Sayıştay 2. Dairesi 40922 Kararı - Yüksek Öğretim Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2014

• Daire: 2

• Dosya No: 40922

• Tutanak No: 45035

• Tutanak Tarihi: 19.09.2018

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Döner sermaye gelirlerinden yapılan kurum payı kesintilerinin % 30 yerine % 15 oranı üzerinden yapılması sonucu personele dağıtılan ek ödemelerde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesine aykırı olarak artış sağlanması.

4. 117 sayılı ilamın 32 nci maddesi ile; Teknoloji Fakültesinde döner sermaye gelirlerinden yapılan kurum payı kesintilerinin % 30 yerine % 15 oranı üzerinden yapılması sonucu personele dağıtılan ek ödemelerde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesine aykırı olarak artış sağlanması nedeniyle ...TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu temyiz dilekçesinde özetle;2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (b) fıkrasında;

“Döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın, tıp ve diş hekimliği fakülteleri sağlık uygulama ve araştırma merkezi ile açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 35’inin, ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu, sürekli eğitim merkezleri ile bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 30’unun, diğer yükseköğretim kurumları için ise; asgari yüzde 15’inin, ilgili yükseköğretim kurumunun ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım, kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ve diğer ihtiyaçlar ile yönetici payları için kullanılacağı”nın belirtildiğini,

58 inci maddesinin (d) fıkrasında ise;

“Ziraat ve Veteriner Fakülteleri, Sivil Havacılık Yüksekokulu ve bünyesinde atölye ve laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.” denilerek; ek ödemeler bakımından bu fıkra kapsamındaki kurumlar için (c) fıkrasında öngörülen oranların uygulanmasının öngörüldüğünü,

Diğer taraftan, aynı maddenin (e) fıkrasında; Yükseköğretim kurumlarının (e) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabında yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden, kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutarın, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek, hizmeti veren öğretim elemanlarına ödeneceğinin belirtildiğini,

Ek ödeme olarak dağıtılan gelirler incelendiğinde, bunların Fakültenin bünyesindeki atölye ve laboratuvarlarda üretilen hizmetler karşılığı olmadığı, (e) fıkrasında belirtilen döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirler olduğunun görüleceğini,

Örneğin; ...’in, Teknoloji Fakültesine başvurarak; taahhüdü altında bulunan “... İli ... ilçesi Adalet Sarayı Proje Yapım İşi” ile ilgili hazırladıkları “Geoteknik Etüt Raporunun” İnşaat Mühendisliği Geoteknik konusunda uzman öğretim üyesi tarafından değerlendirilmesini istediğini (Ek-10), Teknoloji Fakültesi öğretim üyesinin de ... Adalet Sarayı Binası Jeolojik-Jeoteknik Etüt Raporunu, Fakültenin atölye ve laboratuvarlarını kullanmadan, yöntem ve içerik olarak dosyası üzerinden değerlendirdiğini (Ek-11),

Bu itibarla, Teknoloji Fakültesinde elde edilen gelirlerden asgari % 15 oranında kurum payı ayrılması ve öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemelerde (d) fıkrası hükümleri değil, (e) fıkrası hükmünün uygulanması gerektiğinden, söz konusu ek ödemelerin, öğretim elemanlarına ödenen kısmı için ilişik bulunmadığına karar verilmesini istemiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“… Ortaya konulanlar karşısında adı geçenin temyiz talebinin kabulü ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı mütalâa olunmaktadır.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Döner Sermaye” başlıklı 58 inci maddesinde;

“b) Döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın, tıp ve diş hekimliği fakülteleri sağlık uygulama ve araştırma merkezleri ile açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 35'i, ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu, sürekli eğitim merkezleri ile bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 30’u, diğer yükseköğretim kurumları için ise asgari yüzde 15'i, ilgili yükseköğretim kurumunun ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım, kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ve diğer ihtiyaçlar ile yönetici payları için kullanılır. Bu oranları yüzde 75'ine kadar artırmaya üniversite yönetim kurulu yetkilidir.

c) Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;

1. Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 800'ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 500'ünü; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 600'ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 300'ünü,

2. Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel (…) ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 600’ünü, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde 250'sini, başhemşireler için yüzde 200'ünü, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 150'sini, … geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır…

…

d) Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.

e) Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir.

