Sayıştay 2. Dairesi 37738 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2005

• Daire: 2

• Dosya No: 37738

• Tutanak No: 37596

• Tutanak Tarihi: 17.09.2013

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden ve sorumlu H.İbrahim METİN ile Sayıştay Savcılığının sözlü açıklamaları dinlendikten sonra gereği görüşüldü:

955 sayılı ilamın 2’nci maddesinde, Müteahhit Gencer İnş.San.Tic.ve Ltd.Şti.’ne ihale edilen 1.193.000,00 YTL sözleşme bedelli Ortaköy İlçesi 24 Derslikli İlköğretim Okulu İnşaatı İşinde; işin sözleşmede ve sonrasında verilen ek sürede tamamlanamamasına rağmen sözleşmede belirtilen günlük gecikme cezasının kesilmemesi nedeniyle toplam 5.726,40 YTL.’na tazmin hükmü hakkında; Temyiz Kurulu’nca verilen 31114 sayılı kararda, işin bitmesi gereken tarih(29.11.2005) ile süre uzatımının verildiği tarih(26.12.2005) arasındaki çalışmaya elverişli günler için, diğer bir deyişle, inşaatın sözleşmesine göre normal bitim tarihi olan 29.11.2005 ile Aksaray İli için çalışılabilir süre sonu olan 15.12.2005 tarihleri arasında kesilmesi gereken (16) günlük gecikme cezasının kesilmesi gerektiği ve hak ediş raporunu düzenleyen ve onaylayan kişilerin de sorumluluğa dahil edilmesi gerektiği belirtilerek ilam hükmünün bozulmasına karar verilmesi üzerine Dairesince, 1130 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesi ile, gecikme cezası kesilmemesi sonucu oluşan 5.726,40 YTL tutarındaki kamu zararının, tahakkuk memuru ve sayman ile birlikte Düzenleyen, onaylayan ve süre uzatım komisyonu üyelerinden müştereken ve müteselsilen tazminine hükmolunmuştur.

Dilekçi Halil İbrahim METİN, 5018 sayılı kanunun 71 inci madde hükmünün aramış olduğu kamu zararının varlığındaki ön şart; "Kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması" şartı ile ilgili olarak kararda böyle bir saptama ya da hüküm bulunmadığını, İlama konu edilen uygulama ve işlemlerde tamamen Yapım İşleri Genel Şartnamesinin tanımış olduğu yasal yetki ve imkan paralelinde işlem tesis edilerek süre uzatımında var olan şartlar (hava koşulları sebebiyle fen noktasından çalışılmayacak günlerin varlığı ve de geçici kabul sürecine dair prosedürün işletilmesinde) gözetilerek hareket edildiğini, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu ve diğer ilgili mevzuat çerçevesinde ve sözleşme şartları ile, taahhüt kapsamında yapımı öngörülen Okul Binasının tamamlanması ve eğitim ve öğretime açılması sağlanmış olup, söz konusu işte herhangi bir kamu / idare zararı veya fazla ödeme söz konusu olmadığını, Onaylayan Müdür Vekili olarak şahsına bir sorumluluk yüklenmemesi gerektiğini,

