Sayıştay 2. Dairesi 40920 Kararı - Yüksek Öğretim İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2014

• Daire: 2

• Dosya No: 40920

• Tutanak No: 45196

• Tutanak Tarihi: 17.10.2018

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Yapım işinde bazı imalatlar için beton tesisi kurulması gerekirken tesis kurulmayarak imal edilmesi gereken malzemelerin piyasadan temin edilmesi ve 1. keşifte bulunmayan bu imalatların birim fiyatlarının yanlış hesaplanması;

85 sayılı İlamın 1. maddesiyle; … İşinde; bazı imalatlar (17.214/BL-11K ve 17.214/BL-12K) için beton tesisi kurulması gerekirken tesis kurulmayarak imal edilmesi gereken malzemelerin piyasadan temin edildiği ve 1. keşifte bulunmayan bu imalatların birim fiyatlarının yanlış hesaplandığı gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Sorumlular (Harcama Yetkilisi sıfatıyla temyiz talep eden Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı ... ile Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla temyiz talep eden Şube Müdürü …), ortaklaşa gönderdikleri temyiz dilekçesinde özetle; İlamda fazla ödeme gerekçesinin; 17.214/BL-11-K ve 17.214/BL-12 K poz numaralı imalatların “yeni birim fiyatlarının” yanlış hesaplanmış olması olarak belirtilmiş olduğunu, gerçekte ise söz konusu imalatlara ilişkin "yeni birim fiyatların (YBF)" (dilekçe ekinde görüleceği üzere) mevzuata uygun olarak hazırlanmış olduğunu, söz konusu imalatlara ilişkin İdare tarafından hazırlanan analizler ile İlama esas alınan analizler karşılaştırıldığında görüleceği üzere analizler arasındaki esas farkın;

• İdarece hazırlanan analizlerde sözleşme yılı olan 2000 yılında yürürlükte olan 08.610/7 [Beton parke taşı h=6 cm] ve 08.610/8 [Renkli beton parke taşı h=6 cm] rayiçlerinin kullanılması,

• İlama esas analizlerde ise sözleşme yılı olan 2000 yılından sonra 2008 yılında yürürlüğe girmiş olan 04.032/2A [6 cm Yükseklikte Her Renk ve Ebatta Normal Çim. Beton Parke Taşları] rayicinin kullanılması olduğunu

İlamda, 17.214/BL-11K ve 17.214/BL-12K poz numaralı imalatların birim fiyatlarının yanlış hesaplanma gerekçesinin;

1. 17.214/BL. 11K ve 17.214/BL. 12K poz numaralı imalatların tanımlarında yer alan hükümlere göre söz konusu imalatlar için prefabrik beton eleman yapma tesisi kurulması gerektiği,

2. Uygulamada ise söz konusu imalatlar için beton tesisi kurulmayarak malzemelerin piyasadan temin edildiği,

3. Malzemelerin beton tesisi kurulmayarak piyasadan temin edilmesi sebebiyle İdare tarafından kullanılan sözleşme yılı olan 2000 yılında yürürlükte olan rayiçlerin yerine 2008 yılında yürürlüğe giren 04.032/2A rayicinin kullanılması gerektiği

Şeklinde özet olarak belirtilmiş olduğunu; İlamda 17.214/BL-11K ve 17.214/BL-12K poz numaralı imalatların tanımının;

“Beton parke döşenecek tabanın düzenlenmesi ile 10 cm. kalınlıkta kum malzemenin serilmesi, 500 dozlu betondan preslenerek imal edilmiş, … cm kalınlıkta, her boyutta ve şekilde, buhar kürlü prefabrike beton parke taşının istenen eğimde döşenmesi, taş aralarının kumlanması, süpürtülmesi, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, her türlü malzeme ve zayiatı, işçilik, alet ve edevat giderleri, müteahhit karı ve genel gider masrafları dahil, beton parke taşı ile döşeme yapılması 1 m2 fiyatıdır, ölçü: Kilit parke taşı yapılan alan ölçülerek hesaplanır. ”

Şekilde belirtilmiş olduğunu; gerçekte ise; 17.214/BL-11K ve 17.214/BL-12K poz numaralı imalatların tanımlarında “prefabrik beton eleman tesisi kurulması gerektiği” yönünde hiçbir ibare mevcut olmadığını, 17.214/BL-11K poz numaralı imalatın, İdarece kullanılan 2013 yılı Birim Fiyat Analizinde herhangi bir “Birim Fiyat Tarifi” veya “Birim Fiyat Tanımı” mevcut olmadığını, 17.214/BL-12K poz numaralı imalatın, İdarece kullanılan 2013, 2012, 2010 ve 2009 yılları Birim Fiyat Analizlerinde herhangi bir “birim fiyat tarifi” veya “birim fiyat tanımı” mevcut olmadığını, 17.214/BL-11K poz numaralı imalatın İdarece kullanılan 2014 yılı birim fiyat analizinde ve 17.214/BL-12K poz numaralı imalatın İdarece kullanılan 2014 yılı birim fiyat analizinde yer alan birim fiyat tariflerinde ise; beton parke taşının “imal edilmiş veya satın alınmış” olacağının belirtilmiş olduğunu, öte yandan, İlama esas alınan, … Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlanmış, 17.214/BL-11 [Renkli Beton parke taşı ile döşeme yapılması h=6 cm] ve 17.214/BL-12 [Beton parke taşı ile döşeme yapılması h=6 cm] poz numaralı analizler incelendiğinde görüleceği üzere;

