Sayıştay 2. Dairesi 43564 Kararı - Yüksek Öğretim Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2014

• Daire: 2

• Dosya No: 43564

• Tutanak No: 45052

• Tutanak Tarihi: 19.09.2018

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Eğitim Fakültesi dekan yardımcılarına yönetici payı olarak ve döner sermaye gelirlerine mesai dışı katkıları nedeniyle ödenebilecek ek ödemelerden fazla ödeme yapılması.

187-308 sayılı ek ilamı ile; Eğitim Fakültesi dekan yardımcılarına yönetici payı olarak ve döner sermaye gelirlerine mesai dışı katkıları nedeniyle ödenebilecek ek ödemelerden fazla ödeme yapılması nedeniyle ... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

43499 nolu dosya ile 187-308 sayılı ek ilamı temyiz eden sorumlu ... (Gerçekleştirme gör.) ile 43564 nolu dosya ile ek ilamı temyiz eden sorumlu ... (Gerçekleştirme gör.) dilekçelerinde özetle;

Eğitim Fakültesi bünyesinde yürütülen Pedagojik Formasyon Sertifika Programlarına ilişkin onay ve öğrenci kontenjanlarının Yüksek Öğretim Kurulu tarafından yapıldığını, 2013-2014 eğitim öğretim yılı bahar dönemi içerisinde 365 öğrenci kontenjanlı bir sertifika programı devam etmekte iken; 2013-2014 eğitim öğretim yılı yaz döneminde YÖK tarafından 1150 öğrenci kontenjanlı yeni bir sertifika programı açılmasına onay verildiğini,

Oysa YÖK’ün önceki yıllarda, yılda bir kez açılan ve öğrenci sayıları 250’yi geçmeyen programlar açtığını, söz konusu ... TL fazla ödeme olarak karar verilen tutarın, 2013-2014 eğitim öğretim yılı yaz dönemine ait ve 07.07.2014 ve 07.08.2014 tarihleri arasındaki ders ve komisyon hizmetlerine karşılık tediye edildiğini,

308 nolu ilam ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 58 inci maddesi (f) fıkrasına göre, ilgili dönemde dekan yardımcıları olarak görev yapmakta olan ... ve ...’e yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme matrahının %100’ü, (c) fıkrasına göre mesai dışı gelir getirici çalışmaları karşılığında %400 olmak üzere toplamda %500’ü geçmeyecek şekilde ödeme yapılması gerekirken, oranın aşılarak kamu zararına neden olduğu hükmünün verildiğini,

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 58 inci maddesi (c) fıkrasında;

“Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;

1. Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28 3 1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 800'ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 500'ünü; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 600'ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 300'ünü,

2. Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 600'ünü, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde 250’sini, başhemşireler için yüzde 200'ünü, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 150’sini, işin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde 200'ünü geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır. Sözleşmeli personele yapılacak ek ödeme matrahı, sözleşmeli personelin çalıştığı birim ve bulunduğu pozisyon unvanı itibarıyla aynı veya benzer unvanlı memur kadrosunda çalışan, hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personel dikkate alınarak belirlenir. Emsali bulunmayan sözleşmeli personelin ek ödeme matrahı ise brüt sözleşme ücretlerinin yüzde 25'ini geçemez. Bu fıkra uyarınca yapılacak ödeme sigorta prim kesintisine tabi tutulmaz.

Nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık olarak (1) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 50'sini, (2) numaralı bentle belirtilen personel için yüzde 20 'sini geçmeyecek şekilde ayrıca aylık ek ödeme yapılır.

Yükseköğretim kurumlarının tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinde ihtiyaç duyulması halinde ilgilinin isteği ve kurumlarının muvafakatiyle diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevli sağlık personeli haftanın belirli gün veya saatlerinde veyahut belirli vakalar ve işler için görevlendirilebilir. Belirli bir vaka ve iş için görevlendirilenlere, kadrosunun bulunduğu kurumdaki döner sermaye işletmesinden yapılan ödemenin yanı sıra, katkı sağladıkları vaka ve iş dolayısıyla görevlendirildiği sağlık kuruluşundaki döner sermaye işletmesinden, bu maddede belirtilen esaslar çerçevesinde ve toplamda tavan oranları geçmemek üzere döner sermayeden ek ödeme yapılır’’

