savunma hizmetleri" hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz. ” denilmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, “müdür” kadrosunun görevde yükselmeye tabi olduğu, dolayısıyla bu kadroya atanacakların söz konusu Yönetmelik’te belirlenmiş bulunan genel ve özel şartları taşıması gerektiği, ancak bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde en az altı ay süreyle çalışmış olanların, aranan şartları taşıması kaydıyla, Yönetmelikte belirtilen kadrolara sınavsız atanabileceği anlaşılmaktadır.

Rapor dosyası ve eklerinin incelenmesi sonucunda, Bilgisayar İşletmeni kadrosunda çalışan ...’ın Belediye Başkanı ... imzalı 19.10.2016 tarih ve 1103 sayılı olur yazısı ile belediye başkan yardımcılığına atandığı, 01.05.2017 tarihine kadar da başkan yardımcılığı görevinde bulunduğu, Belediye Başkanı ... imzalı 02.05.2017 tarih ve 504 sayılı olur yazısı ile de 1. dereceli Destek Hizmetleri Müdürü kadrosuna atandığı, 2018 yılı itibariyle bu görevi yürüttüğü ve ilgili mevzuatında bu kadro için öngörülen maaş unsurlarını aldığı görülmüştür.

Yukarıda bahsedilen Yönetmelik’in ekinde yer alan listede Destek Hizmetleri Müdürlüğü kadrosu (2) sayılı listede yer almaktadır. Buna göre Destek Hizmetleri Müdürlüğü kadrosuna atanacakların Yönetmelik’te belirlenen genel şartlar ile yine bu kadro için belirlenmiş bulunan , “657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak", “Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak", “son müracaat tarihi itibariyle ikiydi uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak" koşullarını taşıması gerekmektedir.

Ancak, Başkan Yardımcılığından Destek Hizmetleri Müdürü kadrosuna sınavsız olarak atanan ..., Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesinin 4’inci fıkrasınının a bendinin 4’üncü alt bendinde belirtilen “son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak” şartını taşımamaktadır. Aynı yönetmeliğin, 20’nci maddesinin (c) bendinde, daha üst görevlerde 6 aydan fazla çalışmış olanların aranan şartları taşıması kaydıyla daha alt görevlere sınavsız atanabileceği belirtilmesine rağmen söz konusu personelin her ne kadar bu yönetmelik kapsamında bulunmayan ve atandığı müdürlük kadrosuna göre daha üst görev olan başkan yardımcılığı görevini 6 aydan fazla yürütmüş olsa da müdür kadrosuna atanmak için aranan şartlardan biri olan “son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak” şartını taşımadığı, buna rağmen Destek Hizmetleri Müdürü kadrosuna sınavsız atandığı tespit edilmiştir.

Başkan Yardımcılığından Destek Hizmetleri Müdürü kadrosuna sınavsız olarak atama yapılabilmesi için yukarıda bahsedilen mevzuatta da belirtildiği üzere aranan şartların taşınması gerekmektedir.

Sorumlular savunmalarında her ne kadar belediye başkan yardımcılığı kadrosundan müdür kadrosuna yapılacak atamanın 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik kapsamında olmadığını belirtmişlerse de; söz konusu Yönetmelik’in “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20’inci maddesinin birinci fıkrasının "(c) bendinde yer alan “Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma, planlama ve savunma hizmetleri” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. ” hükmü ile Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde belli bir süre çalışmış olanların ancak aranan şartları taşımaları kaydıyla bu Yönetmelik kapsamındaki bazı görevlere sınavsız atanabilecekleri düzenlenmiş olup, bu düzenleme ile belediye başkan yardımcılığı kadrosundan müdür kadrosuna yapılacak atamalar Yönetmelik kapsamına alınmıştır. Sonuç olarak belediye başkan yardımcılığı kadrosundan müdürlük kadrosuna yapılacak atama da bu Yönetmelik kapsamındadır ve atama yapılırken Yönetmelik’te belirlenen şartların ataması yapılacak personel tarafından taşınması gerekmektedir.

