Sayıştay 2. Dairesi 41357 Kararı - Yüksek Öğretim Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2014

• Daire: 2

• Dosya No: 41357

• Tutanak No: 43435

• Tutanak Tarihi: 11.10.2017

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

KONU: Bilimsel araştırma projeleri için yapılan harcamalar.

2. 182 sayılı ilamın 8 inci maddesi ile; Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümünde görevli bir öğretim üyesinin yürüttüğü proje kapsamında aldığı renkli çıktıların bedelinin Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu Başkanlığının bu konuda almış olduğu karara aykırı olarak Üniversite bütçesinden ödenmesi nedeniyle … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlam maddesinde sorumlu tutulup temyiz başvurusunda bulunan sorumlular … ve … dilekçelerinde özetle;

Sayıştay ilamında yer verilen “Üniversite imkanları dahilinde temin edilmesi gereken renkli çıktılar için Bilimsel Araştırma Projeleri özel hesabından ödeme yapılarak kamu zararına sebep olunduğu görülmüştür ibaresi” nin doğru olmadığını,

Söz konusu proje için Ön Değerlendirme Kurulu (ÖDK) ve Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Komisyonu tarafından verilen kararlar ile proje yürütücüsü tarafından sunulan proje evrakları dikkatlice incelendiğinde herhangi bir kamu zararının olmadığının görüleceğini,

Projelerin desteklenmesi konusunda nihai karar veren BAP komisyonundan önce, söz konusu projelerin alanlarında uzman 5 öğretim üyesinden oluşan ÖDK üyelerince değerlendirildiğini,

Yrd. Doç. Dr. … tarafından sunulan “… (1869-1948)” isimli projenin, Sosyal Bilimler ÖDK’sı tarafından değerlendirildiğini ve BAP komisyonuna sunulan “Proje Önerisi Bilimsel Değerlendirme Formunda” aynen; “bütçenin yeniden gözden geçirilmesi, profesyonel renkli fotokopi makinası alınarak önemli bir bütçe kalemi tutan, renkli çıktı maliyeti düşürülerek kabulüne karar verildi” ibarelerine yer verildiğini,

Görüldüğü gibi Sosyal Bilimler ÖDK üyelerinin renkli çıktı bütçesinin çıkartılmasına değil, aksine düşürülerek desteklenmesine karar verdiğini zaten Sayıştay ilamında da söz konusu ibareye aynen yer verildiğini,

Bunun üzerine projelerin desteklenmesi konusunda nihai kararı veren BAP komisyonunun ise 25.04.2014 tarih ve 2014/03 sayılı toplantısında aldığı kararın giriş cümlesinde;

“17.04.2014 tarih ve 2014/01 Sosyal Bilimler ÖDK görüşleri de dikkate alınarak değerlendirilmiş olup” ifadelerine yer vererek devamında ise “dağıtılacak BAP bütçe imkânlarının kısıtlılığından dolayı, ayrıca araştırmacının …, TÖMER ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ve hatta araştırmacının müdürlüğünü yürüttüğü … MYO’da çok fonksiyonlu renkli baskı makinasının bulunmasından dolayı renkli çıktı taleplerini buralardan çok rahat bir biçimde gerçekleştirebileceği dikkate alındığında bütçe olanakları ve nakit imkânları doğrultusunda projenin toplam da … TL ile desteklenmesine ve tahakkuk ettirilmesine oy birliği ile karar verilmiştir” ifadelerini kullandığını (EK-3),

BAP komisyonu Sosyal Bilimler ÖDK görüşlerine atıf yaparak söz konusu projeyi desteklediği için, dolayısıyla renkli çıktı kalemine de bütçe verdiği sonucunun çıktığını,

Bu konudaki diğer bir kanıtın ise araştırmacı tarafından sunulan proforma faturada talep edilen malzemelerin fiyatları olduğunu,

Yrd. Doç. Dr. …’nın proje başvuru aşamasında BAP Komisyonuna sunduğu proforma faturada tamamı “Tüketime Yönelik Mal ve Malzeme Alımı” olmak üzere KDV dahil toplam … TL tutarında bütçe talep ettiğini (EK-4),

Söz konusu bütçenin ise 12.900 sayfalık (…+…) diğer bir ifadeyle .. TL’lik (…+… TL) kısmını ise renkli çıktı kaleminin oluşturduğunu,

