Sayıştay 2. Dairesi 41083 Kararı - Yüksek Öğretim Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2014

• Daire: 2

• Dosya No: 41083

• Tutanak No: 43819

• Tutanak Tarihi: 06.12.2017

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Üniversite Sosyal Tesisleri İktisadi İşletmesinin yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerine huzur hakkı ödenmesi.

1. 11.01.2017 tarih ve 42589 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 2 nci maddesi ile; “116 sayılı ilamın 4 üncü maddesi ile; …Üniversitesi Sosyal Tesisleri İktisadi İşletmesinin yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerine huzur hakkı ödenmesi nedeniyle … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmü” tasdik edilmiştir.

Sorumlu vermiş olduğu karar düzeltme dilekçesinde özetle; İktisadi işletmenin Üniversite Senatosunun 15/10/2008 tarih B.30.2.OGÜ.0.00.00.00.25 sayılı kararı ile kurulduğunu, gelir ve giderleri özel bütçe dışında muhasebeleştirilen, giderlerini kendi gelirleri ile karşılayan, yıl sonunda elde edilen net karı özel bütçeye aktaran ayrı bir tüzel kişiliğe sahip kuruluş olduğunu,

Kısaca; İktisadî işletmenin ayrı ayrı kampüslerde bulunan 28 adet kantin, kafeterya, yüzme havuzu ve idari işlemlerin yürütüldüğü idari bürodan oluştuğunu, toplam 77 eleman çalıştığını, işletmenin cirosunun ...-TL, 2016 yılında Üniversite özel bütçesine aktarılacak net kârın ...-TL olduğunu, hastane içerisinde bulunan kantin kafeteryaların 365 gün, günün 24 saatinde tıp öğrencileri, hasta ve hasta yakınlarına hizmet verdiğini, yüzme havuzunda Cumartesi, Pazar günleri dahil her gün saat 20:00'ye kadar öğrenci, personel ve … halkına hizmet verildiğini, söz konusu hizmetlerin verilebilmesinin yürütme kurulunun aşağıdaki çalışmaları yapmasına bağlı olduğunu,

Birimlerin düzenli verimli çalışmasından, 30 000 öğrenci, personel ile hasta ve hasta yakınlarını memnun edecek hizmetin verilmesinden, yıl içinde ihtiyaç duyulan mal ve malzeme ihalelerinin sonuçlandırmasından,

Muhasebe kayıtlarının standartlara uygun tutularak, yıl sonu ambar sayımlarının yasalara uygun yapılmasından, tahakkuk eden Katma Değer Vergisi, Kurumlar Vergisi, SGK kesintilerinin zamanında ilgili yerlere ödenmesinden, Rektörlüğe veya BİMER'e yapılan şikayetlerin değerlendirilerek cevaplandırılmasından, maliyet analizlerini yaparak satış fiyatlarının belirlenmesinden, personel hakkında soruşturma yapılmasına karar vererek sonuçlandırılmasından, istenilen özellikte personelin alınmasına bizzat karar verilmesinden, yıl sonu kurumlar vergisi beyannamelerinin zamanında verilerek tahakkuk eden verginin, Vergi İdaresi Başkanlığına ödenmesinden, daha buna benzer birçok eylem ve işlemden kısaca basiretli bir iş adamı gibi işletmeyi yönetmekten sorumlu olduklarını,

Yürütme Kurulu üyelerinin yukarıda birkaçı sayılan sorumluluklarını yerine getirirken, günlük mesai dışında, cumartesi, pazar günleri, hastanede hizmet veren birimlerin 365 gün 24 saat hizmet vermesi nedeniyle bayram tatillerinde mesai yaptıklarını, Yürütme Kurulu üyelerine bahsedilen günlük mesai dışı, gece, cumartesi ve pazar günleri ile bayram tatillerinde yaptıkları fazla çalışma karşılığı ödenen huzur hakkını kamu zararı olarak adlandırmanın hakkaniyetli olmayacağını, angaryanın Anayasamızda yasaklandığını,

Kuruluş ve kadro kanunlarıyla tanımlanmayan söz konusu görevleri ücret ödemeden yaptırmanın mümkün olmadığını, bu durumda kuruluşu yasal olan İktisadi İşletmenin faaliyetine son verme gerçeğiyle karşılaşılacağını,

Ayrıca; fazla çalışma karşılığı huzur hakkı adı altında ödenen ücretin özel bütçeyi ilgilendirmediğini, ödenen ücretin işletmede yürütülen hizmetlerde aksamalara meydan verilmemesi, dolayısıyla kâr amacına yönelik satış maliyeti içinde olan bir harcama olduğunu,

Sonuç olarak; fazla çalışma karşılığı ödenen huzur hakkı ücretini kamu zararı olarak düşünmenin, mesai saatleri dışı, cumartesi, pazar ve bayram tatillerinde yapılan fazla çalışmayı yok saymak anlamına geleceğini, Sayıştay Başkanlığının 35862 dosya no, 38299 tutanak no ve 28.01.2014 tarihli Temyiz Kurulu kararının da bu yönde olduğunu,

Bir diğer hususun, Yürütme Kurulunun; …, …, … ve Genel Sekreter Yardımcısı, iki Daire Başkanından oluştuğunu,

Denetleme Kurulunun ise, …, …, …’ten oluştuğunu, 2547 sayılı Kanunda akademik personelin iktisadi işletmede görevlendirilmesini ve fazla çalışma karşılığı huzur hakkı ücreti ödenmesini kısıtlayan, yasaklayan hükümlerin bulunmadığını,