şeklinde tıp ve sağlık sektörü için uygulanacak döner sermaye ek ödemelerinin düzenlendiğini,

Aynı Kanunun (d) fıkrasında ise;

“Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumlan ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumlan ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.”

ifadesi ile düzenli döner sermaye geliri olan akademik birimlerin ek ödemelerinde tıp ve sağlık birimlerinde kullanılan (c) fıkrası hükümlerinin uygulanması gerektiğinin bildirildiğini,

Oysa üniversitede önceki paragrafta ifade edildiği gibi 2014 yılına kadar yılda bir kez olmak üzere YÖK tarafından değişik sayılarda belirlenen kontenjanlar dahilinde Pedagojik Formasyon Sertifika Programı açılmasına izin verilen programlar açıldığını ve bunların da öğrencilere ödeme kolaylığı sağlanabilmesi için iki taksitte alındığını,

2014 yılında ise önceki yıldan devam eden bir programa ilave olarak yaz döneminde YÖK tarafından yeni bir program açıldığını, bu durumun, elde edilen gelirlerin düzensiz olmasına ve süreklilik arz etmemesine neden olduğunu,

Nitekim 2014 takvim yılı içerisinde, yaz döneminde açılan program gelirlerinin bütçede öngörülemediğini ve Üniversite Yönetim Kurulu onayı ile ek bütçe yapıldığını,

Bahse konu olan 2013-2014 yılı yaz döneminde açılan programın geliri iki taksitte alınmış olmasına rağmen, derslerin 7 Temmuz- 29 Aralık 2014 tarihleri arasında yapılmış ve mezuniyetlerinin de 28.01.2015 tarihinde onaylanması ile birlikte yaklaşık 8 ay sürdüğünü,

Düzenli bir gelirin olmaması nedeni ile ek ödemelerde (c) fıkrası hükümlerinin uygulanma olanağının bulunmadığını, hatta elde edilen gelirin tahsilatı ve derslerin 6 ay sürmesi nedeniyle (c) fıkrasının 2 inci fıkrasında belirtilen "Nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık olarak (1) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 50’sini, (2) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 20'sini geçmeyecek şekilde ayrıca aylık ek ödeme yapılır’' ibaresi, mesai dışı ders hizmetlerin henüz gerçekleşmemesi (derslerin devam etmesi) nedeniyle teknik olarak yapılamadığını; bu nedenle gelir tahsilat şekli ve hizmet gerçekleşme oranına bağlı olarak ek ödemelerin tediye şeklinin 58 inci maddenin (e) fıkrası hükümlerine daha çok uygunluk gösterdiğini,

(e) fıkrasında; “Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde, veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir” denildiğini,

Dolayısı ile mesai dışı hizmetlerde tahsilatın yapıldığı aya müteakip ek ödemelerin tediyesinde (c) fıkrası hükümlerinin uygulanma olanağının oluşmadığını, ödeme üst sınır tavanı toplamının %500 değil % 1600 olarak uygulanmasını zorunlu kıldığını,

İlamda kamu zararına sebep olan ... ve ...’e 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 58 inci maddesi (f) fıkrasının uygulanması zorunluluğu halinde ise; (f) fıkrasında;

“Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde 600 'ünü, rektör yardımcıları için yüzde 300 'ünü, genel sekreterler için yit de 200 'ünü geçemez.

Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, getir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250'sini, bunların yardımcıları için yüzde 100’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500'ünü, bunların yardımcıları içinde 300'ünü geçemez.

Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez" denildiğini,

Buna göre ... ve ...’e yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme matrahının %100’ü, (c) fıkrasına göre mesai dışı gelir getirici çalışmaları karşılığında %400 olmak üzere toplamda %500’ü geçmeyecek şekilde ödeme yapılması gerektiği hükmüne varıldığını,

Nitekim ilamda adı geçen ilgili kişilere o dönemde yönetici payı verilmediğini çünkü daha önce ifade edildiği gibi açılan programların YÖK tarafından belirlenmesinin, alınacak tutarların düzenli olmayışı ve yönetici payları için yeterli meblağın olmamasına bağlı olarak, ilgililerin ve fakülte dekanlığının yönetici payı talebinde bulunmadıklarını,