Dolayısıyla ...’ın müdür kadrosuna atanmak için gerekli olan “son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak” şartını taşımadığı halde destek hizmetleri müdürü kadrosuna atanması mevzuata aykırı olduğundan, ataması nedeniyle yapılan ek ödeme ve özel hizmet tazminat ödemeleri de kamu zararı oluşturmaktadır.

Sorumluluk yönünden inceleme:

Söz konusu tazmin hükmünde, atamayı onaylayan Üst Yönetici (Belediye Başkanı), Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi müştereken sorumlu tutulmuştur.

Harcama Yetkilileri ve Gerçekleştirme Görevlileri sorumluluğa ilişkin itirazlarında, usulsüz atanan bütün personelin Belediye Başkanları tarafından atandığını, atamaların mevzuata uygun yapılıp yapılmadığı konusunda bilgi sahibi olmadıklarını, belirterek sorumluluklarının kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin yasal sorumluluk ve yükümlülükleri 5018 sayılı Kanunu’nun 32 ve 33’üncü maddelerinde düzenlenmektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun “Harcama Talimatı ve Sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde;

“Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır. Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, Ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,

“Giderlerin Gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır. Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.” hükümlerine yer verilmektedir.

Bu hükümler bağlamında, somut olayda harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu, ödeme emrine konu atamaya ilişkin harcama yapmaktır. Asaleten yapılan atamanın içeriğinin düzenlenmesine ilişkin kendilerine sorumluluk yüklenebilecek bir yasal yetki ve görevleri bulunmamaktadır.

Netice itibariyle, hukuki uyuşmazlık konusuna esas atama aşamasında herhangi bir yetki ve sorumluluğu bulunmayan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin, sadece ilişkili ödeme emri belgeleri üzerinde imzası bulunması hasebiyle sorumluluğuna hükmedilmesi mümkün değildir. Çünkü ilgili kamu görevlilerince, 5018 sayılı Kanun’un 32 ve 33’üncü maddeleri çerçevesinde, icra edilen fiiller ile kamu zararına sebebiyet veren atama işlemindeki mevzuat hükümlerine aykırılık arasında uygun illiyet bağı bulunmamaktadır.

Bu itibarla, 83 sayılı İlamın 3. maddesi ile verilen tazmin hükmünün esas yönünden mevzuata uygun olduğuna ve sorumluluk yönünden BOZULMASINA; Harcama Yetkilileri ve Gerçekleştirme Görevlilerinin sorumluluklarının kaldırılmasını teminen yeniden hüküm tesisi için dosyanın ilgili DAİRESİNE TEVDİİNE, (Üye ...’in ilave gerekçesi ile, 5. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ..., Üye ..., Üye ...ve ...’ın aşağıda yazılı karşı oy gerekçelerine karşı,) oy çokluğuyla

Karar verildiği 13.10.2021 tarih ve 50226 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

İlave gerekçe

Üye ...’in ilave gerekçesi:

Öncelikle belediye başkan yardımcısının konumunu belediye teşkilatı ve norm kadro açısından değerlendirmekte yarar vardır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nda belediyenin teşkilat yapısı düzenlenirken; belediye meclisi, belediye encümeni ve belediye başkanı ile hükümler sıralanırken 48'inci maddesinde belediye teşkilatı hakkında aşağıdaki hükme yer verilir.

Belediye teşkilâtı

Mailde 48- Belediye teşkilâtı, norm kadroya uygun olarak yazı işleri, malî hizmetler, fen işleri ve zabıta birimlerinden oluşur. Beldenin nüfusu, fizikî ve coğrafî yapısı, ekonomik, sosyal ve kültürel özellikleri ile gelişme potansiyeli dikkate alınarak, norm kadro ilke ve standartlarına uygun olarak gerektiğinde sağlık, itfaiye, imar, insan kaynakları, hukuk işleri ve ihtiyaca göre diğer birimler oluşturulabilir. Bu birimlerin kurulması, kaldırılması veya birleştirilmesi belediye meclisinin kararıyla olur.