Yürütme Kurulu ve Denetleme Kurulu üyelerine fazla çalışma karşılığı ödenen huzur hakkı ücreti ödemelerinin Anayasanın 128, 631 sayılı KHK'nın 12 nci maddesine ve 162 sayılı Devlet memurları tebliğine aykırı olmadığını belirterek Temyiz Kurulunca onaylanan 116 sayılı ilamın 4 üncü maddesinin yeniden değerlendirilmesini istemiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“İlamın 4 üncü maddesine ilişkin olarak; Üniversite bünyesinde kurulan iktisadi işletmede görevlendirilen personele huzur hakkı ödenmesinin Anayasanın 128, 631 sayılı KHK’nın 12 nci maddesi ile 162 sayılı Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde yer alan açıklamalara uygun olduğu, ayrıca bu yönde verilmiş 35862 ve 38299 tutanak nolu Sayıştay Temyiz Kurulu kararlarının bulunduğu ifade edilerek, verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi istenilmektedir. Ortaya konulanlar karşısında adı geçenin temyiz talebinin kabulü ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 128 nci maddesinde;

“Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.” hükmüne yer verilmiştir.

13.07.2001 tarih ve 24461 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazetede yayımlanan 631 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Mali ve Sosyal Haklarında Düzenlemeler ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 12 nci maddesinde;

“Memurlar ve diğer kamu görevlilerinden (…), kurum ve kuruluşların yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu, danışma kurulu üyelikleri ve komisyon, heyet, komite ile benzeri organlarda görev alanlara, kurum içi ve kurum dışı ayrımı yapılmaksızın bu görevlerinden sadece biri için ücret ödenebilir. Bu maddenin uygulanmasında oluşacak tereddütleri gidermeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.” denilmiş,

631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin bu maddesine ilişkin olarak uygulama birliğinin sağlanması ve tereddütlerin giderilmesi amacıyla Maliye Bakanlığı tarafından çıkarılan 155 seri no.lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinin (08.01.2003 tarih ve 24987 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.) 5 inci maddesinde;

“Anayasanın 128 inci maddesi gereğince memurlar ve diğer kamu görevlilerine yeni bir ödeme veya mali hak getirilebilmesi için bunun miktarı ve esaslarının kanunla düzenlenmesi gerekmektedir. 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 12 nci maddesi, söz konusu görevler karşılığında öngörülmüş olan mevcut ödemelerden sadece biri için ücret ödenmesine yönelik hüküm içermekle, ilave bir ödeme unsuru getirmemektedir. Dolayısıyla, ilgili mevzuatında ücret verilmesi öngörülmeyen görevler için bu maddeye dayanılarak ilgililere herhangi bir ödemede bulunulmaması gerekmektedir.” denilmiştir.

Bu hükümlere göre memurlar ve diğer kamu görevlilerinin aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenmesi, bu hususlarda yapılan diğer düzenlemelerin de bu kanuna dayanması gerekmektedir.

Uygulamada, …Üniversitesi Senatosunun 16.01.2013 tarihinde kabul ettiği … Üniversitesi Sosyal Tesisleri İktisadi İşletme Yönergesinin 15 inci maddesinin (j) fıkrasında;

“Yürütme Kurulu üyelerine her ay, Denetleme Kurulu üyelerine yılda iki kez olmak üzere Üniversite Yönetim Kurulu tarafından tespit edilen tutarlarda huzur hakkı ödenir.” denildiği ve bu hükme dayanılarak ilgililere huzur hakkı ödendiği görülmüştür.

İktisadi İşletmelerin yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerine huzur hakkı ödenebileceğine ilişkin herhangi bir kanuni düzenleme bulunmamaktadır. Dolayısıyla Üniversitenin Senatosunun kabul etmiş olduğu yönergeye hüküm konularak söz konusu yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerine huzur hakkı ödenmesi mümkün değildir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

…

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

esas alınır.” hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre mevzuatında öngörülmediği halde … Üniversitesi Sosyal Tesisleri İktisadi İşletmesinin yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerine herhangi bir kanuni düzenleme olmadan Üniversitenin Senatosunun kabul etmiş olduğu yönergeye dayanılarak huzur hakkı ödenmesi kamu zararı oluşturmaktadır ve mevzuata aykırıdır.

Bu nedenle 116 sayılı ilamın 4 üncü maddesi ile … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünü tasdik eden 11.01.2017 tarih ve 42589 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 2 nci maddesinin DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA, (Üye …’nın aşağıda yazılı azınlık görüşüne karşı) oy çokluğu ile,

Karar verildiği 06.12.2017 tarihi ve 43819 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

KARŞI OY GEREKÇESİ:

(Üye …’nın;

İktisadi işletmenin Yürütme ve Denetleme Kurulu üyelerine fazla çalışma karşılığı ödenen huzur hakkı ücreti, özel bütçeyi ilgilendirmeyen, işletmede hizmetlerin aksamadan yürütülmesi için kâr amacına yönelik satış maliyeti içinde olan bir harcama olduğundan ayrıca Anayasanın 128, 631 sayılı KHK'nın 12 nci maddesi ve 162 sayılı Devlet Memurları Tebliğine aykırı olmadığından yapılan uygulamada mevzuata aykırılık görülmemiştir. Bu nedenle Temyiz Kurulu kararının düzeltilerek tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.)