Sayıştay 2. Dairesi 40922 Kararı - Yüksek Öğretim Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2014

• Daire: 2

• Dosya No: 40922

• Tutanak No: 45035

• Tutanak Tarihi: 19.09.2018

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Döner sermaye gelirlerinden yapılan kurum payı kesintilerinin % 30 yerine % 15 ve % 24 oranları üzerinden yapılması sonucu 2014 yılında öğretim elemanlarına dağıtılan ek ödemelerde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesine aykırı olarak artış sağlanması ve öğretim elemanları dışındaki Fakülte personeline de ek ödeme yapılması.

5. 117 sayılı ilamın 34 üncü maddesi ile; Teknik Eğitim Fakültesinde döner sermaye gelirlerinden yapılan kurum payı kesintilerinin % 30 yerine % 15 ve % 24 oranları üzerinden yapılması sonucu 2014 yılında öğretim elemanlarına dağıtılan ek ödemelerde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesine aykırı olarak artış sağlanması ve öğretim elemanları dışındaki Fakülte personeline de ek ödeme yapılması nedeniyle ... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu, madde ile ilgili olarak temyiz dilekçesinde özetle;

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (b) fıkrasında;

“Döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın, tıp ve diş hekimliği fakülteleri sağlık uygulama ve araştırma merkezi ile açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 35’inin, ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu, sürekli eğitim merkezleri ile bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 30’unun, diğer yükseköğretim kurumları için ise; asgari yüzde 15’inin, ilgili yükseköğretim kurumunun ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım, kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ve diğer ihtiyaçlar ile yönetici payları için kullanılacağı”nın belirtildiğini,

58 inci maddesinin (d) fıkrasında ise;

“Ziraat ve Veteriner Fakülteleri, Sivil Havacılık Yüksekokulu ve bünyesinde atölye ve laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.” denilerek; ek ödemeler bakımından bu fıkra kapsamındaki kurumlar için (c) fıkrasında öngörülen oranların uygulanmasının öngörüldüğünü,

Diğer taraftan, aynı maddenin (e) fıkrasında; Yükseköğretim kurumlarının (e) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabında yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden, kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutarın, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek, hizmeti veren öğretim elemanlarına ödeneceğinin belirtildiğini,

Ek ödeme olarak dağıtılan gelirler incelendiğinde, bunların Fakültenin bünyesindeki atölye ve laboratuvarlarda üretilen hizmetler karşılığı olmadığı, (e) fıkrasında belirtilen döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirler olduğunun görüleceğini,

Örneğin; ... İl Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğünün 07.12.2012 tarih ve 9116 sayılı yazısıyla (Ek-12), “ekli listede belirtilen okul ve kurumlara ait binalara mimari röleve projesi, sertleşmiş beton numunesi, mevcut binalara donatı tespiti ve mevcut binalara 2007 deprem yönetmeliğine göre resimli performans raporu hazırlanması”nın istenildiğini, 11.01.2013 tarihinde de ... İl Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü ile Döner Sermaye İşletme Müdürü ve Yapı Eğitimi Bölüm Başkanı arasında sözleşme imzalandığını (Ek-13), bu sözleşmenin, Teknik Eğitim Fakültesi kurulduğundan bu güne kadar yapılan tek (ilk ve son) iş olduğunu,

Sözleşme gereği işleri yapabilmek için; Yapı Eğitimi Bölüm Başkanlığı, 31.12.2013 tarih ve 171 sayılı yazısıyla (Ek-14), “Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü kanalıyla, Karat alma, betonarme eleman sıyırma, muayene çukuru açma hizmetlerinin satın alınmasını” talep ettiğini,

Bu hizmet alanlarının ücretlerinin ise; 14.01.2014 tarihinde ödendiğini (Ek-15), söz konusu çalışmalarda, Üniversitenin atölye ve laboratuvar imkanlarının kullanılmadığını, hizmet satın alındığını,

Ayrıca; 2014 yılında, kapanma sürecinde bulunan, Teknik Eğitim Fakültesinin hiçbir atölye ve laboratuvarının mevcut olmadığını, bütün atölye ve laboratuvarların malzeme ve donanımları ile birlikte Teknoloji Fakültesine devredildiğini,

... Üniversitesi Rektörlüğünün 11.03.2013 tarihli 2381 sayılı yazışmasında (Ek-16), “Yükseköğretim Kurulu tarafından Teknik Eğitim Fakültesine Öğrenci alımı durdurulduğundan fakültenin taşınırlarının Teknoloji Fakültesine devrinde sakınca bulunmadığı”nın bildirildiğini, 05.04.2013 tarihli yazıyla da; “devir için gerekli Rektörlük onayı”nın verildiğini (Ek-17),

Teknik Eğitim Fakültesi Dekanlığının da 18.04.2013 tarih ve 423 sayılı yazısıyla, Yapı Eğitimi Bölümü Başkanlığına, “Demirbaş malzemelerin Taşınır Kayıt Sistemi üzerinden Teknoloji Fakültesine devredilmesi nedeniyle, Teknik Eğitim Fakültesi tarafından yapılmış olan kişi zimmetlerinin geçerliliğini yitirdiğini, Teknoloji Fakültesi Dekanlığı tarafından ilgili kişilere yeniden zimmet yapılacağının” bildirildiğini (Ek-18), sonuç olarak; 18.04.2013 tarihinden sonra Teknik Eğitim Fakültesinin atölye ve laboratuvarının mevcut olmadığını,