Yönetici payının bir defalık verilen bir meblağ olmayıp tüm yıl boyunca verilmesi gerektiğini, yılda bir ya da iki defa açılan ve düzensiz geliri olan bir kaynaktan, yönetici payı ödemeleri için pay ayrılmasının diğer öğretim elemanlarına verilecek ders ücreti ek ödemelerinin azalmasına neden olacağı fikrinin, dekanlık tarafından böyle bir talebin oluşmamasına neden olduğunu,

Dolayısı ile yönetici payı verilmediği için 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkralarında belirtilen ek ödeme matrahının % 1600 olan tavan tutardan değerlendirilmesinin uygun olacağını,

“Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar”a ilişkin yönetmeliğin 6 ncı maddesinde;

“Yöneticilere yapılacak ek ödeme,

MADDE 6 - (1) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, uygun görülen birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen oranları geçmeyecek şekilde yönelim kurulunca belirlenen tutarda ek ödeme yapılır.

(2) Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen sınırları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen oranda ek ödeme yapılır.

(3) Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunulması hâlinde; bu katkıları karşılığında yapılacak ek ödemenin hesabında onalı inci fıkrası hariç olmak üzere 5 inci maddede belirtilen esaslar dikkate alınır ve ilgililerin yönetici payı olarak aldıkları ek ödemede dahil olmak üzere alabilecekleri toplam ek ödeme tavan tutarı, ilgisine göre Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkralarında belirlenen tavan tutarlarını ve her halükarda ek ödeme matrahının yüzde bin altı yüzünü geçemez” denildiğini,

Buna göre ilgili dekan yardımcılarına ödenebilecek üst sınırın %500 değil, %1600 olarak değerlendirilmesini,

Diğer bir husus ise ilamda 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesine atıf yapılarak harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumlu tutulduğunu;

5018 sayılı Kanunun 32 ve 33 üncü maddelerinde harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin yetki ve sorumluluklarının aşağıdaki şekilde ifade edildiğini;

“Madde 32- Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.

Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.

Madde 33- Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

Elektronik ortamda oluşturulan ortak bir veri tabanından yararlanmak suretiyle yapılacak harcamalarda, veri giriş işlemleri gerçekleştirme görevi sayılır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca belirlenir.

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.”

Madde 33’te belirtildiği gibi yapılan ödemelerdeki giderin, yapılan hizmete ilişkin usul ve esaslara olan uygunluğunun görevlendirilmiş kişi yada komisyonca onaylanması gerektiğini, belirtilen hükme uygun olarak kamu zararı olarak ifade edilen tutarın ödenmesinde; öncelikle Eğitim Fakültesi Dekanlığı tarafından oluşturulan Pedagojik Formasyon Komisyonu Birimi onayları, akabinde Üniversite Döner Sermaye Yönetim Kurulu onaylarının alındığını,

Aksi şekilde özellikle formasyon programı ve benzeri hizmet özellikli ödemelerde salt harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin imzaları ile komisyon ve kurul onayları olmadan yasal bir ödeme yapılmasının da mümkün olmadığını,

Tazmine ilişkin sorumluluk harcama yetkilisi ile gerçekleştirme görevlisine verilirken 5018 sayılı Kanunun 31 inci maddesinin dikkate alınmadığını,

Madde 31’de;

“Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.

Ancak, teşkilât yapısı ve personel durumu gibi nedenlerle harcama yetkililerinin belirlenmesinde güçlük bulunan idareler ile bütçelerinde harcama birimleri sınıflandırılmayan idarelerde harcama yetkisi, üst yönetici veya üst yöneticinin belirleyeceği kişiler tarafından; mahallî idarelerde İçişleri Bakanlığının, diğer idarelerde ise Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine yürütülebilir.

Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur.” denildiğini,

İlamda, harcama yetkisinden doğan sorumluluğun, tamamen harcama yetkilisi ile gerçekleştirme görevlisine ait olduğu hükmünün verildiğini ve 31 inci maddenin 3 üncü bendinde belirtilen “Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur ” hükmünün dikkate alınmadığını, yapılan ödemelerin Eğitim Fakültesi Pedagojik Formasyon Birimi ve Üniversite Döner Sermaye Yönetim Kurulu karar ve onayları ile yapıldığı dikkate alınarak sorumluluğun değerlendirilmesini istemişlerdir.

