Sayıştay 2. Dairesi 39394 Kararı - Yüksek Öğretim İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2012

• Daire: 2

• Dosya No: 39394

• Tutanak No: 42689

• Tutanak Tarihi: 01.02.2017

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Hakedişlerde sorumluluk;

2. 195 sayılı İlamın 8. maddesiyle; Doğrudan temin ile yaptırılan … Mühendislik İnşaat Müşavirlik Tic. Ltd. Şti. ve … İnş. Ltd. Şti.’nin yükleniminde bulunan işlerin bir kısmında ödemesi yapılan poz ile imalatı yapılan pozların farklı olduğu gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Sorumlu (bu kez İhale Bütçe Şube Müdür Daire Başkan Yardımcısı olarak), temyiz dilekçesinde özetle; ilama konu olan ihale bünyesinde hem makine-kontrol mühendisi hem de gerçekleştirme görevlisi sıfatıyla görev yaptığını, gerek makine mühendisi olması, gerekse gerçekleştirme görevlisi olması nedeniyle inşaat kaleminde yapılan hatalı ödemeyi tespit edebilmesinin/farketmesinin mümkün olmadığını, yine işin yapı denetim heyeti olan inşaat mühendisleri kendi hatalarını görmeselerdi hiç bir şekilde böyle bir hatanın varlığından haberdar olunamayacağını, söz konusu işin projesine uygun gerçekleştirilmesini, metrajının yapılmasını ve hakediş içerisinde ödenmesini temin amacı ile yapı denetim heyeti görevlendirildiğini, sadece inşaat grubundan teşkil edilen ve İnşaat Mühendisi …, İnşaat Teknikeri …, İnşaat Teknikeri … ve İnşaat Teknisyeni …'den oluşan inşaat grubu yapı denetim heyetinin uzmanlık alanının inşaat imalatları olduğunu, Yapım İşleri Genel Teknik Şartnamesinin 15 inci ve 16 ncı maddelerine uygun olarak görevlendirilmiş olan yapı denetim heyetinin gerçekleştirdiği imalat ve hakedişlerin ödeme emirleri belgelerini hazırlayıp ilgili bütçe tertibinden ödenmesi görevini yerine getirdiğini, inşaat imalatlarının yapımı, gerçekleşmesi ve hakedişte ödenmesinin tamamen inşaat mühendislerinin yetki ve sorumluluğunda olduğunu, gerçekleştirme görevlisi olarak tüm inşaat imalatlarının proje ve ihale şartnamelerine uygun gerçekleştirilmesini temin amacıyla inşaat mühendisi ve yüksek mimar yapı denetim heyeti üyeleri olarak görevlendirerek onların yaptığı hakedişlerin yukarda açıklanan kanun hükümlerince işlemlerini tamamlama görevlerini yerine getirmiş bulunduğunu, Sayıştay Genel Kurulunun vermiş olduğu 14.06.2007 tarih ve 5189/1 numaralı Karara göre; bütçeden yapılacak harcamalarda sürecin, harcama talimatı ile başlamakta ve ödeme emri belgesi uyarınca hak sahibine ödeme yapılması ile son bulmakta olduğunu, 5018 sayılı Kanunda, giderin yapılmasından ödeme aşamasına kadar tüm işlemlerin harcama yetkilisinin gözetim ve denetimi altında, onun emir ve talimatı ile yürütülmesi öngörüldüğünden, sorumluluk konusunda da harcama yetkilisinin ön plana çıkmakta olduğunu, bu nedenle harcama sürecindeki bütün belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan sorumlu tutulması gereken kişinin harcama yetkilisi olduğunu, bütçeden yapılacak olan bir harcama sürecinde ödeme emri belgesine eklenmesi gereken taahhüt ve tahakkuk işlemlerine ilişkin fatura, beyanname, tutanak gibi gerçekleştirme belgelerini düzenleyen veya bu belgeleri kabul eden gerçekleştirme görevlilerin sadece bu görevleriyle ilgili