Sayıştay 2. Dairesi 41083 Kararı - Yüksek Öğretim Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2014

• Daire: 2

• Dosya No: 41083

• Tutanak No: 42589

• Tutanak Tarihi: 11.01.2017

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Sosyal Tesisler İktisadi İşletmesinin yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerine huzur hakkı ödenmesi.

2. 116 sayılı ilamın 4 üncü maddesi ile; ... Sosyal Tesisleri İktisadi İşletmesinin yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerine huzur hakkı ödenmesi nedeniyle … TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu temyiz dilekçesinde özetle; 2008 ve daha sonraki yıllarda çıkarılan Bütçe Hazırlama Rehberlerinde “Sosyal tesislerin tümü yukarıda belirtilen ilkeler çerçevesinde Üniversite bütçesi altında tertiplenecektir.

Ancak; yükseköğretim bünyesinde faaliyet gösteren ve kurumlar vergisi ve/veya katma değer vergisi mükellefi olan ya da bu vergilerden muaf tutulan iktisadi işletmeler özel bütçe kapsamında yer almayacaktır.” denildiğini,

Hazırlama rehberlerindeki bu hükme istinaden 15/10/2008 tarih B.30.2.OGÜ.0.00.00.00-25 sayılı Senato Kararı ile ... Sosyal Tesisleri İktisadi İşletmesi Yönergesinin kabul edilerek yürürlüğe girdiğini,

Yönerge ile kurulan İktisadi İşletmenin ... no ile Kurumlar Vergisi mükellefi, ... sicil no ile Ticaret Odasına kaydının yaptırıldığını, bu durumun 21 Nisan 2009 tarih 7296 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlandığını, İktisadi İşletmenin gelir ve giderlerinin ayrı şekilde muhasebeleştirildiğini, giderlerinin kendi gelirleri ile karşılandığını, yıl sonunda yeminli mali müşavirce düzenlenen Kurumlar Vergisi Beyannamesinin ilgili Vergi Dairesine tasdik edilerek verildiğini,

Sonuç olarak özel bütçe dışında işlemleri yürütülen ve hukuken yok sayılamayacak tüzel kişilik olduğunu,

Yönergenin 8 inci maddesinde Yürütme Kurulunun Görevlerinin;

“Yürütme Kurulu aşağıdaki görevleri yapar:

a) İşletmenin yönetimi hakkında genel ilke kararları alır. Uygulamaya yönelik öncelikleri belirler, gerekli düzenlemeleri yapar.

b) Gerekli gördüğü hallerde Yürütme Kurulu Başkanına yetkisini devreder.

c) İşletmenin hizmet alanıyla ilgili yeni tesislerin açılmasına karar verir.

d) İşletmenin tüm birimlerinde işçi statüsünde çalıştırılacak personel ve personele ödenecek ücretleri belirler.

e) Tüm ürün ve hizmetlerin satış bedellerini belirler.

f) Her ay İşletme Sorumlusu tarafından hazırlanıp sunulan gelir gider tablosunu değerlendirir.

g) Yılsonu itibariyle hazırlanan bilanço ve gelir gider tablosunu değerlendirir.

h) Kurumlar Vergisi Beyannamesi verilip, tahakkuk kestirildikten sonra elde edilen yıllık net karın tasarrufu konusunda bu yönerge hükümleri doğrultusunda karar alır.

i) İşletmenin tüm resmi kurumlarda, bankalarda, icra dairelerinde ve üçüncü şahıslara karşı temsil ve ilzam hususunda yürütme kurulu üyeleri arasından imza yetkililerini belirlemek.” olarak sayıldığını,

Denetleme Kurulu Başlıklı 13 üncü maddesinde;

“Rektörün görevlendireceği, biri başkan olmak üzere üç akademik personelden oluşur. Yürütme Kurulu Üyeleri Denetleme Kurulunda yer alamazlar.

Denetleme Kurulu İşletmeyi en az altı ayda bir idari ve mali yönden denetler. Denetleme Kurulu tarafından kararlar çoğunlukla alınır, çekimser oy kullanılamaz. Karşı oy kullanan kurul üyeleri, gerekçesini kurul kararına yazmak ve imzalamak zorundadır. Denetleme Kurulu Üyeleri oy ve kararlarından sorumludur. Denetleme raporu, dayanak belgeleri de eklenmek suretiyle Rektörlük Makamına sunulur. Denetleme Kurulu görüş ve önerilerini Rektöre sözlü olarak da aktarır. Rektör Denetleme raporunu Üniversite iç denetim birimine ve Yürütme Kurulu Başkanına yazı ile gönderir. Tüm denetim raporları ve dayanakları 10 yıl süre ile muhafaza edilir.” denildiğini,

Yürütme Kurulu üyelerinin 8 inci madde de sayılan görevlerini mesaiden sonra, tatil günlerinde mesai yaparak yerine getirdiğini keza Denetleme Kurulu üyelerinin de aynı şekilde 3 üncü maddede belirtilen görevleri yerine getirdiklerini,

