Sayıştay 2. Dairesi 42828 Kararı - Yüksek Öğretim Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2015

• Daire: 2

• Dosya No: 42828

• Tutanak No: 46117

• Tutanak Tarihi: 17.04.2019

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Döner sermaye gelirlerinden gelirlerin elde edilmesinde katkısı olmayan Fakülte Yönetim Kurulu üyelerine ve dekan yardımcılarına ek ödeme yapılması.

203 sayılı ilamın 8 inci maddesi ile; ... ... Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi döner sermaye gelirlerinden gelirlerin elde edilmesinde katkısı olmayan Fakülte Yönetim Kurulu üyelerine ve dekan yardımcılarına ek ödeme yapılması nedeniyle …. TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu temyiz dilekçesinde özetle; 18.02.2011 tarih ve 27850 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmeliğin "Genel İlkeler" başlıklı 4 üncü maddesinde;

“(2) Kanunun, 58 inci maddesinin ( c) fıkrası kapsamında bulunan birimlerde çalışan personel ile diğer birimlerde çalışan personel ile diğer birimlerde döner sermaye gelirinin elde edilmesine katkısı bulunan öğretim elemanları dışındaki personel bu yönetmelik kapsamında hiçbir şekilde ek ödeme yapılmaz"

(6) Yönetim kurullarınca uygun görülmesi halinde öğretim elemanlarına gelir getirici katkılarına göre yapılacak ek ödemelerde; yapılan hizmetlerde verimlilik unsurları da dikkate alınarak gelire doğrudan katkıları ile birim veya alt birim gelirine veya karına katkılarına göre ek ödeme hesaplaması yapılabilir" denildiğini,

Yukarıyla alınan hükümlere göre yönetmelik kapsamında ek ödeme yapılabilmesi için ek ödeme yapılacak kişilerin gelir getirici faaliyette bulunarak gelirin oluşmasına katkısı olması gerekmediğini,

Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin (g) fıkrasında gelirin, döner sermaye faaliyetleri sonucunda elde edilen gelir olarak tanımlandığını, gelirin oluşmasında hangi faaliyet ne zaman yapılmalı ki gelire katkı sağlanmış sayılsın, tanımlarda bunun belirtilmediğini,

Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Döner Sermaye alt biriminden hizmet talep edildiğinde, talep yapan kişilerle görüşülerek veya yazışma yapılarak bölüm veya öğretim üyesine yönlendirildiğini, birden fazla hizmet disiplinini ilgilendirilen hizmet alımı taleplerinde koordinasyonun sağlanması, analiz danışmanlık ve benzeri raporların bilimsel usul ve esaslar ile standartlara uygunluğunun kontrol edildiğini ancak bu hizmetlerin yönetim kurulu üyesi sıfatı ile yapılmadığını dolayısıyla Fakülte yönetim kuruluna yukarıda belirlenen hususlar hazırlanarak, bazı hizmet taleplerinde bunların yanında fiyat tespiti de yapılarak geldiğini, bu nedenle yönetim kurulu üyesi sıfatı ile yapılmayan faaliyetler nedeniyle yapılan ödemenin yasal olduğunu,

Söz konusu öğretim üyelerinin, talep edilen hizmetle ilgili çalışmayı yaparak yönetim kuruluna sunduklarını, bu hizmetin yönetim kurulu kararından önce yapılması nedeniyle gelire katkısı yoktur demenin hakkaniyetli olmayacağını, yapılan hizmetin yönetim kurulu üyesi sıfatıyla da yapılmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“… Adı geçen ilamın 8 inci maddesine ilişkin olarak; Mühendislik Fakültesinde yer alan bazı akademik personele döner sermayeden katkı payı yapılmasının mevzuatına uygun olduğu, belirtilen fakültede görev yapanların, Döner Sermaye alt biriminden talep edilen hizmetleri ifa etmelerine karşılık bahse konu ödemelerin yapıldığı belirtilerek verilen tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.

Ortaya konulanlar Daire yargılaması aşamasında da dile getirilmiş olup, karar verilirken dikkate alınmıştır. Bu itibarla, yeni bir iddia ortaya konulamadığından adı geçenin temyiz talebinin reddi ile Daire kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalâa olunmaktadır.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

18.02.2011 tarih ve 27850 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde bu Yönetmeliğin yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak yapılacak ek ödeme oranları ile bu ödemelerin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlandığı hüküm altına alınmıştır.

Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin (g) fıkrasında döner sermaye geliri, ilgili mevzuatı uyarınca mesai saatleri içinde ve mesai saatleri dışında döner sermaye faaliyetleri sonucunda elde edilen gelir olarak; (h) fıkrasında ise gelir getirici faaliyet, yapılan işlem sonucunda döner sermaye işletmesine gelir getiren faaliyetler olarak tanımlanmıştır.

Yönetmeliğin “Genel ilkeler” başlıklı 4 üncü maddesinde;

…

“(2) Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında bulunan birimlerde çalışan personel ile diğer birimlerde döner sermaye gelirlerinin elde edilmesine katkısı bulunan öğretim elemanları dışındaki personele bu Yönetmelik kapsamında hiçbir şekilde ek ödeme yapılamaz.”

…

(5) Yapılacak ödemelerde gelir gider dengesi gözetilerek, döner sermaye kaynakları uygun olduğu takdirde ek ödeme yapılır.

(6) Yönetim kurullarınca uygun görülmesi halinde öğretim elemanlarına gelir getirici katkılarına göre yapılacak ek ödemelerde; yapılan hizmetlerde verimlilik unsurları da dikkate alınarak gelire doğrudan katkıları ile birim veya alt birim gelirine veya karına katkılarına göre ek ödeme hesaplaması yapılabilir.

