Sayıştay 2. Dairesi 44965 Kararı - Yüksek Öğretim Vergi ve Harç
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
2
Sayıştay Kararı
44965
30 Ekim 2019
Yüksek Öğretim Kurumları
Temyiz Karar Detayı
İletişim Bilgileri
-
Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları
-
Yılı: 2016
-
Daire: 2
-
Dosya No: 44965
-
Tutanak No: 46786
-
Tutanak Tarihi: 30.10.2019
-
Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar
KARAR
Döner sermaye kapsamında yürütülen pedagojik formasyon eğitimlerinde görev alan öğretim üyelerine ödenen ücretlerin gelir vergisi matrahına eklenmemesi nedeniyle eksik gelir vergisi kesintisi yapılması:
161 sayılı İlamın 1. maddesiyle; Döner Sermaye İşletmesi kapsamında yürütülen pedagojik formasyon eğitimlerinde görev alan Edebiyat Fakültesi öğretim üyelerine ödenen ücretlerin gelir vergisi matrahına eklenmemesi nedeniyle eksik gelir vergisi kesintisi yapıldığı gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.
Sorumlu (Harcama Yetkilisi sıfatıyla temyiz talep eden Dekan Yardımcısı …), temyiz dilekçesinde özetle; İlamda yer alan hususlarla ilgili itirazlarına dair gerekçelerinin aşağıda sıralandığını;
-
İlamda; Sayıştay Başkanlığı’nın 16. 11. 2017 tarih ve 23087739-1717683 sayılı Oluru ile verilen kısmi denetim yetkisinin konusunu “Döner Sermaye İşletmesi kapsamında yürütülen pedagojik formasyon eğitimlerinde görev alan öğretim üyelerine ödenen ücretlerin gelir vergisi matrahına eklenmemesi nedeni ile eksik gelir vergisi kesintisi yapılması” hususunun oluşturduğunu, Döner Sermaye İşletmesi kapsamında yapılan ek ödemelerin ilgili personelin maaş hesaplamaları sırasında gelir vergisi matrahına eklenmemiş olması nedeniyle eksik gelir vergisi kesintisi yapılmış olması sonucu oluşan kamu zararına ilişkin olmasına karşın, denetim yetkisi aşılarak döner sermaye ödemeleri kapsamında 2016 yılında yapılan ek ödemelerin eksik gelir vergisi hesaplamalarını da kapsayacak şekilde işlem tesis edildiğini, dolayısıyla, denetim olurunda yer alan yetkinin ve kapsamın dışına çıkılarak işlem yapıldığından 6085 sayılı Sayıştay Kanunun 55 inci maddesi b bendinde belirtilen “yetki aşımı”nın oluştuğunu, bu bakımdan, döner sermaye ödemeleri kapsamında 2016 yılında yapılan ek ödemelerin eksik gelir vergisi hesaplamalarına ait işlemlerin iptalinin gerektiğini,
-
… Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde yürütülen pedagojik formasyon eğitimi faaliyetinde görev alan akademik personele yapılan bütün ek ödemelere ait iş ve işlemlerin … Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından yapıldığını ve çalışanların banka hesaplarına ödemelerin yapıldığını, bu nedenle, bu kapsamda yapılan ek ödemlerde yetkili olarak herhangi bir imzasının bulunmadığının; dilekçe ekinde sunduğu … Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü tarafından düzenlenen söz konusu aylara ait altı adet “çeşitli ödemeler bordrosu” örnekleri incelendiğinde görüleceğini, … Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde Dekan Yardımcısı olarak görev yaptığı süre içinde, Fakültede görev yapan personele ait maaş/aylık ödemeleri için düzenlenen belgelerde “Harcama Yetkilisi” olarak imzasının bulunduğunu, ancak, Fakültenin Eğitim Bilimleri Bölümünde görevli akademisyenlere, pedagojik formasyon eğitimi faaliyeti kapsamında girdikleri dersler karşılığında yapılan ek ödemelerin, … Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından yapıldığını, doğrudan Rektörlüğe bağlı olan Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından pedagojik formasyon eğitimi faaliyetlerinde görev yapan akademisyenlere ne zaman, ne kadar ek ödeme yapıldığına dair Dekanlığa görev yaptığı süre içinde herhangi bir yazı yazılmadığını ve bir bilgi verilmediğini, Dekanlıkta görev yapan akademik personele, herhangi bir nedenle ek ödeme yapılması durumunda ödemeyi yapan birimin, akademik personelin maaş işlemlerini yapan kurum olarak Dekanlığa bildirmesinin gerektiğini, aksi halde, hangi akademik personele gerek Rektörlüğe bağlı diğer kurumlarda (Sürekli Eğitim