Sayıştay 2. Dairesi 36735 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2009

• Daire: 2

• Dosya No: 36735

• Tutanak No: 41835

• Tutanak Tarihi: 10.05.2016

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Kültür ve Sanat Derneğine yardım yapılması.

2. 374 sayılı ilamın 4. maddesi ile … Belediyesi tarafından … Kültür ve Sanat Derneğine mevzuatında yer alan şartlar var olmadığı halde ve bütçe tertibine uygun olmayan şekilde ödeme yapılması nedeniyle … TL’ye tazmin hükmü verilmiş; 24438 (05.05.2015 tarih ve 40491 tutanak) sayılı Temyiz Kurulu İlamının 3. maddesi ile de söz konusu tazmin hükmünün tasdikine karar verilmiştir.

Karar düzeltmesine ilişkin dilekçede özetle; … Belediyesi tarafından … Kültür ve Sanat Derneğine yapılan yardımın belediye meclisinin 07.05.2009 tarih ve 33 sayılı kararına istinaden yapıldığı,

Temyiz kurulu kararında yasal sürecin açıklandığı, Belediyenin bütçesinden tanıtım yapabileceğinin belirtildiği ancak bütçeden yardım yapılabilme şartları oluşmadığı gerekçesiyle tazmin hükmünün onaylandığı,

Tazmin gerekçesi olarak Dernek, Vakıf, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık ve Benzeri Teşekküllere Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Bütçesinden Yardım Yapılması Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinde belirtilen yardım şartlarından faaliyet konularının ortak olması ve protokol şartlarının mevcut olduğunun belirtildiği, ancak (a) bendinde belirtilmiş “İdare bütçesinde bu amaçla ödenek tefrik edilmiş olması” kuralına uyulmamasının gerekçe gösterildiği,

Olayı somutlaştırmak gerekirse, ödemenin 05.3.1.01 -Dernek, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık vb. Kuruluşlara ekonomik kodundan yapılması gerekirken ödemenin 03.06.02.01 -Tanıtma, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri ekonomik kodundan yapıldığı dolayısıyla idarenin bütçesinde ayrılmayan ödemenin yapıldığının belirtildiği,

2008-2010 yılı Bütçe Çağrısı Ve Hazırlama Rehberinde, 05 -Cari Transferler ana başlığında “Sermaye birikimi hedeflemeyen ve cari nitelikli mal ve hizmet alımını finanse etmek amacıyla karşılıksız olarak yapılan ödemelerdir.” denildiği, 05.3 kodunda “Kar amacı gütmeyen kuruluşların cari nitelikli ödemelerine katkı amaçlarıyla yapılan transferler bu bölümde yer alacaktır.” denildiği ve cari harcamaların ise genel olarak bir işletmenin veya tüzel kişiliğin faaliyetini sürdürmesi için (personel, sgk vb.) yapılan harcamalar olduğunun belirtildiği, oysa idare tarafından yapılan yardımın derneğin cari harcamalarını karşılaması için değil özel bir organizasyon olan festival için gerçekleştirilecek harcamalar için dönemsel yapıldığı,

Festival için yapılan yardımın cari nitelikte olmaması nedeniyle 03.06.02.01 Tanıtma kodundan ödendiği, İdarenin 2009 yılı kesin hesabı incelendiğinde 05.3.1.01 Demek, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık vb. Kuruluşlara ekonomik kodunda ödenek ayrıldığının da ayrıca görüleceği,

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 70. maddesinde; “Kamu zararı oluşturmamakla birlikte bütçelere, ayrıntılı harcama programlarına, serbest bırakma oranlarına aykırı olarak veya ödenek gönderme belgelerindeki ödenek miktarını aşan harcama talimatı veren harcama yetkililerine, her türlü aylık, ödenek, zam ve tazminat dahil yapılan bir aylık net ödemeler toplamının iki katı tutarına kadar para cezası verilir.” denildiği, bu kanun maddesinden de anlaşılacağı üzere bütçeye uygun hareket etmemenin kamu zararı olarak görülmediği ancak cezai müeyyidesinin belirtildiği, zaten belediyelerin Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmelik’ine göre her zaman yetkili organları olan meclis, encümen ve üst yönetici onayı ile aktarma yapabildiği,

