Sayıştay 2. Dairesi 39140 Kararı - Yüksek Öğretim Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2012

• Daire: 2

• Dosya No: 39140

• Tutanak No: 41097

• Tutanak Tarihi: 24.11.2015

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Rektör Yardımcısına biriminde gerçekleştirdiği yöneticilik görevleri için bireysel gelir getirici faaliyeti olmaksızın mesai dışı B2 puanı hesaplanarak ek ödeme yapılması.

1. 30 sayılı ilamın 7. maddesiyle, Rektör Yardımcısı …’a … biriminde gerçekleştirdiği yöneticilik görevleri için bireysel gelir getirici faaliyeti olmaksızın mesai dışı B2 puanı hesaplanarak ek ödeme yapıldığı gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Sorumlu, temyiz dilekçesinde özetle; 21/1/2010 tarih ve 5947 sayılı Üniversite ve Sağlık Personelinin Tam Gün Çalışmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinde köklü değişiklikler yapılarak gelir getiren görevlerde çalışan üniversite personeline yapılacak ek ödemenin dağıtılması hakkında yeni düzenlemeler getirildiğini, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin "j" fıkrasında yer alan; "Döner sermaye işletmelerinin faaliyet alanları, gelir ve giderleri, sermaye limitleri ile işletmelerin yönetimine ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." hükmü kapsamında Yükseköğretim Kurulu tarafından 18.02.2011 tarih ve 27850 sayılı Resmi Gazetede "Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik" yayımlanarak, yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak yapılacak ek ödeme oranları ile bu ödemelerin usul ve esaslarının belirlendiğini, yöneticilere yapılabilecek ek ödemenin hangi puanlardan oluşacağını ve üst sınırının ne olacağını belirleyen 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin "f" fıkrasında yer aldığı şekliyle döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılacağını, yapılacak ek ödemenin tutarının, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250'sini, bunların yardımcıları için yüzde 100'ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500'ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300'ünü geçemeyeceğini, bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmayacağını, mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarının, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemeyeceğini, Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in Dağıtım esasları başlığını taşıyan 5’inci maddesinin 3’üncü bendinde yer alan; "(B) Bireysel gelir getirici faaliyet puanı; Kurum içinde bireysel gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai içi (B1) ve mesai dışı (B2) puanlarının toplamından oluşan puandır. Her bir döner sermaye birimi için Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan "Gelir Getirici Faaliyet Cetveli"ne göre kişinin ürettiği hizmetlerden elde edilen puanlar kullanılarak hesaplanır." ifadesi ile gelir getirici faaliyetlerin mesai içi (B1) ve mesai dışı (B2) puanlarından oluştuğunu ve bu faaliyetlerin içeriğinin Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanacağını beyan ettiğini, yine anılan yönetmeliğin alt düzenlemelerin üçüncü fıkrasında da; "Gelir Getirici Faaliyet Cetveli" Yükseköğretim Kurulu tarafından tespit edilir denildiğini, ancak gelir getirici faaliyet cetveli hazırlanmasına ilişkin geçiş hükümleri başlığını taşıyan geçici 1’inci maddesi ile Kanun’un 58’inci maddesinin (c) fıkrası dışındaki diğer birimler için yükseköğretim kurumlarının yönetim kuruluna "Gelir Getirici Faaliyet Cetveli" düzenleme yetkisini verdiğini, Üniversite Yönetim Kurulu’nun döner sermaye ile ilgili kararlar için yetkisini devretmiş olduğu Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulu’nun, yasada yer alan bu yetki uyarınca; yapılan katkı payı ödemelerine konu olmak üzere "Gelir Getirici Faaliyet Cetveli" düzenlediğini ve bu düzenlemenin onaylanarak yürürlüğe girdiğini, açıkça ifade etmek gerekirse Üniversite Döner Sermaye İşletmesi’ne bağlı birimlerin kendi faaliyet alanları ile ilgili olarak gelir getirici işlemlerine bakıldığında, gelir getirici faaliyet gelir getirici eylemin ilk adımından son işlemine kadar bir ekip çalışması olarak çok geniş bir yelpazeye yayıldığından ve gelirin elde