Sayıştay 2. Dairesi 41328 Kararı - Yüksek Öğretim Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2011

• Daire: 2

• Dosya No: 41328

• Tutanak No: 46790

• Tutanak Tarihi: 30.10.2019

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Yöneticilere meri mevzuat hükümlerinde belirlenen orandan daha fazla oranlarda döner sermaye katkı payı ödenmesi:

192 sayılı Ek İlamın 1. maddesiyle; 2011 yılının (sadece) ilk ayı için geçerli olan mevzuat hükümlerine aykırı şekilde, (mesai dışı doğrudan gelir getirici katkıya dayanan döner sermaye gelirlerinden karşılanmak üzere) Rektör, Rektör Yardımcıları, döner sermaye gelirinin elde edildiği Fakültelerin Dekan ve Dekan Yardımcıları ile Başhekim ve Başhekim Yardımcılarına yöneticilik faaliyetleri dolayısıyla 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununda öngörülen % 10’luk orandan daha fazla oranlarda (% 350 - % 400) döner sermaye katkı payı ödendiği gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

48 sayılı (Asıl) İlamın 1. maddesiyle de yukarıda belirtilen tutarın tazminine hükmedilmiş, bu tazmin hükmüne karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine 03.03.2015 tarih ve 40095 tutanak (24678 ilam) sayılı Temyiz Kurulu Kararıyla; tazmin hükmünün sorumlunun mesai içi katkıları ve hasta bakımına dayalı doğrudan gelir getirici katkıları nedeniyle yaptıkları faaliyetlerden dolayı herhangi bir ödeme almadıkları yönündeki iddiasını ispat eden belgelerin yargı raporuna ekli belgeler arasında yer almaması sebebiyle bu evrakların incelenip ona göre kamu zararı oluşup oluşmadığının tespit edilmesi gerektiği belirtilerek bozulmasına karar verilmiş, konunun esası yönünden yapılan söz konusu inceleme üzerine de 192 sayılı Ek İlamın 1. maddesiyle; yeniden aynı tutar için tazmin hükmü verilmiş, bu tazmin hükmüne karşı yapılan temyiz başvurusunda ise Sayıştay Temyiz Kurulunun 23.05.2018 tarihli ve 44505 tutanak (28662 ilam) sayılı İlamı ile “mesai içi döner sermaye katkı payı ödemelerini, mesai dışı özel muayene şeklinde hasta bakımı kaynaklı (doğrudan gelir getirici katkıya dayalı) döner sermaye katkı payı ödemelerini ve yöneticilik faaliyetlerinden kaynaklanan döner sermaye katkı payı ödemelerini, ayrı ayrı düzenlenen tahakkuk müzekkeresi ve verile emirleri ile almış oldukları tespit edilen yöneticilere yöneticilik vasfından kaynaklı döner sermaye katkı payı ödemelerinde 2011 yılı (sadece ilk ayı) meri mevzuat hükümlerine aykırı şekilde, öngörülen % 10’luk orandan daha fazla oranlarda (% 350 - % 400) oranlar uyguladığı” belirtilerek tazmin hükmünün TASDİKİNE oy çokluğuyla* karar verilmiş ve işbu Temyiz Kurulu Kararına karşı sorumlu tarafından karar düzeltilmesi talebinde bulunulmuştur.