Belediye başkan yardımcılığı 48‘inci maddede ifade edilmediği gibi norm kadro düzenlemesinde de böyle bir birimden bahsedilmez. Ayrıca analitik bütçe kodlamasında da böyle bir birim yoktur ve ödenek kullanamaz.

Dolayısıyla ‘Belediye başkan yardımcılığı' şeklinde bir birimin olmadığı açıktır.

5393 sayılı Kanuna baktığımızda belediye başkan yardımcısı sadece ‘Belediye encümeni’ başlıklı 33'üncü maddesinde "Belediye başkanının katılamadığı toplantılarda, belediye başkanının görevlendireceği başkan yardımcısı veya encümen üyesi, encümene başkanlık eder." şeklinde geçmektedir.

"Norm kadro ve personel istihdamı" başlıklı 49'uncu maddesinde de belediye başkanı görevlendirmesinden bahsedilmektedir.

Norm kadro yönetmeliği 7'nci maddesinde kadro unvanları listeler şeklinde sayılmış burada da belediye başkanlarına yer verilmemiştir.

Belediye başkan yardımcılığı bir birim olmadığına göre belediye başkan yardımcılığı bir üst görev midir sorusu akla gelmektedir.

Görevde yükselme ve unvan değişikliği yönetmeliğinin davaya esas teşkil eden ilgili maddesinde;

"c) Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, alt görevlerde çalışma süresi şartı hariç olmak üzere, aranan diğer özel şartları taşımaları kaydıyla, 5 inci maddede yer alan yönetim hizmetleri grubu, araştırma, planlama ve savunma hizmetleri grubu ve hukuk hizmetleri grubunda gösterilen kadrolar ile unvan değişikliğine tabi kadrolara sınavsız, genel hükümlere göre atanabilirler. Diğer hizmet gruplarında yer alan kadrolara atanmada en az altı ay çalışmış olma şartı aranmaz."

Madde metninde geçen kilit kavram 'üst görev' ifadesidir. Bu kavram aynı yönetmelikte tanımlanmıştır.

"j) Üst görev: 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 509 uncu maddesinde yer alan hiyerarşik kademeler çerçevesinde daha üst hiyerarşi içindeki görevleri,"

1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 509'uncu maddesi esasen genel bütçeli kurumlara ilişkindir. Belediyeleri kapsamaz. Atfın kapsamı dışında olmasına rağmen 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 509'uncu maddesine yapılması kıyasen uygulanacağı sonucuna götürebilir.

İlgili maddeye baktığımızda 'bakan yardımcılığı' dışında hiçbir görev için yardımcılıktan bahsedilmez. Yani genel müdür yardımcısı, müdür yardımcısı gibi birim ve görevlerden bahsedilmez.

Bakan yardımcılığının ise hem 5018 sayılı Kanunda (11. Madde) hem de diğer kanuni düzenlemelerde yer aldığını görürüz.

Oysa başkan yardımcılığı sair mevzuat taramasında karşımıza çıkmamaktadır.

Örneğin disiplin amirleri yönetmeliğinde disiplin amiri belediye başkanıdır. Gerekli görülürse bu yetki başkan yardımcısına devredilebilir.

Gerek belediye başkan yardımcılığı gibi bir birimin olmaması gerekse belediye başkan yardımcısının üst görevlerde ifade edilmemesi nedeniyle belediye başkan yardımcısını yönetmelikte geçen üst görevler olarak değerlendirmek mümkün değildir.

Bu gerekçelerle daire kararının esas yönünden tasdiki gerekir.

