Sayıştay 2. Dairesi 38444 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2006

• Daire: 2

• Dosya No: 38444

• Tutanak No: 38181

• Tutanak Tarihi: 07.01.2014

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Yıldırım Belediyesi ile İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü arasında yapılan Protokol uyarınca düzenlenen üniversiteye hazırlık kursuna ilişkin İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ve Belediye görevlileri ile okul müdürü, müdür yardımcısı, memur ve hizmetli için Yönerge ile belirlenen ücretlerin üzerinde ödeme yapılması nedeniyle 17.390,60 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler vermiş oldukları ortak dilekçelerinde özetle; söz konusu kursun, mülga 1580 sayılı Belediye Kanununun 15. maddesinin 34. bendine dayanılarak maddi olanaksızlık nedeniyle özel dershaneye gidemeyen lise son sınıf öğrencileri ile düzenlendiğini, konu hakkında Belediye Meclisinin 09.09.2004 tarih ve 2004/169 esas 303 sayılı karar ile " Yıldırım İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı Öğrencileri Yetiştirme ve Sınavlara Hazırlama Yönergesi doğrultusunda belirlenen kurs ücretlerinin aylık olarak belediyemiz bütçesinden karşılanmasına" denilerek bu kurs için ödenecek tutarın belirlenmesine ve belediye bütçesinden ödenmesine yönelik bir karar alındığını, meclis kararına istinaden protokol yapıldığını, yapılan protokolün Valilik Makamınca uygun bulunduğunu, aynı konuda Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığınca görevlendirilen Denetçiler tarafından düzenlenen 03.10.2011 tarih ve 9015/100.41 sayılı raporda kurs için yapılan ödemelerin mevzuata uygun olduğunun değerlendirildiğini ve;

"Söz konusu üniversiteye hazırlık kurslarının devam ettiği 2004-2005 ve 2005-2006 eğitim öğretim yıllarındaki, yürürlükte bulunan mevzuatın " kurs gün ve saatleri" ile ilgili maddeleri incelendiğinde; bu kursların hafta sonlarında düzenlenebileceği hükmü açıkça görülmektedir. Kaldı ki hafta sonları yapılan bu kurslarda öğretmenler, kurs merkezi müdürü, müdür yardımcıları, rehber öğretmen, memur, hizmetli ve diğer denetim görevlilerinin de görev yaptıkları ve yapılan bu çalışma karşılığı ücret aldıkları açıktır. Söz konusu tarihlerdeki yürürlükte bulunan ilgili mevzuat hükümleri gereği hafta sonlarında açılan bu kurslarda görev alan kurs merkezi müdürü, müdür yardımcıları, öğretmenler, memur ve denetim elemanları ile diğer görevlilerin çalışmaları ve bunun karşılığı olarak ücret almalarında bir sakınca olmadığı açıktır. Öğrencileri yetiştirme ve sınavlara hazırlama kurslarının ülkemiz genelinde, birçok eğitim kurumunda hâlâ devam ettiği bilinmektedir.

Yıldırım Belediyesi ile Yıldırım İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü arasında imzalanan 23.09.2004 tarihli protokol incelendiğinde; kurslarının denetiminin İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından, oluşturulan bir ekip tarafından yapılacağı hükmünün bulunduğu görülmektedir. 2004-2005 ve 2005-2006 eğitim öğretim yıllarında yürürlükteki mevzuat hükümleri incelendiğinde; söz konusu kursların denetiminin öncellikle Milli Eğitim Müdürlüklerince yapılacağı ve denetim görevinde görev alanların yaptıkları denetim görevi karşılığı kurslar fonundan denetim ücreti alacakları açıkça belirtilmektedir.

