Sayıştay 2. Dairesi 39603 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2010

• Daire: 2

• Dosya No: 39603

• Tutanak No: 42445

• Tutanak Tarihi: 07.12.2016

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Genel Müdürlük hizmet birimlerinde kullanılmak üzere alınan spor malzemeleri bedellerinin kurum bütçesinden ödenmesi

162 sayılı İlam’ın 7’nci maddesi ile, ... Genel Müdürlüğü hizmet birimlerinde kullanılmak üzere alınan spor malzemeleri bedellerinin kurum bütçesinden ödenmesi nedeniyle ...-TL’ye tazmin hükmü verilmiş olup; 29.09.2015 tarih ve 40794 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamının 7’nci maddesi ile hükmün Tasdikine karar verilmiştir.

İlam’da Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... göndermiş olduğu karar düzeltme dilekçesinde özetle,

1982 Anayasasının “Gençliğin Korunması” başlıklı 58’inci maddesinin ikinci fıkrasında, Devletin gençleri alkol düşkünlüğünden, uyuşturucu maddelerden, suçluluk, kumar ve benzeri kötü alışkanlıklardan ve cehaletten korumak için gerekli tedbirleri alacağının düzenlendiğini; “Sporun Geliştirilmesi ve Tahkim” başlıklı 59’uncu maddesinde ise, Devletin her yaştaki Türk vatandaşlarının beden ve ruh sağlığını geliştirecek tedbirleri alacağı, sporun kitlelere yayılması için teşvik edeceği ve başarılı sporcuyu koruyacağının hükme bağlandığını;

5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14/b maddesinde, “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

b) Devlete ait her derecedeki okul binalarının inşaatı ile bakım ve onarımını yapabilir veya yaptırabilir, her türlü araç, gereç ve malzeme ihtiyaçlarını karşılayabilir; sağlıkla ilgili her türlü tesisi açabilir ve işletebilir; mabetlerin yapımı, bakımı, onarımını yapabilir; kültür ve tabiat varlıkları ile tarihî dokunun ve kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin korunmasını sağlayabilir; bu amaçla bakım ve onarımını yapabilir, korunması mümkün olmayanları aslına uygun olarak yeniden inşa edebilir. (Değişik ikinci cümle: 12/11/2012-6360/17 md.) Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.

(Ek fıkra: 12/11/2012-6360/17 md; Değişik: 12/7/2013-6495/100 md) Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez.” denildiğini;

01.03.2010 tarih ve 5270/1 nolu Sayıştay Genel Kurul Kararında konu ile ilgili olarak “5393 sayılı Belediye Kanununun 14’üncü maddesine göre, Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla, konut ile gençlik ve spor hizmetlerini yapar veya yaptırır. … Belediyelerin gençlik ve spor hizmeti kavramı daha ziyade gençliğe bedeni spor hizmetlerinde destek olmak, malzeme ve tesisler kurmak yönüyle gerçekleştirilir.” şeklinde değerlendirme yapıldığını;

Yine Maliye Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılan 17.07.2006 tarih ve 10636 sayılı Dernek, Vakıf, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık ve Benzeri Teşekküllere Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Bütçelerinden Yardım Yapılması Hakkında Yönetmeliğin 5’inci maddesinde yardımlarda “İdare bütçesinde bu amaçla ödenek tefrik edilmiş olması, yardımlarda kamu yararı gözetilmesi, yardımların öncelikle toplumun ihtiyaç ve sorunlarına çözüm sağlaması ile toplumsal gelişmeye katkıda bulunulmasına yönelik olması,” öngörüldüğünü;

... Genel Müdürlüğünün kuruluş yasası olan Ankara Elektrik ve Havagazı ve Adana Elektrik Müesseselerinin İdare ve İşletmeleri Hakkında Kanunun “İdare ve Murakabe” başlıklı 5’inci maddesinde “Umum müdürler veya müdürler bütün idare ve muamelelerinden belediyelere karşı mesul olup müesseseleri harice karşı temsil ederler.” denildiğini;

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Tanımlar” Başlıklı 4/a maddesinde yer alan “Bağlı idare: Belediyelere bağlı, kanunla kurulan, ayrı bütçeli ve kamu tüzel kişiliğine haiz su ve kanalizasyon, otobüs, ulaştırma ve benzeri hizmetleri yürüten idareler” tanımlamasının İdarelerine de şamil olduğunu;

Aynı Yönetmeliğin 4/u maddesinde üst yöneticinin, “... İl özel idarelerinde vali, belediyelerde belediye başkanı, bağlı idarelerde genel müdür, birliklerde birlik başkanını, … ifade eder” şeklinde tanımlanmış olduğunu;

Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 18.09.2009 tarih ve 27353 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2010-2012 Analitik Bütçe Sınıflandırmasına ilişkin Rehber’de “03.6 Temsil Ve Tanıtma Giderleri” başlığı altında 03.6.1.01 kodu ile yer alan Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderlerinin, “Makam sahibi veya yetkili kıldığı amirlerin takdiri esas olmak suretiyle; görevle ilgili temsilin gerektirdiği her türlü giderler” olarak tanımlandığını;

Temsile yetkili amirin takdiri ile yapılan ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 2010-2012 Analitik Bütçe Sınıflandırmasına ilişkin Rehber’de yer alan “Makam sahibi veya yetkili kıldığı amirlerin takdiri esas olmak suretiyle; görevle ilgili temsilin gerektirdiği her türlü giderler” tanımlaması kapsamında kuruluş üst yöneticisi onayı ile alınan spor malzemesinin (... ve raketi) temsil gereği mahalli örf, adet ve sosyal yaşantı için de gerekli sayılan etkinliklerden biri olarak personele dağıtıldığını;

Yapılan malzeme alımının üst yönetici tertibinden temsil ağırlama giderlerinden karşılandığını ve Anayasanın 59’uncu maddesinin “her yaştaki Türk vatandaşlarının beden ve ruh sağlığını geliştirecek tedbirleri alacağı, sporun kitlelere yayılması için teşvik edeceği” hükmü, 5393 sayılı Belediye kanununun 14/b maddesinin “Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir” hükmü doğrultusunda kurum personeline sporun teşviki ve sevdirilmesi amacı ile dağıtıldığını;

Anayasanın 59’uncu maddesinin öngördüğü, her yaştaki Türk vatandaşlarının beden ve ruh sağlığını geliştirecek tedbirlerin alınması, sporun kitlelere yayılması için teşvik edilmesi hedefi doğrultusunda özellikle badminton dalında söz konusu sporu başta Ankaralı hemşehrilere tanıtmak, Ankara geneline yaymak amacı doğrultusunda çalışan personel eli ile dağıtmak üzere spor malzemesi alımı gerçekleştirilmiş, alınan top ve raketlerin tamamının çalışan personel eli ile Ankara’ya yayılmış olduğunu;

Yukarıda yazılı nedenlerin bir an için kabul edilmeyecek olsa dahi bu ödeme için tazmin kararı verilmesinin mümkün olmadığını; zira; 01/08/2010 tarih ve 27659 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 23.07.2010 tarih ve 6009 sayılı Kanunun geçici 8’inci maddesinde “Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla, bu kanunun yayımı tarihine kadar memur temsilcileriyle toplu iş sözleşmesi aktederek veya başka bir tasarrufta bulunarak Belediye, Büyükşehir Belediyesi ve İl Özel İdaresinde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri hakkında idari ve mali yargılama ve takibat yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır” hükmü ve yine, 11.04.2012 tarih ve 28261 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Görevlileri Sendikaları Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair 6289 sayılı Kanunun geçici 14. maddesinin ikinci fıkrasında “Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla, 15/3/2012 tarihine kadar, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi kapsamındaki idarelerde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri hakkında idari veya mali takibat ve yargılama yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır.” denildiğini;

Kamu Görevlileri Sendikaları Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair 6289 sayılı Kanun hükümlere göre, ... Genel Müdürlüğü 375 sayılı KHK’nin Ek 15’inci maddesinde sayılan kurumlardan olması nedeniyle 6289 sayılı Kanunun 30/2 maddesindeki belirleme çerçevesinde personele yapılan konunun takibat ve yargılama konusu yapılmaması gerektiğini belirterek Temyiz Kurulu Kararının düzeltilerek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Başsavcılık karşılama yazısında;

“Belirtilen hususlar temyiz yargılaması aşamasında da ileri sürülmüş olup, yeni bir iddia ortaya konulamamaktadır. Ayrıca, karar düzeltme gerekçelerinden her hangi birisi de mevcut değildir. Bu itibarla adı geçenlerin karar düzeltme taleplerinin reddine karar verilmesine hükmedilmesinin uygun olacağı mütalâa olunmaktadır.” denilmektedir.

Duruşma talebinde bulunan ... ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

Rapor dosyası ve ekli belgelerin incelenmesi neticesinde;

... Genel Müdürlüğü hizmet birimlerine 1500 adet ... ve 250 paket (6’lı) ... alındığı; alımın Türkiye Badminton Federasyonu İktisadi İşletmesinden yapıldığı ve ödemenin temsil, ağırlama, tören fuar ve organizasyon harcama kaleminden gerçekleştirildiği görülmüştür.

