Sayıştay 2. Dairesi 35798 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 2

• Karar Tarihi: 15.10.2024

• Karar No: 35798

• İlam No: 236

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Spor Kulübüne Yardım

... sayılı İlamın 1’inci maddesinde; Belediye tarafından ... Kulübüne mevzuata aykırı olarak nakdi yardımda bulunulması sonucu ortaya çıkan toplam ... TL kamu zararından;

... TL’sinin Muhasebe Yetkilisi (Sos. Hiz. D. Bşk.) ..., Gerçekleştirme Görevlileri (Kimyager) ..., (Gen. Sek. Yrd. V.) ..., (Gen. Sek.) ..., (Gen. Sek. Yrd.) ... ve (Byk. Bel. Bşk.) ...;

... TL’sinin Muhasebe Yetkilisi (Gen. ve Sp. Hiz. D. Bşk. V.) ..., Gerçekleştirme Görevlileri (Memur) ..., (Gen. Sek.) ..., (Byk. Bel. Bşk.) ..., ... (Gen. Sek. Yrd. V.) ve (Gen. Sek. Yrd.) ...;

... TL’sinin Muhasebe Yetkilisi (Sağ. İşl. D. Bşk. V.) ..., Gerçekleştirme Görevlileri (Kimyager) ..., (Gen. Sek. Yrd. V.) ..., (Byk. Bel. Bşk.) ..., (Gen. Sek. Yrd.) ... ve (Gen. Sek.) ...

Müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmişti.

Bu defa, sorumlularca yapılan başvurular üzerine Temyiz Kurulunca verilen ... tarih ve ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... tutanak no.lu Kararlarda özetle,

6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanunun 3’üncü maddesinde spor kulübünün, belirli kurallara göre kurulan, amatör veya profesyonel spor dallarında faaliyette bulunan kuruluş olarak tanımlandığı;

Spor kulüplerinin, 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu’nun 20’nci maddesi ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerinde, dernek statüsünde kurulan ve kar amacı gütmeyen tüzel kişilikler olduğunun belirtildiği;

3289 sayılı Kanunda, kulüplerin niteliğinin (amatör veya profesyonel) belirlenmesi ile ilgili bir düzenleme yapılmadığı görülmekle birlikte, profesyonel dalların Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından tespit olunacağının düzenlendiği; dolayısıyla mevzuatta kulüp olma vasfının esas alındığı ve profesyonel veya amatör niteliğe sahip olunmasının ise branşlar itibariyle Bakanlık yetkisinde olduğunun anlaşıldığı;

... sayılı ilamın 1’inci maddesinde ileri sürülen hususlar ve sorumlular tarafından sunulan dilekçe ve eki bilgi ve belgelerden ise, ... Kulübü Derneğinin, birçok alanda faaliyette bulunan amatör bir spor kulübü statüsünde bulunduğunun, 2018-2019 ve 2019-2020 sezonlarında futbol kulübü, kadınlar futbol kulübü, alt ligi kategorisi, gelişim futbol ligi (U14, U15, U16, U 17 ve U 19), basketbol kulübü, bedensel engelliler basketbol kulübü gibi branşlarda faaliyet gösteren spor dallarının olduğunun ve Tüzüğünde yer alan 36’ncı maddesine göre sadece futbol branşında bir takımın profesyonel olarak faaliyet sürdürdüğünün anlaşıldığı;

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde; büyükşehir belediyelerinin gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdi yardım yapabileceği, malzeme verebileceği ve gerekli desteği sağlayabileceği hükümlerine yer verildiği; benzer düzenlemenin, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; belediyelerin gerektiğinde amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapabileceği ve gerekli desteği sağlayacağı şeklinde yer aldığı;

5393 ve 5216 sayılı Kanunların ilgili maddeleri doğrultusunda, belediyelerin gerektiğinde amatör spor kulüplerine yardım yapabileceği, bu yardımın yapılmasında kriter olarak kulüp bünyesindeki branşların değil, kulübün niteliğinin esas alınması gerektiği ve amatör bir spor kulübünün bünyesindeki bazı branşların profesyonel olarak faaliyet göstermesi dolayısıyla, söz konusu spor kulübünün amatör spor kulübü olmasına engel teşkil etmediği, dolayısıyla belediyelerin de bünyesinde profesyonel branşı/takımı olan bu spor kulüplerine de nakdi yardım yapabileceği;

İlgili mevzuat çerçevesinde amatör branşlar ağırlıklı olmak üzere birçok alanda faaliyette bulunan ve amatör bir kulüp olarak kurulan ... Kulübünün, bünyesindeki futbol branşına ait bir takımın profesyonel statüde faaliyet göstermesi adı geçen kulübün amatör spor kulübü niteliğini değiştirmediği;