Ancak; bu kursta denetim görevi yapan yetkililer ile öğretmen, kurs merkezi müdürü, müdür yardımcıları, rehber öğretmen, memur, hizmetli gibi diğer çalışanlarında aldıkları ücretin Milli Eğitim Bakanlığı Öğrencileri Yetiştirme ve Sınavlara Hazırlama Kursları Yönergesinde, belirtilen oranlardan farklı olmasının sebebi ise; bu kurslara hiçbir dershaneye gidemeyen fakir ailelerin çocukları seçildiğinden, maddi boyutunun tümünün Yıldırım Belediyesince karşılanması ve Yıldırım Belediyesi ile Yıldırım İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü arasında imzalanan protokolde, kursta görev alacak olan hangi görevliye ne kadar ücret verileceğinin ayrı ayrı belirtilmesinden dolayı olduğu görülmektedir. Mezkur protokolde bu kursların dayanağı olarak 1580 sayılı Belediye Kanunun l5.Maddesinin 34.Fıkrasına bağlı olarak, Yıldırım Belediye Meclisinin aldığı karar ile Milli Eğitim Bakanlığı Öğrenciler Yetiştirme ve Sınavlara Hazırlama Kursları Yönergesi birlikte zikredildiğinden, uygulamada ilgili yönerge ile taraflar arasındaki protokol hükümlerinin baz alınarak kursun özel bir statüde gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla söz konusu İddialar ile ilgili bilgi, belge ve mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde doğruluk kazanmadığı görüş ve kanaatine ulaşılmıştır. "denildiğini,

Yıldırım Kaymakamlığı İlçe İdare Kurulu tarafından yaptırılan ön inceleme sonucunda da anılan kursta yapılan ödemelerin mevzuata uygun olduğundan "soruşturma izni verilmemesine" karar verildiğini, anılan kurs için ödenen bedelin söz konusu Yönergeye göre taban fiyattan dahi hesaplanması durumunda belediye kasasından ödenecek tutarın Protokolle belirlenen tutardan daha fazla olacağını, yapılan işlemde fazla yapılan bir ödemeden veya 5018 sayılı Kanunun 71.maddesi anlamında bir kamu zararından bahsedilemeyeceğini,

Bütün bu açıklamalara rağmen İlamda, Milli Eğitim Bakanlığı Öğrencileri Yetiştirme ve Sınavlara Hazırlama Yönergesi hükümlerine aykırı biçimde tavanın üstünde ödeme tesbiti üzerine tazmin hükmü verildiğini, Halbuki;

Tavan aşılmasına kriter kabul edilen Yönergenin, ücreti öğrenci ya da veli tarafından karşılanan okul kurslarını içerdiğini, dolayısıyla ücret skalası, üniversiteye profesyonel hazırlık eğitimi veren serbest piyasa koşullarına değil, kamudan sosyal devlet olmanın temel göstergelerinden biri durumundaki parasız eğitim teminatının dışında tutulan ekstra ve zorunlu çalışma günleri dışına şamil bir kurs faaliyetine ilişkin olduğunu,

Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmî okullarda, ÖSYM ile Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğünün organize ettiği merkezi sınavlardaki görevlilerin ücretlendirilmesinde bu husus ortaya çıktığını, şöyle ki, ÖSYM, ÖSS ve ÖYS (güncel adıyla YGS-LYS), Açıköğretim Fakültesi, KPDS sınavlarında Milli Eğitim Bakanlığı mensubu öğretmen ve yöneticilerinin, gözetmen, yedek gözetmen, salon başkanı, sınav başkanı olarak görevlendirildiğini, bu görevi fiilen yerine getirenlere de ülke genelinde Milli Eğitim Bakanlığının Ek Ders Yönetmeliğiyle belirlediği hafta sonu/tatil zamanı ek ders, ek ders niteliğinde sınav/yöneticilik görevi ücret tarifesine uymadığını,

Eğer İlamdaki mantaliteyi ÖSYM'nin verdiği merkezi sınav görevlerine mahsus ücret baremine uyarlarsak bu durumda Milli Eğitim Bakanlığının düzenlemesinin üzerinde bir meblağ ödendiğini, alan bütün öğretmen ve yöneticilerin de yetki aşımına izin vererek fazla miktarı bir kamu kuruluşu olan ÖSYM'ye iade etmeyip kamu zararından sebeplendiği türünden ironik bir görüntü doğduğunu,

Oysa Milli Eğitim Bakanlığı uhdesindeki Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğünün sorumluluğunda icra edilen merkezi sınavlarda görevlilere ödenen ücretin, Milli Eğitimin koyduğu tarife doğrultusunda olduğunu, bu kurumların, eğitim içerikli program uygulamalarında, finansmanını kendi kaynaklarından karşıladıklarında ve idarî sorumluluğunu üstlendiklerinde, Milli Eğitim Bakanlığının kendi okulları ve çalışanları için öngördüğü limitlerle sınırlanmak zorunda olmadıklarını, ÖSYM gibi belediyelerin de Milli Eğitim Bakanlığının ek ders/ek çalışma sayılabilecek hizmetlerde başvuracağı ücretlendirme eşiklerinden muaf ve bağımsız olduğunu,