Aksaray Ortaköy İlçesi 24 Derslikli İlköğretim Okulu İnşaatı İşinde, Sözleşmeye göre iş bitim tarihi 29.11.2005 olup, İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 12.10.2005 tarih ve 22181 sayılı yazısında "Aksaray Ortaköy İlçesi 24 Derslikli İlköğretim Okulu İnşaatında sözleşme kapsamında olmayan, bahçe duvarı, çevre tanzimi ve istinat duvarlarının yapılmasına esas ön keşfin hazırlanarak gönderilmesi" talep edildiğini, Bayındırlık ve İskân Müdürlüğünün 19.10.2005 tarih ve 2262 sayılı yazısı ile ön keşfin İl Milli Eğitim Müdürlüğüne gönderildiğini, Aksaray İl Encümenin 16.11.2005 tarihli kararı ek yapılarak İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 21.11.2005 tarih ve 25690 sayılı yazısı ile "Ortaköy İlçesi 24 Derslikli İlköğretim Okulu ihata duvarının yapımı için İl Encümeninden karar alınarak ödenek tahsis edildiği" bildirilerek Söz konusu işlerin aynı müteahhide aynı sözleşme şartları ile yaptırılması istenildiğini, İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 02.12.2005 tarih ve 27125 sayılı "Ortaköy İlçesi 24 Derslikli İlköğretim Okulu İnşaatı İşinde ihale aşamasında düşünülmeyip sonradan ihata duvarının yapılmasına ihtiyaç duyulduğu, söz konusu işin sözleşme hükümleri çerçevesinde süre hariç aynı yükleniciye yaptırılabilir" içerikli yazısı ile 01.12.2005 tarih ve 26985 sayılı valilik olurunun Bayındırlık ve İskân Müdürlüğüne gönderildiğini, Bayındırlık ve İskân Müdürlüğünün 06.12.2005 tarih ve 2498 sayılı iş artış onay teklifi eki iş artışı ek yaklaşık maliyeti İl Encümen Başkanlığından iş artış onayı alınmak üzere İl Milli Eğitim Müdürlüğüne gönderildiğini, İl Encümen kurulunun 07.12.2005 tarihinde aldığı kararda;"İl Milli Eğitim Müdürlüğünce Ortaköy İlçesi 24 Derslikli İlköğretim Okulu İnşaatı ile ilgili iş artışı ve süre uzatımı talep edilmektedir. İl Encümenimiz tarafından yapılan değerlendirme sonucunda, yüklenici firma Gencer İnş. San. Tic. ve Ltd. Şti. 'nin taahhüdü altında yapımı devam eden, İlimiz Ortaköy İlçesi 24 Derslikli İlköğretim Okulu İnşaatı ile ilgili olarak Bayındırlık ve İskan Müdürlüğünce hazırlanan iş artış ve süre uzatımına ait teklifte belirtilen, iş artışı ek yaklaşık maliyet icmalinin uygun görülmesine, %7.48 lik iş artışı dahilinde artan imalatın aynı müteahhide aynı sözleşme şartlarına göre (fiyat farkı verilmeden) yaptırılmasına, söz konusu artışa tekabül eden 11 günlük süre uzatımının verilmesine, kararın gereği için İl Milli Eğitim Müdürlüğüne tevdiine oybirliğince karar verildi" denildiğini, İl Milli Eğitim Müdürlüğünün de İl Encümen Kurulu kararını 14.12.2005 tarih 28219 sayılı yazısı ekinde Bayındırlık ve İskân Müdürlüğüne gönderdiğini, Karar ekinin 16.12.2005 tarihinde posta yolu ile müteahhide tebliğ edildiğini, Takdir edileceği üzere İş artış onayı alınmadan ve işin yüklenicisine tebliğ edilmeden artış kapsamındaki imalatın yaptırılması mümkün olmadığını, İl Encümen kararından sonra;

Bayındırlık ve İskân Müdürlüğünde; Bir başkan Md. Yrd. H.İbrahim METİN, Üye Enver BİBEROĞLU İnş.Müh, Üye İnş.Müh. Mete KILIÇ, Üye Mak.Müh. Erol KUYUCU, Y.Üye Mak.Müh. Serdar EKENTOK ' dan oluşturulan Süre Uzatım Komisyonunun 26.12.2005 tarihinde toplanarak “Aksaray İli için belirlenmiş olan harçlı ve sulu imalatların yapılmasının havanın fen ve sanat açısından çalışılmaya uygun olmadığı döneme (15 Aralık-01 Nisan) girilmiş olması nedeniyle iş artışı kapsamında yer alan okulun ihata duvarı ve beton işlerine tekabül eden 11 günlük sürenin 01.04.2006 tarihine eklenerek iş bitim tarihinin 11.04.2006 olarak belirlenmesini ve ödenek dilimlerinin de;

