Sayıştay 2. Dairesi 39598 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2010

• Daire: 2

• Dosya No: 39598

• Tutanak No: 40815

• Tutanak Tarihi: 29.09.2015

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Kısa Vadeli Sigorta prim Oranının Hatalı Alınması

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

162 sayılı İlam’ın 12’nci maddesi ile, …………Ortak Girişimi yüklenimindeki “…………Hizmeti Alım İşi”ne ilişkin %3 olarak belirtilen kısa vadeli sigorta prim oranının yüklenici tarafından %2,5 olarak uygulanması nedeniyle …………-TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Temyiz dilekçesinde özetle, ………… hizmeti ihtiyacı ile ilgili olarak ihale işlem dosyası hazırlık aşamasında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından 11.01.2010 tarihli yazıyla, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili maddesinde açık ihale usulü ile ihale edilen hizmet alımlarında uygulanacak tip idari şartnamenin 25.5 maddesinde yer alan, İş Kazaları ile Meslek Hastalıkları Sigorta Prim Oranının, belirtilen işler için belirlenerek gönderilmesinin (Levha montaj işleri 47 kişi ve ışıklı sinyalizasyon işleri 43 kişi yapacakları işler ayrı ayrı tarif edilerek tablolaştırılmış) talep edildiği; Kurumun 11/01/2010 tarihli cevabi yazısında “...5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 83 üncü maddesine göre, 22/09/2008 tarihli ve 2008/14173 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe girmiş olan Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Tarifesine göre; yapılan işin iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlikenin ağırlığına göre en düşük haddi %1, en yüksek haddi %6,5 olarak belirlenmiştir.

Diğer taraftan, aynı işveren tarafından, aynı işyerinde yürütülen ve mahiyetleri bakımından ayrı özellikler gösteren ve farklı tehlike sınıflarına dahil olan bütün işler, işyerinde en yüksek tehlike sınıfına giren işin prim oranına dahil olur.

Bu nedenle, yukarıda açıklanan durum kapsamında, ilgide tarih ve sayısı kayıtlı yazınızda belirtilen işlere ait iş kolu kodu (4222) iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı ise % 3 olarak belirlenmiştir...” denildiğinden yaklaşık maliyet personel hesaplamalarında ve idari şartnamenin 25. maddesi teklif fiyata dahil giderler başlığına “...25.5. Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı % 3(Yüzde üç) olarak tespit edilmiştir...” hükmünün eklendiğini;

İhale sonrası maaş ödemelerinde prim oranlarının belirlenmesi, artırılması, azaltılması, beyan edilmesi ve tahsilat işlemleri Kurum yapılmadığını, Yüklenici ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından gerçekleştirildiğini;

Bununla birlikte 19.01.2013 tarih ve 6385 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 9. maddesi ile sigorta işkolu risk prim oranları yeniden güncellendiğini ve “c) Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, yapılan işin iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlikenin ağırlığına göre % 1 ilâ % 6,5 oranları arasında olmak üzere, 83 üncü maddeye göre Kurumca belirlenir. Bu primin tamamını işveren öder...” iken , “c) Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının %2’sidir. Bu primin tamamını işveren öder. Bu oranı %1,5 oranına düşürmeye ya da %2,5 oranına artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.” şeklinde değiştirildiğini; eski işlere ilişkin olarak yapılacak işlemlere ilişkin değişen yönetmelikte ve/veya Kamu İhale Kurumunca herhangi bir tebliğ yayınlanmadığını;

Kanun hükümlerince işlem yapıldığını; kendilerinden kaynaklanmış herhangi bir sebepten dolayı oluşmuş kamu zararından bahsetmek mümkün değilse de Sayıştay İlamı sonrasında pilot ortak ………… Şirketi firmasından …………TL sigorta pirim fark bedelinin Kurum veznesine yatırılmasının talep edildiğini; söz konusu firmanın talebi doğrultusunda firma alacaklarından mahsubu yapılarak tahsil edildiğini; fakat yukarıda yazılı nedenlerden tazmin hükmünün kaldırılarak alınan bedelin yükleniciye iadesine karar verilmesi gerektiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep edilmiş olup; duruşma sırasında hükümden sonra tahsilat yapıldığına dair belge sunulmuştur.