Şayet Sayıştay denetçisinin iddia ettiği gibi BAP komisyonu tarafından renkli çıktı kalemine bütçe verilmediyse Yrd. Doç. Dr. …’ya projesi için toplam .. TL ödenek verilmesi gerekeceğini çünkü aşağıda verilen tablo incelendiğinde araştırmacı tarafından talep edilen malzemelerden renkli çıktı kalemleri çıkartıldığında, geri kalan diğer malzemelerin fiyatı KDV dahil toplam .. TL tuttuğunu fakat BAP Komisyonu tarafından … TL yerine, projeye … TL’lik destek verilmesinin renkli çıktı kalemleri için de destek verildiğinin en büyük kanıtı olduğunu,

Bu karara istinaden Yrd. Doç. Dr. … tarafından proje kapsamında renkli çıktı kalemleri de dahil toplam 6.000 TL’lik harcama yapıldığını (EK-5),

Proformada talep edilen malzemeler Fiyat

(TL) Şayet Renkli çıktı bütçesi verilmemiş olsaydı Fiyat (TL)

Renkli Çıktı A3 . ... 0

Plastik Dosya 50’li … Plastik Dosya 50’li …

Klasör .. Klasör ..

DVD 50’li ... DVD 50’li …

Pilot Kalem .0 Pilot Kalem …

CD Kalemi . CD Kalemi …

Renkli Çıktı A4 . . . . 0

Toner .0 Toner …

Taşınabilir Hardisk 1 TB . Taşınabilir Hardisk 1 TB …

Toplam .. Toplam …

Ayrıca söz konusu projenin desteklendiği 2014 yılında kendisinin …Üniversitesi Bilimsel Projeler Birimi (BAP) Koordinatörü diğer bir ifade ile harcama yetkilisi olarak görev yaparken, aynı zamanda söz konusu projenin desteklenmesine nihai kararı veren 7 kişilik BAP Komisyonunda gerek … Senatosunca “Seçilmiş Üye”, gerekse de Fen Bilimleri Enstitü Müdürlüğü görevi nedeniyle komisyonun “Doğal üyesi” sıfatlarıyla yer aldığını yani projelerin desteklenmesi adına karar veren 7 kişilik komisyonda 2 oy hakkının bulunduğunu,

Bu nedenle BAP Komisyon Üyesi olarak imza attığı bir kararı, harcama yetkilisi sıfatıyla farklı bir şekilde uygulamasının söz konusu olamayacağını,

Diğer bir hususun ise Sayıştay ilamının karar kısmında yer verilen “Üniversite imkanları dahilinde temin edilmesi gereken renkli çıktılar için Bilimsel Araştırma Projeleri özel hesabından ödeme yapılarak kamu zararına sebep olunduğu görülmüştür” ibaresi ile ilgili olduğunu,

Öncelikle bu durumun böyle olmadığına yukarıda belgeleriyle ayrıntılı olarak değinildiğini fakat Yrd. Doç. Dr. …’ya söz konusu desteğin Bilimsel Araştırma Projeleri özel hesabından verilmeyip, Sayıştay ilamında belirtildiği gibi “üniversite imkanları dahilinde” …, TÖMER ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü veya araştırmacının müdürlüğünü yürüttüğü … MYO’daki çok fonksiyonlu renkli baskı makinaları kullanılarak yapılmış olsaydı da, söz konusu makinalar için gerekli tonerler ve fotokopi kağıdı kararda “üniversite imkanları dahilinde” denildiği için devlet tarafından üniversiteye, üniversite tarafından da söz konusu birimlere aktarılan kamu ödeneğinden karşılanacağından yine kamunun parasının kullanılmış olacağını,

Sonuç olarak, proje kapsamında gerçekleştirilen harcama işleminde her hangi bir kamu zararı olmadığı ifade edilmiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“İlamın 8 inci maddesine ilişkin olarak BAP kapsamında bir öğretim üyesine yaptırılan çalışmaların mevzuatına uygun olarak gerçekleştirildiği, renkli fotokopinin Üniversite dışında çektirilmesi sonucu bir kamu zararı oluşmadığı ifade edilerek, verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi istenilmektedir.

Belirtilen durumlar karşısında adı geçenlerin temyiz talebinin kabulü ile iddiaların araştırılması maksadıyla Dairesine Tevdiine hükmedilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.” denilmiştir.

