Sayıştay 2. Dairesi 38630 Kararı - Yüksek Öğretim Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2011

• Daire: 2

• Dosya No: 38630

• Tutanak No: 45573

• Tutanak Tarihi: 30.01.2019

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Sosyal tesis niteliğindeki bazı tesislere ilişkin elektrik faturalarının kurum (özel) bütçesinden ödenmesi;

2. 50 sayılı İlamın 24. maddesiyle; … Üniversitesi … ile …ne ilişkin elektrik faturalarının Üniversitenin (özel) bütçesinden ödendiği gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir. (İlama esas sorgu aşamasında Spor Bilimleri ve Teknik Yüksekokulu … Tesisleri için de sorgu yazılmış olup, söz konusu tesisin dağcılık ve kayak sporlarına ait zorunlu derslerin eğitimlerinin yapıldığı tesis olduğu anlaşıldığından; ilamda tazmin hükmüne konu edilmemiş sadece … ile … için tazmin hükmü verilmiştir.)

Kurumun Vekili (Üniversite Rektörlüğü adına temyiz talep eden Avukat …), ilamın bu maddesi ile ilgili olarak temyiz dilekçesinde özetle; 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun “Faaliyetlerin Düzenlenmesi” başlıklı 47/a maddesinde; “Yükseköğretim kurumları, Yükseköğretim Kurulunun yapacağı plan ve programlar uyarınca, öğrencilerin beden ve ruh sağlığının korunması, barınma, beslenme, çalışma, dinlenme ve boş zamanlarını değerlendirme gibi sosyal ihtiyaçlarını karşılamak ve bu amaçla bütçe imkanları nispetinde okuma salonları, yataklı sağlık merkezleri, mediko - sosyal merkezleri, öğrenci kantin ve lokantaları açmak, toplantı, sinema ve tiyatro salonları, spor salon ve sahaları, kamp yerleri sağlamakla ve bunlardan öğrencilerin en iyi şekilde yararlanmaları için gerekli önlemleri almakla görevlidirler." hükmü, ‘Cari Hizmet Maliyetlerinin Hesaplanması, Öğrenci Katkı Payları ve Öğrenim Ücretleri’ başlıklı 46 ncı maddesinde ise; "Yükseköğretim kurumlarında, öğrenci başına düşen cari hizmet maliyetleri, yükseköğretim programlarının özellikleri göz önüne alınarak Yükseköğretim Kurulunca hesaplanır. Öğrencilerden her bir dönem için birinci öğretimde öğrenci katkı payı, ikinci öğretim ve uzaktan öğretimde ise öğrenim ücreti alınır. Yabancı uyruklu öğrencilerden, birinci veya ikinci öğretim ayırımı yapılmaksızın, her bir dönem için öğrenim ücreti alınır. Devlet tarafından karşılanacak kısım ile birinci öğretim, ikinci öğretim, açık ve uzaktan öğretim öğrencileri tarafından karşılanacak öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretleri, öğrenci başına düşen cari hizmet maliyetleri göz önünde bulundurularak belirlenir. Cari hizmet maliyetinin öğrenciler tarafından karşılanacak kısmı dışında kalan miktarı, Devlet tarafından karşılanır. Devletçe karşılanan kısım cari hizmet maliyetinin yarısından az olamaz.” hükmünün düzenlendiğini, ayrıca 03 Şubat 1984 ve 18301 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumları Mediko - Sosyal Sağlık, Kültür ve Spor İşleri Dairesi Uygulama Yönetmeliğinin 5/g maddesinde; “Bütün bu hizmetlerin görülmesi için gerekli olan öğrenci kantin ve lokantaları, okuma salonları ile öğrenci yurtları açar, toplantı, sinema ve tiyatro salonları, spor salon ve sahaları, kamp yerleri sağlar, bu ve benzeri diğer tesisleri kurar, kiralar, işletir veya işlettirir. Bu amaca yönelik olarak üniversitenin diğer birimleri ve üniversite dışındaki kuruluşlarla işbirliği içinde çalışır, döner sermaye işletmesi kurar.” hükmünün yer almakta olduğunu, elektrik faturalarının Üniversitenin bütçesinden ödenmesi tazmin konusu edilen … Üniversitesi Konuk Evinin; yeni kayıt hakkı kazanan öğrenciler ile ara sınıfta okuyup da barınma olanaklarından faydalanamayan öğrencilere hizmet vermekte olduğunu, yine Spor Bilimleri ve Teknik Yüksekokulu … Tesislerinin Üniversitenin Spor Bilimleri ve Teknoloji Yüksekokulunun dağcılık ve kayak sporları zorunlu derslerinin eğitiminin yapılmasına ve öğrenci topluluklarının faaliyetlerinin yürütülmesine yönelik hizmet vermekte olduğunu, … Evlerinin de Üniversitenin öğrencilerine hizmet veren bir tesis olup ilamda belirtilen tüm tesisler Üniversitenin asli görevi olan eğitim-öğretim hizmetlerinin bir parçası olduğundan ilamda bahsi geçen ödemelerin Üniversitenin bütçesinden yapıldığını, iş bu halde yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler çerçevesinde tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini dile getirmiştir.