edilebilmesi için birbirinden farklı pek çok faaliyetin bir arada yürütülmesi gerekli olduğundan, faaliyet içerisinde yer alan ve görevi tanımlanmış her bir bireyin gelire doğrudan katkısı bulunduğunun aşikâr olduğunu, bu bağlamda doğrudan gelir getirici faaliyetin denetçi raporu ve daire ilamında belirtildiği şekliyle dar bir içerikte tanımlanamayacağını, bu durumun yasa koyucunun yasal düzenlemeyi yapma amacına açıkça aykırılık taşıdığını, "gelir"in, teknik anlamda, işletmenin faaliyetleri sonucunda varlıklarında artış meydana getiren her türlü unsurun adı olduğunu, dolayısıyla döner sermaye varlıklarında artış meydana getirecek her türlü faaliyetin "doğrudan gelir getirici faaliyet" olarak değerlendirilmesi gerektiğini, ister hizmet isterse üretim işletmesi olsun işletmenin yönetim, planlama, koordinasyon ve denetleme gibi unsurlarını ve bu unsurların oluşumuna katkı sağlayan görevlilerin katkısını dikkate almadan sadece mal ve hizmet üretiminde bilfiil yapılan çalışmaları ve sadece burada çalışanların katkısını üretim maliyeti olarak ele almanın yasal veya bilimsel hiçbir ölçüt ve gereklilik ile bağdaştırılamayacağını, işletme, muhasebe veya yönetim bilimleri açısından bu kadar açık olan ve hiçbir tartışmaya meydan vermeyecek derecede tüm dünyada bu şekilde anlaşılan ve anlaşılması gereken bir konuda kanunun açık hükmüne rağmen dar bir yorum yapmanın her şeyden önce Anayasa’nın angaryayı yasaklayan hükmü başta olmak üzere tüm hususlara aykırı olacağını, bu itibarla Üniversite Döner Sermaye İşletmesi altındaki birimlerde mesai dışında görev yapan ve yasal süreçlere uygun olarak gelir getirici faaliyet cetvelinde açıkça tanımlanan görevi ifa eden öğretim üyelerinin mesai dışında çalışmalarda bulunarak; faaliyetlerin koordineli bir şekilde yürütülmesi, alt işletmeler bazında iş ve hizmetlerinin planlanması ve verimliliğin artırılması, sürecin programlanması, kontrolü, denetimi, hizmetlerin etkin ve doğru olarak yürütülmesinde gerekli kurum ve kişilerle iş bazında görüşmelerde dahil olmak üzere organizasyonu sağlayarak yürütülen hizmetlere yönelik doğrudan gelir getirici faaliyetin içerisinde yer aldıklarını, rektör yardımcılarının mesai saatleri içerisinde yapmış oldukları idari faaliyetlerinden dolayı yasanın emrettiği % 300’lük ek ödemelerinin yönetici payı olarak ayrılan tutardan ödendiğini, ancak diğer taraftan rektör yardımcılarının mesai saati dışında da görevlendirildiği birimin gelir getirici faaliyetlerine katkılarının bulunduğunu, doğrudan gelir getirici faaliyeti yalnızca döner sermayeye hasılat sağlayan mesleki çalışmaya hasretmenin mevzuatla açık bir şekilde örtüşmediğini, zira 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin "f" fıkrasının 3’üncü bendinde yer alan; "Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez." ifadesi ile mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması halinde yönetici payı dışında mesai dışında B2 puanı ile ek ödeme verileceğini açıkça beyan ettiğini, rektör yardımcılarının hemen hemen her gün en az saat 22.00'ye kadar mesai dışı çalışmada bulunarak birimin gerektiği gibi verimli çalışması, giderlerinin azaltılması ve gelirlerinin artırılması için gereken her türlü faaliyetleri yürütmüş kişiler olarak geliri doğuran çalışmalara doğrudan doğruya katıldıklarını; planlama ve koordinasyonunu sağladıklarını, öte yandan Anayasa’nın 131’inci maddesinde yer aldığı şekliyle "Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile kurulmuş olan" yükseköğretim kurumlarının tabi olduğu mevzuatın diğer kamu kurumlarından farklı olduğunu, bu bağlamda mesai dışında faaliyette bulunan rektör yardımcılarına yapılabilecek ek ödemenin yalnızca yükseköğretim kurumu olan üniversitelere has bir durum olup tamamen yasalara uygun olduğunu, … Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulu’nun da yasada yer alan yetkiye dayanarak mesai dışında yapılacak faaliyetlerin koordineli bir şekilde yürütülmesi, alt işletmeler bazında iş ve hizmetlerinin planlanması ve verimliliğin artırılması, sürecin programlanması, kontrolü, denetimi, hizmetlerin etkin ve doğru olarak yürütülmesinde gerekli kurum ve kişilerle iş bazında görüşmelerde dahil olmak üzere organizasyonu