Sayıştay 2. Dairesi 41210 Kararı - Yüksek Öğretim Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2014

• Daire: 2

• Dosya No: 41210

• Tutanak No: 42591

• Tutanak Tarihi: 11.01.2017

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Döner sermayeden yapılan hatalı ek ödemelere ilişkin yazılan kamu zararının bürüt hesaplanması.

161 sayılı ilamın 18 inci maddesi ile; ... Üniversitesi Tıp Fakültesinde görevli personele 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinde yazılı sınırlara uyulmadan ek ödeme yapılması nedeniyle … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlular adına temyiz talebinde bulunan Av. …, Diş Hekimliği Fakültesinde görevli personele 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinde yazılı sınırlara uyulmadan ek ödeme yapılması ile ilgili olarak ilgililerden tahsili istenilen ek ödemenin, ilgiliye brüt ödenen tutar üzerinden değil de net ödenen tutar üzerinden hesaplanmasını istediklerini,

Temyiz nedenlerinin aşağıda sıralandığını,

1. Ek ödemenin, ilgiliye fazladan ödenen net tutarın hesaplanarak tahsili istenilmesi gerekirken, ödenen net meblağın brüt tutarı üzerinden tahsilinin kararlaştırılması hükmünün değiştirilmesi ve nihayetinde ilgililerin hesabına geçen net miktar üzerinden ilgililere borç çıkartılması gerektiğini,

2. Temyiz dilekçesi ekinde sunulan ve kendilerine borç çıkartılan Prof.Dr…, Doç.Dr. … ve … tarafından hazırlanan dilekçelerde de görüleceği üzere, kişilere ödenen ve kamu zararı teşkil eden net miktarın 04.07.2014 tarihi için ...TL, 25.07.2014 tarihi için ...TL, 30.09.2014 tarihi için ...TL iken Sayıştay ilamında 04.07.2014 tarihi için ...TL, 25.07.2014 tarihi için ...TL, 30.09.2014 tarihi için ...TL olan brüt miktarlar üzerinden ilgililere borç çıkartılmış olduğunu,

3. Dolayısıyla, toplamda … TL net kamu zararının, temyize konu Sayıştay ilamında brüt olarak hesaplandığı için … TL olduğunu,

Toplamda ...TL net kamu zararının, temyize konu Sayıştay ilamında brüt olarak hesaplanarak ...TL olarak ilgililere borç çıkartılması durumu karşısında, hesap yargılaması usulüne aykırı düzenlenen kararın temyizen kaldırılmasını müvekkil idare adına vekaleten arz ve talep ettiklerini belirtmiştir.

Başsavcılık;

“... Üniversitesi 2014 yılı hesabının 2. Daire tarafından yargılanması sonucu çıkarılan 09.5.2016 tarihli ve 161 sayılı İlamın 18 inci maddesinde yer alan tazmin hükmüne karşı Üniversite Rektörlüğü adına Av. …’in ilgideki yazı ile Başsavcılığa intikal ettirilen dilekçesi ve ekleri incelendi.

Adı geçenin dilekçesinde ilamın 18 inci maddesine ilişkin olarak; tazmine hükmedilen tutarın içinde vergi ve diğer kesintilerin de bulunduğu bu itibarla, verilen kararın hatalı olduğu belirtilerek, verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmektedir.

Vergi Usul Kanununun 19 uncu maddesinde; “Vergi alacağı vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğar.” denilmekte, 5018 sayılı Kanununun 71 inci maddesinde ise kamu zararının tanımına yer verilmektedir. Buna göre, kamu zararı vergi ve diğer kesintiler dahil tutar olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bakımdan tazmin hükmünün buna göre verilmesi yerindedir. Diğer yandan, vergiyi doğuran olayın ortadan kalktığı durumlarda vergi de ortadan kalkmaktadır. Dolayısıyla, bu gibi durumlarda tazmin hükmü uygulanırken, vergi ve benzeri kesintiler toplamı dikkate alınmakla birlikte, vergi ve diğer kesintilerin ilgili kurumlardan talep edilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, adı geçenin temyiz talebinin reddi ile Daire kararının tasdikine hükmedilmesinin uygun olacağı” şeklinde görüş bildirmiştir.

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (c) fıkrasında;

“Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;

1. Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 800’ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 500'ünü; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 600’ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 300’ünü,

2. Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 600’ünü, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde 250’sini, başhemşireler için yüzde 200’ünü, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 150’sini, işin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde 200’ünü geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır ...” hükmüne yer verilmiştir.

Kanunun 3 üncü maddesinin (l) fıkrasında; “Öğretim Elemanları: Yükseköğretim kurumlarında görevli öğretim üyeleri, öğretim görevlileri, okutmanlar ile öğretim yardımcılarıdır.” denilmiş ve (o) fıkrasında okutman “Eğim-öğretim süresince çeşitli öğretim programlarında ortak zorunlu ders olarak belirlenen dersleri okutan veya uygulayan öğretim elemanı.” şeklinde tanımlanmıştır.

Buna göre okutmanlar öğretim üyesi ya da öğretim görevlisi olmadıklarından 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrasının uygulanması bakımından “diğer öğretim elemanı” kapsamındadır ve okutmanlara ek ödeme matrahlarının yüzde 150’sini geçmeyecek şekilde ek ödeme yapılması gerekmektedir.

