Sayıştay 2. Dairesi 37525 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 2

• Dosya No: 37525

• Tutanak No: 40166

• Tutanak Tarihi: 24.03.2015

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten ve duruşmada murafaacı Yıldırım TUFAN ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamaları dinlendikten sonra gereği görüşüldü:

1. 930 sayılı ilamın 1. A) Benli İnş. Emlak Mim. Müh. İnş. Ltd. Şti yüklenimindeki “Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı Hizmet Binalarının Tadilat ve Onarımı İşi” nde, iş artışı sonucunda, yüklenicinin teklif birim fiyatları varken, mevzuatın öngördüğü şartlar oluşmadan yeni birim fiyat yapıldığı gerekçesiyle 60.505,67 TL.’ye tazmin hükmü verilmiştir.

930 nolu ilamın 1-A maddesi ile verilen tazmin hükmüne harcama yetkilisi sıfatı ile iştiraki bulunan Mustafa ERTEK’in başvurusu üzerine düzenlenen 24.03.2015 gün ve 40165 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile hükmün bozularak yeniden hüküm verilmesini sağlamak üzere 37525 sayılı dosyanın ilgili Daireye gönderilmesine karar verilmiş olduğundan, bu dosyanın da söz konusu dosya ile birleştirilerek ilgili Daireye gönderilmesine,

2. 930 sayılı ilamın 1. B nci maddesiyle; Benli İnş. Emlak Mim. Müh. İnş. Ltd. Şti yüklenimindeki “Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı Hizmet Binalarının Tadilat ve Onarımı İşi”, yıllara sari olmasına rağmen gelir vergisi tevkifatının yapılmadığı gerekçesiyle 13.429,52 TL.’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle:

Benli İnşaat Emlak Mimarlık Mühendislik İnşaat Limitet Şirketi "Hizmet Binalarının Tadilat ve Onarım İşi'nin" bitiş tarihi 29/01/2010 olarak öngörüldüğü, işin geçici kabul tarihinin 23/12/2009 geçici kabul tutanağının onay tarihi 10/03/2012 olduğundan yıllara sari olan söz konusu işe ilişkin hakediş ödemelerinden %3 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekirken yapılmadığı ve sorumlulara 39640 ödeme nolu 233.016.65 TL Tik hak edişten 6.990.50 ve 47577 nolu hak edişten 214.634.01 TL Tik 6.439.02 TL olmak üzere 13.429.52 TL borç çıkarıldığı belirtildiğini, Hakediş cetvellerinin değerlendirilmesi oldukça teknik bir konu olup muhasebe bilgisi gerektirmektedir. Sayıştay incelemesi ile saptanan bu durum tarafından iki ayrı saymanlık müdürlüğüne inceletilmiş her iki saymanlık müdürlüğünce de kesintilerin usulüne uygun yapıldığı beyan edilmiştir, kaldı ki bu ödemede sağlık bakanlığı merkez saymanlığı denetiminden geçmiş ve ödeme ondan sonra yapılmıştır. Hak edişleri hazırlayan teknik personel ise ihalenin yıllara sari olmasına rağmen aynı yıl içinde bitirilmiş olması ve 2009 yılı ödeneğinin kullanılması nedeniyle bu kesintinin yapılamayacağını beyan etmiştir. Hakimliğinizin bu meyanda ki savunmayı kabul etmemesi nedeniyle ilgili firmadan vergilerin 2010 yılı gelir vergisi beyannamesinde gösterildiğine ve ödendiğine dair belgelerin Türkiye Halk Sağlığı Kurumuna ibraz edilmesi ibraz edilmediği taktirde hak edişinden veya teminatından mahsup edilmesi için yazı yazılmıştır.(Ek 13). Hak ediş hesaplamalarında sorumlulukları olmasına rağmen gerek ilgili firma gerekse kontrol komisyonu tarafından belirtilmeyen, muhasebe müdürlüğü denetiminde saptanmayan bir kusur nedeni ile ilgili müteşebbisin gelir vergisi beyannamesinde bu vergiyi beyan etmemiş olabileceği, beyan etmiş olsa bile ödememiş olabileceği varsayımları ile tarafına ödettirilmesini adalet ölçüleriyle bağdaştırmadığından kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay savcılığının karşılamasında:

“B) 193 sayılı yasanın 44. maddesi geçici kabulün yapıldığı tutanağın idarece onaylandığı tarihin işin bitim tarihi olduğunu hüküm altına almıştır. Bu durumda işin, kabule hazır olduğu tarihi işin bitim tarihi olarak kabul etmek mümkün değildir. Önemli olan idarenin onayladığı tarihtir. Bu bakımdan temyiz talebinin reddi ile Daire Kararının onanmasına” denilmiştir.

193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun “Birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işleri” başlıklı değişik 42 nci maddesinde, “Birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat (dekapaj işleri de inşaat işi sayılır) ve onarma işlerinde kar veya zarar işin bittiği yıl kati olarak tespit edilir ve tamamı o yılın geliri sayılarak, mezkûr yıl beyannamesinde gösterilir.

Mükellefler bu madde kapsamına giren hallerde her inşaat ve onarım işinin hasılat ve giderlerini ayrı bir defterde veya tutmakta oldukları defterlerin ayrı sayfalarında göstermeye ve düzenleyecekleri beyannameleri işlerin ikmal edildiği takvim yılını takip eden yılın Mart ayının onbeşinci günü akşamına kadar vermeye mecburdurlar.”,

“İnşaat ve onarma işlerinde işin bitimi”ni düzenleyen 44 üncü maddesinde de,

“İnşaat ve onarma işlerinde geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarih; diğer hallerde işin fiilen tamamlandığı veya fiilen bırakıldığı tarih bitim tarihi olarak kabul edilir.

