Sayıştay 2. Dairesi 35914 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 2

• Dosya No: 35914

• Tutanak No: 39962

• Tutanak Tarihi: 27.01.2015

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1. 279 sayılı ilamın 1. maddesi ile Yıldırım Belediyesi bütçesinden Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresine (BUSKİ) yapılan ödemelerden binde 7,5 oranında Damga Vergisi kesintisi yapılmaması nedeniyle 94,30 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler dilekçesinde özetle; 2560 sayılı yasanın 21/a maddesine göre İSKİ’nin, faaliyetleri nedeniyle her türlü vergi ve harçtan muaf olduğunu, aynı yasanın Ek 5. maddesi gereği Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi’nin (BUSKİ) de bu yasaya tabi olup, ilamda belirtildiği şekilde su bedeli ödemelerinde BUSKİ'den damga vergisi kesilmesine yasal olarak olanak olmadığını,

Nitekim ekte sunulan Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı'nın yazısında da su ve kanalizasyon idarelerinin faaliyetlerinden dolayı (su faturası ödemelerinde) damga vergisi kesintisi yapılmaması gerektiğinin açıkça ifade edildiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Savcılığı; “Savunmaların kabulü: Ayrıca Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 26.01.2007 tarih ve 6215 – 1145 sayılı yazı gereği tazmin hükmünün sorumluların üzerinden kaldırılmasına karar verilmesi uygun olur.“ şeklinde görüş bildirmiştir.

2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunu’nun ’Muafiyetler’ başlıklı 21. maddesinde;

“a) İSKİ'nin görevleri için kullandığı taşınmaz malları, tesisleri, işlemleri ve faaliyetleri her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.

b) Yabancı ülkelerden getirilecek veya bağış yoluyla sağlanacak araç ve gereçler için Büyükşehir Belediyesine kanunlarla tanınan muafiyetler İSKİ için de geçerlidir.” denilmekte,

Aynı Kanunun Ek 5. maddesinde ise;

“Bu Kanun diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

BUSKİ'nin belediyeye su satması, asli faaliyet kapsamında mütalaa edilmesi gereken bir husustur. Bu kurumun 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (2) sayılı muafiyet tablosunda sayılmaması da İSKİ Kanununun, Damga Vergisi Kanunundan daha sonra yürürlüğe girmesinden kaynaklandığı gibi, daha sonra yürürlüğe giren İSKİ Kanunuyla damga vergisi kanununa istisnai bir hüküm getirilmiştir. Getirilen istisna hükmü gereği, bu kuruluşun işlemlerinin ve faaliyetlerinin her türlü vergi resim ve harçtan, dolayısıyla damga vergisinden muaf tutulması gerekmektedir.

Kaldı ki; dilekçe ekinde gönderilen Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 26.01.2007 tarih ve B.07.1.GİB.0.02.62/6215-1145 sayılı yazısında da su ve kanalizasyon idarelerinin faaliyetlerinden dolayı (su faturası ödemelerinde) damga vergisi kesintisi yapılmaması gerektiği açıkça ifade edilmiştir.

Bu itibarla dilekçi iddialarının kabulü ile 279 sayılı ilamın 1. maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

2. 279 sayılı ilamın 6. maddesi ile Serçem İnşaat Temizlik A.Ş. yüklenimindeki “Yıldırım Belediyesi Zabıta Müdürlüğü Destek Hizmetlerinin Sağlanması İşi”nde, işin İdari Şartnamesinde öngörülen ve yüklenicinin teklif fiyatına dâhil olan yemek ve yol bedellerinin yüklenici tarafından çalıştırılan personele eksik ödenmesi nedeniyle 8.000,31 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir. (İlamın üst kısmında kamu zararı miktarı sehven 10.757,40 TL olarak yazılmışsa da, gerek sorumluluk dağıtımı kısmında gerekse kamu zararı tablosunda kamu zararı miktarı 8.000,31 TL’dir.)

Dilekçiler dilekçesinde özetle; Belediyenin, şartname ve sözleşme gereği ödemesi gereken bedeli yüklenici firmaya ödediğini, bu açıdan ortada fazla ödeme ve kamu zararı olmadığını; ancak firmanın, aldığı hakedişlerden kendi personeline eksik ödeme yaptığını, bu durumda ortada belediye açısından değil ancak firmanın personeli açısından bir zarar söz konusu olduğunu, yani olayda kamu zararı değil, işçilerin bireysel zararlarının olduğunu,

Ancak Belediyenin ilgili firmaya yazı yazarak personeline eksik ödediği bedeli yatırmasını talep etmiş olup, bu talebinin de takipçisi olacağını,

Sonuç itibariyle; İdarenin, şartname ve sözleşme gereği ödenmesi gereken bedeli yükleniciye ödediğinden kamunun zarara uğramasının söz konusu edilemeyeceğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Savcılığı; “Serçem İnşaat Temizlik A.Ş. yüklenimindeki Yıldırım Belediyesi Zabıta Müdürlüğü Destek Hizmetlerinin Sağlanması İşi ile ilgili olarak; İdari Şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar” başlıklı 26 ncı maddesinde yer alan esaslara uyulmayıp, yüklenici tarafından çalıştırılan personele eksik ödeme yapılması nedeniyle talebin reddi ile Daire kararının onanmasına karar verilmesi uygun olur.“ şeklinde görüş bildirmiştir.