Türkiye genelinde akademisyenlerin, çeşitli kuruluşlara bağlı denetçi ve denetmenlerin kamu kurumlarına isteğe bağlı eğitim verdiğinin bilindiğini, çoğunlukla meslekî dernekler eliyle yürütülen bu hizmetlerin ücret skalasının, Milli Eğitim Bakanlığının veya Yüksek Öğretim Kurumunun kurs mevzuatlarıyla saptadıkları ölçülerin çok üstünde belirlendiğini,

6009 sayılı Yasanın Geçici 8. maddesinin, yürürlüğe girdiği tarih itibariyle konusu suç teşkil etmeyen ve kesinleşmiş bir yargı kararına dayanmayan, özel idare ve belediye çalışanlarına toplu iş sözleşmesi ya da idari tasarrufla her ne ad altında olursa olsun yapılmış ek ödemelerin sorumlularının idari, adli ve mali takibatlarını kaldırmışken, gayret ve hizmetleri mukabili yapılmış ücretlendirme tahakkuku nedeniyle sorumlu addedilmenin hukuka aykırı olduğunu belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Savcılık, verilen tazmin hükmünün kaldırılması yönünde görüş bildirmiştir.

Rapor dosyası ve eki belgeler incelendiğinde;

09.09.2004 tarihli ve 2004/169 Esas, 303 Karar Nolu Yıldırım Belediye Meclisi Kararında; "...

Yapılan inceleme neticesinde; ilçemiz sınırları içinde ikamet etmekte olan ve kendi olanakları ile üniversite hazırlık kursuna devam edemeyen öğrencilere üniversite hazırlık kursu verilmesinin uygun olduğuna,

Yıldırım İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı Öğrencileri Yetiştirme ve Sınavlara Hazırlama Yönergesi doğrultusunda belirlenen kurs ücretlerinin aylık olarak Belediyemiz bütçesinden karşılanmasına Yıldırım Belediyesi Üniversite Hazırlık Kursu'nun Yıldırım İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü işbirliği ile yapılabilmesi için gerekli protokolü imzalamak üzere Başkanlık Makamına yetki verilmesine,

.... karar verildi." denilmiştir.

Meclisin verdiği yetkiye dayanılarak Yıldırım İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ile Belediye Başkanlığı arasında 23.09.2004 tarihinde bir protokol imzalanmıştır. Ancak bu Protokolde, Belediye Meclisince verilen yetki aşılarak Milli Eğitim Bakanlığı Öğrencileri Yetiştirme ve Sınavlara Hazırlama Yönergesi hükümlerine aykırı düzenlemelere yer verilmiştir.

Söz konusu Protokolde; "...

Bir ders saati ücreti 20.000.000 TL olarak belirlenmiştir. Kurs Merkezi Müdürü için her kurs günü 5 saat, kurs yönetim kurulunda görev alan müdür yardımcıları ve Belediye Temsilcisi Aytekin TAŞKAN için her kurs günü 4'er saat, denetimde görev alan Yıldırım İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü yetkilileri ve belediye temsilcisi Yıldırım Belediye Başkan Yardımcısı Mustafa Kemal İLHAN için her kurs günü 4'er saat, yazı işlerinden sorumlu memur için her kurs günü 30.000.000 TL, temizlik işlerinde görev alan iki hizmetliye de her biri için 25.000.000 TL ücret tahakkuk ettirilecektir.

Tahakkuk ettirilecek ücretler Yıldırım Belediyesince Kurs Merkezi Müdürlüğü tarafından açtırılan banka hesabına yatırılacaktır. Ödemeler 8 (sekiz) ay boyunca yapılacak olup, ödeme günü her ayın 20. günüdür.

..." denilmektedir.

Belediye Meclisinin kararında işlemlerin Milli Eğitim Bakanlığı Öğrencileri Yetiştirme ve Sınavlara Hazırlama Yönergesi doğrultusunda yürütüleceği belirtilmesine rağmen; protokolde, görevli personele yapılacak ödemeler açısından bu Yönergede belirlenen tutarların aşıldığı görülmüştür.