43528 nolu dosya ile ek ilamı temyiz eden sorumlu ... (Harcama yetkilisi) dilekçesinde özetle;

... Üniversitesi Eğitim Fakültesi bünyesinde dönemsel olarak yürütülen Pedagojik Formasyon Sertifika Programlarına ilişkin onay ve öğrenci kontenjanlarının Yüksek Öğretim Kurulunun o dönemki izni çerçevesinde gerçekleştirildiğini, 2013-2014 eğitim öğretim yılı, bahar döneminde 365 öğrenci kontenjanlı bir sertifika programı devam etmekte iken; 2013-2014 eğitim öğretim yılı yaz döneminde YÖK’ün 1150 öğrenci kontenjanlı yeni bir sertifika programı açılmasına onay verdiğini, YÖK’ün önceki yıllarda bazen hiç kontenjan vermezken, bazen de yılda bir kez açılmasına izin verdiği programın öğrenci sayısını 250 ile sınırladığını,

Söz konusu ... TL ve ... TL fazla ödeme olarak karar verilen tutarların, 2013-2014 eğitim öğretim yılı yaz dönemine yani ilave verilen bir kontenjana ait ödemeler olduğunu,

07.07.2014 — 07.08.2014 ve 11.08.2014 - 28.08.2014 tarihleri arasındaki ders ve komisyon hizmetlerine karşılık tediye edilmiş olan bu ödemelerin, ödeme emri belgelerinin tarihlerinin 13.08.2014 /158 ve 19.09.2014/209 olduğunu,

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 58 inci maddesi (c) fıkrasında “Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;

1. Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 800'ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 500'ünü; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 600'ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 300'ünü,

2)Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 600’ünü, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde 250'sini, başhemşireler için yüzde 200'ünü, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 150'sini, işin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde 200'ünü geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır. Sözleşmeli personele yapılacak ek ödeme matrahı, sözleşmeli personelin çalıştığı birim ve bulunduğu pozisyon unvanı itibarıyla aynı veya benzer unvanlı memur kadrosunda çalışan, hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personel dikkate alınarak belirlenir. Emsali bulunmayan sözleşmeli personelin ek ödeme matrahı ise brüt sözleşme ücretlerinin yüzde 25'ini geçemez. Bu fıkra uyarınca yapılacak ödeme sigorta prim kesintisine tabi tutulmaz.

Nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık olarak (1) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 50’sini, (2) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 20 'sini geçmeyecek şekilde ayrıca aylık ek ödeme yapılır.

Yükseköğretim kurumlarının tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinde ihtiyaç duyulması halinde ilgilinin isteği ve kurumlarının muvafakatiyle diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevli sağlık personeli haftanın belirli gün veya saatlerinde veyahut belirli vakalar ve işler için görevlendirilebilir. Belirli bir vaka ve iş için görevlendirilenlere, kadrosunun bulunduğu kurumdaki döner sermaye işletmesinden yapılan ödemenin yanı sıra, katkı sağladıkları vaka ve iş dolayısıyla görevlendirildiği sağlık kuruluşundaki döner sermaye işletmesinden, bu maddede belirtilen esaslar çerçevesinde ve toplamda tavan oranları geçmemek üzere döner sermayeden ek ödeme yapılır" şeklinde tıp ve sağlık sektörü için uygulanacak döner sermaye ek ödemelerinin düzenlendiğini,

Aynı Kanunun (d) fıkrasında ise; “Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır” ifadesi ile düzenli döner sermaye geliri olan akademik birimlerin ek ödemelerinde tıp ve sağlık birimlerinde kullanılan (c) fıkrası hükümlerinin uygulanması gerektiğinin bildirildiğini,

Oysa üniversiteye önceki paragrafta ifade edildiği gibi 2014 yılına kadar (her yıl gerçekleşmesi kesin olmamakla birlikte, uygulamanın yapıldığı yıllarda) yılda bir kez olmak üzere, YÖK tarafından değişik sayılarda belirlenen kontenjanlar dahilinde Pedagojik Formasyon Sertifika Programı açılmasına izin verildiğini, bu programlara kayıt olan öğrencilere ödeme kolaylığı sağlanabilmesi için sertifika ücretinin iki taksitte alındığını,