Merkezi, Uzaktan Eğitim Merkezi vb. ), gerekse Üniversite dışındaki kurumlarda ek bir ödeme yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise hangi ayda ne kadar ödeme yapıldığı bilgisi kendilerine ulaştırılmadığı takdirde, maaş hesaplamasında gelir vergisi matrahına doğru ve gerçek bir ekleme yapmalarının mümkün olmayacağını, dolayısıyla, … Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü bünyesinde yürütülen pedagojik formasyon eğitimi faaliyetinde görev alan akademik personele yapılan ek ödemelerin, akademik personelin maaş ödemesine ait hesaplamada birikimli gelir vergisi matrahına eklenmemesi nedeniyle oluşan kamu zararında sorumluluğun, -söz konusu ek ödemeyi yaptığı halde- ek ödemeyi yaptığı aylar ve yaptığı ek ödemelere ait bilgileri, akademik personelin görev yaptığı Edebiyat Fakültesi Dekanlığına bildirmeyen … Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü yetkililerine ait olduğunu, İlamdaki “Denetçi Görüşü” bölümünde de, şahsının da söz konusu eğitim faaliyetlerinde görev aldığı ve bu ödemelerden faydalanmış olması itibariyle haberdar olması gerektiği varsayımı ileri sürülerek savunmasının yeterli görülmediğini, ancak, söz konusu döner sermaye ödemeleri kapsamında gerek şahsına gerekse de diğer öğretim elemanlarına yapılan ek ödemelere ait bordrolar, Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünce düzenlenip Fakülteye gönderilmediğinden hangi personele, ne zaman ve ne miktarda ödeme yapıldığı ve maaş hesaplamalarında dikkate alınacak gelir vergisi matrahına her ay için ne kadar ekleme yapılacağına ilişkin bilgiye sahip olmasının mümkün olmadığını, zira, kamu işleyişinde işlemin, haberdar olmakla sorumluluğun doğduğu şekilde olamayacağının; resmi boyutta görev ve sorumluluk bağlamında durumun değerlendirilmesi gerektiğinin açık olduğunu, aksi takdirde, savunma tarafı olarak bu durumun farkına varamadığının, düşünemediğine dair gerekçesinin de kabul görmesi gerektiğini, bu bakımdan, oluşan kamu zararında sorumluluğun, ek ödeme yapılan personelin görev yaptığı kuramlara maaş hesaplamalarında dikkate alınmak üzere gelir vergisi matrahına eklenmesi gereken miktarı bildirmeyen Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü yetkililerinde olduğunu, zira, pedagojik formasyon eğitim faaliyetlerine doğrudan katkısı olan ve olmayanlara ödeme yapılan personelin, sadece Edebiyat Fakültesinde görev yapan akademisyenler olmadığını, Üniversiteye bağlı Turizm Otelcilik Yüksek Okulunun yanında … İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullarda görev yapan yönetici ve öğretmenlere de farklı miktarlarda ek ödeme yapıldığı halde o kurumlara da herhangi bir bildirimde bulunulmadığını,
-
Sorgunun (sonrasında İlamın) ekinde bulunan “Kamu Zararı Tablosu" incelendiğinde, söz konusu kamu zararlarının büyük bölümünü 2016 yılına ait zararların oluşturmakta olduğunu (2014 yılı … TL; 2015 yılı … TL; 2016 ise … TL) ve yine sorgunun (sonrasında İlamın) ekinde bulunan akademik personele ait "Kişi Bazında Ayrıntılı Kamu Zararı Tabloları” ayrıntılı incelendiğinde, 2016 yılındaki eksik gelir vergisi hesaplamasının bu miktara ulaşmasının nedeninin, ilgili personelin maaşlarının hesaplanmasından kaynaklanmadığı aksine döner sermaye işletmesi kapsamında yapılan ek ödemelerin hesaplanmasında belirlenmiş vergi dilimi limitleri aşıldığı halde % 20 vergi diliminde gelir vergisi kesintisi yapılmaya devam edilmiş olmasından kaynaklandığının anlaşılmakta olduğunu, dilekçe ekinde yer alan Döner Sermaye İşletmesi ödeme bordroları incelendiğinde; Mayıs-Aralık ayları arasındaki ödemelerde gelir vergisi hesaplamalarının % 20 üzerinden hesaplandığının görüleceğini, dolayısıyla doğrudan … Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından ödenen ek ödemelere ait hesaplamalarda yapılan eksik gelir vergisi hesaplamaları sonucu ortaya çıkan kamu zararının da ek ödemelere ait hesaplamalarda hiçbir yetkisi ve sorumluluğu bulunmayan Edebiyat Fakültesi Dekanlığı Harcama Yetkilisi sorumlu gösterilerek açık bir hata yapıldığını,