Başsavcılık karşılama yazısında; “İlamın 12’nci maddesine ilişkin olarak; sözleşmede belirtilen orandan daha düşük oranda sigorta pirimi kesintisinin yüklenici ile SGK arasındaki bir uygulama olduğu, buna müdahale edemeyecekleri, kaldı ki 2013 yılında çıkan bir Kanunla prim oranlarında düzenlemeye gidildiği eski yıllar için bir düzenlemeye gidilmediği belirtilerek verilen tazmin hükmünün kaldırılması istenilmektedir.

Ortaya konulanlar Daire kararının gerekçelerini karşılamaktan uzaktır. Bu itibarla, adı geçenlerin temyiz taleplerinin reddi ile verilen tazmin kararının tasdikine hükmedilmesinin uygun olacağı mütalâa olunmaktadır.” denilmiştir.

2008/14173 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun sosyal sigorta hükümlerine göre işkollarının ve işyerinin hangi tehlike sınıfına girdiğinin, tehlike sınıf ve derecesine ait prim oranlarının ve tehlike derecelerinin belirlenmesinde uygulanacak usul ve esasları düzenleyen Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Tarifesi’nin “Esas işin fer’i ve mütemmimi olan işlerde prim oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde;

“Bir işyerinde yürütülen ve esas işin fer’i ve mütemmimi mahiyetinde olan bütün işlerin sigorta primleri, esas işin tabi tutulduğu prim haddine göre hesaplanır. Ancak, esas işin fer’i ve mütemmimi sayılan işler, sigortalıları birbirine karışmayacak şekilde, ayrı ve bağımsız olarak yürütüldüğü ve Kurumda ayrı bir işyeri olarak tescil edilmiş olduğu takdirde her biri kendi tehlike sınıfının prim haddine tabi olur.”

“Aynı işyerinde, aynı işveren tarafından yürütülen işler” başlıklı 7’nci maddesinde ise; “Aynı işveren tarafından, aynı işyerinde yürütülen ve mahiyetleri bakımından ayrı özellikler gösteren ve farklı tehlike sınıflarına dahil olan bütün işler, işyerinde en yüksek tehlike sınıfına giren işin prim oranına tabi olur.” denilmektedir.

04.03.2009 tarih ve 27159 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesinin 3’üncü fıkrasında;

“İhale konusu işin kapsamında yer alan iş kollarının iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlike sınıf ve derecelerine ilişkin kısa vadeli sigorta kolları prim oranları, işin niteliği ayrıntılı olarak belirtilmek suretiyle ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden alınacak yazı ile tespit edilerek yaklaşık maliyet hesabı buna göre yapılır. Ayrıca ihale konusu işe ilişkin kısa vadeli sigorta kolları prim oranları idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilir.” hükmü bulunmaktadır.

“………… Büyükşehir Belediyesi ………… Hizmeti Alım İşi”ne ilişkin idari şartnamenin “Teklif fiyata Dahil Olan Masraflar” başlıklı 25’inci maddesinin 5’inci bendinde; “25.5.Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %3 (Üç) olarak tespit edilmiştir.” hükmü bulunmaktadır.

Bu durumda, ihale öncesi yaklaşık maliyet hesaplamalarında söz konusu prim oranı %3 olarak esas alınmış ve yüklenici de teklifini bu orana göre vermiş olup; uygulamada, söz konusu oranın %2,5 olarak alınması, ihale aşamasında olmayan bir avantajın yükleniciye sağlanması anlamına gelmektedir. Fiilen uygulanan kısa vadeli sigorta kolları prim oranının ihale dokümanında yer alan orandan daha düşük olmasına rağmen hakedişlerden kesinti yapılmaması sonucu İdare açısından da bir kamu zararı oluşturmuştur.

Bu itibarla, dilekçedeki iddiaların reddi ile 162 sayılı İlam’ın 12’nci maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Duruşma sırasında tazminine hükmolunan …………-TL’nin tahsil edildiği bildirilmekte ise de, hükümden sonra yapılan bu tahsilat ilam hükmünün infazı mahiyetinde olup ilam hükmüne karşı da herhangi bir itirazda bulunulmadığından Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA,

29.09.2015 tarihinde karar verildi.