Bu itiraz üzerine Temyiz Kurulunun 25.10.2016 tarih ve 42328 tutanak (26466 ilam) sayılı İlamında (8. maddesinde) özetle; söz konusu yerlerin, kar amacı güden ve kendine has bütçeleri ile yönetilen iktisadi işletmeler olmaları hasebiyle elektrik giderlerinin bütçeden ödenemeyeceği” belirtilerek tazmin hükmünün TASDİKİNE oy birliğiyle karar verilmiştir.

Kurumu adına bu defa Avukat …, karar düzeltilmesi kanun yoluna başvurarak gönderdiği dilekçede temyiz aşamasında ifade edilen hususları birebir aynı şekilde tekrar etmiştir.

(Karar düzeltilmesine ilişkin) Başsavcılık mütalaasında özetle; dilekçede; “sosyal tesislerin elektrik faturalarının Üniversitenin bütçesinden karşılanmasının mevzuatına aykırı olmadığı ifade edilerek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasının istendiği” ifade edildikten sonra; Daire Kararı üzerine yapılan temyiz başvurusunda aynı yönde talepte bulunulduğu, talebin karar aşamasında değerlendirildiği, bu defa yapılan karar düzeltme başvurusunda yeni bir iddia ortaya konulmadığı; dolayısıyla, Daire Kararının tasdikine yönelik Temyiz Kurulu Kararının onanmasına karar verilmesinin uygun olacağı belirtilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Önceki Temyiz Kurulu Kararımızda belirtildiği üzere;

Öncelikli olarak, 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usullerin ‘Tanımlar’ başlıklı 4 üncü maddesinde:

“…

Kamu kurum ve kuruluşu: 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli I, II, III ve IV sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri ile mahalli idareleri ve bunlara bağlı veya bunların kurdukları veyahut üye oldukları birlik ve idareleri,

Sosyal tesis: Kapsama dahil kamu kurum ve kuruluşlarınca işletilen eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, anaokulu, spor tesisi, yemekhane ve benzeri sosyal tesisleri,

…”

Şeklindeki hükmü karşısında; gerek … Üniversitesi … ve … …nin 5018 sayılı Kanununa ekli cetvellerde yer alan bir kamu idaresi olarak … Üniversitesinin tasarrufunda bulunması gerekse belirlenen bir ücret karşılığı kullandırılması; buraların “kamu idarelerince işletilen sosyal tesisler” statüsünde olduğunu açıkça göstermektedir.

