Sayıştay 2. Dairesi 38930 Kararı - Yüksek Öğretim İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2011

• Daire: 2

• Dosya No: 38930

• Tutanak No: 40984

• Tutanak Tarihi: 03.11.2015

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

İHALE MEVZUATI

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten ve duruşmada hazır bulunan murafaacılar ile Sayıştay Savcısı dinlendikten sonra gereği görüşüldü:

103 sayılı ilamın 16 ncı maddesi (A) şıkkı ile; "… ………… Tadilatının Yaptırılması işi"nde bazı imalat kalemlerinin projesine göre eksik teslim alınması nedeniyle … TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu dilekçesinde özetle; Konu ile ilgili olarak bağlı bulunduğu İnşaat Bakım Onarım Dairesi Başkanlığı tarafından Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığına yazılan yazı ile söz konusu eksikliklere ilişkin tutarın yüklenici firmanın 01.08.2019 tarihine kadar geçerli olan kesin teminatından temin edilerek idareye gelir kaydedilmesini istediğini,

Bu aşamadan sonra yüklenici firmanın muhtelif zamanlarda dilekçe ile Strateji Geliştirme Dairesine başvurarak söz konusu malzemeleri temin edebilmek için süre talep ettiğini ve dilekçe ekindeki tutanaklarda da görülebileceği üzere 3 partide eksik malzemeleri yapı denetim komisyonuna teslim ettiğini, söz konusu komisyon tarafından malzemelerin eksiksiz, sağlam ve çalışır vaziyette teslim alındığına dair tutanaklar düzenlendiğini,

Bu tutanakların bir yazı ekinde Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığına gönderildiğini, geçici kabulde sehven eksik kabul edilen bu malzemelerin bir depoda-gerektiğinde kullanılmak üzere yüklenici firma tarafından monte edilmeye hazır vaziyette-muhafaza altına alındığını ve yapılacak incelemede yerinde görülebileceğini,

Ayrıca İlamın 44 üncü sayfasında bulunan Kamu Zararı Tablosunda 11 sıra no'lu konferans salonu koltukları kalemindeki eksikliğin 31 adet olduğunun belirtildiğini oysa sorguya verilen yazılı yanıtta da belirttiği gibi, montajı yapılan koltuk sayısının 426 adet, montajı yapılmayan ve depoda muhafaza edilen koltuk sayısının 17 adet olduğunu, bu 17 adet montajsız koltuğun, denetimi yapan denetçi tarafından o tarihte depoda sayılmasına rağmen sorguya alındığını, dolayısıyla sorguya tabi olması gereken 14 adet koltuğun da ekteki tutanaklarda yer aldığı üzere yüklenici tarafından, diğer malzemelerle birlikte idareye teslim edildiğini belirterek ilam hükmünün bozulmasına/kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

Başsavcılık;

“Adı geçenin dilekçesinde 16'ncı maddeye ilişkin olarak, ilamda bahsedilen eksikliklerin giderildiği yapılan işlemlerde mevzuatına aykırılık bulunmadığı belirtilerek, hakkında verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmektedir.Ortaya konulanlar ve ibraz edilen belgeler tazmine konu eksikliklerin giderildiğini göstermekle birlikte, bu durum ilâm hükmünün infazı niteliğinde olduğundan, verilen tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı” şeklinde görüş bildirmiştir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23 üncü maddesinde;

“Yüklenici projelerde kendiliğinden hiç bir değişiklik yapamaz. Proje ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri yüklenici, yapı denetim görevlisinin talimatı ile belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya yıkıp yeniden yapmak zorundadır. Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir. Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli de ona göre ödenir.”

“Hatalı, kusurlu ve eksik işler” başlıklı 24 üncü maddesinde ise;

(1) Yapı denetim görevlisi, yüklenici tarafından yapılmış olan işin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunu veya malzemenin şartnamesine uygun olmadığını gösteren delil ve emareler gördüğü takdirde, gerek işin yapımı sırasında ve gerekse kesin kabule kadar olan sürede bu gibi eksiklerin, hataların ve kusurların incelenmesi ve tespiti için gerekli görülen yerlerin kazılmasını ve/veya yıkılıp yeniden yapılmasını yükleniciye tebliğ eder. Bu incelemeler yüklenici veya vekili ile birlikte yapılır. Yüklenici veya vekili bu konuda yapılacak tebliğe uymazsa, incelemeler yapı denetim görevlisince tek taraflı olarak yapılıp durum bir tutanakla tespit edilir. Bu gibi inceleme ve araştırmaların giderleri, işlerin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunun anlaşılması halinde yükleniciye ait olur. Aksi anlaşılırsa genel hükümlere göre işlem yapılır.