Yukarıda açıklanan gerekçeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde; (1) Söz konusu İlama konu olan denetimde yetki aşımı yapılmış olması; (2) … Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bünyesinde yürütülen pedagojik formasyon eğitimi faaliyetlerinde görev alan personele yapılan ek ödemelere ait gelir vergisi matrahının Harcama Yetkilisi olarak görev yaptığı kuruma bildirilmemiş olması; (3) Ek ödemelere ait hesaplamalarda hiçbir yetkisi ve sorumluluğu bulunmayan Edebiyat Fakültesi Dekanlığı Harcama Yetkilisi olarak sorumlu gösterilmesi nedenleriyle Sayıştay İlamında aleyhine olan kararın temyizen bozulmasına karar verilmesi hususunu Kurulumuza arz etmiştir.
Başsavcılık mütalaasında özetle; sorumlunun dilekçesinde; Üniversite Döner Sermaye Birimi tarafından organize edilen pedagojik formasyon eğitimine ilişkin ödemeler konusunda kendisinin bilgisinin olmadığı, her hangi bir belgede imzasının bulunmadığı, döner sermaye birimi tarafından yapılan ödemelerin kendilerine bildirilmediği için ilgili personelin ücretlerinin vergi matrahının tespitinde bu ücretlerin dikkate alınmadığı hususlarının iddia edildiği ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin talep edildiği ifade edildikten sonra; ortaya konulanlar karşısında temyiz talebinin kabulü ile konunun sorumluluk yönünden incelenmesi maksadıyla Dairesine Tevdiine karar verilmesinin uygun olacağı belirtilmiştir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun “Mevzu” başlıklı 1 inci maddesinde; “Gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tâbidir. Gelir bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır.” denilmekte, aynı Kanunun “Gelirin Unsurları” başlıklı 2 nci maddesinde ise aynen:
“Gelirin unsurları:
Gelire giren kazanç ve iratlar şunlardır:
-
Ticarî kazançlar,
-
Ziraî kazançlar,
-
Ücretler,
-
Serbest meslek kazançları,
-
Gayrimenkul sermaye iratları,
-
Menkul sermaye iratları,
-
Diğer kazanç ve iratlar.
Bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, yukarıda yazılı kazanç ve iratlar gelirin tespitinde gerçek ve safi miktarları ile nazara alınır.”
Yine Kanunun “Ücretin tarifi” başlıklı 61 inci maddesinde de:
“Ücret, işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.”
Hükümleri bulunmaktadır.
2015 yılına ilişkin gelir vergisi matrahları 25.12.2015 tarih ve 29573 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 290 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile belirlenmiştir. Söz konusu Tebliğin “Yeniden Değerleme Oranında Artırılan Had ve Tutarlar” başlıklı 1 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasında aynen:
“Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan gelir vergisine tabi gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2015 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir.
… TL'ye kadar % 15
… TL'nin … TL'si için … TL, fazlası % 20
… TL'nin … TL'si için … TL (ücret gelirlerinde … TL'nin … TL'si için … TL), fazlası % 27
… TL'den fazlasının … TL'si için … TL (ücret gelirlerinde … TL'den fazlasının … TL'si için … TL), fazlası % 35”,
Denilmektedir.
Öte yandan, 21.11.1989 tarihli ve 20349 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 160 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde de:
“Bakanlığımıza yapılan başvurulardan, ücretlerin vergilendirilmesine ilişkin bazı konularda tereddüte düşüldüğü anlaşılmış ve aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.
1. GENEL VE KATMA BÜTÇELİ İDARELER İLE DÖNER SERMAYEDEN ÖDENEN ÜCRETLERİN VERGİLENDİRİLMESİ
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 61. maddesinde; "İşverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler" ücret olarak tanımlanmış, 62. maddede ise "İşverenler, hizmet erbabını işe alan, emir ve talimatları dahilinde çalıştıran gerçek ve tüzel kişilerdir." hükmüne yer verilmiştir. Öte yandan, ücretlerin ne şekilde vergilendirileceği 31/1/1981 gün ve 17237 (mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 128 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde açıklanmıştır.
