Sayıştay 2. Dairesi 41357 Kararı - Yüksek Öğretim Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2014

• Daire: 2

• Dosya No: 41357

• Tutanak No: 43435

• Tutanak Tarihi: 11.10.2017

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

KONU: Bilimsel araştırma projeleri için yapılan harcamalar.

3. 182 sayılı ilamın 9 uncu maddesi ile; Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümünde görevli bir öğretim üyesinin yürüttüğü proje kapsamında aldığı renkli çıktıların bedelinin Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu Başkanlığının bu konuda almış olduğu karara aykırı olarak Üniversite bütçesinden ödenmesi nedeniyle … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlamda harcama yetkilisi olarak sorumlu tutulan … (BAP Birim Koordinatörü) ile gerçekleştirme görevlisi olarak sorumlu tutulan … ortak olarak vermiş oldukları dilekçelerinde özetle;

Sayıştay ilamında yer verilen “Üniversite imkanları dahilinde temin edilmesi gereken renkli çıktılar için Bilimsel Araştırma Projeleri özel hesabından ödeme yapılarak kamu zararına sebep olunduğu görülmüştür ibaresi” nin doğru olmadığını, söz konusu proje için Ön Değerlendirme Kurulu (ÖDK) ve Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Komisyonu tarafından verilen kararlar ile proje yürütücüsü tarafından sunulan proje evrakları incelendiğinde her hangi bir kamu zararının olmadığının görüleceğini,

Projelerin desteklenmesi konusunda nihai karar veren BAP komisyonundan önce, söz konusu projelerin alanlarında uzman 5 öğretim üyesinden oluşan ÖDK üyelerince değerlendirildiğini, Prof. Dr. … tarafından sunulan “…” isimli projenin, Sosyal Bilimler ÖDK’sı tarafından değerlendirildiğini ve BAP komisyonuna sunulan “Proje Önerisi Bilimsel Değerlendirme Formunda” aynen;

“bütçe gözden geçirilerek kabulüne karar verildi. Profesyonel renkli fotokopi makinası alınarak önemli bir bütçe kalemi tutan, renkli çıktı maliyeti düşürülebilir” ibarelerine yer verildiğini (EK-1),

Görüldüğü gibi Sosyal Bilimler ÖDK üyelerinin renkli çıktı bütçesinin tamamen çıkartılmasına değil, aksine düşürülerek desteklenmesine karar verdiğini (EK-2),

Bunun üzerine projelerin desteklenmesi konusunda nihai kararı veren BAP komisyonu ise 25.04.2014 tarih ve 2014/03 sayılı toplantısında aldığı kararın giriş cümlesinde;

“17.04.2014 tarih ve 2014/01 sosyal bilimler ödk görüşleri de dikkate alınarak değerlendirilmiş olup” ifadelerine yer vererek devamında ise “dağıtılacak BAP bütçe imkânlarının kısıtlılığından dolayı, ayrıca üniversitemiz tarafından öğretim üyelerine bilgisayar desteği verildiğinden, bilgisayar talebinin proje kaleminden çıkartılmasına, fakülteler başta olmak üzere …, Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ve TÖMER gibi birimlerimizde renkli baskı yapabilen çok fonksiyonlu baskı makinalarımız mevcut olduğundan araştırmacının renkli çıktılarını buralardan rahatlıkla temin edebileceği göz önüne alındığında bütçe olanakları ve nakit imkânları doğrultusunda … TL ile desteklenmesine ve tahakkuk ettirilmesine oy birliği ile karar verilmiştir” ifadelerini kullandığını,

Dikkat edilecek olursa söz konusu BAP komisyonu kararında “bilgisayar talebinin proje kaleminden çıkartılmasına” açık bir biçimde yer verilirken, renkli çıktı kalemi için böyle bir ifadenin kesinlikle kullanılmadığını (EK-3),

Diğer yandan BAP komisyonu Sosyal Bilimler ÖDK görüşlerine atıf yaparak söz konusu projeyi desteklediği için, dolayısıyla renkli çıktı kalemine de bütçe verildiğini,

Diğer bir kanıtın ise araştırmacı tarafından sunulan proforma faturada talep edilen malzemelerin fiyatları olduğunu,

Prof. Dr. …’ın proje başvuru aşamasında BAP Komisyonuna sunduğu proforma faturada … TL tablet bilgisayar, … TL çok fonksiyonlu yazıcı, … TL ise tüketime yönelik mal ve malzeme olmak üzere KDV dahil toplam … TL tutarında bütçe talep ettiğini (EK-4),