• … Büyükşehir Belediyesinin 01.01.2002 tarihinden önce ihale edilmiş işlerde kullanılmak üzere hazırladığı 17.214/BL-11, 08.610/8, 17.214/BL-12 ve 08.610/7 poz numaralı analizlerinde herhangi bir “birim fiyat tarifi” veya “birim fiyat tanımı” mevcut olmadığını,

• İlamda, 17.214/BL-11K ve 17.214/BL-12K pozların tanımında mevcut olduğu belirtilen ve yukarıda alıntılanan hükmün ise, … Büyükşehir Belediyesinin 01.01.2002 tarihinden sonra ihale edilmiş işlerde kullanılmak üzere hazırladığı 17.214/BL-11, 17.214/BL-12, analizlerinin “birim fiyat tarifi” kısmında yer almakta olup, 2000 yılında ihale edilmiş olan bahis konusu sözleşme için uygulanmasının mümkün olmadığını,

İlamda, İdarece söz konusu 17.214/BL-11K ve 17.214/BL-12K poz numaralı imalatların hazırlanmasında … Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlanmış olan 17.214/BL-11 ve 17.214/BL-12 poz numaralı analizlerin esas alındığının kabul edilmiş olduğunu; gerçekte ise; … Büyükşehir Belediyesinin, birim fiyat ve analiz yayınlama yetkisine sahip olmadığını, … Büyükşehir Belediyesinin söz konusu analizleri, 8/2574 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının “Tanımlar” başlıklı C maddesi ve 88/13181 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin (i) ve (k) bentleri uyarınca analiz ve birim fiyat yapmaya yetkisi bulunan İller Bankası analizleri kullanılarak hazırlanmış olduğunu, … Büyükşehir Belediyesinin 2002 yılından önce ihale edilen işler için geçerli olan; 17.214/BL-11 [Renkli Beton parke taşı ile döşeme yapılması h=6 cm] analizi ve bu analiz bünyesindeki 08.610/8 [Renkli beton parke taşı h=6 cm] rayici analizinin; İller Bankasının 17.214/İB-9 [Renkli beton parke taşı ile döşeme yapılması h=8 cm] ve 08.610/3 [Renkli beton parke taşı h=8 cm] birim fiyat analizlerindeki malzeme miktarlarının % 75’i (6 cm/8cm= 0,75) alınmak ve makine ile işçilik miktarları aynı bırakılmak suretiyle hazırlanmış olduğunu, … Büyükşehir Belediyesinin 2002 yılından önce ihale edilen işler için geçerli olan 17.214/BL-12 [Beton parke taşı ile döşeme yapılması h=6 cm] analizi ve bu analiz bünyesindeki 08.610/7 [Beton parke taşı h=6 cm] rayici analizinin; İller Bankasının 17.214/İB-7 [Beton parke taşı ile döşeme yapılması h=8 cm] ve 08.610/1 [Beton parke taşı h=8 cm] birim fiyat analizlerindeki malzeme miktarlarının % 75’i (6 cm/8 cm= 0,75) alınmak ve makine ile işçilik miktarları aynı bırakılmak suretiyle hazırlanmış olduğunu,

Yukarıdan beri anlatıldığı üzere;

• 17.214/BL-11K ve 17.214/BL-12K poz numaralı imalatlar için İdarece hazırlanan YBF analizlerinde herhangi bir “birim fiyat tarifi” veya “birim fiyat tanımı” mevcut olmadığını,

• … Büyükşehir Belediyesinin sözleşme yılı olan 2000 yılında geçerli olan; 17.214/BL-11 ve 17.214/BL-12 poz numaralı imalat analizlerinde herhangi bir “birim fiyat tarifi” veya “birim fiyat tanımı” mevcut olmadığını,

• … Büyükşehir Belediyesinin analiz, birim fiyat ve birim fiyat tarifi yayımlama yetkisi olmadığını,

• … Büyükşehir Belediyesinin sözleşme yılı olan 2000 yılında geçerli olan; 17.214/BL-11 ve 17.214/BL-12 poz numaralı imalat analizleri, analiz ve birim fiyat düzenleme ve yayınlama yetkisine sahip İller Bankası analizleri kullanılarak hazırlanmış olduğunu,

Bu sebeplerle, 17.214/BL-11K ve 17.214/BL-12K poz numaralı imalat analizlerine esas teşkil eden, analiz ve birim fiyat düzenleme ve yayınlama yetkisine sahip İller Bankası birim fiyat tariflerindeki hükümlerin geçerli olduğunu, söz konusu 17.214/BL-11K ve 17.214/BL-12K poz numaralı imalat analizlerine esas teşkil eden İller Bankası’nın “Beton Parke Taşı ile Döşeme Yapılması, Poz no (17.214/İB-7 -17.214/İB-9)” birim fiyat tarifinin;