Buna göre, bir hizmet erbabının birden fazla işverenden ücret alması halinde, her bir işverenin ödediği ücretler, ayrı ayrı vergilendirilmektedir. Dolayısıyla vergi tarifesi, her bir işverenin ödediği ücrete, diğer işveren veya işverenlerin ödediği ücretle ilgilendirilmeksizin ayrı ayrı uygulanmaktadır. Ancak, söz konusu ücretlerin gayrisafi tutarları toplamının, Gelir Vergisi Kanununun 86. maddesinde belirtilen haddi aşması halinde, bu ücretlerin yıllık beyanname ile beyan edilmesi gerekmektedir. Bu konuda 18/3/1986 gün ve 19051 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 149 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde gerekli açıklamalar yapılmıştır:
Öte yandan, döner sermaye işletmeleri, 3046 sayılı Kanunun 40. ve 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 58. maddeleri uyarınca Bakanlıklar ile bağlı kuruluşlar ve üniversiteler bünyesinde kurulabilmektedir.
Döner sermaye işletmelerinin bağlı olduğu kurumlardan ayrı bütçe ve muhasebe sistemleri ve ayrıca, tahakkuk birimleri bulunmaktadır. Ayrıca, bazı kuruluşlar bünyesinde birden fazla döner sermaye işletmesi kurulması da mümkün bulunabilmektedir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, bugüne kadar yapılan uygulamada bakanlıklar, bağlı kuruluşlar ve üniversiteler bünyesinde kurulan döner sermaye işletmeleri, bağlı oldukları kurumlardan ayrı bir işveren olarak kabul edilmiştir. Bu nedenle, ayrı işverenler olarak kabul edilen döner sermaye işletmeleri tarafından ödenen ücretler, döner sermaye işletmelerinin bağlı olduğu kurumlar tarafından ödenen ücretlerle ilgilendirilmeksizin, ayrı ayrı vergilendirilmiştir.
Ancak, bu konuda verilen ve müstakâr hâl alan Danıştay kararlarında, döner sermaye işletmeleri, bünyesinde bulunduğu kurumdan ayrı bir işveren olarak kabul edilmemiştir.
Müstakâr hâl alan Danıştay kararları karşısında; bakanlıklar, bağlı kuruluşlar ve üniversiteler ile bu kuruluşlar bünyesindeki döner sermaye işletmelerinin, 1/1/1990 tarihinden geçerli olmak üzere, tek işveren olarak kabul edilmesi uygun görülmüştür.
Bu çerçevede;
a) Bakanlıklar, bağlı kuruluşlar ve üniversitelerde bulunan tahakkuk birimlerinin, bu kuruluşlar bünyesinde kurulmuş olan döner sermaye işletmelerindeki tahakkuk birimleri ile koordineli olarak çalışmaları,
b) Bu kuruluşlar tarafından bir ay içinde yapılan ücret ödemeleri ile döner sermaye işletmeleri tarafından yapılan ücret ödemelerinin toplanarak, 128 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yer alan esaslar çerçevesinde vergilendirilmesi,
gerekmektedir.
Öte yandan, Gelir Vergisi Kanununun 104. maddesinde, yıllık gelir vergisinin, vergiye tabi gelirlerin yıllık toplamından 31. maddedeki indirimler düşüldükten sonra 103. maddedeki nispetler uygulanmak suretiyle hesaplanacağı hükme bağlanmıştır. Bu hüküm ve 128 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yapılan açıklamalara göre, aynı işveren tarafından aynı vergilendirme dönemi içinde yapılan ücret ödemelerinin toplamı, yürürlükte olan gelir vergisi tarifesinin aynı gelir dilimi içinde kaldığı sürece, bu dilime ait vergi nispeti bu gelir dilimini aşması halinde ise aşan kısmın vergisi bir üst dilime ait vergi nispeti esas alınarak hesaplanacaktır.
ÖRNEK :
Katma Bütçeli bir idare olan (A) Üniversitesinde görevli bulunan bir doktora, Üniversiteden ve Üniversite bünyesinde kurulu döner sermaye işletmesinden ayrı ayrı ücret ödenmektedir.