Ek İlamda Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumluluk yüklenen Döner Sermaye Sorumlusu …, bu defa karar düzeltilmesi kanun yoluna başvurarak gönderdiği dilekçede temyiz başvurularında yaptığı itirazlarla aynı mahiyette özetle; 2547 sayılı Kanunun ilgili maddesinde yer aldığı üzere, yöneticilerin mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması halinde anılan maddenin (c) ve (d) fıkralarında belirtilen tutarlara kadar ödeme yapılabileceğinin hüküm altına alındığını, ilgili mevzuat uyarınca, gelir getirici faaliyetlerin mesai içi (B1) ve mesai dışı (B2) puanlarından oluşmakta ve içeriğinin YÖK tarafından belirlenmekte olduğunu, bunun yanında, 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası dışındaki diğer birimler için de yükseköğretim kurumlarının yönetim kurullarına “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli” düzenleme yetkisi verilmekte olduğunu, bu kapsamda Üniversite bünyesindeki üst yöneticilerin, Üniversite Yönetim Kurulunun (ya da devredilen yetki çerçevesinde Döner Sermaye Yürütme Kurulunun) kararları ile sınırları çizilmiş döner sermaye kapsamındaki mesai dışı çalışma faaliyetlerini yürüttüklerini, Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik'in “Dağıtım Esasları” başlıklı 5 inci maddesinin yedinci fıkrası gereğince 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (f) fıkrasının üçüncü paragrafı kapsamında yürütülen mesai dışı hizmetlerin bireysel gelir getirici faaliyet olarak değerlendirilmekte olduğunu, ödemelerin yapıldığı dönemde Yüksek Öğretim Kurulunca anılan Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası dışındaki diğer birimler için “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli” ile ilgili düzenleme henüz yapılmadığından Yönetmeliğin Geçici 1 inci maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak Üniversitenin Döner Sermaye Yürütme Kurulunca yapılan düzenlemelerin esas alındığını ve bu Kurul tarafından belirlenmiş olan görev tanımları ve puanlar çerçevesinde ödemelerin yapıldığını, ayrıca konuya ilişkin olarak; Üniversite Döner Sermaye İşletmesine bağlı birimlerin kendi faaliyet alanları ile ilgili olarak gelir getirici işlemlerine bakıldığında, gelir getirici eylemin ilk adımından son işlemine kadar çok geniş bir yelpazeye yayıldığının, gelirin elde edilebilmesi için birbirinden farklı pek çok faaliyetin bir arada yürütülmesinin gerekli olduğunun ve faaliyet içerisinde yer alan her bir bireyin gelire doğrudan katkısının olduğunun aşikâr olduğunu, bu minvalde, doğrudan gelir getirici faaliyetin dar biçimde tanımlanamayacağını; zira “gelir”in, teknik anlamda, işletmenin faaliyetleri sonucunda varlıklarında artış meydana getiren her türlü unsuru kapsamakta olduğunu, dolayısıyla döner sermaye varlıklarında artış meydana getirecek her türlü faaliyetin “doğrudan gelir getirici faaliyet” olarak değerlendirilmesi gerektiğini, Ek İlama dayanak Sayıştay sorgusunda anılan Kanun ve Yönetmelik hükümlerinin aksine “yöneticilerin mesai dışı katkılarının mesleki faaliyet olması halinde (B2) bireysel gelir getirici faaliyet puanının hak edileceği, yöneticilik faaliyetlerini kapsamadığı”nın ifade edildiğini, oysa "mesleki faaliyet” ifadesinin, hem Kanun hem de Yönetmelikte yöneticilere, yönetici payı olarak yapılan ödeme dolayısıyla mesai saatleri içerisinde mesleki hizmet vermeleri halini de kapsadığını ifade etmek dışında kullanılmadığını, mesai dışındaki faaliyetlerin mesleki faaliyet olması gerektiğinin de lafızda yer almadığını, kanun koyucunun amacı, şayet mesai dışı katkı için yapılacak faaliyetin mesleki faaliyet olması gerektiği yönünde olsaydı “Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde” ifadesi yerine Kanunun 58 inci maddesinin (f) fıkrasının (2) alt bendinde vaz ettiği gibi “... mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık ...” ifadesini kullanmasının bekleneceğini, bu itibarla, hüküm verme işlevinde, soyut hukuk kuralının doğru yorumlanmadığını; dolayısıyla sınırları çizilerek, nitelendirilmesi yapılan somut olaya doğru uygulanmadığını, Kanun ve Yönetmelikte bulunmamasına rağmen sorguda (sonrasında İlamda) yer alan “Doğrudan gelir getirici faaliyet” tanımlaması ile kurulan hükmün anılan mevzuat düzenlemelerine aykırılık teşkil ettiğini, Yönetmeliğin Geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrasının, Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrasında sayılan birimler (tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri) için atıf yaptığı bir düzenlemeye işaret ederken, (c) fıkrası dışındaki birimler için düzenleme yapma yetkisini bu Yönetmelikteki esaslara aykırı olmamak kaydıyla üniversitelerin yönetim kurullarına bıraktığını, gerek Kanun gerek Yönetmelik hükümlerinde mesai dışı katkı doğrudan gelir getirici faaliyete indirgenmediğinden; Döner Sermaye Yürütme Kurulu Kararları dikkate alınarak yapılan mesai dışı ek ödemelerde kanuna aykırı bir husus bulunmadığını, Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı Kararının (III) Sorumlular başlıklı bölümünün “Gerçekleştirme Görevlileri” başlığını taşıyan 4 üncü maddesinin (a) fıkrasının son bendinde yer alan; “… aslî bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikle sorumlu tutulması gerektiğine çoğunlukla” karar verildiğine ilişkin hükümde de açıkça ifade edildiği üzere, gerçekleştirme görevlisinin ancak harcama sürecinde bulunan belgelerin doğru ve uygun olması halinde yapılan ödemeden sorumlu tutulamayacak olup, sorguya konu harcama belgesinin ise; Üniversite Döner Sermaye Yürütme Kurulunun mesai saati dışında yapılan bireysel faaliyetler kararına uygun olarak hazırlanmış bulunan cetveller olduğunu, diğer taraftan yine Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı Kararının (III) Sorumlular başlıklı bölümünün “Gerçekleştirme Görevlileri" başlığını taşıyan 4 üncü maddesinin "Kurul, Komisyon veya Benzeri Bir Organca Düzenlenen Gerçekleştirme Belgelerinde Sorumluluk" başlıklı (c) fıkrasında bulunan;