“Poz no 08.610/İB-1 … 08.610/İB-4’deki şartlar ve esaslar dahilinde imal edilmiş veya satın alınmış, her türlü deneyleri yapılarak Banka tarafından kabul edilmiş beton parke taşının döşeneceği yerde hazır hale getirilmesi, parke taşı döşenecek tabanın düzenlenmesi,

10 cm. kalınlıkta kum malzemenin serilmesinden sonra her boyutta ve her cins parke taşının istenen eğimde döşenmesi, parke taşı aralarının kumla doldurulması, süpürülmesi, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, her türlü malzeme ve zayiatı, işçilik, alet ve edevat giderleri, yüklenici karı ve genel giderleri dahil, (Yalnız, beton parke taşının bünyesine giren kum, çakıl, çimento ve parke altına serilen ve parke taşı aralarına doldurulan kumun şantiye deposuna kadar taşınması ile bu taşımaya ait yükleme, boşaltma, istif bedelleri ile parke taşının şantiye içi taşınması ve bu taşımaya ait yükleme, boşaltma, istif bedelleri hariç.) beton parke ile döşeme yapılmasının;

1 metrekare fiyatı:

NOT: Beton parke tasının satın alınması halinde; Özel şartnamesi ve sözleşme eklerinde aksine bir hüküm yoksa, parke taşı ihzar at bedeli ile birim fiyat tarifinde belirtilen ve parke taşının ihzar at bedeline dahil edilmeyen imalatın bünyesine giren kum, çakıl, çimento ile parke altına serilen ve parke taşı aralarına doldurulan kumun şantiye deposuna taşınması ile bu taşımaya ait yükleme, boşaltma, istif bedelleri ile parke taşının şantiye içi taşınması ve bu taşımaya ait yükleme, boşaltma, istif bedelleri dışında başka bir bedel ödenmez.”

Şeklinde olduğunu, İller Bankasının alıntılanan bu imalat birim fiyat tarifinden de anlaşılacağı üzere, bahse konu birim fiyatların uygulanabilmesi için, müteahhit tarafından “beton tesisi” kurulmasının zorunlu olmadığını, beton parke taşının satın alınmasının da mümkün olduğunu, bu nedenle, söz konusu 17.214/BL/11K [Renkli Beton parke taşı ile döşeme yapılması h=6 cm] ve 17.214/BL-12K [Beton parke taşı ile döşeme yapılması h=6 cm] poz numaralı imalatların yeni birim fiyatlarının belirlenmesinde, İller Bankası analizlerinden faydalanılarak yürürlüğe konulan 08.610/7 [Beton parke taşı h=6 cm] ve 08.610/8 [Renkli beton parke taşı h=6 cm] rayiçlerinin kullanılmasının Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine uygun olduğunu, bu hususun, temyize konu tazmin hükmünü veren Sayıştay 2. Dairesi’nin, Gebze Teknik Üniversitesi (eski adı ile Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü)’nün 2013 yılı hesaplan ile ilgili, 19.01.2015 tarih ve 69 sayılı (35267 tutanak sayılı) İlamında; İller Bankasının 17.214/İB-7 [Beton parke taşı ile döşeme yapılması h=8 cm] ve 17.214/İB-9 [Renkli Beton parke taşı ile döşeme yapılması h=8 cm] poz numaralı birim fiyat analizlerinin kullanıldığı 17.214/İB-7K [Beton parke taşı ile döşeme yapılması h=8 cm] ve 17.214/İB-9K [Renkli Beton parke taşı ile döşeme yapılması h=8 cm] poz numaralı imalatlara ait yeni birim fiyatların, söz konusu İller Bakanlığı analizi birim fiyatları tariflerinde “imal edilmiş veya satın alınmış” ibaresi bulunması gerekçesi ile; Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesine uygun olarak belirlendiğine ve fazla ödeme ile ilişik bulunmadığına hüküm verilmek ile teyit edilmiş olduğunu, bunun yanı sıra, gerçek durumun hilafına, bir an için bahse konu 17.214/BL-11K ve 17.214/BL-12K poz numaralı imalatlarının birim fiyat tarifinde malzemelerin prefabrik beton eleman tesisinde üretilmesinin şart koşulduğu düşünülse bile, malzemelerin “satın alma yöntemi” ile temin edilmesinin müteahhidin kendi tercihi olması gerektiğini, zira, birim fiyat analizlerine ve birim fiyat tanımlarına göre atölyede, tesiste vb. üretilmesi gereken PVC doğrama ve alüminyum doğrama gibi imalatların bünyesindeki kapı, pencere gibi malzemeler satın alınarak kullanılmasına rağmen, bizzat müteahhit tarafından üretilmeyip satın alındıkları için birim fiyat tariflerine uygun olmadıkları gerekçesiyle, bahse konu imalatlar için fatura tasdiki vb. gibi özel birim fiyat belirlenmesi yoluna gidilmesinin veya herhangi bir isim altında ek bir ödeme yapılmasının mümkün olmadığını, örneğin Y.23.244/L1 poz numaralı “Elektrostatik toz boyalı ısı yalıtımlı alüminyum doğrama imalatı yapılması ve yerine konulması” imalatının birim fiyat tarifi ve analizi incelendiğinde görüleceği üzere;