Duruşma talep eden sorumlu …, duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmada hazır bulunmadığı, kanuni vekil göndermediği, duruşmada hazır bulunmama sebeplerini kabul edilebilir bir belge ile tevsik etmediği, duruşmada hazır bulunan sorumlu … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

10.04.2002 tarih ve 24722 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesinde Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonunun görev, yetki ve sorumluluklarının ilgili Yükseköğretim Kurumunun Senatosunca çıkarılacak bir yönerge ile düzenleneceği belirtilmiştir.

Bu Yönetmeliğe göre hazırlanan … Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Hazırlama, Değerlendirme ve İzleme Yönergesinin 5 inci maddesinde Ön Değerlendirme Kurulu üyeleri tarafından yapılan gizli puanlama sonuçlarını da dikkate alarak projelerin desteklenip desteklenmeyeceğine karar vermek ve kabul edilen projelerin desteklenmesi, yürütülmesi, izlenmesi, sonuçların değerlendirilmesi ve kamuoyuna duyurulması ile ilgili hizmetleri yürütmek Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonunun görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

Bu kapsamda, Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü öğretim üyesi …’nın … (1869-1948) konulu bilimsel araştırma projesini 04.04.2014 tarihinde Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonuna sunduğu, projenin başlangıçtaki bütçe teklifinin … TL olduğu,

17.04.2014 tarih ve 2014/01 sayılı Sosyal Bilimler Ön Değerlendirme Kurulu görüşünde;

“Bütçenin yeniden gözden geçirilmesi, profesyonel renkli fotokopi makinesi alınarak önemli bir bütçe kalemi tutan renkli çıktı maliyeti düşürülerek kabulüne karar verildi.” denildiği,

Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu Başkanlığının 25.04.2014 tarih ve 3 numaralı toplantısında proje başvurularının değerlendirdiği ve toplantı tutanağının 3 üncü maddesinin 23 üncü sırasında;

“Yrd. Doç. Dr. … yürütücülüğünde önerilen “… (1869-1948)” başlıklı A türü projenin, Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonunun 25.04.2014 tarih ve 2014/03 sayılı toplantısında A türü projesi ve 17.04.2014 tarih ve 2014/01 Sosyal Bilimler ÖDK görüşleri de dikkate alınarak değerlendirilmiş olup, dağıtılacak BAP bütçe imkanlarının kısıtlılığından dolayı, ayrıca araştırmacının …, TÖMER ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ve hatta araştırmacının müdürlüğünü yürüttüğü … MYO’da çok fonksiyonlu renkli baskı makinesinin bulunmasından dolayı renkli çıktı taleplerini buralardan çok rahat biçimde gerçekleştirebileceği dikkate alındığında bütçe olanakları ve nakit imkanları doğrultusunda projenin toplamda … TL ile desteklenmesine ve tahakkuk ettirilmesine…” karar verildiği görülmüştür.

Renkli çıktı alınmasına ilişkin olarak yukarıda yer alan görüş ve toplantı tutanağından; bilimsel araştırma projeleri bütçesi içinde bütçe olanakları ve nakit imkanları doğrultusunda renkli çıktı maliyetinin düşürülerek desteklenmesine karar verildiği anlaşılmakta olup bu kaleme ilişkin desteğin projeden çıkarıldığı sonucuna ulaşılamamaktadır. Üniversitedeki uygulamalardan; projede desteklenmeyen bir kalemin bulunması halinde o kalemin açıkça belirtildiği görülmektedir.

Kaldı ki; renkli baskı işi …, TÖMER ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü veya araştırmacının müdürlüğünü yürüttüğü yüksekokuldaki çok fonksiyonlu renkli baskı makinaları kullanılarak yapılmış olsaydı da, söz konusu makinalar için gerekli toner, fotokopi kağıdı gibi girdiler, kararda “üniversite imkanları dahilinde” denildiği için, üniversite tarafından söz konusu birimlere aktarılan ödenekten karşılanacağından yine üniversite açısından bir bütçe gideri oluşturacaktı.

