Sayıştay 2. Dairesi 36989 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2008

• Daire: 2

• Dosya No: 36989

• Tutanak No: 39296

• Tutanak Tarihi: 24.06.2014

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

1589 sayılı ilamın 2 inci maddesiyle; Belediyeye iş yapan bir yapı denetim firması aleyhine başlatılan icra takibi nedeniyle firmaya ait borcun Belediye bütçesinden ödenmesi ve ödenen tutarın firmadan tahsil edilmemesi sonucu sebep olunan 22.970,00 YTL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde:

İlgili maddede belirtilen CEBRİ İCRA TEHDİTİ altında ödenmek zorunda kalınan meblanın faizleri ile birlikte ilgilisinden geri alınması amacı ile Belediyenin Hukuk İşleri Müdürlüğünce Çorlu 1 icra Müdürlüğü 2009/7037 Sayılı dosyası üzerinden 08/06/2009 tarihinde icra takibi başlatılmış olup faizleri ile birlikte toplam 32.732,25-TL için ÖDEME EMRİ tebliği çıkartılmıştır. Ancak ilgili şahsın ve sahibi olduğu Yapı Denetim şirketinin belirtilen adreslerde bulunamaması nedeni ile tebligatlar icra dosyasına iade edilmiş olup halen ilgililerin tebligata esas adreslerinin tespitine çalışıldığını, Çorlu 1. İcra Müdürlüğünde takibat devam ettiğini,

Çorlu 1.icra Müdürlüğünün 2009/769 takip dosyasında borçlu Yusuf Ziya KUTLUOĞLU ve KUTLUOĞLU YAPI DENETİM aleyhinde takip başlatıldığını, Ekte sunulan Çorlu 1.İcra dairesinin 2009/769 sayılı takip numaralı dosyasında tahsili yönünde hangi aşamaya gelindiği görüldüğünü, Tahsili yönünde icra takibatı devam ederken TARAFINA KAMU ZARARI HÜKMEDİLMESİ yersiz olduğunu belirterek

tazmin kararının KALDIRIMLASINI TELEP ETMEKTEDİR.

Sayıştay savcılığının karşılamasında:

“Adı geçen tarafından ortaya konulanlar Daire tarafından verilen kararın gerekçelerini ortadan kaldırmadığı gibi, ilam hükmünün gereğinin yapılmakta olduğunu göstermektedir. Belirtilen durum karşısında temyiz talebinin reddi ile verilen kararın tasdikine hükmedilmesinin uygun olacağı mütalâa olunmaktadır.”denilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 3’üncü maddesinde kamu gideri;

“Kanunlarına dayanılarak yaptırılan iş, alınan mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik katkı payları, iç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri, borçlanma araçlarının iskontolu satışından doğan farklar, ekonomik, malî ve sosyal transferler, verilen bağış ve yardımlar ile diğer giderleri,

…

İfade eder.” şeklinde tanımlanmış,

Kanun’un 8’inci maddesinde;

“Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.”,

32’nci maddesinin ikinci fıkrasında;

“Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,

71’inci maddesinde;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

…

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

esas alınır.” denilmiştir.

Bu hükümlerine göre, Belediye Kanunu’nda belediyenin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmayan işlere ait giderlerin belediye bütçesinden ödenmesi mümkün değildir.

Dilekçi dilekçesinde firma aleyhine icra takibinin başladığını belirtse de ilgili yapı denetim firmasına ulaşılmış ve para tahsil edilebilmiş değildir. Dolayısıyla idare olarak gerekli hukuki işlemler yapılmış olsa da söz konusu tutar belediye bütçesine geri kazandırılamamıştır.

Bu itibarla; 2.Daire tarafından 1589 sayılı ilamın 2 inci maddesine ilişkin verilen 22.970,00 TL.ye ilişkin tazmin hükmünün TASDİKİNE,

2. 1589 sayılı ilamın 6 ıncı maddesiyle; Belediye Meclisi Kararı ile Çorlu Spor Kulübü Derneğine tahsis edilen otoparkın kira sözleşmesinin bitiminden 17.08.2006 tarihine kadar Belediye tarafından işletildiği, bu tarihten sonra otoparkı Belediye dışından kişilerin işlettiği ancak bu kişilerden ecrimisil tahsil edilmediği gerekçesiyle 71.944 TL.’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde:

Çorlu Spor Kulübü tarafından işletilmesine karşın, Muhittin Mahallesi Gölcük Meydanı Merkez Karakolu yanında bulunan üç katlı otopark alanı için herhangi bir kira geliri alınmadığı için hakkımızda tazmin kararı verildiği,

Öncelikle işgal altında bulunduğu iddia edilen taşınmazın Çorlu Spor Kulübü tarafından kullanıldığında herhangi bir şüphe bulunmadığı, Bu husus daire kararında da ifade edilmektedir. Bu sebeple üzerinde durulması gerekli olan konu, belediyemizin spor kulübüne böyle bir yeri tahsis edip edemeyeceği veya kiraya vermek zorunda olup olmadığı veya kira bedeli almak zorunda olup olmadığı noktaları olduğu,