4325 sayılı Ankara Elektrik ve Havagazı ve Adana Elektrik Müesseselerinin İdare ve İşletmeleri Hakkında Kanunun 1’inci maddesinde;

“Ankara elektrik ve havagazı ve Adana elektrik hizmetlerini görmek üzere bu şehirler belediyelerince (Ankara Elektrik ve Havagazı İşletme Müessesesi) ve (Adana Elektrik İşletme Müessesesi) adlarıyla birer müessese kurulur.

Bu müesseseler, hükmi şahsiyeti haiz olmak ve adı geçen belediyelere bağlı bulunmak üzere birer umum müdürlük veya müdürlük tarafından bu kanunda yazılı esaslara ve hususi hukuk hükümlerine göre idare edilir.”,

13’üncü maddesinde; “Müesseselerin elde edecekleri her türlü gelirlerden sırasıyla:

A) Umumi idare ve işletme masrafları;

…

E) Gayrisafi gelir üzerinden ayrılacak %5 belediye hissesi;

F) (A, B, C, D ve E) fıkralarında gösterilen paylar ayrıldıktan sonra bakiye kalacak safi hasılattan %5’i 3460 sayılı Kanun hükümlerine göre memuru ve müstahdemin ikramiyesi;

olarak tefrik edilir.

G) Yukarıdaki fıkralarda yazılı masraflar, karşılıklar ve hisseler çıkarılıp geri kalacak safi gelirden genişletme ihtiyatı olarak lüzumlu paralar da ayrıldıktan sonra kalanı belediyeler bütçelerine irat kaydolunur.”,

14’üncü maddesinde; “Belediyeler 13’üncü maddenin ‘E’ fıkrasında yazılı belediye hissesiyle aynı maddenin ‘G’ fıkrasına göre belediyelere verilecek gelir fazlalarından başka müessese gelirleri üzerinde hiçbir tasarrufta bulunamazlar ve müesseselerden hiçbir suretle para istikraz edemezler.” hükümleri yer almaktadır.

4325 sayılı Kanunun 7’nci maddesine dayanılarak hazırlanan ... Genel Müdürlüğü Kuruluş Görev ve Çalışma Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde ise; “... Genel Müdürlüğünün görevi, Ankara Büyükşehir Belediyesi mücavir alan sınırları içinde, ulaşım ihtiyaçlarını günün şartlarına uygun ve en iyi şekilde karşılamak, bunun için gerekli tüm planlama, projelendirme, tesis kurma, işletme, dağıtma vb. işleri modern, teknik, ekonomi ve işletme prensiplerine göre yapmaktır.” denilmiş ve Yönetmeliğin 2’nci bölümünde ... Genel Müdürlüğünün hizmet birimleri itibariyle görev, yetki ve sorumlulukları sayılmıştır.

Gerek 4325 sayılı Kanun, gerekse ... Genel Müdürlüğü Kuruluş Görev ve Çalışma Esaslarına İlişkin Yönetmelikte, ... Genel Müdürlüğünün görevleri, hizmet birimlerinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında, spor faaliyetlerine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Dolayısıyla, ... Genel Müdürlüğünce mevzuatta belirtilen yerler dışında harcama yapılması mümkün olmayıp, hizmet birimlerinde spor malzemesi kullanılması veya dağıtılmasının da hizmetin gereği olarak düşünülmesi mümkün değildir.

Dilekçede söz konusu harcamaların Temsil, Ağırlama, Tören Fuar ve Organizasyon harcama kaleminden yapıldığı belirtilmiş olmakla birlikte, ... Genel Müdürlüğünün tabi olduğu herhangi bir temsil ağırlama yönergesi bulunmamaktadır. Bununla birlikte, Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin 4/b maddesindeki, “kupa ve benzeri teşvik uygulamalarında bulunmak” hükmü ile Kurum çalışanlarına 1500 adet ... ve 250 paket (6’lı) ... alınmasının bir ilgisi olmamakla birlikte, ilgili Yönergede bu tarz alımlara izin veren hiçbir hüküm de bulunmamaktadır.

Bununla birlikte, 6009 sayılı Kanunun geçici 8’inci maddesi ve 6289 sayılı Kanunun 30’uncu maddesiyle 4688 sayılı Sendikalar Kanununa geçici 14’üncü maddesinin ikinci fıkrası ile getirilen düzenleme, sadece ilgili kamu idarelerinde çalışan kamu personeline memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak yapılan ödemelere ilişkin olup, mevzuata aykırı şekilde yapılmış olan ödemeler sonucu tazmine konu olan olayla bir ilgisi bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dilekçedeki iddiaların reddedilerek 162 sayılı İlam’ın 7’nci maddesi ile verilen tazmin hükmünün tasdikine dair 29.09.2015 tarih ve 40794 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamının 7’nci maddesinin DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA,

Karar verildiği 07.12.2016 tarih ve 42445 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.