sağlayarak yürütülen hizmetlere yönelik doğrudan gelir getirici faaliyetin içerisinde görevlendirilmek suretiyle aktif rol üstlenen sorumluların gelir getirici faaliyetlerini göz önüne alarak bu faaliyetleri B2 puanı cetveline eklediğini, Yükseköğretim Kurulu tarafından "Gelir Getirici Faaliyet Cetveli" ile ilgili düzenleme yapılıncaya kadar, Üniversite Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulu tarafından karar verilen "Gelir Getirici Faaliyet Cetveli"’nin kanuna ve yönetmeliğe uygun olarak hazırlanarak yürürlüğe konulmuş yasal bir düzenleme olduğunu ve bu yasal düzenlemeye uygun olarak yapılan ek ödemelerinde yasallığı konusunda herhangi bir tereddüt bulunmadığını, ilgili öğretim üyelerine söz konusu kurullarca da (ödemeyi tahakkuka yetkili ve hesaplamayı yapan) kabul edilen mesai dışı bireysel gelir getirici faaliyetinden dolayı ek ödemede bulunulmuş olup, bundan dolayı bir kamu zararının ortaya çıkmış olduğunu söylemenin yukarıda açıkça ifade edilen yasal düzenlemelere ve işletme muhasebe ve yönetim bilimi ilkelerine aykırı olacağını, diğer taraftan gerçekleştirme görevlisi (ya da harcama yetkilisi) olması nedeniyle, anılan birim yöneticisi tarafından ilgili dönemde birimde bireysel gelir getirici faaliyetinde bulunan çalışanlara ait gelir getirici cetvelleri ile birlikte diğer belgelerin hazırlanarak onay ve ödeme emri belgesi düzenlenmesi için tarafına sunulduğunu, bu bağlamda sunulan belgelerde yer alan bireylerin gelir getirici faaliyetlerde bulunduğunu birim yöneticisinin cetvelleri imzalayarak beyan ettiğini, mezkûr birimce onaylanan ve doğrudan gelir getirici eylemin içerisinde yer alan bir bireye gerçekleştirme görevlisi (ya da harcama yetkilisi) olarak, gerek 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu gerekse Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan ilgili hükümler gereğince ek ödeme ile ilgili belgeleri düzenlemenin yasal bir yükümlülük olduğunu, yükümlülüğün yerine getirilmemesinin ise hem hukuken hem de fiilen olanaksız olduğunu, bununla birlikte her dönemde ek ödemelere ilişkin ödeme emri belgeleri düzenlemeden önce ilgili birimin gelirinin olup olmadığı, yasal yükümlülüklerin düşülüp düşülmediği ve dağıtılabilecek ek ödeme oranının mevzuatta belirlenen oranlarda olup olmadığının tarafınca kontrol edilmiş olup doğrulandıktan sonra tanzim edilen ödeme emri belgesinin onaylandığını, öte yandan … Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlığı’nın 2009 mali yılı hesabının incelenmesi sırasında … Üniversitesi ile … arasında imzalanan protokol gereğince … Üniversitesi tarafından yürütülmekte olan Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği kapsamındaki işler dolayısıyla Üniversite Döner Sermaye Saymanlığı bütçesine gelir kaydedilen tutarlar üzerinden, söz konusu işlerin yönetim ve denetiminde bilfiil görev alarak döner sermayeye doğrudan gelir getirici katkıda bulunduğu anlaşılan rektör, rektör yardımcıları ve diğer öğretim görevlilerine 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu'nun 58’inci maddesi ile ilgili hükümleri uyarınca katkı payı ödenmesinde kamu zararının oluşmadığı kararı alınarak sorumluların beraatına karar verilmiş olduğunu, Sayıştay Başkanlığı’nda yer alan 1256 sayılı tutanağın 2’inci maddesinde bahsedilen husus hakkında idare lehine bir hüküm tesis edilmiş olmasının idarenin uygulamasının onaylanmış olması manasına geldiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılamasında özetle; sorumlunun dilekçesinde aynı içerikli ilam maddeleri ile ilgili olarak; yöneticilere mesai saatleri dışındaki hizmetleri karşılığında döner sermaye gelirlerinden ödeme yapılmasının mevzuatına uygun olduğunu, yapılan ödemelerde mevzuatına aykırı bir husus bulunmadığını belirterek, verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesini talep ettiği ifade edildikten sonra belirtilen hususların yargılama aşamasında da ileri sürülmüş olduğu ve dairece bu hususlar da dikkate alınarak karar verildiği, ortaya konulanların kararın gerekçelerini karşılamaktan uzak olduğu hasebiyle sorumlunun temyiz talebinin reddi ile mevzuatına uygun olan daire kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmiştir.

