Sayıştay 2. Dairesi 43679 Kararı - Yüksek Öğretim Vergi ve Harç

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2016

• Daire: 2

• Dosya No: 43679

• Tutanak No: 45977

• Tutanak Tarihi: 03.04.2019

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Üniversiteye ait taşınmazların 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa göre kiralanması sonucu düzenlenen sözleşmeler ile alınan ihale komisyon kararlarına ilişkin olarak 488 sayılı Damga Vergisi Kanuna göre tahsil edilmesi gereken damga vergilerinin eksik tahsil edilmesi.

2. 50 Sayılı İlamın 4’üncü maddesiyle; Üniversiteye ait taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre kiralanması sonucu düzenlenen sözleşme ile alınan ihale komisyon kararına ilişkin olarak 488 sayılı Damga Vergisi Kanuna göre tahsil edilmesi gereken damga vergilerinin eksik tahsil edilmesi sonucu ... TL’nin Sağlık Kültür ve Spor Dairesi Başkanı ...’tan münferiden tazminine karar verilmiştir.

Sorumlu Harcama Yetkilisi ...’ın temyiz dilekçesinde;

“UYGULAMA VE ARAŞTIRMA HASTANESİNİN ZEMİN KAT YATAKHANE BOLOKLARI KISMI KANTİNİNİ 3 YILLIĞINA KİRALAYAN ... yıllık kira bedeli ... (...)TL sözleşme imzalanmış, ancak müstecir işletmeye başladığı yeri birkaç gün işlettikten hemen sonra Üniversite üst yönetimi burayı biz işleteceğiz size hastanenin poliklinik kısmını veriyoruz siz polikliniğe taşının diye yer değişikliği yaptırdı.

Müstecir işlettiği hastane yataklı kısım kantinini boşaltarak poliklinik kısmına geçti. Taşındıktan sonra Rektörlüğe 03.03.2014-13.03.2014-21.05.2014 tarihlerinde üç kez ayrı ayrı dilekçe vererek yer değişikliği nedeniyle işletmesinin çalışma saati azlığı ve müşteri sayısının azlığı nedeniyle zarar ettiğini dolayısı ile yıllık kiranın aşağı çekilmesi talebinde bulunmuş.

Müstecirin 11.03.2014-21.05.2014 tarihli dilekçeleri komisyon tarafından dikkate alınarak incelenmiş ve komisyon kararının son paragrafında ‘’yıllık kiranın ...TL indirilmesi müstecirin mağduriyetinin giderilmesini sağlamakla birlikte poliklinik bölümü için yeni fiyattan sözleşmenin yenilenmesi gerektiğinin uygun olacağı kanaatindeyiz” denmektedir, söz konusu zararın kurumun yer değişikli yaptırmasından kaynaklandığından Rektörlük komisyon kararı ve Rektörlük onayı ile 06.06.1014 tarihinde kantin kirasını ... (...)TL den ...(... bin)TL ye çekilmiştir. İlk sözleşme fiyatı iptal edilmiş olduğundan İşletmeci tüm kira bedellerini yeni belirlenen fiyat üzerinden ödemiştir. Dolayısı ile kantinin sözleşme bedeli ...(...)TL değil ...(...)TL ye düşmüş oluyor. Buna göre alınması gereken sözleşme damga vergisi ...*%...= ...TL ve alınması gereken karar damga vergisi ... * %...= ...TL olup, toplamda ...TL olarak çıkmaktadır.

Dolayısı ile kira fiyat değiştiğinden kamu zararı söz konusu olmadığından bu ilamın üzerimden kaldırılmasını arz ederim. (Ek:3 Müstecir dilekçesi ve Rektörlük fiyat onayı)

Poliklinik kantinin ilk sözleşmesi iptal edilip yeni kira bedeli belirlendiğinden ve buna göre hesaplandığında sözleşme damga vergisi sözleşme pulu vergisi doğmadığından ilamlarının üzerimden kaldırılmasını arz ederim.”

Denilmektedir.

Başsavcılığın birinci mütalaası;

“İlamın 4’üncü maddesine ilişkin olarak, kiralama için yapılan sözleşmeye ait olarak tahsil edilen Damga Vergisinin doğru olduğu, kaldı ki müstecirin kiralanan mahallin yerinin değiştirilmesine bağlı olarak kazanç temin edememesi sebebiyle kira tutarının indirime tabi tutulması gerektiği yönünde müteaddit defalar verilmiş dilekçeleri olduğu ifade edilerek, verilen tazmin hükmünün kaldırılması istenilmektedir.

Damga Vergisi Kanunu hükümlerine göre, kiralamalarda damga vergisi kiralama süresi ve kira miktarı dikkate alınarak hesaplanmaktadır. Yargılama da bu kriterler dikkate alınarak yapılmış ve hüküm tesisi yoluna gidilmiştir. Bu bakımdan, adı geçenin temyiz talebinin reddi ile Daire tarafından verilen kararın tasdikine hükmedilmesinin uygun olacağı mütalâa olunmaktadır.”