Aynı işveren olarak kabul edilen üniversite ve döner sermayeden ödenen ücretlerin vergi matrahları, üniversite tahakkuk biriminde toplanacak ve bu matrahların toplamı yürürlükte olan vergi tarifesinin aynı gelir dilimi içinde kaldığı sürece bu dilime ait vergi nispeti, aşması halinde, aşan kısmın vergisi, bir üst dilime ait vergi nispeti esas alınarak hesaplanacaktır.
…”
Denilmek suretiyle kamu kurumlarının farklı birimlerinden elde edilen gelirlerinin vergi matrahlarının birleştirilmesi hususu açıklığa kavuşturulmuştur.
Yukarıya detaylı bir biçimde alınan Tebliğ’de yer alan ve ihtilafa konu olaya birebir uyan “Örnek”ten de açıkça görüleceği üzere; … Üniversitesi Edebiyat Fakültesindeki bazı akademik personele, Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde yürütülen pedagojik formasyon faaliyeti kapsamında yapılan ek ödemelerin vergi matrahlarının Üniversite (Edebiyat Fakültesi) tahakkuk biriminde toplanması ve bu matrahların toplamı yürürlükte olan vergi tarifesinin aynı gelir dilimi içinde kaldığı sürece bu dilime ait vergi nispeti, aşması halinde, aşan kısmın vergisinin, bir üst dilime ait vergi nispeti esas alınarak hesaplanması gerekmektedir.
Son olarak, sorumlu tarafından Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından ödenen ek ödemelere ait hesaplamalarda yapılan eksik gelir vergisi hesaplamaları sonucu ortaya çıkan farkın da kamu zararı toplamına eklendiği ve buna ilişkin sorumluluğunda kendisine yüklenmesi suretiyle yetki aşımı yapıldığı iddia edilmekte ise de; İlamdaki kamu zararı tablosunun “maaş” ve “örgün öğretim ek ders ücreti+döner sermaye padagojik formasyon ek ders ücreti” tutarlarının brüt değerlerinin ayrı ayrı toplanması suretiyle hesaplanan vergi matrahı üzerinden ödenmesi gereken gelir vergisi tutarlarına göre düzenlenmiş olması ve birleştirme sorumluluğunun Tebliğ’e göre Üniversite tahakkuk birimi olan Fen Edebiyat Fakültesinde olması karşısında yapılan hesaplamada herhangi bir yetki aşımından ve yanlışlıktan söz edilemeyeceği gibi sorumluluk mevzuunda da herhangi bir hukuki isabetsizlikten söz edilemez.
Bu itibarla, gerek konunun esası gerekse de sorumluluk yönünden yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda temyiz dilekçesindeki iddiaların reddedilerek 161 sayılı İlamın 1. maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün TASDİKİNE, (Üye …’nün aşağıda yazılı azınlık görüşüne karşı) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 30.10.2019 tarih ve 46786 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Üye …:
Döner Sermaye İşletmesi kapsamında yürütülen pedagojik formasyon eğitimlerinde görev alan Edebiyat Fakültesi öğretim üyelerine ödenen ücretlerin gelir vergisi matrahına eklenmemesi nedeniyle eksik gelir vergisi kesintisi yapıldığı gerekçesiyle tazmin hükmü verildiği ve Dekan, okul müdürü, fakülte sekreterinin sorumlu tutulduğu, döner sermaye yetkililerine bir sorumluluk yüklenmediği görülmüştür.
