Sayıştay 2. Dairesi 40922 Kararı - Yüksek Öğretim Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2014

• Daire: 2

• Dosya No: 40922

• Tutanak No: 45035

• Tutanak Tarihi: 19.09.2018

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Döner sermaye gelirlerinden yapılan kurum payı kesintilerinin % 30 yerine % 15 oranı üzerinden yapılması sonucu personele dağıtılan ek ödemelerde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesine aykırı olarak artış sağlanması.

3. 117 sayılı ilamın 31 inci maddesi ile; Orman Fakültesinde döner sermaye gelirlerinden yapılan kurum payı kesintilerinin % 30 yerine % 15 oranı üzerinden yapılması sonucu personele dağıtılan ek ödemelerde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesine aykırı olarak artış sağlanması sonucu oluşan ... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu 31 inci madde ile ilgili olarak temyiz dilekçesinde özetle; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (b) fıkrasında;

“Döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın, tıp ve diş hekimliği fakülteleri sağlık uygulama ve araştırma merkezi ile açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 35’inin, ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu, sürekli eğitim merkezleri ile bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 30’unun, diğer yükseköğretim kurumları için ise; asgari yüzde 15’inin, ilgili yükseköğretim kurumunun ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım, kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ve diğer ihtiyaçlar ile yönetici payları için kullanılacağı”nın belirtildiğini,

58 inci maddesinin (d) fıkrasında ise;

“Ziraat ve Veteriner Fakülteleri, Sivil Havacılık Yüksekokulu ve bünyesinde atölye ve laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.” denilerek; ek ödemeler bakımından bu fıkra kapsamındaki kurumlar için (c) fıkrasında öngörülen oranların uygulanmasının öngörüldüğünü,

Diğer taraftan, aynı maddenin (e) fıkrasında; Yükseköğretim kurumlarının (e) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabında yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden, kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutarın, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek, hizmeti veren öğretim elemanlarına ödeneceğinin belirtildiğini,

Ek ödeme olarak dağıtılan gelirler incelendiğinde, bunların Fakültenin bünyesindeki atölye ve laboratuvarlarda üretilen hizmetler karşılığı olmadığı, (e) fıkrasında belirtilen döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirler olduğunun görüleceğini,

Örneğin; ...’in, 28000 kapasiteli, ...’ın ise; 19000 ve 32000 kapasiteli tavuk kümesi (Etlik Broiler Tesisi) yapmak istediklerini; ancak tesis yapılacak alanların ... Yaban hayatı Geliştirme sahası içinde bulunduğundan, kurulacak tesisin yaban hayatına etkisinin değerlendirilmesi konusunda bilimsel rapor istemiş olduklarını (Ek- 2, 3 ve 4),

İstenilen “Ekosistem Değerlendirme Raporunu” hazırlayan öğretim üyesinin, söz konusu arazinin, farklı açılardan fotoğraf çekimleri, tahmini yükseltisi, eğimi, bakısı, üzerindeki ve çevresindeki bitki örtüsü gibi özelliklerini, kurum atölye ve laboratuvarlarını kullanmaksızın yerinde tespit ettiğini (Ek- 5, 6 ve 7),

Ayrıca; yapılan kamu zararı hesaplamalarında hesap hatasının da olduğunu (Ek 8), 14 ödeme emri nolu, ... isimli ahizin danışmanlık ücreti (Ek-9) için, elde ettiği Gelir Miktarı: ... TL olduğu halde; kesilmeyen % 15 lik kurum payının; ... TL olarak hesaplandığını,

Bu itibarla, Orman Fakültesinde elde edilen gelirlerden asgari % 15 oranında kurum payı ayrılması ve öğretim üyelerine yapılacak ek ödemelerde (d) fıkrası hükmünün değil, (e) fıkrası hükmünün uygulanması gerektiğinden, söz konusu ek ödemelerin, öğretim elemanlarına ödenen kısmı için ilişik bulunmadığına karar verilmesini istemiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“… Ortaya konulanlar karşısında adı geçenin temyiz talebinin kabulü ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Döner Sermaye” başlıklı 58 inci maddesinde;

“b) Döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın, tıp ve diş hekimliği fakülteleri sağlık uygulama ve araştırma merkezleri ile açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 35'i, ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu, sürekli eğitim merkezleri ile bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 30’u, diğer yükseköğretim kurumları için ise asgari yüzde 15'i, ilgili yükseköğretim kurumunun ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım, kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ve diğer ihtiyaçlar ile yönetici payları için kullanılır. Bu oranları yüzde 75'ine kadar artırmaya üniversite yönetim kurulu yetkilidir.

c) Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;

1. Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 800'ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 500'ünü; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 600'ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 300'ünü,

2. Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel (…) ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 600’ünü, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde 250'sini, başhemşireler için yüzde 200'ünü, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 150'sini, … geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır…

…

d) Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.

e) Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde, veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir.