2014 yılında ise önceki yıldan devam eden bir programa ilave olarak yaz döneminde YÖK tarafından yeni bir program açıldığını,

Elde edilen gelirlerin herhangi bir düzenli faaliyetten (Örnek: Tıp fakültesi hastanesi vb.) değil, düzensiz ve süreklilik arz etmeyen sertifika programından oluştuğunu nitekim 2014 yılı içerisinde, yaz döneminde açılan program gelirlerinin bütçede öngörülemediğini ve Üniversite Yönetim Kurulu onayı ile ek bütçe yapıldığını (EK-1),

Bahse konu olan 2013-2014 yılı yaz döneminde açılan programın geliri iki taksitte alınmış olmasına rağmen, derslerin 7 Temmuz - 29 Aralık 2014 tarihleri arasında yapıldığını ve mezuniyetlerinin de 28.01.2015 tarihinde onaylanması ile birlikte yaklaşık 8 ay sürdüğünü,

Düzenli bir gelirin olmaması nedeni ile ek ödemelerde (c) fıkrası hükümlerinin uygulanması mümkün olmadığını hatta elde edilen gelirin tahsilatı ve derslerin 6 ay sürmesi nedeniyle (c) fıkrasının 2 inci fıkrasında belirtilen “Nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık olarak (1) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 50'sini, (2) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 20’sini geçmeyecek şekilde ayrıca aylık ek ödeme yapılır” ibaresinin, mesai dışı ders hizmetlerin henüz gerçekleşmemesi (derslerin devam etmesi) nedeniyle teknik olarak yapılamadığını;

Bu nedenle gelir tahsilat şekli ve hizmet gerçekleşme oranına bağlı olarak ek ödemelerin tediye şeklinin 58 inci maddenin (e) fıkrası hükümlerine daha çok uyduğunu, (e) fıkrasında; “Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir” denildiğini,

Dolayısı ile mesai dışı hizmetlerde tahsilatın yapıldığı aya müteakip ek ödemelerin tediyesinde (c) fıkrası hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığını, ödeme üst sınır tavanı toplamının %500 değil %1600 olarak uygulanmasını zorunlu kıldığını,

İlamda kamu zararına sebep olan ... ve ...’e 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 58 inci maddesi (f) fıkrasının uygulanması zorunluluğu halinde ise;

(f) fıkrasında; “Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde 600'ünü, rektör yardımcıları için yüzde 300’ünü, genel sekreterler için yüzde 200 ’ünü geçemez.

Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250’sini, bunların yardımcıları için yüzde 100'ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500'ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300 'ünü geçemez.

Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez” denildiğini,

Nitekim ilamda adı geçen ilgili kişilere o dönemde yönetici payı verilmediğini çünkü daha önce ifade edildiği gibi açılan programların YÖK tarafından belirlenmesinin, alınacak tutarların düzenli olmayışı ve yönetici payları için yeterli meblağın olmamasına bağlı olarak, ilgililerin ve fakülte dekanlığının yönetici payı talebinde bulunmadıklarını,

Yönetici payının bir defalık verilen bir meblağ olmayıp tüm yıl boyunca verilmesi gerektiğini, yılda bir ya da iki defa açılan ve düzensiz geliri olan bir kaynaktan, yönetici payı ödemeleri için pay ayrılmasının diğer öğretim elemanlarına verilecek ders ücreti ek ödemelerinin azalmasına neden olacağı fikrinin, dekanlık tarafından böyle bir talebin oluşmamasına neden olduğunu,

Dolayısı ile yönetici payı verilmediği için 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkralarında belirtilen ek ödeme matrahının % 1600 olan tavan tutardan değerlendirilmesinin uygun olacağını,

“Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar”a ilişkin yönetmeliğin 6 ncı maddesinde;

“Yöneticilere yapılacak ek ödeme,

MADDE 6 - (1) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, uygun görülen birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen oranları geçmeyecek şekilde yönelim kurulunca belirlenen tutarda ek ödeme yapılır.

(2) Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen sınırları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen oranda ek ödeme yapılır.