2005 Yılı = 1.193.000,00-YTL

2006 Yılı = 89.195,34-YTL TOPLAM = 1.282.195,34-YTL Tutarlarında revize edilmesini” komisyonlarınca oybirliği ile kabul ederek karar altına aldıklarını, Komisyonun bu kararını 26.12.2005 tarihinde Vali a. İl özel İdare Müdürü Kadir ERASLAN olurlarına arz ettiklerini, Sonuç olarak, İş artışı ve süre uzatım kararı onayı ile birlikte işin tamamı bir bütün haline gelmiş olup, ara hak edişlerdeki iş programına göre görülen gecikme için herhangi bir ceza uygulaması yapılamayacağını, Yeni iş bitim tarihi olan 11.04.2006 tarihinden sonra yüklenicinin işi geç bitirmesinden dolayı gereken cezai işlemler yapıldığını, 2005 yılı sene sonunda verilmiş olan 26.12.2005 tarih ve 5 nolu ara hak edişin seviyesinin %62.82 olmasının nedeninin yüklenicinin tesisatla ilgili imalatlarının montajının eksik olması veya tesisatın denenmemesinden dolayı hak edişe dahil edilmemesinden olduğunu(inşaatın genel olarak %95 in üzerinde tamamlanmış olmasına rağmen) belirterek adına verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını,

Dilekçilerden Hüsnü YILDIZ dilekçesinde, usul yönünden süre uzatım komisyonunun hatalı karar vermesinden dolayı yapı denetim görevlisi olarak sorumlu tutulmaması gerektiğini, esasa ilişkin olarak ise yapılan uygulamanın mevzuata uygun olduğunu söz konusu işte herhangi bir kamu / idare zararı veya fazla ödeme söz konusu olmadığını,

Dilekçi Kadir ERASLAN, süre uzatım kararı veren encümen üyelerinin de sorumlu bulunduklarından tazmine dâhil edilmeleri gerektiğini, ek süre için İdare işin bitimine 47 gün kala yazışmamalara başlandığını ve ek keşfin düzenlenmesi ile ilgili olarak, işlerin İl Milli Eğitim, İl Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü ile İl Özel İdaresi arasında sürekli idari ve teknik yazışma çalışmalarından meydana geldiği ve idarenin zarara uğratılmadığı, kimsede kasıt ve kusur olmadan özveri ile çalışılarak işlerin yerine getirildiğini,

Diğer dilekçiler de bu olayda herhangi bir kamu zararın bulunmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedirler.

Sayıştay Başsavcılığı “Ortaya konulanlar karşısında adı geçenlerin temyiz talebinin kabulü ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına hükmedilmesinin uygun olacağı mütalâa olunmaktadır.” Şeklinde görüş belirtmiştir.

YİGŞ.nin 30.maddesi son fıkrasına göre; işin tamamlanması için sözleşmesinde tespit edilen tarih veya süre haricinde başkaca kayıt bulunmayan işlerde, havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan devresi ile resmi tatil günleri göz önünde tutularak iş bitim tarihi veya süresi belirlenmiş sayılacağından, yüklenici, çalışmadığı bu gibi günleri öne sürerek süre uzatılması isteğinde bulunamaz. Ancak süre uzatımlarında, yapılacak işin özelliğine göre çalışılamayacak günler de dikkate alınarak verilecek süre belirlenir.

Rapor dosyası ve eki belgeler incelendiğinde;

Aksaray Ortaköy İlçesi 24 Derslikli İlköğretim Okulu İnşaatı İşinin 21.06.2005 tarihinde yapılan ihale sonucu 1.193.000,00 YTL. sözleşme bedeli üzerinden 08.07.2005 tarihli sözleşme ile yüklenici firma Gencer İnş. San.Tic. ve Ltd. Şti.'nin taahhüdüne bağlandığı,

12.07.2005 tarihinde yer tesliminin yapıldığı, İşe ait sözleşmede işin süresinin 140 takvim günü ve sözleşmeye göre iş bitim tarihinin 29.11.2005 olduğu,

İl Milli Eğitim Müdürlüğünce 12.10.2005 tarih ve 22181 sayılı yazı ile;

"Aksaray Ortaköy İlçesi 24 Derslikli İlköğretim Okulu İnşaatında sözleşme kapsamında olmayan, bahçe duvarı, çevre tanzimi ve istinat duvarlarının yapılmasına esas ön keşfin hazırlanarak gönderilmesi"nin talep edildiği,