Bu itibarla, Teknik Eğitim Fakültesinde elde edilen gelirlerden asgari % 15 oranında kurum payı ayrılması ve öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemelerde (d) fıkrası hükümleri değil, (e) fıkrası hükmünün uygulanması gerektiğini belirterek söz konusu ek ödemelerin, öğretim elemanlarına ödenen kısmı için ilişik bulunmadığına karar verilmesini istemiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“… Ortaya konulanlar karşısında adı geçenin temyiz talebinin kabulü ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı mütalâa olunmaktadır.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Döner sermaye” başlıklı 58 inci maddesinde;

“b) Döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın, tıp ve diş hekimliği fakülteleri sağlık uygulama ve araştırma merkezleri ile açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 35'i, ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu, sürekli eğitim merkezleri ile bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 30’u, diğer yükseköğretim kurumları için ise asgari yüzde 15'i, ilgili yükseköğretim kurumunun ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım, kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ve diğer ihtiyaçlar ile yönetici payları için kullanılır. Bu oranları yüzde 75'ine kadar artırmaya üniversite yönetim kurulu yetkilidir.

c) Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;

1. Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 800'ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 500'ünü; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 600'ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 300'ünü,

2. Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel (…) ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 600’ünü, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde 250'sini, başhemşireler için yüzde 200'ünü, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 150'sini, … geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır…

Nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık olarak (1) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 50’sini, (2) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 20’sini geçmeyecek şekilde ayrıca aylık ek ödeme yapılır.

…

d) Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.

e) Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde, veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanına ödenir.

Tıp ve diş hekimliği fakültelerindeki öğretim elemanlarının sağlık hizmeti dışında verdikleri hizmetler karşılığında döner sermaye hesabına tahsil edilen paradan pay alma hususunda bu fıkra hükümleri uygulanır. Bu kapsamda bulunan hizmetler ile öğretim elemanlarının yükseköğretim kurumlarının imkanlarını kullanmaksızın verdikleri hizmetler karşılığında elde edilen gelirlerden (b) fıkrasının birinci bendi uyarınca yapılacak kesintilerin uygulanmasında asgari yüzde 15 oranı uygulanır.”

hükümlerine yer verilmiştir.

Aynı maddenin (g) fıkrasının ikinci paragrafında ise aynen;

“Bu maddenin (c) ve (f) fıkraları kapsamında bulunanlar dışındaki 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre sözleşmeli olarak çalışan personele 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi kapsamında ödeme yapılır ve bunlara bu madde uyarınca ayrıca ek ödeme yapılmaz.” denilmiştir.

Yukarıda yer alan hükümlere göre döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu, sürekli eğitim merkezleri ile bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 30’u, kurum payı olarak ayrıldıktan sonra kalan kısım, gelire katkısı olan öğretim elemanlarına maddenin (c) fıkrasında yer alan limitlere göre dağıtılacaktır. Bünyesinde atölye ve laboratuvar olan ... Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi için de söz konusu fıkra hükümlerine göre elde edilen döner sermaye gelirlerinin % 30’u oranında kurum payı ayrılması, kalanın maddenin (c) fıkrası hükümlerine göre sadece gelire katkısı bulunan öğretim elemanlarına dağıtılması gerekmekte iken, uygulamada, kurum payının % 15 ve % 24 oranları üzerinden ayrıldığı; kalan kısmın ise gelirin elde edilmesine katkı sağlayan öğretim elemanları ile diğer personele dağıtıldığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, Teknik Eğitim Fakültesinde döner sermaye gelirlerinden yapılan kurum payı kesintilerinin % 30 yerine % 15 ve % 24 oranları üzerinden yapılması sonucu 2014 yılında öğretim elemanlarına dağıtılan ek ödemelerde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesine aykırı olarak artış sağlanması ve öğretim elemanları dışındaki Fakülte personeline de ek ödeme yapılması mevzuata aykırıdır.

Bu nedenle 117 sayılı ilamın 34 üncü maddesi ile ... TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

(..Daire Başkanı ... ile Üyeler ..., ..., ..., ..., ... ve ...’ın aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğu ile,

Karar verildiği 19.09.2018 tarih ve 45035 Sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

KARŞI OY GEREKÇESİ:

(..Daire Başkanı ... ile Üyeler ..., ..., ..., ..., ... ve ...’ın;

“2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (b) fıkrasında, Döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın, tıp ve diş hekimliği fakülteleri sağlık uygulama ve araştırma merkezleri ile açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 35'inin, ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu, sürekli eğitim merkezleri ile bünyesinde atölye veya laboratuar bulunan yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 30’unun, diğer yükseköğretim kurumları için ise asgari yüzde 15'inin, ilgili yükseköğretim kurumunun ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım, kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ve diğer ihtiyaçlar ile yönetici payları için kullanılacağı belirtilmiştir.

58 inci maddenin (d) fıkrasında da; “Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.” denilerek, ek ödemeler bakımından bu fıkra kapsamındaki kurumlar için (c) fıkrasında belirtilen oranların uygulanması öngörülmüştür.

Diğer taraftan, aynı maddenin (e) fıkrasında, yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutarın, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde, veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanına ödeneceği belirtilmiştir.

Ek ödeme olarak dağıtılan gelirlere bakıldığında, bunların Fakültenin bünyesindeki atölye veya laboratuarlarda üretilen hizmetler karşılığı olmadığı, (e) fıkrasında belirtilen döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirler olduğu görülmektedir.

Bu nedenle uygulamada Teknoloji Fakültesinde elde edilen gelirlerden asgari % 15 oranında kurum payı ayrılması ve öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemelerde (d) fıkrası hükmünün değil, (e) fıkrası hükmünün uygulanmasında mevzuata aykırılık görülmediğinden tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.”)