“5018 sayılı Kanunun 33'üncü maddesi uyarınca mali işlemin gerçekleştirilmesinde görevli olanların sorumluluğu, bu işlemleri yetkili ve görevli olarak yapmalarına ve yapılan giderin bu kişilerce düzenlenen belgeye dayanılarak yapılması hususlarına göre belirlenmektedir.

Bu nedenle mevzuatına göre oluşturulan kurul, komisyon veya benzeri bir organ tarafından düzenlenen keşif, rapor, tutanak, karar veya ödemeye esas benzeri belgelerden doğacak sorumluluğa, işlemi gerçekleştiren ve bu belgeyi düzenleyip imzalayan kurul üyelerinin de dâhil edilmeleri ve bu işlem nedeniyle harcama yetkilisiyle birlikte sorumlu tutulmaları gerektiğine çoğunlukla”

Hükmünün sarahaten bir kurul tarafından alınan kararlardan sorumluluğa kurul üyelerinin de dâhil edilmesi gerektiğini belirttiğini, İlama konu ödemelerin Üniversite Yönetim Kurulu Kararlarına dayalı olarak yapıldığı dikkate alındığında, Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2017 tarih ve 5189/1 sayılı Kararı çerçevesinde harcama sürecinde yer almayan Yönetim Kurulunun da Kararına dayalı harcama talimatının mevzuata aykırılığından dolayı sorumlu tutulmasını gerektirdiğini, İlamda bu yönde bir tespit yapılmamasının da tazmine konu ödemelerin hukuksuz yapılmadığı kabulü olarak değerlendirilmesinin gerektiğini, ayrıca, temyize konu ek ödemeler ile ilgili olarak … Üniversitesi Strateji Daire Başkanlığının Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünden talep etmiş olduğu görüş yazısına ilişkin olarak verilen cevapta;

“... 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinde gerekse bu madde uyarınca yürürlüğe konulmuş olan Yönetmelikte bu kapsamda yer alan yöneticilere ne şekilde ek ödeme yapılacağı hususu düzenlenmiş bulunmaktadır. Söz konusu düzenlemelerde, yöneticilere mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerden dolayı yönetici payı dışında ayrıca ek ödeme yapılamayacağı, mesai saatleri dışımla döner sermaye gelirlerine katkılarının bulunması halimle ise gelir getirici katkıları dikkate alınarak ek ödeme yapılabileceği öngörülmektedir.

Bu itibarla, 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (f) fıkrası kapsamımla yer alan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı anılan fıkrada Öngörülen yönetici payı dışında ayrıca ek ödeme yapılamayacağı, mesai saatleri dışındaki döner sermaye gelirlerine yapmış oldukları katkılarından dolayı ise yönetmeliğin 5 inci maddesinin üçüncü ve yedinci fıkralarımla belirtilen esaslar çerçevesinde ek ödeme yapılmasının mümkün olduğu değerlendirilmektedir.”