• Birim fiyat tarifinde; “elektrostatik toz boyalı alüminyum profillerle; her türlü bir veya çift eksenli, normal açılır veya sürme vs. pencere, camekan, kapı kanadı ve kasasının vb. fabrikada imali... ” ibaresinin mevcut olduğunu,

• Birim fiyat analizinde; 03.587 (Y) poz numaralı “Alüminyum doğrama imalat atölyesi” rayicinin mevcut olduğunu,

Ancak genel uygulamada, şantiyede “alüminyum doğrama imalat atölyesi” kurulmamasına ve birim fiyat bünyesindeki doğramaların satın alınmasına rağmen, bahse konu malzemenin temin yönteminin birim fiyat tarifinde belirlenen yönteme aykırı olması sebebiyle, bahse konu imalatlar için Y.23.244/L1 poz numaralı birim fiyat yerine yeni bir özel birim fiyat düzenlenmesinin veya ek bir ödeme yapılmasının mevzuata göre mümkün olmadığını, bu hususun, Sayıştay Temyiz Kurulunun, Karayolları Genel Müdürlüğünce yayınlanan 7504 poz numaralı imalat ile ilgili bir temyiz talebi ile ilgili olarak, 29198 tutanak numaralı ve 13.03.2007 tutanak tarihli Kararı ile;

“Satın alma yöntemi, YFŞ’nin 55 ve 56’ncı kısımlarındaki esaslara ve şartnamesine uygun olmak kaydıyla müteahhidin kendi tercihi olmalıdır. İşin tarifinde belirtilen temin şeklinden başka bir yolun izlenmesi bütçeye ek bir mali yük getirmemelidir. ”

“Şartnameye uygun olmak koşulu ile müteahhit istediği metotla imal edebilir veya istediği yerden temin edebilir. Bu onun kendi tercihi olmalıdır ve ek bir ödemeye neden olmamalıdır. ”

Şeklinde hüküm altına alınmış olduğunu, söz konusu Karar ile;

• Birim fiyat tarifinde prefabrik beton eleman yapma tesisinde üretileceği belirtilen Prefabrik beton bordür malzemesinin satın alınarak temin edilmesinin müteahhidin kendi tercihi olduğu,

• Ancak ödemelerin birim fiyat tarifinde belirlendiği üzere; malzemeler şantiyede imal edilmiş gibi yapılacağı,

• Bu nedenle, malzemelerin satın alınarak temin edildiği yerden şantiyeye nakliyesi vb. adı altında herhangi bir ek ödeme yapılamayacağı

Hususlarının karar altına alınmış olduğunu, İlama esas alınan 17.214/BL-11 ve 17.214/BL-12 poz numaralı analizlerde beton parke taşı rayici olarak Bayındırlık Bakanlığının 04.032/2A rayicinin kullanıldığını, ancak ihalenin yapıldığı 2000 yılında Bayındırlık Bakanlığı rayiçlerinde 04.032/2A rayicinin bulunmadığını ve Bayındırlık Bakanlığı rayicine 2008 yılında girdiğini, bu nedenle, söz konusu Bayındırlık Bakanlığı rayiçlerinin bu imalatların YBF analizinde kullanılmasının;

• Bayındırlık (Çevre ve Şehircilik) Bakanlığınca yayınlanan birim fiyat listelerinin “Genel Hükümler ve Açıklamalar” bölümündeki “Değiştirilen analizlerle bunlara göre düzenlenen yeni birim fiyatlar yürürlüğe konulduğu yılbaşından itibaren geçerli olup, geçmiş yıllarda ihale edilmiş işler için sözleşmesine esas birim fiyat analizleri esas alınarak uygulama yılı birim fiyatları bulunacaktır.” ilkesine ve

• İdare ve müteahhit arasında akdedilen sözleşmenin eki olan Özel İdari Şartnamenin “Sözleşmeye Ek Yeni Fiyatlar, Faturalar” başlıklı 12. maddesinin 12.2. fıkrasındaki; “Birim fiyatların analiz esaslarına göre tespit ve düzenlenmesi gerektiğinde malzeme, makine ve işçilik (rayiçleri) fiyatları için Bayındırlık ve İskân Bakanlığı (2000) yılı malzeme, makine ve işçilik rayiçleri geçerli olacaktır.”