Danıştay 2. Dairesinin 31.05.2010 tarih ve 2010/2465 karar 2010/1471 esas numaralı kararı ile 21.11.2011 tarih ve 2011/5633 karar 2011/10531 esas numaralı kararlarında 5018 sayılı Kanun’un 71. maddesiyle ilgili olarak;

“Yukarıdaki maddenin birinci fıkrasında kamu zararı tanımı yapılmış, ikinci fıkrada ise birinci fıkrada tanımlanan hususların geçerli sayılacağı haller belirlenmiştir. Bu itibarla 5018 sayılı Kanuna göre kamu zararı sayılan halleri belirlemek için anılan maddenin ikinci fıkrasına bakmak gerekecektir.

İkinci fıkrada yer alan bentler birlikte değerlendirildiğinde ise, 5018 sayılı Kanunun kamu zararı kapsamının; kamu kaynakları kullanılarak piyasadan mal ve hizmet satın alınması sırasında fazla ödeme yapılması, idarenin gelirlerinin tahsili sırasında mevzuata aykırı davranılması ve mevzuatta öngörülmeyen bir ödeme yapılması suretiyle yol açılan, zararla sınırlı olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim ikinci fıkra ile belirlenen kapsam içinde, kamu malına zarar verilmesi, kamu görevlilerinin hukuka aykırı eylemleri nedeniyle kişilere verdikleri zararın kamu tarafından ödenmek zorunda kalınması ya da mevzuatta' ödenmesi öngörülmekle birlikte mevzuatın yorumunda hataya düşülmek" veya ihmal ve kasıt yoluyla fazla ödeme yapılması halleri sayılmamıştır. İkinci fıkra bir bütün olarak değerlendirildiğinde (g) bendinde yer alan “mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması” kuralının kapsamının, yine mal ve hizmet alımları nedeniyle yapılan ödemeler sonucu oluşan kamu zararı şeklinde anlaşılması gerekmektedir. Kaldı ki, bakılan uyuşmazlık mevzuatta öngörülmeyen bir ödeme yapılması nedeniyle oluşan kamu zararı olmayıp, mevzuatın öngördüğü bir ödemenin yapılması sırasında hataya düşülmesine ilişkin olduğundan, uyuşmazlığın anılan Kamın kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir.

Bu durumda; 71. maddenin birinci fıkrasındaki “mevzuata aykırı karar, işlem, eylem veya ihmal...” ibaresini ikinci fıkra ile belirlenen kapsam dahilinde gerçekleştirilen karar, işlem, eylem veya ihmal olarak anlamak gerekmektedir.” denildiği,

Danıştay’ın bu kararında “mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılmasının” mal ve hizmet alıntılarıyla ilgili olduğu, öngörülmeyen bir ödeme yapılması nedeniyle oluşan kamu zararı olmayıp, mevzuatın öngördüğü bir ödemenin yapılması sırasında hataya düşülmesine ilişkin olduğundan 5018 sayılı kanun kapsamında değerlendirilemeyeceğinin açıkça belirtildiği, kaldı ki idarenin yaptığı ödeme karşılığı piyasadan mal ve hizmet almadığı

Derneğe yapılan ödemenin; 5393 sayılı Belediye Kanunu’na uygun olması, tanıtım başlığı altında ortak faaliyet olması, dernekle yapılmış protokolün bulunması, yapılan yardımın cari harcama niteliğinde olmaması, bu iş için bütçesinde ödenek ayrılmış olması ve yukarıdaki kararlarda yapılan işlemin tek başına kamu zararı olarak değerlendirilmemesi nedeniyle temyiz kurulu tarafından verilen tazmin hükmünün daha önce gönderilen evraklar da (Faaliyet raporu, protokol vb.) dikkate alınarak 05.05.2015 tarih ve 40491 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 3. maddesinin düzeltilmesi talebinin kabulüyle tasdik edilen tazmin hükmünün kaldırılması istenmiştir.