Belediyelerin sahip oldukları taşınmazların kiraya verilmesi 5393 sayılı Belediye Kanununun 15 inci maddesinin (h) fıkrası gereğidir. Ancak aynı kanunun 14 üncü maddesinde gençlik ve spor hizmetlerinin yapılması veya yaptırılması belediyenin görev alanları içerisine girmektedir. Belediyelerin spor hizmetlerini yaptırması ise ancak ve ancak üçüncü bir kişi ile mümkündür. Spor kulüpleri bu açıdan spor hizmetlerini yapabilecek üçüncü kişiler olarak kabul edilmelidir. Ayrıca, aynı kanunun 14 üncü maddesinin (b) bendinde belediyelerin amatör spor kulüplerine malzeme verebileceği ve GEREKLİ DESTEĞİ SAĞLAYACAĞI şu şekilde belirtilmektedir: "Gerektiğinde, öğrencilere, amatör spor kulüplerine malzeme verir ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara belediye meclisi kararıyla ödül verebilir." Çorlu Belediyesi tarafından Çorlu Spor Kulübüne yapılan bu taşınmaz tahsisi de bu şekilde bir uygulamadır. Belediyelerin spor kulüplerine her türlü desteği vermesi mümkün olduğundan dolayı, spor kulüplerinin faaliyetlerini ancak ve ancak elde edeceği gelirler veya kendisine sağlanan gelirlerle devam ettireceğinden ötürü, belediyelerin otopark gelirlerini işletmesiyle birlikte spor kulübüne devretmesi kadar doğal ve hukuki bir durum olduğunu,

Bağlı olarak, tazmin kararında Çorlu Spor Kulübünün kira bedeli vermemesi neticesinde Belediyenin 71.944,00 TL zarara uğradığı ifade edilmektedir. Eğer belediye elde ettiği bu geliri aynen spor kulübüne iade edebilecek durumda olsaydı, böyle bir kamu zararından bahsedilebilir miydi? Kaldı ki du durumda personel giderleri' de Belediyenin başka bir gideri olacaktır. Bunun cevabını görmek amacıyla Sayıştay Temyiz Kurulunun 15.12.2009 tarih ve 31013 nolu kararına bakmak da fayda bulunmaktadır: "5272 ve 5393 Sayılı Belediye Kanunlarının yukarıda bahsedilen maddelerinde görüldüğü üzere, belediyeler mahalli ve müşterek nitelikte olmak şartıyla gençlik ve spor hizmetlerini yapmak veya yaptırmakla, amatör spor kulüplerine malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamakla görevli ve sorumlu kılınmıştır. Gerekli desteği sağlamak tabiri aynı zamanda nakdi yardımı da kapsamaktadır." Görüleceği üzere, belediyelerin nakdi yardım yapabilmesinde dahi herhangi bir engel bulunmamaktadır. Kaldı ki; belediyenin taşınmaz gelirini önce alıp nakdi olarak tekrar spor kulübüne vermesi yerine, doğrudan taşınmazın gelirini tahsis etmesinde bu açıdan herhangi bir sakınca bulunmadığını,

Benzer Sayıştay Temyiz Kurulunun 18.01.2011 tarih ve 32792 tutanak nolu bir başka kararında da şu ifadelere yer verilmiştir:

"5393 sayılı Belediye Kanununun 14 üncü maddesinde:

"b) Gerektiğinde, öğrencilere, amatör spor kulüplerine malzeme verir ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.

Belediye, kanunlarla başka bir kamu kurum ve kuruluşuna verilmeyen mahalli müşterek nitelikteki diğer görev ve hizmetleri de yapar veya yaptırır. Hizmetlerin yerine getirilmesinde öncelik sırası, belediyenin mali durumu ve hizmetin ivediliği dikkate alınarak belirlenir." denilmekte,

5393 Sayılı Belediye Kanunlarının yukarıda bahsedilen maddelerinde görüldüğü üzere, belediyeler mahalli ve müşterek nitelikte olmak şartıyla gençlik ve spor hizmetlerini yapmak veya yaptırmakla, amatör spor kulüplerine malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamakla görevli ve sorumlu kılınmıştır. Gerekli desteği sağlamak tabiri aynı zamanda nakdi yardımı da kapsadığını,

5018 sayılı kanunun 29'uncu maddesinde; "Gerçek veya tüzel kişilere kanuni dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir. Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." Hükmü yer aldığını,

Anılan hükme dayanılarak çıkarılan 2006/10656 Karar sayılı Dernek, Vakıf. Birlik. Kurum, Kuruluş. Sandık ve Benzeri Teşekküllere Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Bütçelerinden Yardım Yapılması Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin c bendinde de "Yardım: İdare bütçelerinden teşekküllere yapılacak nakdi yardımı, ifade eder" denilmek suretiyle nakdi yardıma imkan tanındığını,

Bu itibarla dilekçelerin kabulü ile 1589 sayılı ilâmın 6.maddesi ile 71.944,00-YTL'ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINI talep etmektedir.