(7) Yapılacak ek ödemeye esas katkı oranlarının belirlenmesinde 5 inci maddede belirlenen; kurumsal katkı puanı (A puanı), bireysel gelir getirici faaliyet puanı (B puanı), eğitim-öğretim faaliyeti puanı (C puanı), bilimsel faaliyet puanı (D puanı) ve diğer faaliyetler puanı (E puanı) esas alınır. Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında bulunan birimlerde söz konusu puanların tamamı kullanılır. Anılan fıkra dışındaki birimlerde ise yönetim kurullarınca, yükseköğretim kurumunun yapısı ve mali durumu göz önünde bulundurularak bir veya birden fazlasının kullanılmasına karar verilmek suretiyle belirleme yapılır.

…”

denilmiş; “Yasaklar” başlıklı 9 uncu maddesinde ise;

“Kurumlarda gelir getirici işlemleri ve diğer faaliyetleri yapmadığı hâlde yapmış gibi gösterenler ve gerekmediği hâlde işlemleri artıranlar hakkında genel hükümlere göre işlem yapılır.

Haksız olarak ek ödeme aldıkları tespit edilenlerden, haksız olarak yapılan ek ödemeler geri alınır.

…”

hükmü yer almıştır.

Bu hükümlere göre Yönetmelik kapsamında ek ödeme yapılabilmesi için ek ödeme yapılacak kişilerin gelir getirici faaliyette bulunarak gelirin oluşmasına doğrudan katkı sağlamaları gerekmektedir.

Uygulamada, aylar itibariyle döner sermaye gelirlerinin dağıtılması hususunda alınan kararlar sonucunda elde edilen gelirin % 1 ile % 7 arasında değişen oranlardaki bölümünün bu gelirlerin elde edilmesine dolaylı katkısı olduğu belirtilen Mühendislik Mimarlık Fakültesi Yönetim Kurulu üyeleri ve dekan yardımcıları için ayrıldığı görülmüştür. Oysa Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin 6 ncı fıkrasında katkının doğrudan olması gerektiği belirtilmiş olduğundan dolaylı yapılan katkı için ek ödemede bulunulması mümkün değildir.

Fakülte Yönetim Kurulu üyeleri ve dekan yardımcılarının döner sermaye gelirlerinin elde edilmesine fiili katkıları bulunmamaktadır. Nitekim 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 18 inci maddesinin (b) fıkrasında;

“Fakülte yönetim kurulu, idari faaliyetlerde dekana yardımcı bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar:

(1) Fakülte kurulunun kararları ile tespit ettiği esasların uygulanmasında dekana yardım etmek,

(2) Fakültenin eğitim-öğretim, plan ve programları ile takvimin uygulanmasını sağlamak,

(3) Fakültenin yatırım, program ve bütçe tasarısını hazırlamak,

(4) Dekanın fakülte yönetimi ile ilgili getireceği bütün işlerde karar almak,

(5) Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim-öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek,

(6) Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.”

denilmiştir.

Fakülte Yönetim Kuruluna verilmiş bu görevler yerine getirilirken döner sermaye işletmesi faaliyetlerine ilişkin olarak da kararlar alınabilmektedir. Bununla birlikte döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılabilmesi için karar alma sürecinde yer alınması yeterli değildir. Alınan kararlar sonrasında yürütülen hizmetler ile gelir getirici faaliyette bulunulması gerekmektedir. Buna rağmen Mühendislik Mimarlık Fakültesinin döner sermaye işletmesi gelirlerinin elde edilmesinde katkısı olmayan Fakülte Yönetim Kurulu üyeleri ile dekan yardımcılarına ek ödeme yapılmış ve kamu zararına neden olunmuştur.

Bu itibarla, ... ... Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi döner sermaye gelirlerinden, gelirlerin elde edilmesinde katkısı olmayan Fakülte Yönetim Kurulu üyelerine ve dekan yardımcılarına ek ödeme yapılması nedeniyle 203 sayılı ilamın 8 inci maddesi ile ….. TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

(Üye ….’ın aşağıda yazılı azınlık görüşüne karşı) oy çokluğu ile,

Karar verildiği 17.04.2019 tarih ve 46117 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.

KARŞI OY GEREKÇESİ:

(Üye …….:

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (e) bendinde;

“Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir.” denilmiştir.

Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin “Genel İlkeler” başlıklı 4 üncü maddesinin 6 ncı fıkrasında da;

“Yönetim kurullarınca uygun görülmesi halinde öğretim elemanlarına gelir getirici katkılarına göre yapılacak ek ödemelerde; yapılan hizmetlerde verimlilik unsurları da dikkate alınarak gelire doğrudan katkıları ile birim veya alt birim gelirine veya karına katkılarına göre ek ödeme hesaplaması yapılabilir.” hükmüne yer verilmiştir.

... ... Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi alt biriminde döner sermaye kapsamında yapılan analiz, bilimsel görüş, danışmanlık, ölçüm, teknik rapor ve araştırma işlerinde, farklı disiplinlerden öğretim üyelerinden oluşan Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dekan Yardımcıları ve Yönetim Kurulu üyelerinin, hizmet alma talebinde bulunanların ilgili bölüm veya öğretim üyesine yönlendirilmesi, hizmet alımı taleplerinde koordinasyonun sağlanması, analiz, danışmanlık ve benzeri raporların bilimsel usul ve esaslar ile standartlara uygunluğunun kontrolü gibi hizmetlerle Üniversite Döner sermaye İşletmesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi alt birimi gelirlerinin elde edilmesinde dolaylı yoldan katkıda bulunmaları üzerine yapılan hizmetteki katkıları ve verimlilik unsurları dikkate alınarak ek ödeme yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Bu nedenle tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.)