Ayrıca, Kanunda belediyelerin amatör spor kulüplerine aktardıkları nakdi yardımı, kulüplerin sadece amatör spor faaliyetleri için kullanacaklarına dair bir sınırlama yapılmamış olmakla birlikte, incelemeye konu olur yazısında “... Kulübü Derneği Başkanlığının amatör spor branşlarında kullanılmak üzere gıda, malzeme, antrenör ve personel giderleri, sporcu okul ihtiyaçları ve altyapı deplasman giderleri için” verilen harcama talimatı doğrultusunda kulübe ödeme yapıldığı, yani amatör niteliğe sahip olan bu kulübe yardım yapılırken yine de amatör spor faaliyetlerine harcanmasının belediye tarafından şart koşulduğu;

Tüm bunlar birlikte değerlendirildiğinde; 5216 ve 5393 sayılı Kanunların ilgili hükümleri doğrultusunda, ... Belediyesince ... Kulübüne nakdi yardım yapılmasının mevzuata aykırılık oluşturmadığı;

İfade edilerek,

... sayılı ilamın 1’inci maddesiyle ... TL’nin tazminine ilişkin olarak verilen hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca bozulmasına ve yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verilmiştir.

Temyiz Kurulunun söz konusu kararı üzerine yazılan ek raporun Dairemizde görüşülmesi ve konunun yeniden incelenmesi neticesinde;

Profesyonel spor kulübüne mevzuata aykırı olarak nakdi yardımda bulunulması sonucunda, kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin (m) bendinde; gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdî yardım yapmak, malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak, amatör takımlar arasında spor müsabakaları düzenlemek, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara, teknik yönetici, antrenör ve öğrencilere belediye meclis kararıyla ödül vermek, Büyükşehir Belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.

5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde ise;

“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.

Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez.”

Hükmü yer almaktadır.

Mezkur hükümlere göre; belediyeler, amatör spor kulüplerine sporu teşvik etmek amacıyla, aynı ve bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın, büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçmemek üzere nakdi yardım yapabileceklerdir.

5216 ve 5393 sayılı Kanunların ilgili hükümlerinden anlaşılacağı üzere, belediyelerce sporu teşvik amacıyla yardım yapılabilecektir; ancak, yardımın profesyonel spor kulüpleri bünyesinde yer alan amatör branşlara değil, doğrudan amatör spor kulüplerine yapılması gerekmektedir. Zira, anılan hükümlere göre söz konusu yardımın yapılma gerekçesi belde sınırları içerisindeki gençlerin spora teşvik edilmesidir. Dolayısıyla, söz konusu yardımın öznesi; sporu belirli bir kazanç elde etmek için gerçekleştiren profesyonel spor kulüpleri değil, gerekli maddi imkânları sağlayamayan amatör spor kulüpleridir.

Yapılan incelemede ve sorumluların savunmalarından, ... Belediyesi tarafından Türkiye Futbol Federasyonu 2’nci liginde ... Kulübü ismiyle yer alan profesyonel futbol takımına nakdi yardımda bulunulduğu; bahsi geçen kulübün, bünyesinde amatör branşlar bulunmakla birlikte, 2’nci ligde yani profesyonel ligde faaliyetleri olduğu için profesyonel niteliğe sahip bir kulüp olduğu görülmüştür.

5216 ve 5393 sayılı Kanunlar, belediyenin sporu teşvik etmek amacıyla yapacağı nakdî yardımı, sadece amatör spor kulüplerine yapabileceği şeklinde sınırlandırmış olup; ödeme emirlerinde, bünyesinde hem amatör hem profesyonel branşlar bulunan spor kulübüne yapılan yardımın yalnızca amatör branşlarda harcandığına dair kanıtlayıcı belge bulunmadığı gibi savunmalarda da bu yönde herhangi bir belge sunulmamıştır. Buna göre, ilgili kulübe nakdi yardım yapılması mevzuata aykırılık oluşturmaktadır.

Diğer taraftan, sorumluların sorumluklarına ilişkin olarak göndermiş olduğu savunmalarında; Genel Sekreter Yardımcılığı, Genel Sekreter Yardımcısı vekilliği ve Genel Sekreterlik makamlarının mali sorumluluğunun bulunmadığı dolayısıyla nakdi yardım kararını imzalayan sıfatıyla sorumlu tutulamayacakları belirtilmişse de 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

…

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.”

Hükmü bulunmakta olup; gerçekleştirme görevlileri, gerçekleştirme belgelerinin ödeme emri belgesine doğru aktarılması yanında, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan sorumludur.

Nitekim, 14.06.2007 tarihli 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurul Kararında, Gerçekleştirme Görevlilerinin sorumluluğuna ilişkin olarak;

“5018 sayılı Kanunun 33’üncü maddesi uyarınca bütçeden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanmış ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekmektedir.