Başsavcılık, duruşma sırasında ilam maddesinden sorumlu kişilerin yaptıkları savunmalar karşısında tazmin hükmünün kaldırılması gerektiği yönünde görüş bildirmiştir.

Duruşma talep eden sorumlu … ve aynı konuyu ilgilendiren temyiz dosyalarında duruşma talep eden sorumlular …, …, …, … adına Vekili Avukat … ve Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi gereği Temyiz Kurulu’nca görülen lüzum üzerine duruşmaya katılmasına karar verilen … ile Sayıştay Başsavcı Vekilinin sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun hesap yılında yürürlükte olan 58’inci maddesinin (f) fıkrasında aynen:

“f) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde 600’ünü, rektör yardımcıları için yüzde 300’ünü, genel sekreterler için yüzde 200’ünü geçemez.

Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250’sini, bunların yardımcıları için yüzde 100’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500’ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300’ünü geçemez.

Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez.”

denilmiştir.

Diğer taraftan, 18.02.2011 tarih ve 27850 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesine göre çıkarılan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Dağıtım esasları” başlıklı 5’inci maddesinde aynen:

“…

(3) (B) Bireysel gelir getirici faaliyet puanı; Kurum içinde bireysel gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai içi (B1) ve mesai dışı (B2) puanlarının toplamından oluşan puandır. Her bir döner sermaye birimi için Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli”ne göre kişinin ürettiği hizmetlerden elde edilen puanlar kullanılarak hesaplanır. Bu puan aşağıdaki şekilde hesaplanır.

(B) = “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli”ne göre alınan toplam puan

…

(7) Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkraları kapsamında bulunan personel ile (f) fıkrasının üçüncü paragrafı kapsamında yürütülen hizmetler için mesai dışı (B2) puanı hesaplanır. Bu hesaplama, ilgisine göre Kanunun 58 inci maddesinde belirlenen tavan tutarları geçmemek üzere yapılır.

…”

denilirken, “Yöneticilere yapılacak ek ödeme” başlıklı 6’ncı maddesinde ise aynen:

“(1) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, uygun görülen birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen oranları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen tutarda ek ödeme yapılır.

(2) Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen sınırları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen oranda ek ödeme yapılır.

(3) Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunulması hâlinde; bu katkıları karşılığında yapılacak ek ödemenin hesabında 5 inci maddede belirtilen esaslar dikkate alınır ve ilgililerin yönetici payı olarak aldıkları ek ödemede dahil olmak üzere alabilecekleri toplam ek ödeme tavan tutarı, ilgisine göre Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkralarında belirlenen tavan tutarlarını ve her halükarda ek ödeme matrahının yüzde binikiyüzünü (8/7/2014 tarih ve 29054 sayılı Resmi Gazete gereğince yüzde binaltıyüzünü) geçemez.”

denilmek suretiyle yükseköğretim kurumları bünyesindeki yöneticilere döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemeye ilişkin esaslar açıklığa kavuşturulmuştur.