Bayındırlık ve İskân Müdürlüğünün 19.10.2005 tarih ve 2262 sayılı yazısı ile ön keşfin İl Milli Eğitim Müdürlüğüne gönderildiği,

Aksaray İl Encümenin 16.11.2005 tarihli kararı ek yapılarak İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 21.11.2005 tarih ve 25690 sayılı yazısı ile;

"Ortaköy İlçesi 24 Derslikli İlköğretim Okulu ihata duvarının yapımı için İl Encümeninden karar alınarak ödenek tahsis edildiğinin" bildirildiği ve söz konusu işlerin aynı müteahhide aynı sözleşme şartları ile yaptırılmasının istenildiği,

İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 02.12.2005 tarih ve 27125 sayılı;

"Ortaköy İlçesi 24 Derslikli İlköğretim Okulu İnşaatı İşinde ihale aşamasında düşünülmeyip sonradan ihata duvarının yapılmasına ihtiyaç duyulduğu, söz konusu işin sözleşme hükümleri çerçevesinde süre hariç aynı yükleniciye yaptırılabilir" içerikli yazısı ile 01.12.2005 tarih ve 26985 sayılı valilik olurunun Bayındırlık ve İskân Müdürlüğüne gönderildiği,

Bayındırlık ve İskân Müdürlüğünün 06.12.2005 tarih ve 2498 sayılı iş artış onay teklifi eki iş artışı ek yaklaşık maliyetin, İl Encümen Başkanlığından iş artış onayı alınmak üzere İl Milli Eğitim Müdürlüğüne gönderildiği,

İl Encümen Kurulunun da 07.12.2005 tarihinde aldığı kararda;

"İl Milli Eğitim Müdürlüğünce Ortaköy İlçesi 24 Derslikli İlköğretim Okulu İnşaatı ile ilgili iş artışı ve süre uzatımı talep edilmektedir. İl Encümenimiz tarafından yapılan değerlendirme sonucunda, yüklenici firma Gencer İnş.San.Tic. ve Ltd. Şti. 'nin taahhüdü altında yapımı devam eden, İlimiz Ortaköy İlçesi 24 Derslikli İlköğretim Okulu İnşaatı ile ilgili olarak Bayındırlık ve İskan Müdürlüğünce hazırlanan iş artış ve süre uzatımına ait teklifte belirtilen, iş artışı ek yaklaşık maliyet icmalinin uygun görülmesine, %7.48 lik iş artışı dahilinde artan imalatın aynı müteahhide aynı sözleşme şartlarına göre (fiyat farkı verilmeden) yaptırılmasına, söz konusu artışa tekabül eden 11 günlük süre uzatımının verilmesine, kararın gereği için İl Milli Eğitim Müdürlüğüne tevdiine oybirliğince karar verildi" denildiği,

İl Milli Eğitim Müdürlüğünün de İl Encümen Kurulu kararını, 14.12.2005 tarih 28219 sayılı yazısı ekinde Bayındırlık ve İskân Müdürlüğüne gönderdiği,

Karar ekinin 16.12.2005 tarihinde posta yolu ile müteahhide tebliğ edildiği,

İl Encümen kararından sonra; Bayındırlık ve İskân Müdürlüğünde oluşturulan Süre Uzatım Komisyonunun, 26.12.2005 tarihinde toplanarak Aksaray İli için belirlenmiş olan harçlı ve sulu imalatların yapılmasının havanın fen ve sanat açısından çalışılmaya uygun olmadığı döneme (15 Aralık-01 Nisan) girilmiş olması nedeniyle iş artışı kapsamında yer alan okulun ihata duvarı ve beton işlerine tekabül eden 11 günlük sürenin 01.04.2006 tarihine eklenerek iş bitim tarihinin 11.04.2006 olarak belirlenmesini ve ödenek dilimlerinin de

2005 Yılı = 1.193.000,00 YTL

2006 Yılı = 89.195,34 YTL

TOPLAM=1.282.195,34 YTL tutarlarında revize edilmesi kararını aldığı,

Komisyonun (26.12.2005 tarih ve 5 sayılı Süre Uzatım Komisyonu) kararını 26.12.2005 tarihinde Vali a. İl özel İdare Müdürü Kadir ERASLAN’ın olurlarına sunduğu anlaşılmaktadır.