Sonuç olarak, proje kapsamında renkli çıktı giderlerinin bütçeden ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu nedenle 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususun tekrar değerlendirilmesini teminen 182 sayılı ilamın 8 inci maddesi ile … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün Bozularak dosyanın ilgili Daireye Gönderilmesine, oy çokluğu ile,

(Karşı oy gerekçesi

Üyeler …, …, …, …, … ve … karşı oy gerekçesi:

Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesinde Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonunun görev, yetki ve sorumluluklarının ilgili Yükseköğretim Kurumunun Senatosunca çıkarılacak bir yönerge ile düzenleneceği belirtilmiştir. Bu Yönetmeliğe göre hazırlanan … Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Hazırlama, Değerlendirme ve İzleme Yönergesinin 5 inci maddesinde Ön Değerlendirme Kurulu üyeleri tarafından yapılan gizli puanlama sonuçlarını da dikkate alarak projelerin desteklenip desteklenmeyeceğine karar vermek ve kabul edilen projelerin desteklenmesi, yürütülmesi, izlenmesi, sonuçların değerlendirilmesi ve kamuoyuna duyurulması ile ilgili hizmetleri yürütmek Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonunun görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

Yapılan incelemede Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü öğretim üyesi …’nın bu Yönerge kapsamında … (1869-1948) konulu bilimsel araştırma projesini 04.04.2014 tarihinde Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonuna sunduğu, projenin başlangıçtaki bütçe teklifinin … TL (… TL’si kırtasiye alımları, … TL’si büro malzemesi alımları, … TL’si baskı ve cilt giderleri, .. TL’si diğer kırtasiye ve büro malzemesi alımları) olduğu görülmüştür.

Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu Başkanlığı 25.04.2014 tarih ve 3 numaralı toplantısında proje başvurularını değerlendirmiş ve toplantı tutanağının 3 üncü maddesinin 23 üncü sırasında;

“Yrd. Doç. Dr. … yürütücülüğünde önerilen “… (1869-1948)” başlıklı A türü projenin, Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonunun 25.04.2014 tarih ve 2014/03 sayılı toplantısında A türü projesi ve 17.04.2014 tarih ve 2014/01 Sosyal Bilimler ÖDK görüşleri de dikkate alınarak değerlendirilmiş olup, dağıtılacak BAP bütçe imkanlarının kısıtlılığından dolayı, ayrıca araştırmacının …, TÖMER ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ve hatta araştırmacının müdürlüğünü yürüttüğü … MYO’da çok fonksiyonlu renkli baskı makinesinin bulunmasından dolayı renkli çıktı taleplerini buralardan çok rahat biçimde gerçekleştirebileceği dikkate alındığında bütçe olanakları ve nakit imkanları doğrultusunda projenin toplamda … TL ile desteklenmesine ve tahakkuk ettirilmesine…”

karar vermiştir.

17.04.2014 tarih ve 2014/01 sayılı Sosyal Bilimler Ön Değerlendirme Kurulu görüşünde de; “Bütçenin yeniden gözden geçirilmesi, profesyonel renkli fotokopi makinesi alınarak önemli bir bütçe kalemi tutan renkli çıktı maliyeti düşürülerek kabulüne karar verildi.” denilmiştir.

Buna göre Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu kararında söz konusu proje için renkli çıktı ihtiyacının hangi birimlerden karşılanabileceğine işaret edilmiş, söz konusu projenin renkli çıktı hariç .. TL desteklenmesi öngörülmüş ve ilgili öğretim üyesi ile bu tutar üzerinden proje destekleme sözleşmesi imzalanmıştır.

Ancak uygulamada söz konusu proje için bir kırtasiye firmasından … TL tutarında tüketime yönelik mal ve malzeme alımı yapıldığı, bunun … TL’sinin 6000 adet renkli çıktı alımına ilişkin olduğu, bu haliyle Üniversite imkânları dahilinde temin edilmesi gereken renkli çıktılar için Bilimsel Araştırma Projeleri özel hesabından ödeme yapıldığı görülmektedir. Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümünde görevli öğretim üyesinin yürüttüğü proje kapsamında aldığını iddia ettiği ve fakat Denetçiye ibraz edemediği renkli çıktıların bedelinin, Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu Başkanlığının renkli çıktı ihtiyacının Üniversitenin çeşitli birimlerinden karşılanabileceği ve bu nedenle proje bütçe teklifinin düşürülmesi yönünde almış olduğu karara aykırı olarak Üniversite bütçesinden ödenerek kamu zararına neden olunmuştur. Bu nedenle verilen tazmin hükmünün tasdiki gerekir.)