Hükmüne aykırı olduğunu, 04.032/2A rayici yerine İller Bankası analizlerinden faydalanılarak yürürlüğe konulan 08.610/7 ve 08.610/8 rayiçlerinin uygulanmasının gerektiğini, 2009 yılında beton parke kum yatak imalatında kullanılan tüvanan kum ocaklarının kapanmış olması nedeniyle, uzak ocaklardan temin edilecek malzeme için nakliye verilmemesi amacıyla idarece imalatın bünyesindeki kum yatak malzemesi yerine kırmataş malzemesi kullanılmasına karar verildiğini, bu nedenle, İlama esas alınan analizlerde kullanılan 04.006/A poz numaralı [Kum (İnce agrega)] rayici yerine 08.023/İB-01 poz numaralı [Ocak taşından konkasörle kırılmış kırmataş] rayicinin kullanılması gerektiğini, çünkü imalatta kum (ince agrega) değil, kırmataş kullanıldığını, kırmataş kullanılarak nakliye tasarrufu yapılmış olduğunu, söz konusu 17.214/BL/11K ve 17.214/BL/12K poz numaralı imalatların YBF analizlerinde, beton parke malzemesinin “imal edilmiş veya satın alınmış” olmasını öngören İller Bankası analizlerinden faydalanılarak hazırlanan 08.610/7 ve 08.610/8 poz numaralı rayiç analizlerinin kullanılmasının Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesine uygun olması, İlama esas alınan analizlerin, Bayındırlık (Çevre ve Şehircilik) Bakanlığınca yayınlanan birim fiyat listelerinin “Genel Hükümler ve Açıklamalar” bölümündeki ilkelere aykırı olarak hazırlanmış olması ve fiilen imalatta kullanılan Kırmataş rayici “08.023/İB-01” yerine, imalata kullanılmayan Kum (İnce Agrega) “04.006/A” rayicinin kullanılması nedeniyle ilamdaki tazmin kararının hatalı olduğunu,

Söylemek suretiyle, 17.214/BL-11K ve 17.214/BL-12K poz numaralı Yeni Birim Fiyatların yanlış hesaplandığı ileri sürülerek kamu zararı oluştuğu yönündeki ilam hükmünün kaldırılması hususunu Kurulumuza arz etmişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında özetle; temyiz talebinde bulunan sorumluların dilekçesinde; … İşinde keşifte yer almayan imalatların yapılmadığı, imalatların birim fiyatlarının ilgili mevzuatına uygun olarak hesaplandığı, belirtilen konularda Temyiz Kurulunun kararlarının bulunduğu, yapılan ödemelerde hukuka ve mevzuatına aykırı bir cihet bulunmadığı hasebiyle, verilen tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği ifade edildikten sonra; dilekçede ortaya konulanların Daire kararının gerekçelerini karşılamaktan uzak olduğu; bu itibarla, temyiz talebinin reddi ile verilen tazmin hükmünün onanmasına karar verilmesinin uygun olacağı belirtilmiştir.

İşbu dosyayla … ve … adlarına duruşma talep eden (ve bu kişilerin dilekçesiyle tamamen aynı nitelikte bir dilekçeyi duruşma sırasında Kurulumuza sunan) Av. … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İşe ilişkin sözleşmenin 1. maddesine göre yüklenici, işi sözleşmeye bağlı keşif özeti ve birim fiyat cetvelinde yazılı fiyatlardan her biri için geçerli olmak üzere indirim vermek sureti ile birim fiyat esası üzerinden yapmayı kabul ve taahhüt etmiş, 2. maddesine göre de Bayındırlık ve İskân Bakanlığı Birim Fiyat Tarifleri ve eki 2000 yılı birim fiyat listelerinin sözleşmenin eki olduğu belirtilmiştir.

Öte yandan, sözleşme eki Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 20 nci maddesinde:

“Keşif özetinde veya birim fiyat cetvelinde fiyatı gösterilmemiş olup da yapılması İdarece istenen yapım ve hizmet işlerinin yeni birim fiyatları tespit edilirken öncelik sırası ile aşağıdaki analizler kullanılır.

a- Sözleşme ve eklerindeki (birim fiyat cetvellerindeki) birim fiyatların tespitinde kullanılan analizler veya varsa o işe ait teklif analizler:

b- Sözleşme birim fiyatlarının tespitinde kullanılan analizlerle veya varsa o işe ait teklif analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler;

c- Diğer İdarelere ait benzer analizler;

d- Birim fiyata tespit edilecek iş kalemleri için o işin yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları ile işçi ve makinelerin çalışma saatleri esas alınarak oluşturulacak analizler:

Yeni birim fiyatların tespitinde, yukarıdaki analizlere öncelik sırası ile aşağıdaki rayiçler uygulanır:

1. Bayındırlık ve İskân Bakanlığınca tespit edilip yayımlanan rayiçler veya varsa o işe ait teklif rayiçler;

2. Diğer İdarelerce tespit edilmiş rayiçler;

3. İdarece kabul edilmek şartı ile Ticaret ve/veya Sanayi Odasınca onaylanmış memleket rayiçleri;

Bu usullerden hiç biriyle yeni birim fiyat tespiti mümkün olamıyorsa, o iş kalemine ait, Ticaret ve/veya Sanayi odasınca onaylanmış fatura bedelleri esas alınarak yeni birim fiyat tespit edilebilir. ...”

Denilmekte olup, temyize konu ihtilaf da bahse konu (17.214/BL-11K, 17.214/BL-12K ve 7504/A poz nolu) imalatların yeni birim fiyatlarının bu maddeye uygun yapılıp yapılmadığı noktasında ortaya çıkmaktadır.