Yine anılan yönetmeliğin “Alt düzenlemeler” başlıklı 10’uncu maddesinin 3’üncü fıkrasında da "Gelir Getirici Faaliyet Cetveli"nin Yükseköğretim Kurulu tarafından tespit edileceği belirtilmiştir. Ancak Gelir getirici faaliyet cetveli hazırlanmasına ilişkin geçiş hükümleri başlığını taşıyan geçici 1’inci maddesinde yer alan:

"(1) (Değişik:RG-19/9/2012-28416) Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrasında sayılan birimler için Yükseköğretim Kurulunca "Gelir Getirici Faaliyet Cetveli" düzenleninceye kadar, bu cetvel yerine 12/5/2006 tarihli ve 26166 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında Görevli Personele Döner Sermaye Gelirlerinden Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (öö) bendi uyarınca yürürlüğe konulmuş olan yönergede yer alan puanlar esas alınır. Bu puanları %50'ye kadar artırmaya veya eksiltmeye yönetim kurulları yetkilidir. Yönergedeki puanlarda değişiklik yapılması halinde yapılan değişikliklerin hangi oranda yansıtılacağı hususunda da yönetim kurulları yetkilidir. Yönergede bulunmayan işlemler için belirleme yapmaya Yükseköğretim Kurulu yetkilidir.

(2) Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası dışındaki diğer birimler için Yükseköğretim Kurulu tarafından "Gelir Getirici Faaliyet Cetveli" ile ilgili düzenleme yapılıncaya kadar, bu Yönetmelikteki esaslara uygun olarak kurum yönetim kurulu düzenleme yapmaya yetkilidir."

İfadesinde Kanunun 58’inci maddesinin (c) fıkrası dışındaki diğer birimler için yükseköğretim kurumlarının yönetim kuruluna "Gelir Getirici Faaliyet Cetveli" düzenleme yetkisini vermiş bulunmaktadır.

İlama esas olayda da Üniversite Yönetim Kurulunun döner sermaye ile ilgili kararlar için yetkisini devretmiş olduğu Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulu, Yasada yer alan bu yetki uyarınca; yapılan katkı payı ödemelerine konu olmak üzere "Gelir Getirici Faaliyet Cetveli" düzenlemiş ve bu düzenleme onaylanarak yürürlüğe girmiştir. Bu cetvelde, söz konusu yöneticilerin döner sermaye birimlerinde gerçekleştirmiş oldukları faaliyetleri; üniversite yönetim kurulunun (ya da devredilen yetki çerçevesinde döner sermaye yürütme kurulunun) kararı ile sınırları çizilmiş mesai dışı faaliyetler olup yönetmeliğin Geçici 1’inci maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak üniversite yönetim kurulunca yapılan düzenlemeler esas alınmış ve kurulca yapılmış görev tanımları ve puanlar çerçevesinde ödemeler yapılmıştır.

Bu bağlamda, ilama esas olay yasal mevzuat açısından irdelenecek olursa;

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner Sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin “f” bendinin üçüncü paragrafında yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri hizmetlerden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmayacağı belirtilirken “mesleki hizmet”ten bahsedilmiş; ancak mesai saatleri dışındaki hizmetleri için alabilecekleri toplam ödeme açıklanırken böyle bir niteleme yapılmamış, sadece “döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde” ifadesi kullanılmıştır. Diğer bir anlatımla, “mesleki hizmet” ifadesi hem kanun hem de yönetmelikte; yöneticilere, yönetici payı olarak yapılan ödeme dolayısıyla mesai saatleri içerisinde mesleki hizmet vermeleri halini de kapsadığını ifade etmek amacı dışında kullanılmamış, mesai dışındaki faaliyetlerin mesleki hizmet olması gerektiği de lafzi olarak hiçbir şekilde yer almamıştır. Dolayısıyla, (doğrudan) gelir getirici faaliyeti yalnızca döner sermayeye hasılat sağlayan mesleki çalışmaya hasretmek mevzuatla açık bir şekilde örtüşmeyip Üniversite Döner Sermaye İşletmesi altındaki birimlerde mesai dışında görev yapan ve yasal süreçlere uygun olarak gelir getirici faaliyet cetvelinde açıkça tanımlanan görevi ifa eden öğretim üyeleri, mesai dışında çalışmalarda bulunarak; faaliyetlerin koordineli bir şekilde yürütülmesi, alt işletmeler bazında iş ve hizmetlerinin planlanması ve verimliliğin artırılması, sürecin programlanması, kontrolü, denetimi, hizmetlerin etkin ve doğru olarak yürütülmesinde gerekli kurum ve kişilerle iş bazında görüşmelerde dahil olmak üzere organizasyonu sağlayarak yürütülen hizmetlere yönelik doğrudan gelir getirici faaliyetlerin içerisinde yer almış kabul edilmelidir.