(3) Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunulması hâlinde; bu katkıları karşılığında yapılacak ek ödemenin hesabında onalı inci fıkrası hariç olmak üzere 5 inci maddede belirtilen esaslar dikkate alınır ve ilgililerin yönetici payı olarak aldıkları ek ödemede dahil olmak üzere alabilecekleri toplam ek ödeme tavan tutarı, ilgisine göre Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkralarında belirlenen tavan tutarlarını ve her halükarda ek ödeme matrahının yüzde bin altı yüzünü geçemez” denildiğini,

Buna göre ilgili dekan yardımcılarına ödenebilecek üst sınırın %500 değil, %1600 olarak değerlendirilmesini,

Diğer bir husus ise ilamda 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesine atıf yapılarak harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumlu tutulduğunu;

5018 sayılı Kanunun 32 ve 33 üncü maddelerinde harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin yetki ve sorumluluklarının aşağıdaki şekilde ifade edildiğini;

“Madde 32- Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.

Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.

Madde 33- Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

Elektronik ortamda oluşturulan ortak bir veri tabanından yararlanmak suretiyle yapılacak harcamalarda, veri giriş işlemleri gerçekleştirme görevi sayılır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca belirlenir.

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.”

Madde 33’te belirtildiği gibi yapılan ödemelerdeki giderin, yapılan hizmete ilişkin usul ve esaslara olan uygunluğunun görevlendirilmiş kişi yada komisyonca onaylanması gerektiğini, belirtilen hükme uygun olarak kamu zararı olarak ifade edilen tutarın ödenmesinde; öncelikle Eğitim Fakültesi Dekanlığı tarafından oluşturulan Pedagojik Formasyon Komisyonu Birimi onayları, akabinde Üniversite Döner Sermaye Yönetim Kurulu onaylarının alındığını,

Aksi şekilde özellikle formasyon programı ve benzeri hizmet özellikli ödemelerde salt harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin imzaları ile komisyon ve kurul onayları olmadan yasal bir ödeme yapılmasının da mümkün olmadığını,

Tazmine ilişkin sorumluluk harcama yetkilisi ile gerçekleştirme görevlisine verilirken 5018 sayılı Kanunun 31 inci maddesinin dikkate alınmadığını,

Madde 31’de;

“Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.

Ancak, teşkilât yapısı ve personel durumu gibi nedenlerle harcama yetkililerinin belirlenmesinde güçlük bulunan idareler ile bütçelerinde harcama birimleri sınıflandırılmayan idarelerde harcama yetkisi, üst yönetici veya üst yöneticinin belirleyeceği kişiler tarafından; mahallî idarelerde İçişleri Bakanlığının, diğer idarelerde ise Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine yürütülebilir.

Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur.” denildiğini,

İlamda, harcama yetkisinden doğan sorumluluğun, tamamen harcama yetkilisi ile gerçekleştirme görevlisine ait olduğu hükmünün verildiğini ve 31 inci maddenin 3 üncü bendinde belirtilen “Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur ” hükmünün dikkate alınmadığını, yapılan ödemelerin Eğitim Fakültesi Pedagojik Formasyon Birimi ve Üniversite Döner Sermaye Yönetim Kurulu karar ve onayları ile yapıldığı dikkate alınarak sorumluluğun değerlendirilmesini istemişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında;

“… Ortaya konulan karşısında adı geçenin temyiz talebinin kabulü ile belirtilen hususların araştırılması maksadıyla Dairesine Tevdiine karar verilmesinin uygun olacağı mütalâa olunmaktadır.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (f) fıkrasında;

“Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde 600’ünü, rektör yardımcıları için yüzde 300’ünü, genel sekreterler için yüzde 200’ünü geçemez.

Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250’sini, bunların yardımcıları için yüzde 100’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500’ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300’ünü geçemez.

Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez.”

hükmüne yer verilmiştir.

Bu hükme göre rektör, rektör yardımcısı ve genel sekretere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan; döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılabilmektedir. Ancak kendilerine bu kapsamda ödeme yapılan kişilere mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaması, bu kişilerin döner sermayeye mesai saatleri dışındaki katkılarının ise ek ödeme hesabında değerlendirilmesi gerekmektedir.