Bu bağlamda, söz konusu imalatların YBF analizlerine sırasıyla bakıldığında;

İmalatın Yapıldığı Yıl: 2013

İmalatın Adı: 17.214/BL-11K Renkli Beton Parke Taşı ile Döşeme Yapılması (h=6 cm)

Malzeme:

08.610/8 Renkli Beton Parke Taşı (h=6) m2 1,05 … …

08.023/İB-01 Ocak Taşından Konkasörle Kırılmış Kırmataş Hazırlanması m3 0,111 … …

İşçilik:

01.014 Kaldırımcı Ustası sa 0,75 … …

01.501 Düz İşçi sa 1,50 … …

İşçilik + Malzeme + Makine ve Teçhizat …

% 25 Müteahhit Karı …

Birim Fiyat … TL/m2

İlamda; 17.214/BL-11K [Renkli beton parke taşı ile döşeme yapılması h=6 cm] poz numaralı imalatın yeni birim fiyatının belirlenmesinde … Büyükşehir Belediyesinin 17.214/BL-11 (Renkli beton parke taşı ile döşeme yapılması h=6 cm] analizinin kullanıldığı, yeni birim fiyatta kullanılan beton parke taşının imal edilmek yerine satın alındığı, bu sebeple analizde kullanılan … Büyükşehir Belediyesinin 08.610/8 [Renkli beton parke taşı h=6 cm] poz numaralı rayicinin yapılan işe uygun olmadığı gerekçesiyle yeni birim fiyatının yanlış rayiç üzerinden belirlendiğine karar verilmiştir.

Ancak gerek temyiz dilekçesi gerekse de yargılamaya esas rapor eki bilgi ve belgelerin incelenmesinden anlaşılacağı üzere; … Büyükşehir Belediyesinin 17.214/BL-11 [Renkli beton parke taşı ile döşeme yapılması h=6 cm] analizi ve bu analiz bünyesindeki 08.610/8 [Renkli beton parke taşı h=6 cm] rayici analizinin İller Bankasının 17.214/İB-9 [Renkli beton parke taşı ile döşeme yapılması h=8 cm] ve 08.610/İB3 [Renkli beton parke taşı h=8 cm] birim fiyat analizlerindeki malzeme miktarlarının % 75'i (6 cm / 8 cm- 0,75) alınmak ve makine ile işçilik miktarları aynı bırakılmak suretiyle hazırlanmış olduğu görülmektedir.

… Büyükşehir Belediyesinin 2002 yılından önce ihale edilecek işlerde kullanılmak üzere hazırladığı 17.214/BL-11 ve 08.610/8 poz numaralı analizlerinde herhangi bir birim fiyat tarifi bulunmamaktadır.

Söz konusu analizlerin birim fiyat tariflerinin olmaması ve … Büyükşehir Belediyesinin analiz ve birim fiyat yayımlama yetkisi olmaması sebepleri ile bu analizlerin hazırlanmasında esas alınan analiz ve birim fiyat düzenleme ve yayınlama yetkisine sahip İller Bankası birim fiyat tariflerindeki hükümler geçerli olup, 17.214/İB-9 poz numaralı imalatın İller Bankası tarafından yayımlanan birim fiyat tarifinde; “Poz no 08.610/İB-1 08.610/İB-4'deki şartlar ve esaslar dahilinde imal edilmiş veya satın alınmış ...” ibaresi yer almaktadır.

Dolayısıyla, İlamda; İller Bankasının 17.214/İB-9 [Renkli beton parke taşı ile döşeme yapılması h=8 cm] poz numaralı birim fiyat analizinin kullanıldığı 17.214/İB-9K [Renkli beton parke taşı ile döşeme yapılması h=8 cm] poz numaralı imalata ait yeni birim fiyatın, söz konusu İller Bakanlığı analizi birim fiyatları tarifinde "imal edilmiş veya satın alınmış" ibaresi bulunması gerekçesi ile Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesine uygun olarak belirlendiğine ve fazla ödeme ile ilişik bulunmadığına karar verilirken; yine İller Bankası analizlerinden faydalanılarak yürürlüğe konulan 08.610/8 [Renkli beton parke taşı h=6 cm] rayicinin kullanılmasının kamu zararı olarak nitelendirilmesi kendi içerisinde bir çelişki yaratmaktadır.

Diğer taraftan, İlama esas alınan yeni birim fiyat analizinde beton parke taşı rayici için Bayındırlık Bakanlığının 04.032/2A rayici kullanılmıştır. Ancak ihalenin yapıldığı 2000 yılında Bayındırlık Bakanlığı rayiçlerinde 04.032/2A rayici bulunmamaktadır. Bu nedenle, söz konusu Bayındırlık Bakanlığı rayicinin bu imalatın YBF analizinde kullanılması, Bayındırlık (Çevre ve Şehircilik) Bakanlığınca yayınlanan birim fiyat listelerinin "Genel Hükümler ve Açıklamalar" bölümündeki; “Değiştirilen analizlerle bunlara göre düzenlenen yeni birim fiyatlar yürürlüğe konulduğu yılbaşından itibaren geçerli olup, geçmiş yıllarda ihale edilmiş işler için sözleşmesine esas birim fiyat analizleri esas alınarak uygulama yılı birim fiyatları bulunacaktır.” ilkesine açıkça aykırılık teşkil etmektedir. Bu anlamda da 04.032/2A rayici yerine İller Bankası analizlerinden faydalanılarak yürürlüğe konulan 08.610/8 rayicinin uygulanmasında bir sakınca gözükmemektedir.

