Sayıştay 2. Dairesi 39594 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi ve Harç

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2010

• Daire: 2

• Dosya No: 39594

• Tutanak No: 40793

• Tutanak Tarihi: 29.09.2015

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

KONU: Damga Vergisi

11-) 162 sayılı İlam’ın 11’inci maddesi ile, …….. Genel Müdürlüğü ile ……… işletenleri arasında imzalanan sözleşmeler için damga vergisi alınmaması nedeniyle ………-TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlgililer temyiz dilekçesinde özetle, Damga Vergisi Kanunu’na ekli (1) sayılı Tablonun I/A-l fıkrasında akitlerle ilgili belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin binde 8,25 oranında damga vergisine tabi olduğu belirtildiğini; belli para ihtiva etmeyen mukavelenamelerin damga vergisine tabi olduğu konusunda ise herhangi bir belirleme yapılmadığını; 43 Seri No.lu Damga Vergisi Genel Tebliğinde yapılan düzenleme ile (1) sayılı tablonun I/A fıkrasında sayılan kağıtlardan belli parayı ihtiva etmeyenlerin damga vergisinin konusu dışına çıkarılması dolayısıyla, belli parayı ihtiva etmeyen mukavelenamelerin damga vergisine tabi tutulmayacağının açıklandığını; dolayısıyla, belli parayı ihtiva eden sözleşmelerin nispi damga vergisine tabi olduğunu; belli parayı ihtiva etmeyen sözleşmelerin ise maktu vergi dâhil, damga vergisine tabi olmadığını;

Maliye Bakanlığının 11.06.2008 tarih ve 58022 sayılı Özelgesi’nde, düzenlendiği anda belli bir tutarı ihtiva etmeyen sözleşmelerde damga vergisinin aranılmayacağının belirtildiğini; bu nedenle belli bir parayı ihtiva etmeyen özel halk otobüsü sözleşmelerinden damga vergisi alınmaması işleminin hukuka uygun olduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Başsavcılık karşılama yazısında; “11’inci maddeye ilişkin olarak; ……… İşletenleri arasında yapılan sözleşmede durak katılım payı alınmamasının mevzuatına uygun olduğu, Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının 11.6.2008 tarihli ve 58022 sayılı yazısında düzenlendiği anda belli bir tutarı ihtiva etmeyen sözleşmelerde damga vergisi aranılmayacağı yönünde görüşünün bulunduğu belirtilerek, konu hakkında verilen tazmin kararının kaldırılması talep edilmektedir.

Ortaya konulanlar karar gerekçelerini karşılamamaktadır. Bu itibarla, Daire tarafından verilen hükmün tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.” denilmiş olup; duruşmada Daire kararının kaldırılması gerektiği yönünde görüş bildirilmiştir.

Rapor dosyasının incelenmesi neticesinde, …….. Genel Müdürlüğü ile ……… işletenleri arasında imzalanan sözleşmelerin belli parayı ihtiva etmediği anlaşılmıştır. İlam’ın gerekçesi ise, sözleşmelerde işleticilerden durak katılım payı alınacağı belirtildiğinden ve bu payı 2009 yılı için işleticiler tarafından teslim alınan bilet tutarının %10’u üzerinden; 2010 yılı için ………ce belirlenen aylık bilet sayısı ve bir tam bilet fiyatı üzerinden tespit etmek mümkün olduğundan ……… işletenleri ile imzalanan sözleşmeler için durak katılım payları üzerinden damga vergisi alınması gerektiği yönündedir.

Damga Vergisi Kanunu’nun 10’uncu maddesine göre; damga vergisi nispi veya maktu olarak alınır. Nispi vergide, kağıtların nev’i ve mahiyetlerine göre, bu kağıtlarda yazılı belli para; maktu vergide ise kağıtların mahiyetleri esas alınır.

Damga Vergisi Kanunu’na ekli (1) sayılı Tablonun I/A-l fıkrasında akitlerle ilgili belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin binde 8,25 (2009 yılı için binde 7,50) oranında damga vergisine tabi olduğu belirtilmiştir. Belli para ihtiva etmeyen mukavelenamelerin damga vergisine tabi olduğu konusunda ise herhangi bir belirleme yapılmamıştır. Nitekim, 43 Seri No’lu Damga Vergisi Genel Tebliğinde yapılan düzenleme ile (1) sayılı Tablonun I/A fıkrasında sayılan kağıtlardan belli parayı ihtiva etmeyenlerin damga vergisinin konusu dışına çıkarılması dolayısıyla, belli parayı ihtiva etmeyen mukavelenamelerin damga vergisine tabi tutulmayacağı açıklanmıştır. Dolayısıyla, belli parayı ihtiva eden sözleşmeler nispi damga vergisine tabi olup; belli parayı ihtiva etmeyen sözleşmeler ise, maktu vergi dahil damga vergisine tabi değildir.

Damga Vergisi Kanunu’nun 10’uncu maddesinin üçüncü fıkrasına göre; belli para terimi, kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade eder. Aynı Kanunun 4’üncü maddesinde de; bir kağıdın tabi olacağı verginin tayini için o kağıdın mahiyetine bakılacağı ve buna göre tabloda yazılı vergisinin bulunacağı; kağıtların mahiyetlerinin tayininde, şekli kanunlarda belirtilmiş olanlarda kanunlardaki adlarına, belirtilmemiş olanlarda üzerlerindeki yazının tazammun ettiği hüküm ve manaya bakılacağı; mahiyeti tayin edilmek istenen kağıt üzerinde başka bir kağıda atıf yapılmışsa, atıf yapılan kağıdın hükümlerine nazaran iktisap ettiği mahiyete göre vergi alınacağı hükme bağlanmıştır.

Buna göre, bir sözleşmenin damga vergisine tabi olabilmesi için bu kağıdın Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yer alması; vergiyi doğuran olayın meydana geldiği anda belli parayı ihtiva etmesi gerekir. Bir başka ifade ile hukuki işlemin tekemmül ettiği anda, matrahın belli olması vergileme için gerekli ve zorunludur. Zira, matrah yoksa; vergi oranı uygulanacak bazdan söz edilemez ve teknik olarak vergi hesaplanamaz.

Kağıdın belli parayı ihtiva edip etmediğinin tespiti için, mahiyeti tayin edilmek istenen kağıt üzerinde başka bir kağıda atıf yapılmışsa, atıf yapılan kağıdın düzenlendiği anda, hukuki işlemin hacminin, bir başka ifadeyle meblağın kesin olarak belli olması gerekir. Bununla birlikte, vergiyi doğuran olayı ifade eden kağıdın düzenlenmesinden sonra oluşacak şartlara göre belli bir meblağın hasıl olması, bu meblağa göre vergileme yapılması imkanı vermez.

Bu itibarla, dilekçedeki iddiaların kabulü ile 162 sayılı İlam’ın 11’inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,