Sayıştay 2. Dairesi 39157 Kararı - Yüksek Öğretim Vergi ve Harç

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2011

• Daire: 2

• Dosya No: 39157

• Tutanak No: 41829

• Tutanak Tarihi: 26.04.2016

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Konaklama ücreti.

3. 123 sayılı Ek İlam’ın 1. maddesiyle; üniversiteye ait “Otel …”de 2011 yılı içinde konaklayan 175 kişinin toplam 502 gece konaklama ücretinin tahsil edilmediği gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir. (*61 sayılı Asıl İlam’ın 4. maddesiyle; üniversiteye ait “Otel …”de 2011 yılı içinde toplam 175 kişinin 502 gece herhangi bir ücret ödemeden otelde konaklaması sonucu oluşan toplam … TL kamu zararının İdari ve Mali İşler Daire Başkanı … ve SKS Daire Başkanı Dursun …’a müştereken ve müteselsilen tazminine hükmedilmiş; yargılamanın iadesi suretiyle düzenlenen işbu ek ilamla, “Yapılan incelemede, ‘Otel …’de 2011 yılı içinde toplam 175 kişinin 502 gece konaklama maliyetinin gecelik … TL esas alınarak yapılan hesaplama sonucunda … TL olduğu; 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve Yükseköğretim Kurumları, Mediko. Sosyal Sağlık, Kültür ve Spor İşleri Dairesi Uygulama Yönetmeliği hükümleri gereği sosyal tesislerin Sağlık, Kültür ve Spor İşleri Dairesi bünyesinde bulunduğu görülmüştür.” denilmek suretiyle tazmin hükmü … TL’ye indirilmiş, bu tutarın da sosyal tesislerde sorumluluğu bulunmayan İdari ve Mali İşler Daire Başkanı …’in uhdesinden kaldırılmasına ve bu miktarın Sağlık, Kültür ve Spor İşleri Dairesi Başkanı …’a münferiden yükletilmesine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.)

Sorumlu (bu defa sadece Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanı sıfatıyla temyiz talep eden …) yukarıda detayları belirtilen; yargılamanın iadesi suretiyle düzenlenen ek ilama karşı tek başına gönderdiği temyiz dilekçesinde özetle; bu konuda daha önce yaptığı savunmaları aynen tekrar ettiğini, ayrıca, Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığına bağlı sosyal tesislerin işletilmesine ilişkin usul ve esasların belirlendiği "… Üniversitesi Sosyal ve Eğitim Amaçlı İşletmeler Kurma ve İşletme Yönergesi"nin Üniversite Senatosunun 18.02.2014 tarih ve 420 sayılı toplantısında kabul edilmiş olup, uygulanmakta olduğunu, bu tarihten itibaren, Daire Başkanlığına bağlı sosyal tesislerden olan "Otel …"’ün işletilmesi ve çalışma esaslarının bu yönerge kapsamında yürütülmekte olduğunu, daha önce konu hakkında yaptığı savunmalara ek olarak uygulamanın da düzeltilmiş olduğunu bildirmekle beraber dilekçe ekinde bir örneği sunulan konaklama listesi incelendiğinde de görüleceği üzere, ilama konu işlemin öğretim elemanı ve öğrenci yetiştiren bir kurum olmaları sebebiyle üniversitenin ev sahipliğinde organize edilen bilimsel, sosyal ve kültürel toplantılarda eğitime destek sağlanması amacıyla tesis edildiği ve söz konusu işlemin tarafının kasıt, kusur ve ihmalinden kaynaklanmadığı, dolayısıyla kamu zararının oluşmadığı dikkate alınarak hakkındaki tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin gerektiğini dile getirmiştir.

Başsavcılık karşılamasında özetle; temyiz dilekçesinde, otelde konaklayan kişilerin tamamının sosyal amaçlarla misafir edildikleri, hangi kişinin hangi etkinlikte bulunduğunu gösterir konaklama listesinin dilekçe ekinde gönderildiği; dolayısıyla, tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin talep edildiği ifade edildikten sonra ortaya konulanlar karşısında adı geçenin temyiz talebinin kabulü ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmiştir.

Söz konusu ilam maddesi ile ilgili sorumluluğu bulunan (işbu dosyayla duruşmalı temyiz talebinde bulunan) … ve ayrıca kurumu (… Rektörlüğü) adına Vekil Avukat … ile Sayıştay Başsavcı Vekilinin sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “Kamu Geliri”:

“Kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, taşınır ve taşınmazlardan elde edilen her türlü gelirler ile hizmet karşılığı elde edilen gelirler, borçlanma araçlarının primli satışı suretiyle elde edilen gelirler, sosyal güvenlik primi kesintileri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirleri,

… ifade eder.”