(2) Sorumluluğu yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi şartnameye uymayan işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden ya da teminatından kesilir.”

hükümleri yer almıştır.

Söz konusu hükümler uyarınca yüklenici işi proje ve şartnamelere göre yapmak, proje ve şartnameye göre eksik, hatalı ve kusurlu yapılan işleri tamamlamak durumundadır. Aksi halde eksik, hatalı veya kusurlu yapılan işlerin bedelinin buna göre ödenmesi gerekecektir.

… İnş. San. Tic. Ltd. Şti. yükleniminde bulunan “… …….. Tadilatının Yaptırılması” işinde, yerinde yapılan incelemede, bazı imalat kalemlerinin projesine göre eksik yapıldığı, hakedişlerde eksik yapılan bu işlerin bedelinin tamamının ödendiği görülmüştür.

Sorumlu ise İnşaat Bakım Onarım Dairesi Başkanlığı tarafından Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığına yazılan yazı ile söz konusu eksikliklere ilişkin tutarın yüklenici firmanın 01.08.2019 tarihine kadar geçerli olan kesin teminatından temin edilerek idareye gelir kaydedilmesini istediğini, yüklenici firmanın muhtelif zamanlarda dilekçe ile Strateji Geliştirme Dairesine başvurarak söz konusu malzemeleri temin edebilmek için süre talep ettiğini üç partide eksik malzemeleri yapı denetim komisyonuna teslim ettiğini, söz konusu komisyon tarafından malzemelerin eksiksiz, sağlam ve çalışır vaziyette teslim alındığına dair tutanakların düzenlendiğini ve dilekçe ekinde ibraz edildiğini belirtmiştir.

Öncelikle, yapılan tadilat işi, götürü bedel sözleşme ile gerçekleştirilen bir iş olup, eksik iş kalemlerinin birim fiyatlarla karşılığı bulunmadığından, ancak pursantaj oranlarıyla karşılığının bulunması mümkündür. Kamu zararı hesabında bunların bedellerinin; poz numaraları itibariyle proje miktarı ile fiili miktar karşılaştırmak suretiyle eksik sayı bulunup, bunların yaklaşık maliyetteki birim fiyatlarına farazi bir ihale indirim oranı uygulanması suretiyle bulunan fiyatlar üzerinden hesaplama yapıldığı görülmüştür. Oysa, yaklaşık maliyet cetvelindeki birim fiyatlar hiçbir suretle bağlayıcı değildir. Esas olan, yüklenicinin varsa teklif fiyatlarıdır. Söz konusu iş götürü bedel iş olmasına rağmen, yüklenicinin İdareye sunmuş olduğu teklif ekinde yer alan iş kalemi fiyatları üzerinden yapılmış bulunan ve savunmada belirtilen hesaplamanın kabulü gerekmektedir.

Ayrıca, savunmada eksik koltuk sayısının 31 adet değil, 14 adet olduğu; montajı yapılmayan 17 adet koltuğun ambalajlı olarak mevcut olduğu belirtilmesine rağmen, İlamda bu itirazın nazara alınmadığı görülmüştür.

Diğer taraftan; işin geçici kabulü 03.06.2011 tarihinde yapılmış olup, gerçekte eksik olmasına rağmen, Geçici Kabul Tutanağında malzemelerin eksiksiz teslim alındığı belirtilmiştir. Geçici kabul komisyonunda bulunanların bu beyanlarından dolayı sorumlulukları vardır. Ancak, Geçici Kabul Tutanağına itibar etmek durumunda olan diğer şahısları (Harcama Yetkilisi (Genel Sekreter) … ile hakedişi düzenleyen ve onaylayanlardan Geçici Kabul Komisyonu dışındakileri ve ödeme emri belgesini düzenleyen Gerçekleştirme Görevlisini) sorumlu tutmak mümkün değildir.

Daire kararının bu gerekçelerle bozulmasına,

Bununla beraber; temyiz dilekçesinde, malzemelerin yargılama tarihinden sonra, eksiksiz teslim alındığı belirtilmiş ve buna dair tutanakların dilekçe ekinde ibraz edildiği görülmüştür.

Belirtilen gerçeklerle birlikte, malzemelerin eksiksiz teslim alındığına dair sonradan ibraz edilen belgeler göz önüne alınarak yeniden değerlendirme yapılması ve hüküm tesisi için dosyanın ilgili Daireye Gönderilmesine, oy birliği ile,

03.11.2015 tarihinde karar verildi.