Bunun 15.650 sayfalık (..+…) diğer bir ifadeyle … TL’lik (..+..TL) kısmını renkli çıktı kaleminin oluşturduğunu,

Şayet Sayıştay denetçisinin iddia ettiği şekilde BAP komisyonu tarafından renkli çıktı kalemine bütçe verilmediyse, tablet bilgisayar kaleminin de BAP komisyon kararıyla bütçeden çıkarıldığı dikkate alındığında Prof. Dr. …’a toplam … TL ödenek verilmesi gerekecek olduğunu, çünkü talep edilen malzemelerden tablet bilgisayar ve renkli çıktı kalemleri çıkartıldığında, geri kalan diğer malzemelerin fiyatının KDV dahil … TL tuttuğunu,

Fakat BAP Komisyonu tarafından … TL yerine, projeye … TL’lik destek verilmesinin renkli çıktı kalemi içinde destek verildiğinin kanıtı olduğunu,

Bu karara istinaden de Prof. Dr. … tarafından proje kapsamında renkli çıktı kalemleri de dahil toplam … TL’lik harcama yapıldığını (EK-5),

Proformada talep edilen malzemeler Fiyat

(TL) Şayet Renkli çıktı bütçesi verilmemiş olsaydı Fiyat (TL)

ASrenkli çıktı … . . . …

Plastik Dosya 50’li … Plastik Dosya 50’li …

Klasör … Klasör …

DVD 50’li … DVD 50’li …

Pilot Kalem … Pilot Kalem …

CD Kalemi … CD Kalemi …

Renkli Çıktı A4 … . . . …

Toner … Toner …

Çok fonksiyonlu yazıcı … Çok fonksiyonlu yazıcı …

A4 fotokopi kağıdı … A4 fotokopi kağıdı …

Evrak çantası … Evrak çantası …

Tablet PC … . . . …

Kitapçık Ciltleme Gideri … Kitapçık Ciltleme Gideri …

Toplam … Toplam …

Ayrıca söz konusu projenin desteklendiği 2014 yılında şahsının ... Üniversitesi Bilimsel Projeler Birimi (BAP) Koordinatörü diğer bir ifade ile harcama yetkilisi olarak görev yaparken, aynı zamanda söz konusu projenin desteklenmesine nihai kararı veren 7 kişilik BAP Komisyonunda gerek ... Üniversitesi Senatosunca “Seçilmiş Üye”, gerekse de Fen Bilimleri Enstitü Müdürlüğü görevi nedeniyle komisyonun “Doğal üyesi” sıfatlarıyla yer aldığını, yani projelerin desteklenmesi adına karar veren 7 kişilik komisyonda 2 oy hakkı bulunduğunu,

Bu nedenle BAP Komisyon Üyesi olarak imza attığı bir kararı, harcama yetkilisi sıfatıyla farklı bir şekilde uygulama söz konusu olamayacağını,

Diğer bir hususun Sayıştay ilamının karar kısmında yer verilen “Üniversite imkanları dahilinde temin edilmesi gereken renkli çıktılar için Bilimsel Araştırma Projeleri özel hesabından ödeme yapılarak kamu zararına sebep olunduğu görülmüştür’’ ibaresi ile ilgili olduğunu,

Öncelikle bu durumun böyle olmadığına yukarıda belgeleriyle ayrıntılı olarak değinildiğini, fakat Prof. Dr. …’a söz konusu destek Bilimsel Araştırma Projeleri özel hesabından verilmeyip, Sayıştay ilamında belirtildiği gibi “üniversite imkanları dahilinde” …, TÖMER ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü veya fakültelerde bulunan çok fonksiyonlu renkli baskı makinaları kullanılarak yapılmış olsaydı da, söz konusu makinalar için gerekli toner ve fotokopi kağıdı kararda “üniversite imkanları dahilinde” denildiği için devlet tarafından üniversiteye, üniversite tarafından da söz konusu birimlere aktarılan kamu ödeneğinden karşılanacağından yine kamunun parasının kullanılmış olacağını,

Sonuç olarak, sunulan deliller ışığında değerlendirildiğinde proje kapsamında gerçekleştirilen harcama işleminde her hangi bir kamu zararının olmadığını ifade etmişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında:

“9 uncu maddeye ilişkin olarak da 8 inci madde için ortaya konulanlar dile getirilmiş, alımlarla ilgili belgeler eklenilerek, bu alımlar için bir kamu zararından söz edilemeyeceği ifade edilerek, verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına hükmedilmesi talep edilmektedir.