2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrasında;

“Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;

1. Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 800’ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 500'ünü; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 600’ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 300’ünü,

2. Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel (…) ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 600’ünü, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde 250’sini, başhemşireler için yüzde 200’ünü, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 150’sini, işin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde 200’ünü geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır. Sözleşmeli personele yapılacak ek ödeme matrahı, sözleşmeli personelin çalıştığı birim ve bulunduğu pozisyon unvanı itibarıyla aynı veya benzer unvanlı memur kadrosunda çalışan, hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personel dikkate alınarak belirlenir. Emsali bulunmayan sözleşmeli personelin ek ödeme matrahı ise brüt sözleşme ücretlerinin yüzde 25’ini geçemez. Bu fıkra uyarınca yapılacak ödeme sigorta prim kesintisine tabi tutulmaz.

Nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık olarak (1) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 50’sini, (2) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 20’sini geçmeyecek şekilde ayrıca aylık ek ödeme yapılır.”,

(d) fıkrasında;

“Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.” denilmiştir.

2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c), (d) ve (f) fıkralarında, döner sermaye gelirlerinden ödenebilecek oranlar belirlenmiş, aynı zamanda, (f) fıkrasının son bendinde “Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez.” ve (c) fıkrasının üçüncü bendinde “Nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık olarak (1) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 50’sini, (2) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 20’sini geçmeyecek şekilde ayrıca aylık ek ödeme yapılır.” denilmek suretiyle ilgililer için ödenebilecek üst limit oluşturulmuştur.

Özetle vurgulamak gerekirse, 58 inci maddenin (f) şıkkının 2 ve 3 üncü fıkrası hükümleri nedeniyle fakülte yöneticilerinin, mesai saatleri içindeki mesleki çalışmaları için herhangi bir ad altında ek ödeme alamayacakları, mesai içi mesleki çalışmaları için yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme almaları gerektiği bunun dışında mesai saatleri dışında döner sermayeye katkılarının bulunması halinde maddenin (c) şıkkında belirtilen sınırlamalar çerçevesinde mesai dışı katkılarına karşılık ek ödeme alabilecekleri anlaşılmaktadır.

Buna göre, Eğitim Fakültesi dekan yardımcılarına, 58 inci maddenin (f) fıkrasından hareketle görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan %100 oranında, (c) fıkrasından hareketle mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmaları olması halinde bundan doğan katkılarına karşılık olarak %400 [(c) fıkrasının birinci bendinde belirtilen %800 oranının %50’si) oranında olmak üzere toplam %500’ü geçmeyecek şekilde ek ödeme yapılması gerekmektedir.

Ancak uygulamada, Eğitim Fakültesinde yürütülen Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programında elde edilen gelirlerden dekan yardımcıları ... ile ...’e bu oranları ve dolayısıyla oranlara göre hesaplanacak tutarı aşacak şekilde ek ödeme yapılmıştır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

…

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.”

hükmü yer almaktadır.

Buna durumda, Eğitim Fakültesinde görevli dekan yardımcılarına mevzuata göre alabilecekleri ek ödemeden fazla ödeme yapılması kamu zararı oluşturmaktadır.

Sorumlular temyiz dilekçesinde, 5018 sayılı Kanunun 31 inci maddenin 3 üncü bendinde belirtilen “Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur ” hükmünün dikkate alınmadığını, yapılan ödemelerin Eğitim Fakültesi Pedagojik Formasyon Birimi ve Üniversite Döner Sermaye Yönetim Kurulu karar ve onayları ile yapıldığını belirterek sorumluluğa itiraz etmişlerse de;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun 32 nci maddesinde; “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,

33 üncü maddesinde; “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler. …

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar. …”

hükümleri yer almaktadır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde sorumlu tutulacak görevli ve yetkililerin belirlenmesi hususundaki tereddütleri gidermeye yönelik 14.06.2007 tarih ve 5189/1 karar No’lu Sayıştay Genel Kurul Kararında da; harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının ve buna konu olan harcamaların bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygunluğundan sorumlu olduklarına; asli bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiğine karar verilmiştir.