İktisadi İşletmede Yürütme ve Denetleme Kuruluna yapılan bu görevlendirmeleri, Üniversite Yönetim Kurulu üyeliği, Sağlık Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığı yürütme kurulu üyeliği, Üniversite Trafik Kurulu Üyeliği, Merkezi Kütüphane komisyonu üyeliği, sınav komisyon üyeliği, ihale ve bedel tespit komisyon üyeliği görevlendirmeleri gibi düşünmenin mümkün olmadığını,

Yine Sağlık Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığı altında kurulan gelir ve giderleri bu başkanlık altında bir başka deyişle özel bütçe içinde yürütülen işletmeye yapılan görevlendirmeler gibi düşünmenin de mümkün olmadığını,

İktisadi İşletme yürütme ve denetim görevlerinin, kuruluş ve kadro kanunlarıyla tanımlanmış görevler olmadığını,

Sonuç olarak; söz konusu işletme özel bütçe dışında ayrı bir tüzel kişiliğe sahip, bu işletmede görevlendirilen yürütme kurulu ve denetleme kurulu üyelerine ödenen huzur hakkı ücretlerinin de Anayasanın 128 inci maddesine, 631 sayılı KHK’nın 12 nci maddesine ve 162 sayılı Devlet Memurları Genel Tebliğine aykırı olmadığına, 35862 dosya no, 28/01/2014 tarih ve 38299 tutanak nolu Temyiz Kurulu kararının bulunduğunu belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Başsavcılık;

“…İlamın 4 üncü maddesine ilişkin olarak; Üniversite bünyesinde kurulan iktisadi işletmede görevlendirilen personele huzur hakkı ödenmesinin Anayasanın 128, 631 sayılı KHK’nın 12 nci maddesi ile 162 sayılı Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde yer alan açıklamalara uygun olduğu, ayrıca bu yönde verilmiş 35862 nolu dosyaya ilişkin 38299 tutanak nolu Sayıştay Temyiz Kurulu kararının bulunduğu ifade edilerek, verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi istenilmektedir.

Ortaya konulanlar karşısında adı geçenin temyiz talebinin kabulü ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.” şeklinde görüş bildirmiştir.

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 128 nci maddesinde;

“Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.” hükmüne yer verilmiştir.

13.07.2001 tarih ve 24461 sayılı (mükerrer) Resmi Gazetede yayımlanan 631 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Mali ve Sosyal Haklarında Düzenlemeler ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 12 nci maddesinde;

“Memurlar ve diğer kamu görevlilerinden (…), kurum ve kuruluşların yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu, danışma kurulu üyelikleri ve komisyon, heyet, komite ile benzeri organlarda görev alanlara, kurum içi ve kurum dışı ayrımı yapılmaksızın bu görevlerinden sadece biri için ücret ödenebilir. Bu maddenin uygulanmasında oluşacak tereddütleri gidermeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.” denilmiş,

631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin bu maddesine ilişkin olarak uygulama birliğinin sağlanması ve tereddütlerin giderilmesi amacıyla Maliye Bakanlığı tarafından çıkarılan 155 seri no.lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinin (08.01.2003 tarih ve 24987 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.) 5 inci maddesinde;

“Anayasanın 128 inci maddesi gereğince memurlar ve diğer kamu görevlilerine yeni bir ödeme veya mali hak getirilebilmesi için bunun miktarı ve esaslarının kanunla düzenlenmesi gerekmektedir. 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 12 nci maddesi, söz konusu görevler karşılığında öngörülmüş olan mevcut ödemelerden sadece biri için ücret ödenmesine yönelik hüküm içermekle, ilave bir ödeme unsuru getirmemektedir. Dolayısıyla, ilgili mevzuatında ücret verilmesi öngörülmeyen görevler için bu maddeye dayanılarak ilgililere herhangi bir ödemede bulunulmaması gerekmektedir.” denilmiştir.

Bu hükümlere göre memurlar ve diğer kamu görevlilerinin aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenmesi, bu hususlarda yapılan diğer düzenlemelerin de bu kanuna dayanması gerekmektedir.

Uygulamada, ... Senatosunun 16.01.2013 tarihinde kabul ettiği ... Sosyal Tesisleri İktisadi İşletme Yönergesinin 15 inci maddesinin (j) fıkrasında;

“Yürütme Kurulu üyelerine her ay, Denetleme Kurulu üyelerine yılda iki kez olmak üzere Üniversite Yönetim Kurulu tarafından tespit edilen tutarlarda huzur hakkı ödenir.” denildiği ve bu hükme dayanılarak ilgililere huzur hakkı ödendiği görülmüştür.

İktisadi İşletmelerin yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerine huzur hakkı ödenebileceğine ilişkin herhangi bir kanuni düzenleme bulunmamaktadır. Dolayısıyla Üniversitenin Senatosunun kabul etmiş olduğu yönergeye hüküm konularak söz konusu yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerine huzur hakkı ödenmesi mümkün değildir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

…

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

esas alınır.”

hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre mevzuatında öngörülmediği halde ... Sosyal Tesisleri İktisadi İşletmesinin yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerine herhangi bir kanuni düzenleme olmadan Üniversitenin Senatosunun kabul etmiş olduğu yönergeye dayanılarak huzur hakkı ödenmesi kamu zararı oluşturmaktadır ve mevzuata aykırıdır.

Bu nedenle 116 sayılı ilamın 4 üncü maddesi ile ... TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, oy birliği ile,