Sayıştay savcılığının karşılamasında:

“İlamın 6’ncı maddesine ilişkin olarak da otopark işletmesinin spor kulübüne tahsis edilmek suretiyle Belediye Kanununun 14’üncü maddesinde yer alan düzenlemeler uygun bir işlem yapıldığı ifade edilerek, hakkında verilen tazmin hükmünün kaldırılması istenilmektedir.

Ortaya konulanlar karşısında adı geçenin temyiz talebinin kabulü ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.” Denilmektedir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde:

Muhittin Mahallesi Gölcük Meydanı Merkez Karakolu yanında bulunan üç katlı otopark alanı, Belediye tarafından kiralanmamış Çorlu Spor Kulübü adına hareket eden kişiler tarafından işletilmesine de göz yumulmuştur. Belediye kendine ait gelir getirecek otopark alanının işletilmesi ile ilgili olarak belediye personeli tarafından işletmesi ya da kiraya vererek işletilmesini sağlaması gerekirken herhangi bir girişimde bulunmamıştır. Belediye 2008 yılının Ağustos ayında polis ve zabıta zoruyla otopark alanını geri almış ancak geçmişe yönelik otoparkı işletenlere herhangi bir hukuki işlem başlatmadığı,

Belediyenin 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre Çorlu Eğitim ve Spor Vakfına kiraya verdiği Muhittin Mahallesi Şinasi Kurşun Caddesi Atatürk heykeli arkası 1 ( Bir ) katlı kapalı otopark için 2008 yılı bir aylık kira karşılığı 2.640,00 TL olarak belirlenmiştir. Bu bedelin Muhittin Mahallesi Gölcük Meydanı Merkez Karakolu yanında bulunan üç katlı otopark içinde geçerli olması gerekmektedir. İki otopark alanı birbirine yakın olup şehrin ortasında yer almaktadır. Bundan dolayı kira rayicinin benzer olması gerekmektedir, Kaldı ki söz konusu gelir tahsil edilemeyen otopark alanının araç kapasitesi kiraya verilen otoparkın araç kapasitesinin iki katına tekabül ettiği anlaşılmaktadır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 3’üncü maddesinde kamu geliri;

“Kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, taşınır ve taşınmazlardan elde edilen her türlü gelirler ile hizmet karşılığı elde edilen gelirler, borçlanma araçlarının primli satışı suretiyle elde edilen gelirler, sosyal güvenlik primi kesintileri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirleri,

İfade eder.” şeklinde tanımlanmış,

Kanun’un 8’inci maddesinde;

“Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.”,

38’inci maddesinde;

“Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur.”,

71’inci maddesinde;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.…” denilmiştir.

Bu hükümlere göre gelirlerin tarh, tahakkuk, tahsil ve takibinden sorumlu olanların bu sorumluluklarını mevzuata uygun olarak yerine getirmesi gerekmektedir. Ancak, Belediye tarafından Muhittin Mahallesi Gölcük Meydanı Merkez Karakolu yanında bulunan katlı otopark için bu işlemlerin 2006 yılının Eylül ayından itibaren uygulanmadığı, dolayısıyla kamu kaynağında artışa engel olunduğu görülmüştür.

5393 sayılı Kanunun 15’inci maddesinin beşinci fıkrasında “… 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesi hükümleri belediye taşınmazları hakkında da uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesi hükmüne göre fuzuli şagilden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenilmesi gerektiğinden, Eylül 2006 - Ağustos 2008 dönemi için 71.944,00 TL ecrimisil tahsil edilmediği anlaşılmıştır.

Ayrıca dilekçi spor kulüplerine yardım kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ifade etse de, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14/b maddesi hükmü çerçevesinde amatör spor kulübüne ayni yardım yapılabileceği belirtilmekte, 5018 sayılı kanunun 29. maddesine göre çıkarılan Dernek, Vakıf, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık Ve Benzeri Teşekküllere Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Bütçelerinden Yardım Yapılması Hakkında Yönetmeliğe göre ise, İdarelerce teşekküllere yardım yapılabilmesi için; Teşekkül ile yardım yapacak idare arasında protokol yapılması, Yardım alan teşekkülün, yardımın amacına uygun olarak harcanıp harcanmadığına ilişkin bilgi, belge ve kayıtların birer örneği ile faaliyet raporlarını, faaliyetin bitimini müteakip bir ay içinde veya devam eden faaliyetlerine ilişkin bilgi, belge ve raporlarını takip eden yılın ilk ayı içerisinde yardım yapan idareye göndermesi gerekmektedir. Belediye tarafından yapılan yardımın yönetmelikte belirtilen usullere uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla; 2.Daire tarafından 1589 sayılı ilamın 2 inci maddesine ilişkin verilen 71.944,00 TL. tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 24-26.06.2014 tarih ve 39296 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.