olarak yapmaları gereken iş ve işlemlerle sınırlı olarak sorumlu tutulması gerekirken; harcama birimlerinde süreç kontrolü yapılarak her bir işlemin daha önceki işlemlerin kontrolünü içerecek şekilde tasarlanıp uygulanacağını, mali işlemlerin yürütülmesinde görev alanların, yapacakları işlemden önceki işlemleri de kontrol edecekleri gerekçesi ile ödeme emri belgesini düzenleyen gerçekleştirme görevlisinin harcama sürecindeki diğer belgelerin teknik hatalarından sorumlu tutulmaması gerektiğini, 5018 sayılı Kanunun 32 nci maddesinde de hüküm altına alındığı üzere harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden yani ödeme emri belgesi ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkililerinin sorumlu olduğunu; bu nedenle; ödeme emri belgesini düzenleyen gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğunun gerçekleştirme belgelerinin ödeme emri belgesine doğru aktarılması ile sınırlı olması gerektiğinin düşünülmekte olduğunu, ödeme emri belgesine eklenmesi gereken taahhüt ve tahakkuk belgelerine ilişkin sorumluluğuna gelince; 5018 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi uyarınca bütçeden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanmış ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerektiğini, öte yandan anılan maddede; bir mali işlemin gerçekleştirilmesinde görevli olanların sorumluluğunun belirlenmesinde, bu görevlilerin yetkili ve görevli olması ve yapılan giderin de bu görevlilerce düzenlenen belgeye dayanıyor olması hususlarına bakılması gerektiğini; yani mali işlemin gerçekleştirilmesinde, görevli olanların imzası olmadan ödeme belgesinin tamamlanmış sayılmaması gerektiğini; bu nedenle, ödeme emri belgesine eklenmesi gereken taahhüt ve tahakkuk işlemlerine ilişkin fatura, beyanname, tutanak gibi gerçekleştirme belgelerini düzenleyen veya bu belgeleri kabul eden gerçekleştirme görevlilerinin, bu görevleriyle ilgili olarak yapmaları gereken iş ve işlemlerle sınırlı olarak harcama yetkilisiyle birlikte sorumlu tutulmaları gerektiğine karar verilmesi gerektiğini, Sayıştay Genel Kurul Kararında belirtilen karar maddelerine uygun olarak kendisinin gerçekleştirme görevlisi sıfatıyla ödeme emri belgesi ve ekleri olan hakediş raporlarını herhangi bir maddi hata bulunmadan tanzim ettiğini, gerek hakediş gerekse ödeme emri belgelerinde herhangi bir kamu zararı veya usulsüzlük söz konusu olmadığını, ancak hakediş içerisinde bulunan poz hatasını veya hatalı ödemeyi tespit edebilmesinin mümkün olmadığını, kendisinin aynı ihale bünyesinde makine mühendisi olarak da görevli olduğu halde inşaat kaleminde bulunan bir hatadan sorumlu tutulduğunu, ödeme hatası inşaat grubunda olduğu için makine ve elektrik mühendisleri sorumlu tutulmaması gerektiğini ve inşaat grubundaki herhangi bir hatayı da bilmesinin mümkün olmadığını, burada aynı şekilde evraklarda herhangi bir usulsüzlük ve maddi hata bulunmadığından dolayı gerçekleştirme görevlisi olarak hatasının bulunmadığını ve tüm hatanın ve sorumluluğun yapı denetim heyetinde olduğunun tartışmasız ortada olduğunu belirterek yukarda arz ve izah etmiş olduğu sebepten dolayı ilama itirazının kabulünü ve yargılamanın üzerinden kaldırılmasını istemiştir.

Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak ilamda Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumluluğu bulunan ve buna ilişkin 39560 sayılı dosyası kendi gündem sırasında görüşülen … da, temyiz dilekçesinde; sadece sorumluluk yönünden itiraz da bulunmuş ve gerçekleştirme görevlisinin yaptığı itirazın aynısını bu kez harcama yetkilisi açısından söylemek suretiyle temyiz talebinde bulunmuştur.

Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak ilamda Yapı Denetim Görevlisi sıfatıyla sorumluluğu bulunan ve buna ilişkin 39503 sayılı dosyası kendi gündem sırasında görüşülen …, yine sadece sorumluluk yönünden itiraz da bulunmuş ve temyiz dilekçesinde farklı olarak özetle; ilama dayanak teşkil eden ödeme belgelerinden toplam dosya adedinin birden fazla olup (onüç adet doğrudan temin hak ediş dosyası) her bir ödeme belgesine ait dosyanın yetki ve sorumlularının kendine ait olup sadece o dosyayı ilgilendirdiğini, söz konusu Sayıştay ilamında tarafının sanki bütün dosyalarda görevli, yetkili ve sorumluymuş gibi bir hüküm tesis edildiğini, oysaki ilamdaki ödemeye esas dosyalardan [onüç (13) adet hakediş dosyasından], yapı denetim görevlisi olarak tarafının görevlendirmeyle yetki ve sorumluluğunda olan [15.04.2012 tarihli 5795/24.05.2012 tarihli 6458/15.05.2012 tarihli 6458/24.05.2012 tarihli 8498 no'lu dosya (5-112-87-129 no'lu hakedişler, 37 nolu hakedişte kendisinin herhangi bir komisyon üyeliği ve imzasının bulunmadığını)/28.05.2012 tarihli 8872/14.06.2012 tarihli 10153/13.07.2012 tarihli 12846 numaralı dosyalar olmak üzere] sadece onunun (10’unun) mevcut olduğunu, diğer dosyalarda ne bir görevlendirmesi ne bir yetkisi ne bir imzası ne de bir sorumluluğu bulunmadığını, Sayıştay 2. Dairesinin ilam tesis ederken bu husus dikkate alınmadan bütün dosyalarda yetki ve sorumluymuş gibi bütün dosyalardan tarafını mesul tuttuğunu, tarafının görev, yetki ve sorumluluğunda olan 10 adet dosyadan … TL tutarı üzerinden karar verilmesi gerekirken, ilgisi, görevi, yetkisi ve de imzası olmayan diğer dosyalardan da sorumlu tutulmuş durumda olduğunu, Sayıştay sorgusuna istinaden kurulan hükümde bu husus gözetilmeden her bir dosya için ayrı ayrı ve o dosya yetkililerinin sorumluluğundaki kamu zararının belirtilerek hüküm kurulması gerekirken görevi, yetkisi ve de imzası bulunmayan kişilerin bütün dosyalardan sorumlu tutulması ve böyle bir hüküm tesis edilmesinin açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek tazmin hükmünün ortadan kaldırılmasına (kararın bozulmasına) karar verilmesini istemiştir.

Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak ilamda Yapı Denetim Görevlisi sıfatıyla sorumluluğu bulunan ve buna ilişkin 39504 sayılı dosyası kendi gündem sırasında görüşülen …, yine sadece sorumluluk yönünden itiraz da bulunmuş ve temyiz dilekçesinde farklı olarak özetle; ilamdaki ödemeye esas dosyalardan [onüç (13) adet hakediş dosyasından], yapı denetim görevlisi olarak tarafının görevlendirmeyle yetki ve sorumluluğunda olan (18.06.2012 tarihli 10594 numaralı dosya olmak üzere) sadece birinin (1’inin) mevcut olduğunu, diğer dosyalarda ne bir görevlendirmesi ne bir yetkisi ne bir imzası ne de bir sorumluluğu bulunmadığını, tarafının görev, yetki ve sorumluluğunda olan 1 adet dosyadan … TL tutarı üzerinden karar verilmesi gerekirken, ilgisi, görevi, yetkisi ve de imzası olmayan diğer dosyalardan da sorumlu tutulmuş durumda olduğunu belirterek tazmin hükmünün ortadan kaldırılmasına (kararın bozulmasına) karar verilmesini istemiştir.

Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak ilamda Yapı Denetim Görevlisi sıfatıyla sorumluluğu bulunan ve buna ilişkin 39587 sayılı dosyası kendi gündem sırasında görüşülen …, yine sadece sorumluluk yönünden itiraz da bulunmuş ve temyiz dilekçesinde farklı olarak özetle; şahsının görevlendirmeyle, yetki ve sorumluluğunda olan sadece 3 (üç) adet dosyanın mevcut olduğunu, bunların sadece … İnş. Ltd. Şti. firmasına yaptırılmış işlerden ibaret olduğunu,

1. 23.07.2012 tarihli 13401 numaralı ödeme belgesine bağlanılan ve … TL, tutarında kamu zararı tespit edilen doğrudan temin dosyası,

2. 18.05.2012 tarihli 8313 numaralı ödeme belgesine bağlanılan ve … TL, tutarında kamu zararı edilen doğrudan temin dosyası ve

3. 20.07.2012 tarihli 13324 numaralı ödeme belgesine bağlanılan ve … TL, tutarında kamu zararı edilen doğrudan temin dosyası, olmak üzere sadece üç dosya olduğunu

Ve sorumlu olduğu bu üç adet dosya da tespit edilen kamu zararı toplamının da … TL olduğunu, bu dosyalarla ilgili Sayıştay sorgusu devam ederken, tarafının sorumluluğunda olan 3 adet dosya için bulunan toplam … TL’nin ilgili yüklenici firma tarafından … üniversitesi Saymanlığına 26.09.2013 tarih ve 0727228 sıra numaralı alındı belgesi ile … TL, 25.09.2013 tarihli ve 0727224 sıra numaralı alındı belgesi … TL olmak üzere toplam … TL olarak ile fazlasıyla yatırıldığını, kaldı ki, bu hususun, Sayıştay ilamında da belirtildiğini, ilam maddesi kapsamındaki dosyaların toplamı baz alınarak kamu zararı toplamının … TL olarak tespit edildiğini, tarafının sorumlu olduğu 3 üç adet dosyada tespit olan … TL kamu zararının, ödeme yapılan firmaca geri yatırıldığını, dolayısıyla kendisinin mesul olduğu 3 (üç) adet dosyadaki kamu zararının giderildiğini, kalan diğer dosyalarda zaten bir görev, yetki, sorumluluk, bilgi ve imzası olmadığını, geri kalan ve toplamları … TL olan …Mühendislik İnş. Müş. Ltd. Sti.’ne ait diğer dosyalardan da sorumlu tutulması ve ilgi ve yetkisi olmayan dosyalardan meydana gelen … TL kamu zararının tarafından da tahsil edilmesine karar verilmesinin, akla, gerçeğe ve yasaya yetki aşımı kapsamında açıkça aykırılık teşkil etmekte olduğunu belirterek kamu zararının tahsil edilmesine ilişkin sakat hükmün, ortadan kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

Başsavcılık karşılamasında özetle; dilekçede; 6. madde için ortaya konulanlar paralelinde gerekçeler ortaya getirildiği ve verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin istenildiği ifade edildikten sonra, aynı hususların Daire yargılaması öncesinde de dile getirildiği; bu itibarla, Daire tarafından verilen kararın tasdikine hükmedilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmiştir.

Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak ilamda Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumluluğu bulunan ve buna ilişkin 39560 sayılı dosyası kendi gündem sırasında görüşülen …’ya yönelik Başsavcılık Karşılamasında özetle; 6. madde için ortaya konulanlar paralelinde gerekçeler ortaya getirildiği ve verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin istenildiği ifade edildikten sonra, temyiz talebinin kabulü ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmiştir.

Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak ilamda Yapı Denetim Görevlisi sıfatıyla sorumluluğu bulunan ve buna ilişkin 39503 sayılı dosyası kendi gündem sırasında görüşülen …’e yönelik Başsavcılık Karşılamasında özetle; dilekçede; 13 ayrı hakediş kalemi dikkate alınarak tazmin kararı verildiği, temyiz talebinde bulunun sorumlunun, kendisinin on iş kaleminde görevli olduğu, her bir hakediş için ayrı hüküm tesis edilmesinin gerektiği, aksine verilen hükmün yasalara aykırı olduğu, ayrıca imzasının bulunmadığı hakedişler için de kendisine sorumluluk yüklendiği belirtilerek, verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin talep edildiği ifade edildikten sonra, ortaya konulanlar karşısında temyiz talebinin kabulü ile belirtilen hususların araştırılması maksadıyla Dairesine Tevdiine karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmiştir.

Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak ilamda Yapı Denetim Görevlisi sıfatıyla sorumluluğu bulunan ve buna ilişkin 39504 sayılı dosyası kendi gündem sırasında görüşülen …’e yönelik Başsavcılık Karşılamasında özetle; dilekçede; 13 ayrı hakediş kalemi dikkate alınarak tazmin kararı verildiği, temyiz talebinde bulunun sorumlunun, kendisinin bir iş kaleminde görevli olduğu, her bir hakediş için ayrı hüküm tesis edilmesinin gerektiği, aksine verilen hükmün yasalara aykırı olduğu, ayrıca imzasının bulunmadığı hakedişler için de kendisine sorumluluk yüklendiği belirtilerek, verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin talep edildiği ifade edildikten sonra, ortaya konulanlar karşısında temyiz talebinin kabulü ile belirtilen hususların araştırılması maksadıyla Dairesine Tevdiine karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmiştir.

Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak ilamda Yapı Denetim Görevlisi sıfatıyla sorumluluğu bulunan ve buna ilişkin 39587 sayılı dosyası kendi gündem sırasında görüşülen …’a yönelik Başsavcılık Karşılamasında özetle; dilekçede; 13 ayrı hakediş kalemi dikkate alınarak tazmin kararı verildiği, temyiz talebinde bulunun sorumlunun kendisinin üç iş kaleminde görevli olduğu, bu dosyalara ait kamu zararının zaten tahsil edildiği ve tazmin hükmüne esas alınmadığı, aksine verilen hükmün yasalara aykırı olduğu, ayrıca imzasının bulunmadığı hakedişler için de kendisine sorumluluk yüklendiği belirtilerek, verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi talep edildikten sonra, ortaya konulanlar karşısında temyiz talebinin kabulü ile belirtilen hususların araştırılması maksadıyla Dairesine Tevdiine karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

(Sorumlularca Konunun Esası Yönünden Herhangi Bir İtiraz da Bulunulmadığından Sadece) Sorumluluk Yönünden İnceleme:

5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun ‘Harcama talimatı ve sorumluluk’ başlıklı 32 inci maddesinde:

“…

Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,

‘Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde:

“…

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

…”

Denilmektedir.

Diğer taraftan, Sayıştayca yapılan incelemeler sonucunda kamu zararı tespit edildiğinde ve kamu kaynağının verimli, etkin ve ekonomik kullanılmadığı saptandığında, 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde sorumlu tutulacak görevli ve yetkililerin belirlenmesi hakkındaki 14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurulu Kararında da harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının ve buna konu olan harcamaların bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygunluğundan sorumlu olduklarına; aslî bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiğinden bahsedilmektedir. Yine aynı Kararın ‘Gerçekleştirme Görevlileri’ başlıklı 4 üncü bölümünün ‘c) Kurul, Komisyon veya Benzeri Bir Organca Düzenlenen Gerçekleştirme Belgelerinde Sorumluluk’ alt başlığında:

“5018 sayılı Kanunun 33’üncü maddesi uyarınca mali işlemin gerçekleştirilmesinde görevli olanların sorumluluğu, bu işlemleri yetkili ve görevli olarak yapmalarına ve yapılan giderin bu kişilerce düzenlenen belgeye dayanılarak yapılması hususlarına göre belirlenmektedir.