Ancak ödeme emri belgeleri ile eklerinin incelenmesi sonucunda Tıp Fakültesinde görevli okutman Ahmet Bahadır Karlı’nın buradaki görevleri uhdesinde kalmak üzere Diş Hekimliği Fakültesinde bir yıl süre ile görevlendirildiği, ilgiliye Tıp Fakültesi döner sermaye gelirlerinden 58 inci maddenin (c) fıkrasında belirtilen oranda ek ödeme yapıldığı, dolayısıyla Diş Hekimliği Fakültesi döner sermaye gelirlerinden ayrıca ek ödeme yapılması sonucunda bu oranların aşıldığı ve kamu zararına sebep olunduğu görülmüştür.

Bu itibarla Tıp Fakültesinde görevli olan ve buradaki görevleri uhdesinde kalmak üzere Diş Hekimliği Fakültesinde bir yıl süre ile görevlendirilen okutman Ahmet Bahadır Karlı’ya Tıp Fakültesi döner sermaye gelirlerinden 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (c) fıkrasında belirtilen oranda ek ödeme yapılmışken Diş Hekimliği Fakültesi döner sermaye gelirlerinden de ek ödeme yapılması belirtilen mevzuat hükmüne aykırıdır.

Temyiz dilekçesinde kamu zararının ilgiliye ödenen brüt tutar üzerinden değil net tutarlar üzerinden hesaplanması gerektiği yönünde itiraz edilmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 12 nci maddesinde “Bütçe türleri ve kapsamı” belirlenmiş ve maddede;

“Genel yönetim kapsamındaki idarelerin bütçeleri; merkezî yönetim bütçesi, sosyal güvenlik kurumları bütçeleri ve mahallî idareler bütçeleri olarak hazırlanır ve uygulanır. Kamu idarelerince bunlar dışında herhangi bir ad altında bütçe oluşturulamaz.

Merkezî yönetim bütçesi, bu Kanuna ekli (I), (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kamu idarelerinin bütçelerinden oluşur.

Genel bütçe, Devlet tüzel kişiliğine dahil olan ve bu Kanuna ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kamu idarelerinin bütçesidir.

Özel bütçe, bir bakanlığa bağlı veya ilgili olarak belirli bir kamu hizmetini yürütmek üzere kurulan, gelir tahsis edilen, bu gelirlerden harcama yapma yetkisi verilen, kuruluş ve çalışma esasları özel kanunla düzenlenen ve bu Kanuna ekli (II) sayılı cetvelde yer alan her bir kamu idaresinin bütçesidir.

Düzenleyici ve denetleyici kurum bütçesi, özel kanunlarla kurul, kurum veya üst kurul şeklinde teşkilatlanan ve bu Kanuna ekli (III) sayılı cetvelde yer alan her bir düzenleyici ve denetleyici kurumun bütçesidir.

Sosyal güvenlik kurumu bütçesi, sosyal güvenlik hizmeti sunmak üzere, kanunla kurulan ve bu Kanuna ekli (IV) sayılı cetvelde yer alan her bir kamu idaresinin bütçesidir.

Mahalli idare bütçesi, mahallî idare kapsamındaki kamu idarelerinin bütçesidir.” denilmiştir.

Kanunun geçici 9 uncu maddesinde de; “Diğer kanunlarla 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanununa yapılan atıflar, bu Kanuna yapılmış sayılır.” hükmüne yer verilmiştir.

Gelir tahsis edilen ve bu gelirlerden harcama yapma yetkisi verilen Kanuna ekli II sayılı cetvelde yer alan kamu idareleri bütçesi olarak tanımlanan özel bütçelerden yapılan harcamalar veya ödemeler bütçe giderlerine alınırken bu harcamalar veya ödemeler üzerinden yapılan vergi ve diğer kesintiler ilgili yerlere gönderilmek üzere emanet hesabına alınmaktadır. Dolayısıyla emanet hesabına alınmak suretiyle ilgili kurumlara vergi ve diğer kesinti şeklinde yersiz olarak gönderilen meblağların özel bütçeye geri dönüşünün sağlanması bakımından bu idarelere ilişkin mevzuata aykırı ödemeler, bütçeye gider olarak kaydedilen tutarlar üzerinden hesaplanmaktadır.

Sayıştay denetimine giren idare ve kurumların saymanlık hesaplarının incelenmesi sonunda saptanan mevzuata aykırı ödemelerden genel bütçeli dairelere ilişkin bulunanların, vergi kesintileri düşüldükten sonra kalan tutarlar üzerinden, katma bütçeli dairelerle diğer kuruluşlara ilişkin olanların ise, bütçelere gider olarak kaydedilen kesintisiz tutarlar üzerinden hesaplanması gerektiğine dair Sayıştay Genel Kurulunun, 12.02.1981 tarih ve 4107/1 sayılı kararı gereğince ilgili daire için kamu zararı hesaplanırken brüt rakamlar üzerinden hesaplama yapılmasında mevzuata aykırı bir durum söz konusu değildir.

Bu nedenle 161 sayılı ilamın 18 inci maddesi ile … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, oy çokluğu ile;

(Üyeler … ile …’nın; ödemelere ilişkin vergi kesintileri genel bütçeye aktarıldığı için ilgililere yapılan net tutarın kamu zararı olarak ilamda dikkate alınması gerekir, şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı)

oyçokluğu ile,

Karar verildiği 11.01.2017 tarih ve 42591 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.