İlam hükmü; % 7,48 oranındaki iş artışı için verilen süre uzatımının (11 gün) işin bitim tarihi yerine havanın fen ve sanat açısından çalışılmaya uygun olmadığı dönemin (15 Aralık-01 Nisan) bitimine eklenerek 11.04.2006 tarihinin işin yeni bitim tarihi olarak belirlenmesi gerekçesi ile verilmiştir.

Okul inşaatı işine ait tip sözleşmenin “Gecikme halinde alınacak cezalar” başlıklı 10/2.bendinde;

“İdarece verilen süre uzatımı hariç, iş zamanında bitirilemediği takdirde geçen her takvim günü için yüklenicinin hak edişinden sözleşme bedelinin % 0,003 (on binde üç) oranında gecikme cezası kesilir…” denilmiştir.

Ancak Proje değişikliği, imalat değişikliği, imalat artışları gibi iş artışlarına neden olan uygulamalar idarenin talep ve bilgisi dahilinde gerçekleştirilmekte ve artışa konu işler de yüklenici tarafından idarenin talimat vermesi üzerine yapılabilmektedir.

İlave iş kapsamındaki işlerin tespiti ve yükleniciye yaptırılması konusundaki karar alma yetkisi tümüyle idareye aittir. İdarenin iş artışlarını belirleyerek buna ilişkin prosedürü işin süresi bitmeden yükleniciye bildirmesi halinde iş artışı nedeniyle verilecek ek süre iş bitim tarihine eklenecektir. İdarenin iş artışı tespiti, gerekçe raporu, ödenek raporu, olur gibi işlemleri geciktirmesi ve ilave iş kapsamındaki işlerin yapılmasına dair tebligatı iş bitim tarihinden sonra yapması durumunda iş bitim tarihi ile yapılan tebligat arasında süre yönünden bir boşluk meydana gelecektir. Bu tür gecikmelerin olmaması için idarenin söz konusu işlemleri, işin devamı sırasında tamamlaması ve iş bitim tarihinden önce yükleniciye tebligatta bulunması önemlidir.

İlama konu olayda İl Encümeninin 07.12.2005 tarih ve 173 sayılı kararı ile % 7,48 lik iş artışı yapılmış ve yükleniciye 11 takvim günü ek süre verilmiştir.

Yukarıda tarihsel sıralaması belirtilen iş artışı ve buna ilişkin sürecin aslında İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 12.10.2005 tarih ve 22181 sayılı "Aksaray Ortaköy İlçesi 24 Derslikli İlköğretim Okulu İnşaatında sözleşme kapsamında olmayan, bahçe duvarı, çevre tanzimi ve istinat duvarlarının yapılmasına esas ön keşfin hazırlanarak gönderilmesi" şeklindeki yazısı ile başladığı, ancak işe ait artış ve süre uzatımına ilişkin diğer kararların iş bitim tarihinden sonraki bir tarihte alındığı, yükleniciye tebligatın Aksaray ili için belirlenmiş çalışılmayan dönemde yapıldığı ve iş artışının kapsamının okulun ihata duvarı ve beton işleri olduğu görülmüştür. Ayrıca söz konusu süre uzatılmasına neden olan olayda, yükleyiciye atfedilecek bir kusurun olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle, ilave iş artışı nedeniyle verilen 11 günlük süre uzatımının, sözleşmesine göre işin bitim tarihi olan 29.11.2006 tarihine eklenmeyerek çalışılmayan dönemin bitimine eklenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı, 2005 yılı sene sonunda verilmiş olan 26.12.2005 tarih ve 5 nolu ara hak edişin seviyesinin %62.82 olmasının nedeninin yüklenicinin tesisatla ilgili imalatlarının montajının eksik olması veya tesisatın denenmemesinden dolayı hak edişe dahil edilmemesinden kaynaklandığı anlaşıldığından, 1130 sayılı Ek İlamın ilamın 2.maddesi ile 5.726,40 YTL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 17.09.2013 tarihli ve 37596 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.