Bu nedenle mevzuatına göre oluşturulan kurul, komisyon veya benzeri bir organ tarafından düzenlenen keşif, rapor, tutanak, karar veya ödemeye esas benzeri belgelerden doğacak sorumluluğa, işlemi gerçekleştiren ve bu belgeyi düzenleyip imzalayan kurul üyelerinin de dahil edilmeleri ve bu işlem nedeniyle harcama yetkilisiyle birlikte sorumlu tutulmaları gerektiğine çoğunlukla,”

Denilerek kurul, komisyon veya benzeri bir organca düzenlenen gerçekleştirme belgelerindeki sorumluluk durumu açıklığa kavuşturulmuş bulunmaktadır.

Söz konusu Kararda, sorumluluk hukuku bakımından kamu görevlileri için 5018 sayılı Kanundan önce kusursuz (objektif) sorumluluk ilkesinin geçerli olduğu, 5018 sayılı Kanunla bu ilkeden vazgeçilip (sübjektif) kusur sorumluluğu ilkesinin benimsendiği, işlemlerin tek başına mevzuata aykırı olmasının, bu işlemleri yapan kamu görevlilerinin sorumlu tutulmaları için yeterli olmadığı belirtilmiştir. Başka bir ifadeyle, eskiden bir işlemin mevzuata aykırı olması tazmin hükmü vermek için yeterli iken, 5018 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra, mevzuata aykırılığın yanı sıra kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinin varlığının da ispatlanmasının gerekli olacağı ifade edilmiştir.

Bu doğrultuda, 5018 sayılı Kanuna göre mali sorumluluğun oluşabilmesi için;

• Kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem, eylem bulunmalıdır.

• Ortada bir kamu zararı olmalıdır.

• Mevzuata aykırı karar, işlem ve eylemle zarar arasında bir illiyet olmalıdır.

Bu hususlar, yapım işlerine ilişkin ihale eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin sözleşme ve eklerine uymayan işler, hatalı kusurlu ve eksik işler ile geçici ve kesin kabule ilişkin maddeleri ile birlikte değerlendirilecek olursa; doğrudan temin ile yaptırılan bazı işlerde ödemesi yapılan pozlar ile imalatı yapılan pozların birbirinden farklı olmasını ilgilendiren, İdarece de zaten tespit edilmiş olan ve kamu zararına yol açıldığı noktasında bir itirazda bulunulmayan ilam konusu olayda yapı denetim görevlilerinin ve geçici ve kesin kabul komisyonu üyelerinin sorumluluğu konusunda bir tereddüt bulunmamaktadır.

Bu minvalde, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı olarak …’nın Harcama Yetkilisi olması bir yana, hakediş raporlarını ve geçici ve kesin kabul tutanaklarını onaylamış ve Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkan Yardımcısı (ilamda İhale Bütçe Şube Müdürlüğü Daire Başkan Yardımcısı) olarak …’ın Gerçekleştirme Görevlisi olması bir yana, Yapı Denetim Heyeti Başkanı sıfatıyla hakediş raporlarını ve geçici ve kesin kabul tutanaklarını imzalamış olmaları hasebiyle; ilama konu olayda kendilerine sorumluluk tevcih edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Ancak, yapı denetim görevlisi sorumluların temyiz dilekçelerinde de ifade edildiği üzere; her bir yapı denetim görevlisi sanki bütün hakediş dosyalarında görevli, yetkili ve sorumluymuş gibi bir hüküm tesis edilmiş olup, bu durum Sayıştay hesap yargılaması açısından sorumluluk hukukuyla bağdaşmamaktadır. Şöyle ki, ilamda tüm ihalelerden dolayı sorumlu tutulan …’a, ilama konu olayı ilgilendiren hiçbir hakediş dosyasında imzası bulunmamasına rağmen sorumluluk yüklendiği (sorgu aşamasında imzasının bulunduğu ve farklı bir firmanın yükleniminde bulunan işlerden kaynaklı kamu zararının ilama konu olmadan tahsil edildiği), yine ilamda …’e, sadece bir adet hakediş dosyası üzerinde imzası bulunmasına rağmen yine tüm ihalelerden dolayı sorumluluk yüklendiği ve son olarak, ilamda …’e imzasının bulunmadığı üç adet dosyadan dolayı sorumluluk yüklendiği gözükmektedir.