Üniversitelerin eğitim, öğretim, araştırma ve uygulama birimleri ile yükseköğretim üst kuruluşlarında 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesi çerçevesinde kurulacak döner sermaye işletmelerinin kuruluş ve işleyişine dair usul ve esasların belirlendiği 5.7.1983 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan yönetmeliğin 6. maddesinde; her eğitim-öğretim, araştırma veya uygulama birimi veya bölümü ile ilgili öğretim elemanlarının katkısı ile toplanan döner sermaye gelirlerinin belli kısmının döner sermayeye katkısı olan öğretim elemanları arasında paylaştırılacağı, 11. maddesinde döner sermaye işletmesinin hizmetlerinin, yönetim kurulu, ita amiri, işletme müdürü, sayman, tahakkuk memuru, veznedar, ayniyat memuru, ambar memuru, memurlar ve işçiler tarafından, saymanlık hizmetlerinin ise Maliye Bakanlığınca kurulan saymanlıklarca yürütüleceği, 12. maddesinde işletme müdürünün İşletmenin idari, malî ve teknik işlerini, kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge, çalışma programları, bütçe esasları ve işletmecilik ilkelerine uygun biçimde yürütmekle görevli olduğu, 13. maddesinde döner sermayeden yapılacak giderlerin tahakkuk memuru tarafından tahakkuk ettirileceği, tahakkuk memurluğunun işletme müdürü tarafından yürütüleceği, tahakkuk memurunun giderlerin kanun, tüzük, kararname ve yönetmeliklere uygun olmasından ve maddi hata bulunmamasından saymanla birlikte sorumlu olduğu belirtilmiştir.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun geçici 11 inci maddesi gereği çıkartılan ve genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esasların düzenlendiği 1.5.2007 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan yönetmeliğin 9. maddesinde harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve ilgili mevzuata göre yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumlu olduğu, 10. maddesinde gider gerçekleştirme görevlilerinin, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürüteceği, kendilerine verilen görevlerin mevzuatına ve usulüne uygun olarak yürütülmesinden, düzenledikleri belgelerin doğruluğundan ve diğer gerçekleştirme görevlileri tarafından düzenlenen belgeler üzerinde yapmaları gereken kontrollerden sorumlu olduğu, 14. maddesinde muhasebe yetkilisinin düzenlenmesi gereken belge ve bilgileri, belirtilen sürelerde ilgili yerlere düzenli olarak vermekle görevli olduğu belirtilmiş, ödemelerin yapılmasındaki öncelik sıralaması belirlenirken de Kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara yer verilmiştir.
Üniversitede bulunan tahakkuk birimlerinin, kendi bünyesinde kurulan döner sermeye işletmelerindeki tahakkuk birimleri ile koordineli olarak çalışmaları, üniversite tarafından bir ay içinde yapılan ücret ödemeleri ile döner sermeye işletmeleri tarafından yapılan ücret ödemelerinin üniversite tahakkuk biriminde toplanarak, bu toplam tutar üzerinden Gelir Vergisi kesilmesi tabidir Ancak Üniversite bünyesinde yürütülen pedagojik formasyon eğitimi faaliyetinde görev alan akademik personele yapılan ek ödemelere ait iş ve işlemler Üniversite Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından yürütülmekte ve ödemeler çalışanların banka hesaplarına yapılmaktadır. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü Dekanlığa değil doğrudan Rektörlüğe bağlıdır. 2547 sayılı Kanun gereği (md:13/5) Üniversitenin birimleri ve her düzeydeki personeli üzerinde genel gözetim ve denetim görevini yapmak rektörün görev ve yetkisindedir. Üniversitenin ve bağlı birimlerinde idari gözetim ve denetim yapılmasında ve bu görevlerin alt birimlere aktarılmasında, takip ve kontrol edilmesinde ve sonuçlarının alınmasında birinci derecede yetkili ve sorumlu olan da rektördür. Oysa Dekan fakültenin birimleri ve her düzeydeki personeli üzerinde genel gözetim ve denetim görevini yapmakla görevli ve yetkilidir.
Dolayısıyla pedagojik formasyon eğitimi faaliyetlerinde görev alan akademisyenlere ne zaman, ne kadar ek ödeme yapıldığına dair gerçek bilgiye sahibi olan Döner Sermaye görevlilerinin Dekanlığa herhangi bir bildirimde bulunmadığı durumda, eksik kesintiden haberdar olması mümkün olmayan dekanlık yetkililerinin sorumlu tutulması, ancak döner sermaye görevlilerinin sorumlu tutulmaması yeterli görülmemektedir.
Ayrıca, personele yapılan diğer ödemeler (maaş v.b) dikkate alınmasa dahi sırf döner sermaye işletmesi kapsamında yapılan ek ödemeler toplamı vergi dilimi limitlerini aşmış olmasına karşın %20 üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılmaya devam edilmiştir. Ancak Döner Sermaye İşletmesi yetkilileri, limitlerin döner sermayeden yapılan ödemelerle aşıldığı aylar da yapılan eksik kesintiden dahi sorumlu tutulmamıştır. Oysa kamu zararına yol açan mevzuata aykırı işlem veya eylemler ile sorumlular arasında illiyet bağının kurulmasının temini açısından bu incelemenin yapılması zaruridir.
Tüm bu nedenlerle sorumluların yeniden belirlenmesi açısından Daire ilamının bozulması gerekir.
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.
Kaynak: karar_sayistay
Taranan Tarih: 25.01.2026 18:45:35