Karşı oy gerekçesi

5. Daire Başkanı . . . ’in karşı oy gerekçesi:

...ve başka bir belediyede görev yapmış personelin Belediye Başkanı ... imzalı 19.10.2016 tarih ve 1103 sayılı olur yazısı ile belediye başkan yardımcılığına atandığı, 01.05.2017 tarihine kadar da başkan yardımcılığı görevinde bulunduğu, Belediye Başkanı ... imzalı 02.05.2017 tarih ve 504 sayılı olur yazısı ile de 1. dereceli Destek Hizmetleri Müdürü kadrosuna hususunda;

657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 68’inci maddesinin (B) fıkrasında yer alan hizmet süresi şartını ve bu kadroya atanmak için gerekli olan eğitim şartını sağladığı anlaşıldığından 83 sayılı İlamın 3. Maddesi ile verilen tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.

Üye ...’in karşı oy gerekçesi:

Esas yönünden verilen Kurul kararına katılmakla birlikte sorumluluk yönünden;

Harcama yetkililerinin ve gerçekleştirme görevlilerinin harcama sürecindeki görev ve sorumlulukları 5018 sayılı Kanunu’nun 32 ve 33’üncü maddelerinde düzenlenmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun “Harcama Talimatı ve Sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde;

“Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır. Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, Ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,

“Giderlerin Gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 ncü maddesinde;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır. Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.” hükümlerine yer verilmiştir.

Yine, aynı Kanunun 55 ve devamı maddelerinde kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerini oluşturmaları öngörülmüş ve bu çerçevede harcama birimlerinin yapılan mali işlemler üzerinde gerçekleştirecekleri kontroller açıklanmış olup, harcama birimlerinin asgari yapmaları gereken kontroller, malî hizmetler birimi tarafından ön malî kontrole tâbi tutulacak malî karar ve işlemlerin usûl ve esasları ile ön malî kontrole ilişkin standart ve yöntemler Maliye Bakanlığınca belirleneceği hükme bağlanmıştır.

Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar'ın 10 uncu maddesinde, ön mali kontrol işleminin harcama birimleri tarafından da yerine getirileceği belirtilerek, gelir, gider, varlık ve yükümlülüklere ilişkin mali karar ve işlemlerin harcama birimi tarafından mali mevzuat hükümlerine uygunluk yönüyle kontrol edileceği,

Usul ve Esasların 12 nci maddesinde de, süreç kontrolünün nasıl yapılacağı belirtilerek, mali işlemlerin yürütülmesinde görev alanların yapacakları işlemden önceki işleri de kontrol edecekleri, ödeme emrini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlilerinin de ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol işlemini yapacakları belirtilmektedir.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinden, her bir harcamanın harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi tarafından süreç kontrolü çerçevesinde yapılan işlemlerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olup olmadıkları ön mali kontrole tabi tutularak kontrol edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007/5189-1 sayılı Kararının “sorumlular” başlıklı 3 üncü bölümünde, harcama yetkililerinin ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumlulukları açıklanmış olup; ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilmiş gerçekleştirme görevlilerinin düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiği belirtilmiştir.

5018 sayılı Kanun ve yukarıda belirtilen Sayıştay Genel Kurul Kararı uyarınca, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri, giderin gerçekleştirilmesi ve harcamanın yapılması süreçlerinde, mevzuata uygunluk açısından kontrolleri sağlamakla yükümlüdürler. Yapılacak harcama, nitelik itibariyle hukuka aykırı nitelik taşıyorsa, söz konusu işlemleri yapmaktan kaçınmak durumundadırlar.

Sorumlular tarafından gönderilen savunmada, Harcama Yetkilileri ve Gerçekleştirme Görevlileri sorumluluğa ilişkin itiraz edip, usulsüz atanan bütün personelin Belediye Başkanları tarafından atandığını, atamaların mevzuata uygun yapılıp yapılmadığı konusunda bilgi sahibi olmadıklarını, belirterek sorumluluklarının kaldırılmasını ifade etmişlerse de; yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda, 83 sayılı İlamın 3. Maddesi ile verilen tazmin hükmünün tasdiki gerekir.