Bu bağlamda, Sayıştay hesap yargılaması usulleri gereği her bir hakediş dosyası için ayrı ayrı ve o dosya yetkililerinin sorumluluğundaki kamu zararının belirtilerek hüküm kurulması gerekmekte olup, bu husus tablo halinde gösterilecek olursa;

Ödeme Emri Belgesi No İşin Adı Kamu Zararı Tutarı (KDV Dahil) Geçici ve Kesin Kabul Komisyonu Üyeleri

(İnşaatla İlgili Yapı Denetim Görevlileri Dâhil)

5574 ... … 1- …(Geçici ve Kesin Kabul Tutanağını Onaylayan)

2. … (Geçici Kabul Komisyonu Üyesi ve Yapı Denetim Heyeti Başkanı)

3. … (Geçici Kabul Komisyonu Üyesi ve Yapı Denetim Görevlisi)

4. … (Geçici Kabul Komisyonu Üyesi ve Yapı Denetim Görevlisi)

5795 ... …

8021 … …

8498 … …

8872 … …

10153 … …

10594 … …

• … …

• … …

• … …

• … İşinde eksi (-) çıkan kamu zararı toplamı da buraya yansıtılmış, yuvarlamalardan kaynaklı küsuratlar dikkate alınmamıştır.

İSMİ GEÇENLERİN MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN SORUMLU OLDUKLARI KAMU ZARARI TOPLAMI (KDV DÂHİL) …

2804 … … 1- … (Geçici ve Kesin Kabul Tutanağını Onaylayan)

2. … (Geçici Kabul Komisyonu Üyesi ve Yapı Denetim Heyeti Başkanı)

3. … (Geçici Kabul Komisyonu Üyesi ve Yapı Denetim Görevlisi)

4. … (Geçici Kabul Komisyonu Üyesi ve Yapı Denetim Görevlisi)

6458 … …

İSMİ GEÇENLERİN MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN SORUMLU OLDUKLARI KAMU ZARARI TOPLAMI (KDV DÂHİL) …

12846 … … 1- … (Geçici ve Kesin Kabul Tutanağını Onaylayan)

2. … (Geçici Kabul Komisyonu Üyesi ve Yapı Denetim Heyeti Başkanı)

3. … (Geçici Kabul Komisyonu Üyesi ve Yapı Denetim Görevlisi)

4. … (Geçici Kabul Komisyonu Üyesi ve Yapı Denetim Görevlisi)

İSMİ GEÇENLERİN MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN SORUMLU OLDUKLARI KAMU ZARARI TOPLAMI (KDV DÂHİL) …

TOPLAM KAMU ZARARI (KDV DÂHİL) ..

Şeklinde olacaktır.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, mevcut haliyle tazmin hükmü kurulmasında isabet görülmediğinden; 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca 195 sayılı İlamın 8. maddesiyle verilen tazmin hükmünün sorumluluk yönünden BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen tablo doğrultusunda sorumlulukların yeniden tespit edilerek hüküm kurulmasını teminen dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE; oy birliğiyle,

(Üye …’ın; “Yukarıda belirtilen dosya/hakediş bazında sorumluların tespit edilmesi gerektiğine ilişkin “bozma” gerekçesine katılmakla birlikte gerçekleştirme görevlisi olarak kendisine sorumluluk yüklenen …’ın makine mühendisi olması hasebiyle, hakediş kapağında ismi yer alsa bile inşaat imalatlarıyla alakalı kamu zararı tutarından sorumlu tutulmaması gerekmektedir.

Bu itibarla, adı geçen makine mühendisinin uhdesinden sorumluluğun kaldırılması da gerekir.” şeklindeki ilave görüşüyle)

Karar verildiği 01.02.2017 tarih ve 42689 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.