Öte yandan anılan maddede, bir mali işlemin gerçekleştirilmesinde görevli olanların sorumluluğunun belirlenmesinde, bu görevlilerin yetkili ve görevli olması ve yapılan giderin de bu görevlilerce düzenlenen belgeye dayanıyor olması hususlarına bakılması gerekmektedir. Yani mali işlemin gerçekleştirilmesinde, görevli olanların imzası olmadan ödeme belgesinin tamamlanmış sayılmaması gerekmektedir.

Bu nedenle, ödeme emri belgesine eklenmesi gereken taahhüt ve tahakkuk işlemlerine ilişkin fatura, beyanname, tutanak gibi gerçekleştirme belgelerini düzenleyen veya bu belgeleri kabul eden gerçekleştirme görevlilerinin, bu görevleriyle ilgili olarak yapmaları gereken iş ve işlemlerle sınırlı olarak harcama yetkilisiyle birlikte sorumlu tutulmaları gerektiğine... ”

Karar verilmiştir.

Söz konusu Kararda, ödeme emri belgesine eklenmesi gereken taahhüt ve tahakkuk işlemlerine ilişkin fatura, beyanname, tutanak gibi gerçekleştirme belgelerini düzenleyen veya bu belgeleri kabul eden kişilerin de ödeme emrini düzenleyen gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiği belirtilmiştir. İlgili Genel Kurul Kararından Belediye Başkanının, Genel Sekreter Yardımcısının, Genel Sekreter Yardımcısı vekilinin ve Genel Sekreterin gerçekleştirme belgelerini düzenlemesi veya onaylaması durumunda da diğer gerçekleştirme görevlisi olarak sorumlu tutulabileceği anlaşılmaktadır. Bunun yanında, somut olayda Belediye Başkanı, Genel Sekreter Yardımcısı, Genel Sekreter Yardımcısı vekili ve Genel Sekreter ilgili ödemenin ... Spor kulübüne ödenmesi için gerekli olan yazıya imza atmaları ve bu yazının üst makama takdimine imzalarıyla onay vermeleri nedeniyle harcama sürecine katılmış olup, söz konusu Genel Kurul Kararı gereğince diğer gerçekleştirme görevlisi sıfatıyla, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi ile birlikte kamu zararından sorumludurlar.

Ancak, Ödeme Emri Belgeleri ve ekleri ile sorumluların savunmalarının incelenmesi sonucunda; sorumlulardan (Genel Sek. Yrd.) ...’in ... tarih ve ... ile ... tarih ve ... no.lu; (Gen. Sek. Yrd. V.) ...’ın ... tarih ve ... no.lu Ödeme Emri Belgeleri ve eklerinde imzaları bulunmadığından bu ödeme emirleri için sorumluluklarının bulunmadığı görülmüştür.

Bu itibarla, Belediye tarafından ... Kulübüne mevzuata aykırı olarak nakdi yardımda bulunulması sonucu ortaya çıkan toplam ... TL kamu zararından;

... TL’sinin, Harcama Yetkilisi (Sos. Hiz. D. Bşk.) ..., Gerçekleştirme Görevlisi (Kimyager) ..., Diğer Gerçekleştirme Görevlileri (Gen. Sek. Yrd. V.) ..., (Gen. Sek.) ... ve (Byk. Bel. Bşk.) ...;

... TL’sinin, Harcama Yetkilisi (Gen. ve Sp. Hiz. D. Bşk. V.) ..., Gerçekleştirme Görevlisi (Memur) ..., Diğer Gerçekleştirme Görevlileri (Gen. Sek.) ..., (Byk. Bel. Bşk.) ... ve (Gen. Sek. Yrd. V.) ...;

... TL’sinin, Harcama Yetkilisi (Sağ. İşl. D. Bşk. V.) ..., Gerçekleştirme Görevlisi (Kimyager) ..., Diğer Gerçekleştirme Görevlileri (Byk. Bel. Bşk.) ..., (Gen. Sek. Yrd.) ..., (Gen. Sek.) ... ve (Gen. ve Sp. Hiz. D. Bşk. V.) ...;

Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,

İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55'inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğu ile,

Azınlık Görüşü:

Üye ... karşı görüşü:

“5393 ve 5216 sayılı Kanunların ilgili maddeleri doğrultusunda, belediyelerin gerektiğinde amatör spor kulüplerine yardım yapabileceği, bu yardımın yapılmasında kriter olarak kulüp bünyesindeki branşların değil, kulübün niteliğinin esas alınması gerektiği ve amatör bir spor kulübünün bünyesindeki bazı branşların profesyonel olarak faaliyet göstermesinin, söz konusu spor kulübünün amatör spor kulübü olmasına engel teşkil etmediği; dolayısıyla belediyelerin de bünyesinde profesyonel branş olan bu spor kulüplerine de nakdi yardım yapabileceği; bu nedenle, kamu zararı oluşmadığından ilişilecek bir husus bulunmadığı düşünülmektedir.”