Bitim tarihinden sonra bu işlerle ilgili olarak yapılan giderler ve her nam ile olursa olsun elde edilen hasılat, bu giderlerin yapıldığı veya hasılatın elde edildiği yılın kar veya zararının tespitinde dikkate alınır.”

“Vergi Tevkifatı” başlıklı 94 üncü maddesinde ise, “Kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zirai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar. …

3. 42 nci madde kapsamına giren işler dolayısıyla bu işleri yapanlara (kurumlar dahil) ödenen istihkak bedellerinden (/2006/11449 sayılı B. K. K ile %3 Yürürlük:1. 1. 2007)

… vergi tevkifatı yapılır.” denilmektedir.

Benli İnş. Emlak Mim. Müh. İnş. Ltd. Şti. yüklenimindeki “Hizmet Binalarının Tadilat ve Onarımı İşi”nin bitiş tarihi sözleşmede 29.01.2010 olarak öngörülmüştür. İşin geçici kabulü itibar tarihi 23.12.2009 olsa da, geçici kabul tutanağı onay tarihi 10.03.2010 olduğundan, yıllara sari olan söz konusu işe ilişkin hakediş ödemelerinden %3 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir.

193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun 44 üncü maddesinde, iş bitim tarihi olarak geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihin esas alınması gerektiği belirtildiğinden, işin geçici kabule hazır olduğu tarihin iş bitim tarihi olarak esas alınması mümkün görülmemektedir.

Bunun yanında, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinde düzenlenen “Vergi Tevkifatı” uygulamasının amacı, vergilerin tahsilini daha kolay ve garantili şekilde gerçekleştirmek, küçük matrahların vergiden kaçırılmasını önlemek, maliye idaresinin ve vergi mükellefinin işlem yükünü azaltmak, verginin, gelirin doğuşundan çok kısa bir süre içinde maliye dairesine geçmesini sağlamaktır. Bu itibarla, Kanunun emredici hükümlerine uyup uymama noktasında kişilerin tercih hakkı bulunmamaktadır. Kaldı ki, yüklenici firmanın beyannamesinde, bu işle ilgili hak ediş ödemelerinden elde edilen hâsılatın yer alıp almadığı bilinmemektedir. Bu nedenle, yüklenicinin ilgili vergi dairesine beyanname verdiği, beyanname verdiği kabul edilse bile tahakkuk eden vergiyi ödediği belli değildir.

Ayrıca, vergi kesenlerin sorumluluğu, VUK’ nun 11 inci maddesinde genel olarak düzenlenmiştir. Madde hükmüne göre, yaptıkları veya yapacakları ödemelerden vergi kesmeye mecbur olanlar, verginin tam olarak kesilip ödenmesinden ve bununla ilgili diğer ödevleri yerine getirmekten sorumlu bulunmaktadırlar. Mal alım satımı ve hizmet ifası dolayısıyla vergi kesintisi yapmak ve vergi dairesine yatırmak zorunda olanların bu yükümlülükleri yerine getirmemeleri halinde, verginin ödenmesinden, alım-satıma taraf olanlar ile hizmetten yararlananlar, aralarında zımnen dahi olsa irtibat olduğu tespit olunanlar müteselsilen sorumludurlar. Bununla birlikte dilekçi tarafından murafaa sırasında tarafımıza sunulan belgelerin gelir vergisi tahsilatıyla bir ilgisi bulunmamaktadır.

Bu itibarla; dilekçi iddialarının reddedilerek 930 sayılı ilamın 1-B maddesine ilişkin 7.Daire tarafından verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

3. 930 sayılı ilamın 1. C nci maddesiyle; İlave iş oluru alınmasına rağmen ilave iş tutarı üzerinden damga vergisinin alınmadığı gerekçesiyle 427,75 TL.’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle:

"İlave iş oluru alınmasına rağmen ilave iş tutarı üzerinden damga vergisinin alınmadığı görülmüştür" İlave işe ait %0,75 lik damga vergisinin ek teminatla birlikte 4.hak edişten 445,24 TL olarak kesildiği görülmektedir.” Denilmiştir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde; 488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 2 nci maddesinde, “Vergiye tabi kağıtlar mahiyetinde bulunan veya onların yerini alan mektup ve şerhlerle, bu kağıtların hükümlerinin yenilenmesine, uzatılmasına, değiştirilmesine devrine veya bozulmasına ilişkin mektup ve şerhler de damga vergisine tabidir.” denilmektedir. Kanunun 14 üncü maddesinde ise, belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktarın aynı nispette vergiye tabi olduğu belirtilmektedir.

Ödeme emri belgesi üzerindeki tutar 253.268,13 TL.’dir. Dolayısıyla ödeme emri belgesi üzerinden kesilmesi gereken damga vergisi (253.268,13x0.0075) 1.899,51 TL.’dir. 47577 nolu ödeme emri belgesinden ise 2.294,18 TL.lik kesinti yapılmıştır. Bu fazla kesintinin diğer ödeme emri belgeleri üzerinde eksik kesilen damga vergisine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Dilekçi 445,24 TL. kesinti yapıldığını beyan etse de denetçi tarafından rapor dosyası eki belgeler arasında olan Muhasebat Genel Müdürlüğü sisteminden alınan 47577 numaralı ödeme emri belgesinde bu tutarda bir kesinti görülmemektedir.

İş artışı tutarı 57.032,69 TL. kesilmesi gereken damga vergisi (57.032,69 x 0.0075) 427,74 TL.dir.

Bu itibarla iş artışı üzerinden kesilmeyen damga vergisine ilişkin olarak dilekçi iddiasının reddedilerek 7.Daire tarafından 930 sayılı ilamın 1-c maddesine ilişkin verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 24.03.2015 tarih ve 40166 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.