Son olarak, 2009 yılında beton parke kum yatak imalatında kullanılan tüvanan kum ocaklarının kapanmış olması nedeniyle, uzak ocaklardan temin edilecek malzeme için nakliye verilmemesi amacıyla İdarece imalatın bünyesindeki kum yatak malzemesi yerine kırmataş malzemesi kullanılmasına karar verildiği anlaşılmakta olup, İlama esas alınan analizde kullanılan 04.006/A poz numaralı [Kum (İnce agrega)] rayici yerine (fiilen de kullanılmış olan) 08.023/İB-01 poz numaralı [Ocak taşından konkasörle kırılmış kırmataş] rayicinin kullanılmasında da kamu zararına sebebiyet veren bir durumdan söz etmek mümkün değildir.

Sonuç itibariyle, 17.214/BL-11K [Renkli beton parke taşı ile döşeme yapılması h=6 cm] poz numaralı imalatın yeni birim fiyatının belirlenmesinde Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesine aykırı bir durum yoktur.

İmalatın Yapıldığı Yıl: 2013

İmalatın Adı: 17.214/BL-12K Beton Parke Taşı ile Döşeme Yapılması (h=6 cm)

Malzeme:

08.610/7 Beton Parke Taşı (h=6) m2 1,05 … …

08.023/İB-01 Ocak Taşından Konkasörle Kırılmış Kırmataş Hazırlanması m3 0,111 … …

İşçilik:

01.014 Kaldırımcı Ustası sa 0,75 … …

01.501 Düz İşçi sa 1,50 … …

İşçilik + Malzeme + Makine ve Teçhizat …

% 25 Müteahhit Karı …

Birim Fiyat … TL/m2

İlamda; 17.214/BL-12K [Beton parke taşı ile döşeme yapılması h=6 cm] poz numaralı imalatın yeni birim fiyatının belirlenmesinde … Büyükşehir Belediyesinin 17.214/BL-12 (Beton parke taşı ile döşeme yapılması h=6 cm] analizinin kullanıldığı, yeni birim fiyatta kullanılan beton parke taşının imal edilmek yerine satın alındığı, bu sebeple analizde kullanılan … Büyükşehir Belediyesinin 08.610/7 [Beton parke taşı h=6 cm] poz numaralı rayicinin yapılan işe uygun olmadığı gerekçesiyle yeni birim fiyatının yanlış rayiç üzerinden belirlendiğine karar verilmiştir.

Ancak gerek temyiz dilekçesi gerekse de yargılamaya esas rapor eki bilgi ve belgelerin incelenmesinden anlaşılacağı üzere; … Büyükşehir Belediyesinin 17.214/BL-12 [Beton parke taşı ile döşeme yapılması h=6 cm] analizi ve bu analiz bünyesindeki 08.610/7 [Beton parke taşı h=6 cm] rayici analizinin İller Bankasının 17.214/İB-7 [Beton parke taşı ile döşeme yapılması h=8 cm] ve 08.610/İB-1 [Beton parke taşı h=8 cm] birim fiyat analizlerindeki malzeme miktarlarının % 75'i (6 cm / 8 cm- 0,75) alınmak ve makine ile işçilik miktarları aynı bırakılmak suretiyle hazırlanmış olduğu görülmektedir.

… Büyükşehir Belediyesinin 2002 yılından önce ihale edilecek işlerde kullanılmak üzere hazırladığı 17.214/BL-12 ve 08.610/7 poz numaralı analizlerinde herhangi bir birim fiyat tarifi bulunmamaktadır.

Söz konusu analizlerin birim fiyat tariflerinin olmaması ve … Büyükşehir Belediyesinin analiz ve birim fiyat yayımlama yetkisi olmaması sebepleri ile bu analizlerin hazırlanmasında esas alınan analiz ve birim fiyat düzenleme ve yayınlama yetkisine sahip İller Bankası birim fiyat tariflerindeki hükümler geçerli olup, 17.214/İB-7 poz numaralı imalatın İller Bankası tarafından yayımlanan birim fiyat tarifinde; “Poz no 08.610/İB1 08.610/İB-4'deki şartlar ve esaslar dahilinde imal edilmiş veya satın alınmış ...” ibaresi yer almaktadır.

Dolayısıyla, İlamda; İller Bankasının 17.214/İB-7 [Beton parke taşı ile döşeme yapılması h=8 cm] poz numaralı birim fiyat analizinin kullanıldığı 17.214/İB-7K [Beton parke taşı ile döşeme yapılması h=8 cm] poz numaralı imalata ait yeni birim fiyatın, söz konusu İller Bakanlığı analizi birim fiyatları tarifinde "imal edilmiş veya satın alınmış" ibaresi bulunması gerekçesi ile Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesine uygun olarak belirlendiğine ve fazla ödeme ile ilişik bulunmadığına karar verilirken; yine İller Bankası analizlerinden faydalanılarak yürürlüğe konulan 08.610/7 [Beton parke taşı h=6 cm] rayicinin kullanılmasının kamu zararı olarak nitelendirilmesi kendi içerisinde bir çelişki yaratmaktadır.