Sayıştay Savcılığı karşılamasında; “İlamın 4'üncü maddesinde tazmin hükmü verilen bir derneğe yapılan yardım konusunda, yapılan yardımların ilgili mevzuatına uygun olduğu, bu harcama nedeniyle bir kamu zararı oluşmadığı belirtilerek verilen tazmin hükmünün karar düzeltilmesi yoluyla kaldırılmasına hükmedilmesi istenilmektedir.

Dile getirilen iddialar temyiz aşamasında da ortaya konulmuş olup Temyiz Kurulunca değerlendirilmiştir. 832 sayılı Kanun’un 77’nci maddesinde belirtilen sebeplerden her hangi birisinin mevcut olmaması nedeniyle, adı geçenlerin karar düzeltme talebinin reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.“ şeklinde görüş bildirmiştir.

Gereği görüşüldü:

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Hemşehri Hukuku” başlıklı 13 üncü maddesinde;

"……

Belediye, hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması konusunda gerekli çalışmaları yapar. Bu çalışmalarda üniversitelerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, sivil toplum kuruluşları ve uzman kişilerin katılımını sağlayacak önlemler alınır.

…." denilmekte,

“Belediyenin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde;

"İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafi ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor; sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır…." denilmektedir.

“Belediye Başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38. maddesinin (o) bendinde;

"Temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneği kullanmak." Belediye Başkanının görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

“Belediyenin giderleri” başlıklı 60 ıncı maddesinde; temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri ile sosyo-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler Belediyenin giderleri arasında sayılmıştır.

Ayrıca Belediye Kanunu’nun 75 inci maddesi (c) bendinde;

"Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, özürlü dernek ve vakıfları, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir." denilmektedir.

Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama Ve Tören Giderleri Yönergesi’nin 10 uncu maddesi (c) bendinde "festival ve fuar" giderleri yapılacak giderler arasında sayılmıştır.

5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun 10 uncu maddesinde; "Dernekler kamu kurum ve kuruluşları ile görev alanlarına giren konularda ortak projeler yürütebilirler. Bu projelerde kamu kurum ve kuruluşları, proje maliyetlerinin en fazla yüzde ellisi oranında aynî veya nakdî katkı sağlayabilirler." denilmekte,

Dernek, Vakıf, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık Ve Benzeri Teşekküllere Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Bütçesinden Yardım Yapılması Hakkında Yönetmeliğin tanımlar başlıklı 4 üncü maddesinde;

"a) İdare: 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvelde sayılan kamu idareleri ile mahallî idareleri,

b) Teşekkül: Yardım yapılacak dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri tüzel kişileri,

c) Yardım: İdare bütçelerinden teşekküllere yapılacak nakdî yardımı, ifade eder." denilmektedir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca Belediyelerin turizm ve tanıtım, kültürel işler, festival vb. organizasyonlar yapması veya yaptırması, konuyla ilgili maddi ve ayni yardım yapması mümkündür.

Ayrıca temyiz dilekçesi ekinde … Belediyesi ile … Kültür ve Sanat Derneği arasında imzalanan 27.08.2009 tarihli protokol de gönderilmiştir.

Bu itibarla karar düzeltilmesi talebinin kabulüyle 24438 (05.05.2015 tarih ve 40491 tutanak) sayılı Temyiz Kurulu İlamının 3. maddesinin DÜZELTİLEREK 374 sayılı ilamın 4. maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 10.05.2016 tarih ve 41835 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.