Belirtilen durumlar karşısında adı geçenlerin temyiz talebinin kabulü ile iddiaların araştırılması için Dairesine Tevdiine hükmedilmesinin uygun olacağı mütalâa olunmaktadır.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

10.04.2002 tarih ve 24722 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesinde Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonunun görev, yetki ve sorumluluklarının ilgili Yükseköğretim Kurumunun Senatosunca çıkarılacak bir yönerge ile düzenleneceği belirtilmiştir.

Bu Yönetmeliğe göre hazırlanan ... Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Hazırlama, Değerlendirme ve İzleme Yönergesinin 5 inci maddesinde Ön Değerlendirme Kurulu üyeleri tarafından yapılan gizli puanlama sonuçlarını da dikkate alarak projelerin desteklenip desteklenmeyeceğine karar vermek ve kabul edilen projelerin desteklenmesi, yürütülmesi, izlenmesi, sonuçların değerlendirilmesi ve kamuoyuna duyurulması ile ilgili hizmetleri yürütmek Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonunun görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

Bu kapsamda, Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü öğretim üyesi …’ın bu Yönerge kapsamında … konulu bilimsel araştırma projesini 04.04.2014 tarihinde Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonuna sunduğu, projenin başlangıçtaki bütçe teklifinin iki yıl için … TL (… TL’si kırtasiye alımları, … TL’si büro malzemesi alımları, … TL’si baskı ve cilt giderleri) olduğu,

17.04.2014 tarih ve 2014/01 sayılı Sosyal Bilimler Ön Değerlendirme Kurulu görüşünde;

“Bütçe gözden geçirilerek kabulüne karar verildi. Profesyonel renkli fotokopi makinesi alınarak önemli bir bütçe kalemi tutan renkli çıktı maliyeti düşürülebilir.” Denildiği,

Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu Başkanlığının 25.04.2014 tarih ve 3 numaralı toplantısında proje başvurularını değerlendirdiği ve toplantı tutanağının 3 üncü maddesinin 21 inci sırasında;

“Prof. Dr. … yürütücülüğünde önerilen “…” başlıklı A türü projenin, Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonunun 25.04.2014 tarih ve 2014/03 sayılı toplantısında A türü projesi ve 17.04.2014 tarih ve 2014/01 Sosyal Bilimler ÖDK görüşleri de dikkate alınarak değerlendirilmiş olup, dağıtılacak BAP bütçe imkanlarının kısıtlılığından dolayı, ayrıca Üniversitemiz tarafından öğretim üyelerine bilgisayar desteği verildiğinden, bilgisayar talebinin proje kaleminden çıkartılmasına, fakülteler başta olmak üzere …, Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ve TÖMER gibi birimlerimizde renkli baskı yapabilen çok fonksiyonlu baskı makinelerimiz mevcut olduğundan araştırmacının renkli çıktılarını buralardan rahatlıkla temin edebileceği göz önüne alındığında bütçe olanakları ve nakit imkanları doğrultusunda … TL ile desteklenmesine ve tahakkuk ettirilmesine…” karar verildiği ve ilgili öğretim üyesi ile bu tutar üzerinden proje destekleme sözleşmesi imzalandığı görülmüştür.

Renkli çıktı alınmasına ilişkin olarak yukarıda yer alan görüş ve toplantı tutanağından; bilimsel araştırma projeleri bütçesi içinde bütçe olanakları ve nakit imkanları doğrultusunda renkli çıktı maliyetinin düşürülerek desteklenmesine karar verildiği anlaşılmakta olup bu kaleme ilişkin desteğin projeden çıkarıldığı sonucuna ulaşılmamaktadır. Üniversitedeki uygulamalardan; projede desteklenmeyen bir kalemin bulunması halinde o kalemin (bilgisayar talebinin reddedildiğinin) açıkça belirtildiği görülmektedir.

Kaldı ki; renkli baskı işi …, TÖMER ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğündeki çok fonksiyonlu renkli baskı makinaları kullanılarak yapılmış olsaydı da, söz konusu makinalar için gerekli toner, fotokopi kağıdı gibi girdiler, kararda “üniversite imkanları dahilinde” denildiği için, üniversite tarafından söz konusu birimlere aktarılan ödenekten karşılanacağından yine üniversite açısından bir bütçe gideri oluşturacaktı.