Diğer taraftan, İlama esas alınan yeni birim fiyat analizinde beton parke taşı rayici için Bayındırlık Bakanlığının 04.032/2A rayici kullanılmıştır. Ancak ihalenin yapıldığı 2000 yılında Bayındırlık Bakanlığı rayiçlerinde 04.032/2A rayici bulunmamaktadır. Bu nedenle, söz konusu Bayındırlık Bakanlığı rayicinin bu imalatın YBF analizinde kullanılması, Bayındırlık (Çevre ve Şehircilik) Bakanlığınca yayınlanan birim fiyat listelerinin "Genel Hükümler ve Açıklamalar" bölümündeki; “Değiştirilen analizlerle bunlara göre düzenlenen yeni birim fiyatlar yürürlüğe konulduğu yılbaşından itibaren geçerli olup, geçmiş yıllarda ihale edilmiş işler için sözleşmesine esas birim fiyat analizleri esas alınarak uygulama yılı birim fiyatları bulunacaktır.” ilkesine açıkça aykırılık teşkil etmektedir. Bu anlamda da 04.032/2A rayici yerine İller Bankası analizlerinden faydalanılarak yürürlüğe konulan 08.610/7 rayicinin uygulanmasında bir sakınca gözükmemektedir.

Son olarak, 2009 yılında beton parke kum yatak imalatında kullanılan tüvanan kum ocaklarının kapanmış olması nedeniyle, uzak ocaklardan temin edilecek malzeme için nakliye verilmemesi amacıyla İdarece imalatın bünyesindeki kum yatak malzemesi yerine kırmataş malzemesi kullanılmasına karar verildiği anlaşılmakta olup, İlama esas alınan analizde kullanılan 04.006/A poz numaralı [Kum (İnce agrega)] rayici yerine (fiilen de kullanılmış olan) 08.023/İB-01 poz numaralı [Ocak taşından konkasörle kırılmış kırmataş] rayicinin kullanılmasında da kamu zararına sebebiyet veren bir durumdan söz etmek mümkün değildir.

Sonuç itibariyle, 17.214/BL-12K [Beton parke taşı ile döşeme yapılması h=6 cm] poz numaralı imalatın yeni birim fiyatının belirlenmesinde Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesine aykırı bir durum yoktur.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, İdarece yapılan yeni birim fiyat tespitlerinde mevzuata aykırı bir durum bulunmadığından ve bunun sonucunda kamu zararına sebebiyet verilmediğinden; 85 sayılı İlamın 1. maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca BOZULMASINA ve (tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğine yönelik) yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (…. Daire Başkanı … ve ….. Daire Başkanı … ile Üye … ve Üye …’nun aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 17.10.2018 tarih ve 45196 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

…. Daire Başkanı … ve …. Daire Başkanı … ile Üye …’nun;

Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 20 nci maddesine göre söz konusu inşaat işinde birim fiyatı belirli olmayan imalatlar için yeni birim fiyat tespit edilirken kullanılacak analiz ve rayiçlerin şartnamede belirtilen öncelikler gözetilerek belirlenmesi gerekmektedir.

Bu bağlamda, birim fiyat ve analiz yayınlama yetkisine sahip olmayan … Büyükşehir Belediyesi analizlerinden faydalanılarak, 17.214/BL/11K [Renkli Beton parke taşı ile döşeme yapılması h=6 cm] ve 17.214/BL-12K [Beton parke taşı ile döşeme yapılması h=6 cm] poz numaralı imalatların yeni birim fiyatlarının belirlenmesi mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Ayrıca, 17.214/BL/11K ve 17.214/BL-12K poz numaralı imalatlarda kullanılan beton parke taşlarının imal edilmek yerine satın alınmış olması da analizlerde kullanılan … Büyükşehir Belediyesinin 08.610/7 [Beton parke taşı h=6 cm] ve 08.610/8 [Renkli beton parke taşı h=6 cm] poz numaralı rayiçlerinin yapılan işe uygun olmadığını açıkça göstermektedir.

Tüm bu sebeplerle, Denetçiler tarafından belirlenen analizler doğrultusunda yeni birim fiyat hesaplanmasına dayanan tazmin hükmü yerinde olup; bu yönüyle hükmün tasdiki gerekir.

Üye …’nun;

Sorumlu Vekilinin duruşma sırasındaki ve sorumluların temyiz dilekçesindeki iddialarından, işin yapımında farklı hususların da bulunduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla söz konusu hususların (bahsedilen farklı malzemelerin fiilen kullanılıp kullanılmadığı ve birim fiyatlarda İller Bankası analizlerinin esas alınıp alınmadığı gibi) araştırılmasını teminen tazmin hükmünün bozularak Dairesine gönderilmesi gerekir.