İfadelerine yer verilerek yöneticilerin mesai saati dışında döner sermaye gelirlerine yapmış oldukları katkılarından dolayı ek ödemede bulunmasının meri mevzuata uygun olduğunun ifade edildiğini, bu bağlamda yöneticilerin mesai saati dışında mesleki veya mesleki olmayan ancak eğitime yönelik ve ekip çalışması şeklinde tezahür eden gelir getirici her türlü faaliyet veya hizmetlerinden doğan katkılarından dolayı yapılan ek ödemenin yerinde olduğunun sarih olduğunu, öte yandan Sayıştay Temyiz Kurulu Kararının azınlık görüşünde de belirtildiği üzere, Ek İlam konusu ödemelerin yapıldığı öğretim üyelerinin döner sermaye geliri doğuran çalışmalara doğrudan katıldıklarını, planlama ve koordine etme faaliyetlerinde bulunmuş olup hizmetin gerektiği gibi gerçekleşmesi amacıyla her türlü faaliyeti eksiksiz olarak yürüttüklerini, bu çerçevede, azlık oyunda da, bu yapılan işlemlerin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ve Kanundaki 10 kat kapsamında değerlendirilmesinin gerektiği hususunun; “yalnızca hasta muayenesinden ibaret olduğunu söylemek olanaklı değildir; çünkü öğretim üyesi ile hastanın kendiliğinden karşılaşması düşünülemez. Bu faaliyet, üniversite üst yönetiminden başlayarak kademe kademe birçok kişinin katılımıyla yürütülebilecek nitelikte bir faaliyettir ve bu faaliyetin her kademesinde emeği bulunanların tümünün döner sermayeye DOĞRUDAN GELİR GETİRİCİ nitelikte katkıda bulunduğunun kabulü gerekmektedir.” şeklinde ifade edildiğini, yukarıda atıf yapılan azınlık görüşü uyarınca da müvekkil tarafından gerçekleştirilen işlemlerin 2547 sayılı Kanunun 58'inci maddesinin (c) ve (d) fıkralarında gösterilen tutarlarının aşmadığının izahtan vareste olduğunu, Ek İlamda bahsi geçen ödemelerin, hiçbir şekilde Kanunun 58/c-d fıkralarında gösterilen tutarları aşmadığını dile getirmek suretiyle yukarıda belirtilen sebeplerle karar düzeltme talebinin kabulüne ve mezkûr Ek İlamın düzeltilerek kaldırılmasına karar verilmesini Kurulumuza arz etmiştir.

(Karar düzeltilmesine ilişkin) Başsavcılık mütalaasında özetle; sorumlunun dilekçesinde; Temyiz Kurulunca iddialarının karşılanmadığı, yapılan ödemelerin mevzuatına uygun olduğu hususlarının dile getirildiği ve bu meyanda verilen tazmin hükmünün karar düzeltmesi yoluyla kaldırılmasına karar verilmesi talep edildiği ifade edildikten sonra; 6085 sayılı Sayıştay Kanununu 57 nci maddesinde karar düzeltme gerekçelerine yer verildiği, gerek Daire yargılaması gerekse Temyiz Kurulu yargılaması esnasında dile getirilen hususların değerlendirildiği ve tazmin konusu ödemelerin ilgili Yönetmelikte öngörülen şartların bir arada taşınmadan yapıldığı sonucuna varıldığı, bu defa verilen karar düzeltme dilekçesinde ileri sürülen hususların, Sayıştay Kanununun 57’nci maddesinde yer alan düzenlemeler arasına girmediği, bu itibarla, adı geçenin karar düzeltme talebinin reddine karar verilmesinin uygun olacağı belirtilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Sorumlu tarafından (temyiz aşamasındaki ile aynı nitelikte yeniden) ileri sürülen iddia ve itirazların tamamının Temyiz Kurulunca verilen Kararda karşılandığı ve Kararın Kanuna aykırı bir yönünün bulunmadığı anlaşıldığından ve ayrıca Kararın düzeltilmesini icap ettiren başka bir husus da ileri sürülmediğinden; (192 sayılı Ek İlamın 1. maddesiyle verilen … TL’lik tazmin hükmünü tasdik eden) söz konusu 23.05.2018 tarihli ve 44505 tutanak (28662 ilam) sayılı Temyiz Kurulu Kararında KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA, oy birliğiyle,

Karar verildiği 30.10.2019 tarih ve 46790 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.