Sonuç olarak, proje kapsamında renkli çıktı giderlerinin bütçeden ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu nedenle 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususun tekrar değerlendirilmesini teminen 182 sayılı ilamın 9 uncu maddesi ile … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün Bozularak dosyanın ilgili Daireye Gönderilmesine, oy çokluğu ile,

(Karşı oy gerekçesi

Üyeler …, …, …, …, … ve … karşı oy gerekçesi:

Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesinde Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonunun görev, yetki ve sorumluluklarının ilgili Yükseköğretim Kurumunun Senatosunca çıkarılacak bir yönerge ile düzenleneceği belirtilmiştir.

Bu Yönetmeliğe göre hazırlanan ... Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Hazırlama, Değerlendirme ve İzleme Yönergesinin 5 inci maddesinde ÖDK üyeleri tarafından yapılan gizli puanlama sonuçlarını da dikkate alarak projelerin desteklenip desteklenmeyeceğine karar vermek ve kabul edilen projelerin desteklenmesi, yürütülmesi, izlenmesi, sonuçların değerlendirilmesi ve kamuoyuna duyurulması ile ilgili hizmetleri yürütmek Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonunun görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

Yapılan incelemede Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü öğretim üyesi …’ın bu Yönerge kapsamında … konulu bilimsel araştırma projesini 04.04.2014 tarihinde Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonuna sunduğu, projenin başlangıçtaki bütçe teklifinin iki yıl için … TL (… TL’si kırtasiye alımları, … TL’si büro malzemesi alımları, … TL’si baskı ve cilt giderleri) olduğu görülmüştür.

Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu Başkanlığı 25.04.2014 tarih ve 3 numaralı toplantısında proje başvurularını değerlendirmiş ve toplantı tutanağının 3 üncü maddesinin 21 inci sırasında;

“Prof. Dr. … yürütücülüğünde önerilen “…” başlıklı A türü projenin, Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonunun 25.04.2014 tarih ve 2014/03 sayılı toplantısında A türü projesi ve 17.04.2014 tarih ve 2014/01 Sosyal Bilimler ÖDK görüşleri de dikkate alınarak değerlendirilmiş olup, dağıtılacak BAP bütçe imkanlarının kısıtlılığından dolayı, ayrıca Üniversitemiz tarafından öğretim üyelerine bilgisayar desteği verildiğinden, bilgisayar talebinin proje kaleminden çıkartılmasına, fakülteler başta olmak üzere …, Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ve TÖMER gibi birimlerimizde renkli baskı yapabilen çok fonksiyonlu baskı makinelerimiz mevcut olduğundan araştırmacının renkli çıktılarını buralardan rahatlıkla temin edebileceği göz önüne alındığında bütçe olanakları ve nakit imkanları doğrultusunda 9.000,00 TL ile desteklenmesine ve tahakkuk ettirilmesine…” karar vermiştir.

17.04.2014 tarih ve 2014/01 sayılı Sosyal Bilimler Ön Değerlendirme Kurulu görüşünde de “Bütçe gözden geçirilerek kabulüne karar verildi. Profesyonel renkli fotokopi makinesi alınarak önemli bir bütçe kalemi tutan renkli çıktı maliyeti düşürülebilir.” denilmiştir.

Buna göre Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu kararında söz konusu proje için renkli çıktı ihtiyacının hangi birimlerden karşılanabileceğine işaret edilmiş, söz konusu projenin renkli çıktı hariç …. TL desteklenmesi öngörülmüş ve ilgili öğretim üyesi ile bu tutar üzerinden proje destekleme sözleşmesi imzalanmıştır.

Ancak uygulamada söz konusu proje için bir kırtasiye firmasından tüketime yönelik mal ve malzeme alımı yapıldığı, bunun … TL’lik kısmının 5000 adet renkli çıktı alımına ilişkin olduğu, bu haliyle Üniversite imkânları dahilinde temin edilmesi gereken renkli çıktılar için Bilimsel Araştırma Projeleri özel hesabından ödeme yapıldığı görülmektedir.

Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümünde görevli öğretim üyesinin yürüttüğü proje kapsamında aldığını iddia ettiği ve fakat Denetçiye ibraz edemediği renkli çıktıların bedelinin, Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu Başkanlığının renkli çıktı ihtiyacının Üniversitenin çeşitli birimlerinde karşılanabileceği ve bu nedenle proje bütçe teklifinin düşürülmesi yönünde almış olduğu karara aykırı olarak Üniversite bütçesinden ödenerek kamu zararına neden olunmuştur. Bu nedenle verilen tazmin hükmünün tasdiki gerekir.)