Üye ...’ün karşı oy gerekçesi:

Esas yönünden verilen Kurul kararına katılmakla birlikte sorumluluk yönünden;

Atamaya ilişkin evrakta eksiklik bulunduğu, atamanın iki imza ile olması gerektiği, atamayı teklif edenlerin tespit edilerek sorumluluğa dahil edilmesi gerekir.

Bu itibarla, 83 sayılı İlamın 3. Maddesi ile verilen tazmin hükmünün esas yönünden mevzuata uygun olduğuna ve sorumluluk yönünden bozulması kararı verilmesi gerekir.

Üye ..., Üye ...ve Üye ...’ın karşı oy gerekçesi:

Esas yönünden verilen Kurul kararına katılmakla birlikte sorumluluk yönünden;

2018 yılına ilişkin maaş bordrolarının tetkiki sonucu mevzuata aykırı atamanın anlaşılması mümkün değildir. Çünkü adı geçen 2018 yılında atandığı kadrosunda bulunmakta olup, aylık ve özlük hakları bu kadro üzerinden ödenmiştir.

Somut olayda, kamu zararının oluşmasına, mevzuata aykırı olarak yapılan atama işlemi neden olmuştur. Üst yönetici Belediye Başkanı, böyle bir atama işleminin yapılmasına yönelik emir verse bile, onayı hazırlayan memurdan başlamak üzere hiyerarşik kademedeki sıralı amirlerin, mevzuata aykırı olan bu emre ilişkin 657 sayılı Kanunun ilgili hükmü uyarınca gerekli işlemleri yapmaları gerekmektedir.

Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinde harcamanın çeşidine göre aranacak belgeler belirlenmiş olup, "Aylıklar" başlıklı 8 inci maddesinde; aylık ve aylıkla birlikte ödenen hakedişler için Aylık Bordrosu (Örnek: 9) ve Personel Bildirimi (Örnek: 10) ile duruma göre ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme belgesine eklenecek belgeler sayılarak; bunlardan birisinin de "İlk atamalarda, atama onayı ve işe başlama yazısı" olduğu ifade edilmiştir.

Mevzuatta yer alan bu düzenlemenin amacı, atamanın yapılmasını takip eden ilk ayda yapılan maaş ödemeleri öncesinde, bu atama işleminin mevzuata uygunluğunun, ilgili ödeme emri belgelerinde imzaları bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi tarafından da kontrol edilmesini sağlamaktır.

Bu nedenle, İlama konu uygulama dolayısıyla 2018 yılında oluşan kamu zararında, atamayı takip eden ilk ayda yapılan maaş ödemelerinde imzaları bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin de sorumluluğu bulunmaktadır.

Bu nedenle atamayı takip eden ilk ayda yapılan maaş ödemelerinde imzaları bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğa dahil edilmesi gerekir.

Ayrıca, mevzuata aykırı olan atama onay belgesi, atamadan sonraki aylık ödemelerinin yapıldığı ilk aya ait ödeme belgesine eklenip sonraki aylarda eklenmediğinden, 2018 yılında yapılan maaş ödemelerinde harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin atama onay belgesini arama ve bu atamanın mevzuata uygunluğunu kontrol etme sorumluluğu olmadığından, mevzuata aykırı olarak yapılan atama sonucu 2018 yılında oluşan kamu zararından, 2018 yılında görevli harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmamaktadır.

Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda; 2018 yılında görevli olan harcama yetkilisi ile gerçekleştirme görevlisinin sorumlular arasından çıkarılmaları, atamayı takip eden ilk ayda yapılan maaş ödemelerinde imzaları bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumlular arasına dahil edilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, 83 sayılı İlamın 3. Maddesi ile verilen tazmin hükmünün esas yönünden mevzuata uygun olduğuna ve sorumluluk yönünden bozulması kararı verilmesi gerekir.