Diğer taraftan, 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesine dayanılarak çıkarılan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in 5’inci maddesinin 7’inci fıkrasında, Kanun’un 58’inci maddesinin (c) ve (d) fıkraları kapsamında bulunan personel ile (f) fıkrasının üçüncü paragrafı kapsamında yürütülen hizmetler için mesai dışı (B2) puanı hesaplanacağı belirtilmiştir. 58’inci maddenin (f) fıkrası kapsamında yürütülen hizmetler yöneticilik hizmetleri olduğundan, (f) fıkrası kapsamındaki yöneticiler için yönetim hizmetlerinden dolayı mesai dışı (B2) puanı hesaplanması gerekmektedir.

Son olarak, Konu ile ilgili olarak … Üniversitesi Strateji Daire Başkanlığının Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünden talep etmiş olduğu görüş yazısına ilişkin olarak verilen cevapta aynen:

"... 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinde gerekse bu madde uyarınca yürürlüğe konulmuş olan Yönetmelikte bu kapsamda yer alan yöneticilere ne şekilde ek ödeme yapılacağı hususu düzenlenmiş bulunmaktadır. Söz konusu düzenlemelerde, yöneticilere mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerden dolayı yönetici payı dışında ayrıca ek ödeme yapılamayacağı, mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkılarının bulunması halinde ise gelir getirici katkıları dikkate alınarak ek ödeme yapılabileceği öngörülmektedir.

Bu itibarla, 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (f) fıkrası kapsamında yer alan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı anılan fıkrada öngörülen yönetici payı dışında ayrıca ek ödeme yapılamayacağı, mesai saatleri dışındaki döner sermaye gelirlerine yapmış oldukları katkılarından dolayı ise yönetmeliğin 5 inci maddesinin üçüncü ve yedinci fıkralarında belirtilen esaslar çerçevesinde ek ödeme yapılmasının mümkün olduğu değerlendirilmektedir."

denilerek yöneticilerin mesai saati dışında döner sermaye gelirlerine yapmış oldukları katkılarından dolayı ek ödemede bulunulmasının meri mevzuatlara uygun olduğu ifade edilmiştir. Bu minvalde, ilama konu edilen yöneticilerin mesai saati dışında mesleki veya mesleki olmayan ancak eğitime yönelik ve ekip çalışması şeklinde tezahür eden gelir getirici faaliyetten doğan katkılarından dolayı ödenen ek ödemenin yerinde olduğu sarihtir.

Yukarıda yapılan tüm bu açıklamalar çerçevesinde, gerek kanun gerekse yönetmelik hükümlerinde yöneticilerin mesai dışı katkısı doğrudan gelir getirici faaliyete indirgenmemiş (kanun koyucu tarafından doğrudan-dolaylı katkı ayrımı yapılmamış) olup Yükseköğretim Kurulu tarafından gelir getirici faaliyetlere ilişkin cetvel düzenlenmediğinden, Üniversite Yönetim Kurulunun verdiği yetkiye istinaden Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulunca Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in Geçici 1’inci maddesi hükmüne istinaden alınan karar doğrultusunda ve aynı yönetmeliğin 5’inci maddesinin 7’nci fıkrası uyarınca yöneticiler için (B2) puanı hesaplanarak ek ödeme yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin 7’nci fıkrası uyarınca 30 sayılı ilamın 7. maddesi ile verilen tazmin hükmünün hem sorumluluk hem konunun esası yönünden BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeniden hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE; (Üyeler …, … ve …’ın; “Mevzuat hükümlerine göre yöneticilere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın mesai içi-mesai dışı ayrımı yapılmadan belli bir üst limit dahilinde asli görevleri niteliğindeki yöneticilik faaliyetleri için ek ödeme yapılmaktadır. Kanun koyucu, yöneticilerin mesai saatleri içinde tüm zamanlarını asli görevlerine hasretmelerini sağlamak amacıyla, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı söz konusu kişilere, ayrıca ek ödeme yapılmayacağını hüküm altına almış ve bu ilkeden hareket ederek, mesai dışında yapacakları yöneticilik faaliyetlerini de içerecek şekilde, yöneticilere yapılacak (sadece yöneticilik faaliyetleriyle alakalı) ek ödeme oranlarını belirlemiştir. Diğer bir deyişle, yöneticilere, mesai saatleri dışında, sadece mesleki hizmetlerinden (bireysel katkılarından) dolayı ek ödeme imkânı getirilmiştir.