Bu kapsamda; Döner Sermaye Yönetim Kurulu tarafından alınan Yönetim Kurulu kararlarında; ek ödemelerin düzenlenmesinde öncelikle ders veren öğretim üyelerine ders ücretlerinin hesaplanarak ayrılması ve geri kalan ödenebilecek tutar üzerinden Döner Sermaye Yönetim Kurulunca kabul edilmiş Eğitim-Öğretim Faaliyet Cetvelinde belirtilen puan karşılığı olan hizmetlere puantaj-performans sistemi uygulanarak her ödeme döneminde ilgililere hak edişlerinin hesaplanarak tediye edilmesine, denilmiştir.

İlamın konusu, yöneticilere yapılan ek ödeme tavan tutarı uygulanmasına ilişkin olduğundan döner sermayeden yapılan ek ödemelerde mevzuatla getirilen sınırlamaya riayet edilmemesidir. Bu itibarla, Eğitim Fakültesi dekan yardımcılarına, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (f) fıkrasından hareketle görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme matrahının %100’ü oranında, (c) fıkrasından hareketle mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmaları olması halinde bundan doğan katkılarına karşılık olarak ek ödeme matrahının %400’ü oranında olmak üzere toplam %500’ü geçmeyecek şekilde ek ödeme yapılması gerekirken, bu oranları aşacak şekilde ödeme yapılmasında harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumlu olduğu açıktır.

Bu nedenle sorumluluk itirazlarının reddedilerek 187-308 sayılı ek ilam ile ... TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, (Üye ...’ın aşağıda yazılı azınlık görüşüne karşı) oy çokluğu ile,

Karar verildiği 19.09.2018 tarih ve 45052 Sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

KARŞI OY GEREKÇESİ:

(Üye ...’ın;

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (c) fıkrasında, tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden bu yerlerde çalışanlara yapılacak ek ödemeye ilişkin düzenleme yapılmış; maddenin (d) fıkrasında, ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümlerinin uygulanacağı ifade edilmiştir.

58 inci maddenin (f) fıkrasında ise rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından, döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan, yine fıkrada belirtilen oranlarda ek ödeme yapılacağı, bu kapsamda bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmayacağı, mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarının ise, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemeyeceği belirtilmektedir.

Üniversitenin Eğitim Fakültesi dekan yardımcılarına, Fakültede gerçekleştirilen Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programında elde edilen gelirlerden ek ödeme yapılmıştır. İlgililerin yönetici olmaları nedeniyle bu ödemeler hakkında 58 inci maddenin (f) fıkrası kapsamında değerlendirme yapılması gerekmekle birlikte, (d) fıkrasından hareketle (c) fıkrası hükümlerinin uygulanmasına imkân bulunmamaktadır. Çünkü Programın açılmasına izin verilen üniversiteler ve bunların kontenjanları Yükseköğretim Kurulu tarafından her yıl yeniden belirlenmektedir. Bu nedenle Eğitim Fakültesinin, 58 inci maddenin (d) fıkrasında belirtilen “düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumu” olarak değerlendirilmemesi gerekir.

58 inci maddenin (e) fıkrasında; “Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde, veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir.” denildiğinden, bu fıkra kapsamına giren gelirlerin dağıtımında (c) fıkrasında belirtilen oranların uygulanması söz konusu değildir.

Diğer taraftan, Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yöneticilere yapılacak ek ödemeye ilişkin düzenleme yapılmış, maddenin üçüncü fıkrasında; “Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunulması hâlinde; bu katkıları karşılığında yapılacak ek ödemenin hesabında onaltıncı fıkrası hariç olmak üzere 5 inci maddede belirtilen esaslar dikkate alınır ve ilgililerin yönetici payı olarak aldıkları ek ödeme de dahil olmak üzere alabilecekleri toplam ek ödeme tavan tutarı, ilgisine göre Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkralarında belirlenen tavan tutarlarını ve her halükarda ek ödeme matrahının yüzde binaltıyüzünü geçemez.” denilmiştir.

Dolayısıyla, ilgili dekan yardımcılarına ödenebilecek ek ödemenin üst sınırının %500 değil %1600 olarak dikkate alınıp ilgililere ödenen tutarların, ek ödeme matrahının %1600’ünü aşan kısmı için kamu zararı hesaplanması bu tutar için düzeltilerek tasdik kararı verilmesi gerekir.)