Tıp ve diş hekimliği fakültelerindeki öğretim elemanlarının sağlık hizmeti dışında verdikleri hizmetler karşılığında döner sermaye hesabına tahsil edilen paradan pay alma hususunda bu fıkra hükümleri uygulanır. (Ek cümle: 17/2/2011-6114/17 md.) Bu kapsamda bulunan hizmetler ile öğretim elemanlarının yükseköğretim kurumlarının imkanlarını kullanmaksızın verdikleri hizmetler karşılığında elde edilen gelirlerden (b) fıkrasının birinci bendi uyarınca yapılacak kesintilerin uygulanmasında asgari yüzde 15 oranı uygulanır.” hükümleri bulunmaktadır.

Yukarıda yer alan hükümlere göre döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu, sürekli eğitim merkezleri ile bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 30’u, kurum payı olarak ayrıldıktan sonra kalan kısım, gelire katkısı olan personele maddenin (c) fıkrasında yer alan limitlere göre dağıtılacaktır. Bünyesinde atölye ve laboratuvar olan ... Üniversitesi Orman Fakültesi için de söz konusu fıkra hükümlerine göre elde edilen döner sermaye gelirlerinin % 30’u oranında kurum payı ayrılması, kalanın maddenin (c) fıkrası hükümlerine göre dağıtılması gerekmekte iken yapılan incelemede, kurum payının % 15 üzerinden ayrıldığı; kalan kısmın ise gelirin elde edilmesine katkı sağlayan personele dağıtıldığı anlaşılmıştır.

Sorumlu dilekçede, Orman Fakültesi bünyesinde bulunan atölye ve laboratuvarların araştırma ve geliştirme amaçlı olmayıp öğrencilerin temel pratik eğitimlerini aldıkları derslik niteliğinde olduğunu; söz konusu atölye ve laboratuvarların akredite olmaması nedeniyle maddenin (b) ve (d) fıkralarında geçen “bünyesinde atölye ve laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları” arasında sayılamayacağı ve değerlendirmenin “diğer yükseköğretim kurumları” olarak yapılması sonucu % 15 oranında kurum payı ayrıldığını belirtmiş olsa da, madde hükmü açık olup, Kanunun ilgili maddesinde ve mevzuatta atölye ve laboratuvarların akredite olması, araştırma geliştirme faaliyetleri için de kullanılması gibi şartlara yer verilmemiştir. Maddede tek kıstas “bünyesinde atölye ve laboratuvar olması” kıstasıdır. Anılan durumda, (b) fıkrasına göre kurum payının % 30 olarak ayrılması, (d) fıkrasına göre de kurum payından kalan bakiye gelirin (c) fıkrasında yer alan limitlere göre dağıtımının sağlanması gerekmektedir.

Dolayısıyla Orman Fakültesinde döner sermaye gelirlerinden yapılan kurum payı kesintilerinin % 30 yerine % 15 oranı üzerinden yapılması sonucu personele dağıtılan ek ödemelerde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesine aykırı uygulama yapılmıştır.

Diğer taraftan dilekçede, kamu zararı tablosunda ... isimli ahiz için elde edilen gelir miktarı ... TL olarak belirtilmişken kamu zararının ... TL olarak hesaplanmasının hatalı olduğu ileri sürülmektedir. İtiraza ilişkin 04.02.2014 tarih ve 14 yevmiye nolu ödeme emri incelendiğinde Doç.Dr.... için elde edilen gelir miktarının ... TL olduğu, bu miktarın kamu zararı tablosuna yazılırken sehven ... TL olarak yazıldığı ancak kamu zararı hesabında (... TL * %15=... TL) bir hata olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak 117 sayılı ilamın 31 inci maddesi ile ... TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

(..Daire Başkanı ... ile Üyeler ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...’ın aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı)

6085 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi hükmü gereğince Başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış olması suretiyle,

KARŞI OY GEREKÇESİ:

(..Daire Başkanı ... ile Üyeler ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...’ın;

“2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (b) fıkrasında, Döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın, tıp ve diş hekimliği fakülteleri sağlık uygulama ve araştırma merkezleri ile açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 35'inin, ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu, sürekli eğitim merkezleri ile bünyesinde atölye veya laboratuar bulunan yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 30’unun, diğer yükseköğretim kurumları için ise asgari yüzde 15'inin, ilgili yükseköğretim kurumunun ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım, kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ve diğer ihtiyaçlar ile yönetici payları için kullanılacağı belirtilmiştir.

58 inci maddenin (d) fıkrasında da; “Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.” denilerek ek ödemeler bakımından bu fıkra kapsamındaki kurumlar için (c) fıkrasında belirtilen oranların uygulanması öngörülmüştür.

Diğer taraftan, aynı maddenin (e) fıkrasında, yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutarın, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanına ödeneceği belirtilmiştir.

Ek ödeme olarak dağıtılan gelirlere bakıldığında, bunların Fakültenin bünyesindeki atölye veya laboratuarlarda üretilen hizmetler karşılığı olmadığı, (e) fıkrasında belirtilen döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirler olduğu görülmektedir.

Dolayısıyla Orman Fakültesinde elde edilen gelirlerden asgari % 15 oranında kurum payı ayrılması ve öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemelerde (d) fıkrası hükmünün değil (e) fıkrası hükmünün işlenmesi şeklindeki uygulamada mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Bu nedenle ilam hükmü ile verilen tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.”)