Rapor dosyası ve ekleri incelendiğinde; İlamda tazmin hükmü gerekçesinin, “İşin İdari Şartnamesinde öngörülen ve yüklenicinin teklif fiyatına dâhil olan yemek ve yol bedellerinin yüklenici tarafından çalıştırılan personele eksik ödenmesi” olarak belirtildiği görülmüştür.

Tazmin hükmüne ilişik tutulan ödeme emirleri incelendiğinde; idare tarafından yemek ve yol bedellerinin tüm işçiler için yükleniciye 26 gün üzerinden ödendiği, oysa; idari şartnameye göre her bir işçiye çalıştıkları gün sayısı kadar bu ödemelerin yapılması gerekirken ve ilamın gerekçesinin de bu şekilde olması gerekirken, konuyla ilgisi olmayan gerekçeye dayalı karar verildiği görülmüştür. Dolayısıyla eksik incelemeye dayalı hüküm tesis edildiği görülmüştür.

Bu itibarla 279 sayılı ilamın 6. maddesi ile verilen tazmin hükmünün BOZULARAK yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren Daireye TEVDİİNE,

3. 279 sayılı ilamın 9. maddesi ile Temelli Grup Taahhüt Hiz. Dış. Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki “Yıldırım Belediyesi Halkla İlişkiler İşlerinde Kullanılmak Üzere Personel Hizmet Alım İşi”nin İdari Şartnamesinde öngörülen ve yüklenicinin teklif fiyatına dâhil olan yemek ve yol bedellerinin yüklenici tarafından çalıştırılan personele eksik ödenmesi nedeniyle 830,96 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler dilekçesinde özetle; Belediyenin, şartname ve sözleşme gereği ödemesi gereken bedeli yüklenici firmaya ödediğini, bu açıdan ortada fazla ödeme ve kamu zararı olmadığını; ancak firmanın, aldığı hakedişlerden kendi personeline eksik ödeme yaptığını, bu durumda ortada belediye açısından değil ancak firmanın personeli açısından bir zarar söz konusu olduğunu, yani olayda kamu zararı değil, işçilerin bireysel zararlarının olduğunu,

Ancak Belediyenin ilgili firmaya yazı yazarak personeline eksik ödediği bedeli yatırmasını talep etmiş olup, bu talebinin de takipçisi olacağını,

Sonuç itibariyle; İdarenin, şartname ve sözleşme gereği ödenmesi gereken bedeli yükleniciye ödediğinden kamunun zarara uğramasının söz konusu edilemeyeceğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Savcılığı; “Temelli Grup Taahhüt Hizmet Diş. Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki “Yıldırım Belediyesi Halkla İlişkileri İşlerinde kullanılmak üzere personel alım işi ile ilgili olarak idari şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar” başlıklı 25 inci maddesinde yer alan esaslara uyulmayıp, yüklenici tarafından çalıştırılan personele eksik ödeme yapılması nedeniyle talebin reddi ile Daire kararının onanmasına karar verilmesi uygun olur.“ şeklinde görüş bildirmiştir.

Rapor dosyası ve ekleri incelendiğinde; İlamda tazmin hükmü gerekçesinin, “İşin İdari Şartnamesinde öngörülen ve yüklenicinin teklif fiyatına dâhil olan yemek ve yol bedellerinin yüklenici tarafından çalıştırılan personele eksik ödenmesi” olarak belirtildiği görülmüştür.

Tazmin hükmüne ilişik tutulan ödeme emirleri incelendiğinde; idare tarafından yemek ve yol bedellerinin tüm işçiler için yükleniciye 26 gün üzerinden ödendiği, oysa; idari şartnameye göre her bir işçiye çalıştıkları gün sayısı kadar bu ödemelerin yapılması gerekirken ve ilamın gerekçesinin de bu şekilde olması gerekirken, konuyla ilgisi olmayan gerekçeye dayalı karar verildiği görülmüştür. Dolayısıyla eksik incelemeye dayalı hüküm tesis edildiği görülmüştür.

Bu itibarla 279 sayılı ilamın 9. maddesi ile verilen tazmin hükmünün BOZULARAK yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren Daireye TEVDİİNE,

4. 279 sayılı ilamın 10. maddesi ile Belediyede kadrolu olarak çalışan Dr. Metin Battal ile sözleşmeli olarak görev yapan Dr. Fevzi Özekmekçi ve Dr. Arif Yetişkin’e maaşlarından ve sözleşme ücretlerinden ayrı olarak “işyeri hekimlik ücreti” ödenmesi nedeniyle 74.750,00 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6331 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu”nun Geçici 6. madde hükmü aynen şöyledir:

“Kamu kurum ve kuruluşları ile mahalli idarelerde gerçekleştirilmiş olan işyeri hekimliği ücreti ödemeleri nedeniyle kamu görevlileri hakkında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır, bu ödemeler geriye tahsil ve tazmin konusu edilemez.”

Bu hüküm karşısında 279 sayılı ilâmın, 6331 sayılı Kanun’un Geçici 6. maddesi kapsamında bulunduğu anlaşılan 10. maddesi hakkında mali yargılama ve takibat yapılamayacağından temyiz konusu olan ilamın 10. maddesinin İŞLEMDEN KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 27.01.2015 tarih ve 39962 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.