Tıp ve diş hekimliği fakültelerindeki öğretim elemanlarının sağlık hizmeti dışında verdikleri hizmetler karşılığında döner sermaye hesabına tahsil edilen paradan pay alma hususunda bu fıkra hükümleri uygulanır. (Ek cümle: 17/2/2011-6114/17 md.) Bu kapsamda bulunan hizmetler ile öğretim elemanlarının yükseköğretim kurumlarının imkanlarını kullanmaksızın verdikleri hizmetler karşılığında elde edilen gelirlerden (b) fıkrasının birinci bendi uyarınca yapılacak kesintilerin uygulanmasında asgari yüzde 15 oranı uygulanır.”

hükümleri bulunmaktadır.

Yukarıda yer alan hükümlere göre döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu, sürekli eğitim merkezleri ile bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 30’u, kurum payı olarak ayrıldıktan sonra kalan kısım, gelire katkısı olan personele maddenin (c) fıkrasında yer alan limitlere göre dağıtılacaktır. Bünyesinde atölye ve laboratuvar olan Teknoloji Fakültesi için de söz konusu fıkra hükümlerine göre elde edilen döner sermaye gelirlerinin % 30’u oranında kurum payı ayrılması, kalanın maddenin (c) fıkrası hükümlerine göre dağıtılması gerekmekte iken uygulamada, kurum payının % 15 üzerinden ayrıldığı; kalan kısmın ise gelirin elde edilmesine katkı sağlayan personele dağıtıldığı anlaşılmıştır.

Dilekçede her ne kadar ... Üniversitesi Teknoloji Fakültesi bünyesinde bulunan atölye ve laboratuvarların araştırma ve geliştirme amaçlı olmayıp öğrencilerin temel pratik eğitimlerini aldıkları derslik niteliğinde olduğu; söz konusu atölye ve laboratuvarların akredite olmaması nedeniyle maddenin (b) ve (d) fıkralarında geçen “bünyesinde atölye ve laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları” arasında sayılamayacağı ve değerlendirmenin “diğer yükseköğretim kurumları” olarak yapılması sonucu % 15 oranında kurum payı ayrıldığını belirtmiş olsa da, madde hükmü açık olup, Kanunun ilgili maddesinde ve mevzuatta atölye ve laboratuvarların akredite olması, araştırma geliştirme faaliyetleri için de kullanılması gibi şartlara yer verilmemiştir. Maddede tek kıstas “bünyesinde atölye ve laboratuvar olması” kıstasıdır. Anılan durumda, (b) fıkrasına göre kurum payının % 30 olarak ayrılması, (d) fıkrasına göre de kurum payından kalan bakiye gelirin (c) fıkrasında yer alan limitlere göre dağıtımının sağlanması gerekmektedir.

Dolayısıyla Teknoloji Fakültesinde döner sermaye gelirlerinden yapılan kurum payı kesintilerinin % 30 yerine % 15 oranı üzerinden yapılması sonucu personele dağıtılan ek ödemelerde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesine aykırı hareket edilmiştir.

Bu nedenle 117 sayılı ilamın 32 nci maddesi ile ...TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

(..Daire Başkanı ... ile Üyeler ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...’ın aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı)

6085 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi hükmü gereğince Başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış olması suretiyle,

KARŞI OY GEREKÇESİ:

(..Daire Başkanı ... ile Üyeler ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...’ın;

“2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (b) fıkrasında, Döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın, tıp ve diş hekimliği fakülteleri sağlık uygulama ve araştırma merkezleri ile açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 35'inin, ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu, sürekli eğitim merkezleri ile bünyesinde atölye veya laboratuar bulunan yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 30’unun, diğer yükseköğretim kurumları için ise asgari yüzde 15'inin, ilgili yükseköğretim kurumunun ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım, kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ve diğer ihtiyaçlar ile yönetici payları için kullanılacağı belirtilmiştir.

58 inci maddenin (d) fıkrasında da; “Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.” denilerek ek ödemeler bakımından bu fıkra kapsamındaki kurumlar için (c) fıkrasında belirtilen oranların uygulanması öngörülmüştür.

Diğer taraftan, aynı maddenin (e) fıkrasında, yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutarın, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde, veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanına ödeneceği belirtilmiştir.

Ek ödeme olarak dağıtılan gelirlere bakıldığında, bunların Fakültenin bünyesindeki atölye veya laboratuarlarda üretilen hizmetler karşılığı olmadığı, (e) fıkrasında belirtilen döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirler olduğu görülmektedir.

Bu itibarla uygulamada, Teknoloji Fakültesinde elde edilen gelirlerden asgari % 15 oranında kurum payı ayrılması ve öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemelerde (d) fıkrası hükmünün değil, (e) fıkrası hükmüne göre işlem yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından ilam maddesi ile verilen tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.”)