Milli Eğitim Bakanlığı Öğrencileri Yetiştirme ve Sınavlara Hazırlama Yönergesinin:

"Kurs Ücretinin Tespit ve Tahsil Edilmesi" başlıklı 18. maddesinde;

"Yetiştirme ve hazırlama kursları ücretlidir. Kurslara katılan öğrencilerden ders saati başına alınacak kurs ücreti; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre gece öğretimi için öngörülen gösterge rakamı ile o tarihte uygulanan aylık kat sayısının çarpımı sonucunda bulunacak tutarın .... hazırlama kurslarında ise 1/3'ünden az, tamamından çok olmayacak şekilde kurs merkezi yönetim kurulu tarafından belirlenir. Kurs ücretleri, kurs merkezi yönetim kurulu tarafından milli bankaların birinde açılan hesaba yatırılır ve dekontu okul müdürlüğüne verilir.”

"Kurs Merkezi Yönetim Kurulunun Kuruluş ve Görevleri" başlıklı 16. maddesinde; "Kurs merkezi yönetim kurulu; kurs merkezi müdürünün başkanlığında, kadrosu aynı okulda bulunan müdür başyardımcısı ile yine aynı okuldan kurs merkezi müdürü tarafından görevlendirilecek bir müdür yardımcısı ve okulun koruma derneği ile okul aile birliği başkanlarından oluşur…Kurs merkezi yönetim kurulu, kurs merkezinin iş ve işlemlerinin her bakımdan düzenli olarak yürütülmesinden görevli ve sorumludur."

"Personel Giderleri" başlıklı 21. maddesinde; "Kurs giderleri için, kurs gelirlerinin % 1’inden oluşan bir pay ayrılır.

….

Kurs gelirlerinin % 5'i kurs merkezi müdürüne, % 6'sı kurs merkezi yönetim kurulunun okul müdürü ve okul-aile birliği temsilcisi dışında kalan üyelerine, % 80'i kurslarda görev alan öğretmenlere, % 6'sı ise kurs merkezinin bakım, temizlik, evrak ve baskı işlerini yürüten memur ve hizmetlilere ödenir.

Ödemeler, kurs dönemleriyle sınırlı kalmak kaydıyla ayda; ek gösterge dahil en yüksek Devlet memuru brüt aylığının kurs merkezi müdürü için % 100'ünü, kurs merkezi yönetim kurulu üyelerinin her biri için % 75'ini, memur ve hizmetlilerin her biri için % 50'sini geçemez…Kurs merkezinde görevlendirilen yönetici ve öğretmenler ile destek hizmetlerini yürüten personelden tahakkuk ettirilen gelir ve damga vergileri, kurs merkezi yönetim kurulunca ilgili vergi dairesine yatırılır."

hükümleri mevcuttur.

Yönergede kimlerin kursta görev alabileceği ve kimlere ne miktarda ücret ödenebileceği açıkça düzenlenmiştir. Öğretmenler dışında kalan kurs görevlileri için de ücret üst sınırı mevcuttur. Bu üst sınır, ek gösterge dahil en yüksek Devlet memuru brüt aylığının aylık, kurs merkezi müdürü (okul müdürü) için tamamı, kurs merkezi yönetim kurulu üyelerinin her biri için (müdür yardımcıları) %75'i, memur ve hizmetlilerin her biri için yarısı kadardır. Ayrıca söz konusu Protokol uyarınca kurs yönetim kurulunda görev alan Belediye Temsilcisi Aytekin Taşkan ve denetimde görev alan Yıldırım İlçe Millî Eğitim Müdürü Sebahattin Gencel, Şube Müdürü Arzu Topçu ve Yıldırım Belediye Başkan Yardımcısı Mustafa Kemal İlhan için de Yönergede kurs müdürü dışında kalanlar için belirlenen üst limitin aşılmaması gerektiğinden bu kişiler için uygulanması gereken oranın % 75 olarak alınması gerekmektedir.

İlama konu olayda, kurs yönetim kurulunda görev alan Belediye temsilcisi, denetimde görev alan Yıldırım İlçe Milli Eğitim Müdürü, Şube Müdürü ve Yıldırım Belediye Başkan Yardımcısı ile okul müdürü müdür yardımcısı, memur ve hizmetli için Yönerge ile belirlenen tavanı aşan ücretlerin ödendiği görülmüştür.

Bu nedenle 1285 sayılı ek ilam ile 17.390,60 TL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 07.01.2014 tarih ve 38181 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.