Tazmin hükmüne esas ihtilaf konusu; “mesleki hizmet” kavramından ne anlaşılması gerektiğidir. Buradaki ihtilaf, mesai dışı (B2) puanının, yöneticilik faaliyetlerini kapsayıp kapsamadığıdır. Yukarıda anılan Kanun ve Yönetmeliğin yazım tekniğinden de (mesai içindeki mesleki hizmetlerin ücretlendirilmeyeceğinden bahsedildikten hemen sonra mesai dışındaki gelir getirici katkılarının ücretlendirileceğinden bahsedilmesi şeklindeki hükümlerin birbirini takip etme sırasından da) anlaşılacağı üzere, “mesleki hizmet ”ten anlaşılması gereken, anılan yöneticilerin yöneticilik faaliyetleri dışında icra ettikleri akademik unvanlarının temelini oluşturan (tıp doktoru, tarihçi, ziraatçı vb.) faaliyetlerdir. Dolayısıyla, yukarıdaki mevzuat hükümlerinde bahsi geçen “mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine yapılan katkı” ile kastedilen de, ilgili kişilerin bu mesleklerle ilgili döner sermayeye doğrudan gelir getiren hizmetler/faaliyetlerdir.

Yukarıda bahsedilen (usul ve esaslara ilişkin) yönetmeliğin, “Dağıtım esasları” başlıklı 5’inci maddesinde de, Kanunun 58’inci maddesinin (c) ve (d) fıkraları kapsamında bulunan personel ile (f) fıkrasının üçüncü paragrafı kapsamında yürütülen hizmetler için mesai dışı (B2) puanı hesaplanacağı belirtilmiş olup, söz konusu fıkralara bakıldığında;

c) fıkrasının, Tıp ve diş hekimliği fakültelerinde gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlileri ve diğer öğretim elemanları,

d) fıkrasının, Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanları,

ile ilgili olduğu; bunların faaliyetlerinin döner sermaye gelirlerine doğrudan katkısı bulunan gelir getirici faaliyetler oldukları;

Yönetmelikte bu sayılanların döner sermaye gelirlerine doğrudan katkısı bulunan gelir getirici faaliyetleri için mesai dışı (B2)puanı hesaplamasının öngörüldüğü,

Aynı şekilde, 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (f) fıkrasına bakıldığında; “Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan yapılacak ek ödeme dışında, mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunmaları hâlinde” alabilecekleri ek ödemeden bahsedildiği;

Yönetmelikte mesai dışı (B2)puanı hesaplaması öngörülen bu faaliyetlerin de, döner sermaye gelirlerinde doğrudan artışa sebep olacak gelir getirici faaliyetler olması gerektiği,

Anlaşılmaktadır.

Özetle, mesai dışı (B2) puanı, mesai dışındaki mesleki hizmetleri kapsamakta olup yöneticilik faaliyetlerini kapsamamaktadır. Kaldı ki, gerek kanunda, gerekse ilgili yönetmelikte, yöneticilere yapılan ek ödemenin ve bireysel katkıdan kaynaklanan ek ödemenin ayrı ayrı maddelerde düzenlenmiş olması da bu durumu doğrular niteliktedir.