Şeklinde iken Başsavcılığın ikinci mütalaasında;

“… 4. maddeye ilişkin olarak 08.5.2018 tarihli ve 52069121.225.4.E.1825281-20498-38216 sayılı yazımızda belirttiğimiz görüşlerimizin değiştirilmesini sağlayacak bir bilgi ve belge ortaya konulamadığından, bu maddeye ilişkin yargılamanın söz konusu mütalâamıza göre karara bağlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.”

Denilmektedir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Üniversiteye ait taşınmazların 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre kiralanması sonucu düzenlenen sözleşmeler ile alınan ihale komisyon kararlarına ilişkin olarak 488 sayılı Damga Vergisi Kanuna göre tahsil edilmesi gereken damga vergilerinin eksik tahsil edildiği görülmüştür.

488 sayılı Damga Vergisi Kanunun 1’inci maddesinde bu Kanuna ekli (I) sayılı tabloda yazılı kâğıtların damga vergisine tabi olduğu ve bu Kanundaki kâğıtlar teriminin, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade edeceği; 3’üncü maddesinde ise, damga vergisinin mükellefinin kâğıtları imza edenler olduğu ve resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait damga vergisini kişilerin ödeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanunun “Vergileme Ölçüleri” başlıklı 10’uncu maddesinde ise;

“Damga Vergisi nispi veya maktu olarak alınır.

Nispi vergide, kağıtların nevi ve mahiyetlerine göre, bu kağıtlarda yazılı belli para, maktu vergide kağıtların mahiyetleri esastır.

Belli para terimi, kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade eder.”

Denilmektedir.

Damga Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı tablonun (I) Akitlerle ilgili kağıtlar bölümünün A/2 fıkrasında, kira mukavelenamelerinin (Mukavele süresine göre kira bedeli üzerinden) binde 1,89 nispetinde; (II) Kararlar ve mazbatalar bölümünün 2’nci maddesinde İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararlarının binde 5,69 oranında damga vergisine tabi olduğu hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda bahsedilen mevzuat hükümlerine göre; taşınmazların kiralanması işlemlerinde, sözleşmelerin ve ihale komisyon kararlarının ihtiva ettiği para üzerinden, yani kiralama süresi göz önünde bulundurularak damga vergisi hesaplanması gerekmektedir. Bu durumda, örneğin, üniversiteye ait bir kafeteryanın ihale komisyonu kararı ile aylık 2.500,00 TL’den 3 yıl süreyle kiralanması halinde damga vergisi matrahı 90.000,00TL (2.500,00 * 12 ay * 3 yıl) olacaktır.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunun 51/g maddesine göre ihale komisyonunun kararına istinaden pazarlık usulü ile kiralanan Uygulama Araştırma Hastanesi kantinine ilişkin ihale kararı ve/veya sözleşmelerden alınacak damga vergisinin bir yıllık kira bedeli üzerinden ve hatalı hesaplanması sonucu ... TL kamu zararına neden olunmuştur.

Sorumlu itirazında her ne kadar yapılan ...TL tutarındaki sözleşmenin sonradan ... TL’ye düşürüldüğünü ve bu nedenle damga vergilerinin bu tutar üzerinden hesaplanması gerektiğini iddia etmiş ise de; Alınmış olan ihale kararının ve düzenlenen sözleşmenin ...TL üzerinden yapılmış olması karşısında sorumlunun itirazı kabul görmemiştir. Nitekim, sözleşmelerin, sözleşme bedelinin altında ifa edildiği durumlarda tahsil edilen sözleşme damga vergisinin iade edileceğine ilişkin bir mevzuat hükmü bulunmamaktadır.

Bu itibarla sorumlu iddialarının reddedilerek 50 sayılı İlamın 4’üncü maddesiyle, Üniversiteye ait taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre kiralanması sonucu düzenlenen sözleşme ile alınan ihale komisyon kararına ilişkin olarak 488 sayılı Damga Vergisi Kanuna göre tahsil edilmesi gereken damga vergilerinin eksik tahsil edilmesi sonucu ...TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

(Üye ve Üye ...’in; sorumluluktan bozularak dairesine gönderilmesi gerekir, yönündeki aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı,

Karar verildiği 03.04.2019 tarih ve 45977 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

Üye ... ve Üye ...’in; Damga vergisinin tahsili ile ilgili olarak Yönetmelikte görev Strateji Daire Başkanlığına verilmiş olduğundan Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanının bu konu ile ilgili sorumlu tutulması uygun görülmemiştir. Bu nedenle de 50 sayılı İlamın 4’üncü maddesinin sorumluluktan bozularak Dairesine gönderilmesi gerekir.