Ayrıca, bu esas ve usullerde kamu kurum ve kuruluşlarının sosyal tesislerinin muhasebe kayıt ve işlemlerin nasıl tutulacağı, hangi defterlerin ve hesapların kullanılacağı ve denetiminin nasıl olacağı ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.

Öte yandan, 31.12.2010 tarih 27802 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2011 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun ‘Kamu idarelerince işletilen sosyal tesisler’ başlıklı 26 ncı maddesinde aynen:

“(1) Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerince işletilen eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, çocuk bakımevi, kreş, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin giderleri, münhasıran bu tesislerin işletilmesinden elde edilen gelirlerden karşılanır. Bu yerlerde, merkezî yönetim bütçesi ile döner sermaye ve fonlardan ücret ödenmek üzere 2011 yılında ilk defa istihdam edilecek yeni personel görevlendirilmez.”

hükmü,

18.01.2011 tarih ve 27819 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2011-4 sayılı Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebli’in ‘Ortak Hususlar’ başlıklı V. bölümünde:

“1- Kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin işletme giderleri için ilgili kurum ve kuruluşların bütçelerinden herhangi bir katkıda bulunulmaması esastır.

Söz konusu tesislerin bakım ve onarımlarının yaptırılabilmesini sağlamak amacıyla, bu tesislerden yıl içinde elde edilen gelirlerin brüt tutarının % 5’inden az olmamak üzere ayrılacak tutarlar ayrı bir hesapta tutularak söz konusu ihtiyaçlar için harcanacaktır. Bu hesaptan yapılacak harcamalarda, hizmetin sunumu açısından ihtiyaç duyulan döşeme ve demirbaş alımlarında Başbakanlık ve/veya Bakanlığımızca çıkarılmış veya çıkarılacak olan tasarruf genelgesi, talimatı ve tebliğlerine uyulacaktır.

…”

hükmü,

yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre kamu kurum ve kuruluşlarınca işletilen tesislerin giderlerine bütçeden katkıda bulunulmaması; dolayısıyla, bunların her türlü cari giderlerinin tesisin kendi gelirlerinden karşılanması gerekmektedir.

Her ne kadar (temyiz dilekçesinde ifade edildiği gibi) karar düzeltilmesi dilekçesinde de İlama konu yerlerden …’in üniversiteye yeni kayıt hakkı kazanan öğrenciler ile ara sınıfta okuyup da barınma olanaklarından faydalanamayan öğrencilere hizmet ettiği, …nin de öğrencilere hizmet veren bir tesis olduğu iddia edilmekte ise de; söz konusu yerler, kar amacı güden ve kendine has bütçeleri ile yönetilen iktisadi işletmelerdir. (*Bu durum söz konusu tesislerin internet sitelerinden de anlaşılabilmektedir.)

Bu itibarla, (…, …, …, …/…, …, …, …, …, … ve … ile birlikte) … Üniversitesi İktisadi İşletmeleri bünyesinde yer alan … ve …’nin elektrik giderlerinin Üniversitenin (özel) bütçesinden ödenmesi yukarıda detaylı şekilde belirtilen mevzuat hükümleriyle bağdaşmamaktadır.

Sonuç olarak, Kurum avukatı tarafından (temyiz aşamasındaki ile birebir aynı şekilde yeniden) ileri sürülen iddia ve itirazların tamamının Temyiz Kurulu Kararında karşılandığı ve Kararın Kanuna aykırı bir yönünün bulunmadığı anlaşıldığından ve ayrıca Kararın düzeltilmesini icap ettiren başka bir husus da ileri sürülmediğinden; (50 sayılı İlamın 24. maddesi ile verilen … TL’lik tazmin hükmünü tasdik eden) söz konusu Kararın verildiği 25.10.2016 tarih ve 42328 tutanak (26466 ilam) sayılı Temyiz Kurulu İlamında (8. maddede) KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA, oy birliğiyle,

Karar verildiği 30.01.2019 tarih ve 45573 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.