şeklinde tanımlanmaktadır.

Aynı Kanun’un “Kamu Zararı” başlıklı 71’inci maddesinde aynen:

“(Değişik birinci fıkra: 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga:22/12/2005-5436/10 md.)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.” denilirken

Ayrıca, Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “Kamu Zararının Belirlenmesi” başlıklı 6’ncı maddesinde aynen:

“a) Yapılan iş, alınan mal veya hizmet karşılığı olarak ilgili mevzuatında belirtilen ya da mevzuatında öngörülen karar, onay, sözleşme ve benzeri belgelerde belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) İlgili mevzuatında öngörülen haller dışında, iş yaptırılmadan, mal veya hizmet alınmadan önce ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

ç) İlgili mevzuatı gereğince görevlendirilen komisyon veya kişilerce rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla iş yaptırılması, mal veya hizmet alınması,

d) Kamu idarelerine ait malların kiraya verilmesi, tahsisi, yönetimi, kullanımı ve elden çıkarılması işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

e) Görevlilere teslim edilen taşınırların zarara uğraması,

f) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

g) Kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek malî külfet getirilmesi,

ğ) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

esas alınır.”

denilmektedir.

Söz konusu mevzuat hükümlerinde idare gelirlerinin tahsil edilmemesi kamu zararı olarak nitelendirilmiştir. Dolayısıyla, üniversite bütçesi altında işletilen “Otel …”’de konaklayan kişilerden konaklama ücretinin alınmamasının kamu zararı oluşturduğu konusunda herhangi bir tereddüt bulunmamaktadır.

Öte yandan, 18 Ocak 2011 tarih 27819 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ’in eğitim ve dinlenme tesisleri ile misafirhanelerde konaklayan kişilerden alınacak asgari bedelleri düzenleyen hükümleri karşısında yükseköğretim kurumlarının sağlık, kültür ve spor daire başkanlıkları bünyesinde işletilen konaklama amaçlı tesislerin belirli bedel karşılığında kullandırılması zaten yasal bir zorunluluktur.

Ancak, her ne kadar ilam bu yönleriyle mevzuata uygun olarak düzenlenmiş olsa da sorumlu, temyiz dilekçesi ekinde gönderdiği yeni belgelerle dilekçe ekinde bir örneği sunulan konaklama listesi incelendiğinde de görüleceği üzere, ilama konu işlemin öğretim elemanı ve öğrenci yetiştiren bir kurum olmaları sebebiyle üniversitenin ev sahipliğinde organize edilen bilimsel, sosyal ve kültürel toplantılarda eğitime destek sağlanması amacıyla tesis edildiğini ve ilamla beraber uygulamanın da düzeltilmiş olduğunu iddia etmiştir.

Bahse konusu belgeler, belge ibrazı niteliğinde olup, kongre, konferans ve sempozyum vb. birtakım (sosyal) etkinliklerde bahsi geçen otelde konaklayan yerli ve yabancı misafirlerin bir listesini sunmakla beraber ilgili mevzuatları gereğince söz konusu misafirlerden hangilerinden konaklama ücretinin alınması hangilerinden alınmaması gerektiğinin araştırılması, kamu zararı tutarının yeniden değerlendirilmesini (yani yargılamanın iadesini) gerektirebilecek kapsamda olduğundan kararı veren Dairesince yeniden incelenmelidir. Bu aşamada söz konusu belgeler incelenmeden kamu zararı tutarının gerçek değerini yansıtıp yansıtmadığı konusunda sağlıklı bir bilgiye ulaşmak mümkün görünmemektedir.

Son olarak, söz konusu ücretsiz konaklamalara onay veren idari yazışmaların da detaylarıyla incelenerek sorumluluk tespitinin bu inceleme neticesinde kurulacak illiyet bağına göre yeniden yapılması da gerekmektedir.

Bu itibarla, yukarıda yapılan açıklamalar karşısında tazmin hükmü kurulmasında hukuki isabet bulunmadığından tazmin hükmünün BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen (mevcut ve yeni) belgeler doğrultusunda yapılacak incelemeye göre gerek kamu zararı tutarının ve sorumlulukların yeniden belirlenmesini teminen yeni bir hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE; oy birliğiyle,

Karar verildiği 26.04.2016 tarih ve 41829 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.