Bu açıklamalara karşın, tazmin hükmüne konu olayda, Rektör Yardımcısı …’a, Tıp Fakültesi biriminde ayrılan yönetici paylarından, anılan fıkra hükmünde belirtilen oranlarda yapılan ek ödemelerin yanı sıra, … biriminde, “Gelir getirici faaliyetlere ilişkin eşgüdümün sağlanması, eğitim sürecinin yönetilmesi ve denetlenmesi, öğrenim tekniklerinin belirlenmesi ve rehberlikte bulunmak” ile “Gelir getirici faaliyetlere ilişkin olarak her türlü proje çalışmalarına destek sağlamak” adı altında belirlenen yönetim görevi mahiyetindeki görevlerinden dolayı mesai dışı B2 puanı hesaplanarak ek ödeme yapılmış olup yöneticilik görevi mahiyetindeki bu işler için 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (f) fıkrasının ilk paragrafına göre verilen ek ödeme haricinde, aynı fıkranın üçüncü paragrafına göre ayrıca (mesai dışı B2 puanı içine alınarak) ek ödeme verilmesi mümkün değildir.

Bu bağlamda, Rektör Yardımcısı …’ın, … biriminde gerçekleştirdiği faaliyetler mesai dışı (B2) puanına esas gelir getirici faaliyetler olmayıp yöneticilik faaliyetleri olduğundan, yöneticilere yöneticilik faaliyetleri dolayısıyla yapılan ek ödeme içerisinde değerlendirilmiş olup, ilgili kişiye, Tıp Fakültesi biriminde ayrılan yönetici paylarından, 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (f) fıkrasının ilk paragrafında belirtilen oranlarda ek ödeme zaten verilmiş olduğundan, üst limitin üzerine çıkılmak suretiyle yine yöneticilik faaliyetleriyle alakalı ek ödeme verilmesi mevzuat hükümleriyle bağdaşmamaktadır.

Son olarak, tazmin hükmünün ahizi konumundaki Rektör Yardımcısı …’ın sorumlu olarak temyiz talebinde bulunduğu ve kendi sırasında ele alınan 39141 sayılı dosyasında dilekçe eki olarak gönderilen 20.03.2014 tarih ve 44516914-115830-270/2506 sayılı Maliye Bakanlığı Görüş’ünde, yalnızca mevzuat hükümlerinin emrettiği şekilde yöneticilere mesai dışı (B2) puanına dayalı ek ödeme verilebileceğinden söz edilmekte olup, yukarıda görüleceği üzere tazmin hükmüne esas konu bu değildir. Bizim de belirtiğimiz üzere, yöneticilere mesai dışı (B2) puanına dayalı ek ödeme yapılmasında mevzuata aykırı bir husus olamamakla birlikte tazmine esas konu yürütme kurulu kararında geçen yöneticilik faaliyetlerinin mesai dışı (B2) puanına dayalı ek ödeme kapsamında değerlendirilmemesi gerekirken bu şekilde değerlendirilerek ek ödeme yapılması olduğundan ilgili sorumlunun gönderdiği Maliye Bakanlığı Görüşü’nün sorumlunun temyiz savunmasına dayanak teşkil edemeyeceği aşikârdır.

Bu itibarla, konunun esası yönünden verilen tazmin hükmü mevzuata uygundur ve tasdik edilmesi gerekir.

Ancak, mevzuata aykırı olarak yapılan ödeme, Üniversite Yönetim Kurulu’nun verdiği yetkiye istinaden, Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulu’nca, Yönetmelik’in Geçici 1’inci maddesi hükmüne istinaden alınan karar doğrultusunda yapıldığından, mevzuata aykırı bu kararı alan kurul üyelerine de, sorumluluk tevcih edilmesi gerekmektedir. Bu nedenle, söz konusu kişilerin de sorumluluğa dahil edilmesi için, tazmin hükmünün sorumluluk yönünden bozularak ilgili daireye gönderilmesi gerekir.” ve

Üye ………’ın; “Gelir getirici katkının sorumluların tanımladığı şekilde yorumlanması halinde idari personele de aynı anlayışla ek ödeme yapılması gerekmektedir. Söz konusu ödeme idari personele yapılmadığına göre konunun esası yönünden yukarıda belirtilen (ilam hükmünün mevzuata uygun olduğuna yönelik) ayrışık görüş gerekçesiyle tazmin hükmünün tasdiki gerekse de yine aynı ayrışık görüşte belirtilen açıklamalar doğrultusunda ödemeye ilişkin kararı alan kurul üyelerinin sorumluluğunu teminen tazmin hükmünün bozularak daireye gönderilmesi gerekir.”

şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı) oy çokluğu ile,